lerinize yardımcı olmak ve sizleri gireceğiniz sınavlara hazırlamak amacıyla “Öğrenci Takipli Eğitim Seti”ni
hazırladı.
Bu sette, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
ünitelere göre düzenlenmiş 3 fasikül
bulunmaktadır. Bu fasiküllerde yeterli konu anlatımı ve cevaplı testler yer
almaktadır. Ünitelere göre düzenlenen bu fasiküllerin giriş bölümlerinde
o fasiküllerde işlenen üniteler gösterilmiştir. Konu testleri ve ödev testleri
takımları da bu fasiküllerin paralelinde oluşturulmuştur.
Elinizdeki bu fasiküller, konu testleri,
ödev testleri yeni sınav sistemine ve
müfredata uygun şekilde hazırlanmıştır. Bu dokümanlarda dikkatinizi öğrenmeye odaklayan, renkli ama sade
bir tasarım kullanılmıştır.
Hepinize başarılar dileriz.
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Yayın Kurulu
Abdullah YILMAZ
Bekir CULUM
Değer Yayınları, temelde okul ders-
Sevgili Öğrenciler;
Kaza ve Kader
1
1. Allah Her Şeyi Bir Ölçüye Göre Yaratmıştır
Kâinatta düzensiz ve ölçüsüz hiçbir şey yoktur. Varlıkların yapısı, şekli, miktarı, hayat safhaları, ömrü Yüce Allah tarafından belirlenmiştir.
Uzayda milyarlarca yıldız birbirine çarpmadan kendi
yörüngesinde hareket eder. Dünyanın etrafını saran
atmosfer tabakası, insanları güneşin zararlı ışınlarından ve göktaşlarından korur. Hayvanların dünyasında da baş döndüren bir düzen hâkimdir. Bitkilerin
renkli dünyası hem besin ihtiyacını karşılar, hem de
rengârenk çiçeklerle gözlerimizi okşar. Gezegenlerin güneş etrafında dönmesi, mevsimlerin meydana
gelmesi, gece ve gündüzün birbirini takip etmesi, suyun buharlaşarak yağmurun yağması, bitkilerin çimlenmesi, canlıların doğması, yaşaması, ölmesi değişmeyen mükemmel bir düzen içinde devam eder.
Kâinatta düzensiz hiçbir olay yoktur. Varlıkların yapısı, şekli, miktarı, hayat safhaları, ömrü Yüce Allah tarafından belirlenmiştir. Bu gerçek Kur’an-ı Kerim’de
şöyle ifade eder: “Her şeyi yaratıp nizam veren ve
her şeyin varlığını bir ölçüye göre belirleyen O’dur.”
Bütün bunlar ve sayılamayacak kadar güzellikler ve
mükemmellik, Yaratıcımız olan Yüce Allah’ın her şeyi bir ölçüye göre yarattığını göstermektedir. (Furkân
suresi, 2. ayet)
“Muhakkak ki biz her şeyi bir kaderle, bir ölçü ile yarattık.” (Kamer suresi, 49. ayet), “Gökte ve yerde gizli
hiçbir şey yoktur ki apaçık bir kitapta yer almasın.”
(Neml suresi, 75. ayet) ayetleri, kainatta geçerli olan kader programını anlamamıza yardımcı olur.
Kader, kelime olarak “ölçme, takdir etme, biçim verme anlamlarına gelir. Dini terim olarak kader, ‘Yüce
Allah’ın, kâinatta meydana gelecek her şeyi, daha
olmadan önce planlayıp, programlamasıdır.’ Kaza
ise ‘kaderde planlanan işlerin, vakti gelince Yüce Allah’ın planladığı şekilde yaratılmasıdır.’
Kader Yüce Allah’ın ilim, irade kudret ve tekvin sıfatları ile doğrudan ilgilidir. Bu açıdan Yüce Allah’a inanan her insan kadere de inanmak zorundadır.
Evrendeki Yasalar
Yüce Allah kâinatta varlıklar için farklı kanunlar belirlemiştir. Örneğin sayısız tür ve çeşitteki canlı, cansız varlıklar; fiziksel, biyolojik ve toplumsal yasalara bağlı olarak meydana gelir ve yaşamını sürdürür.
Fiziksel Yasalar
Fiziksel yasalar madde, maddeler arası ilişkiler, maddenin oluşumu, değişimi, enerji gibi konularla ilgilidir. Evren bu yasalarla idare edilir ve bu yasalar değişmezdir. Evrende böyle bir düzenin olması, insanın
güven içinde yaşamasını sağlar.
Suyun kaldırma kuvveti ve Ateşin yakması gibi konusu fizik olan her yasa, fiziksel yasalardandır.
Biyolojik Yasalar
Biyolojik yasalar Yüce Allah’ın bütün canlılar için belirlediği kanunlardır. Her canlının farklı şekilde üremesi, beslenip büyümesi, olgunlaşıp ölmesi biyolojik yasalara bağlıdır.
Örneğin bütün canlıların üremesi, büyümesi, yaşlanması ve ölümü Yüce Allah’ın değişmeyen kanunlarındandır.
Toplumsal Yasalar
2. Kader ve Evrendeki Yasalar
Evrende, Yüce Allah’ın varlığının dışındaki her şey
kadere dâhildir. Kader, gözle görülen ve görülmeyen bütün varlıkları içine alan ilahî programın adıdır.
İnsan, üstün özelliklerine rağmen yalnız yaşayamaz,
yaşamını sürdürmek için bir aileye ve topluma ihtiyaç duyar. İnsanların toplum halinde yaşamaları, Yüce Allah’ın koyduğu bir kanundur. Kur’an-ı Kerim’de
“Ey insanlar! Biz sizi bir erkekle bir kadından yarattık. Birbirinizi tanıyıp sahip çıkmanız için milletlere,
sülâlelere ayırdık.” (Hucurat süresi, 13. ayet) buyrulur.
8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi / 1. Fasikül
3
Kaza ve Kader
Yüce Allah’ın toplumlar için belirlediği bu yasalar,
Kur’an-ı Kerim’de “sünnetullah” kavramıyla ifade edilir.
Toplumsal yasalar da diğer yasalar gibi sebep sonuç
ilişkisine bağlıdır. Bu açıdan toplumdaki bozulma yalnızca haksızlık yapanları değil tüm insanları etkiler.
Bu bakımdan faydalı işlere yardımcı olmalı, kötülüklere güzel bir şekilde engel olmalıdır.
İnsanın Özgürlüğü ve Sorumluluğu
Özgürlük insanların zorlama ve baskı olmadan kendi
iradesiyle karar vermesi, sorumluluk ise insanın yaptığı fiillerin sonuçlarını kabul etmesidir. İnsan diğer varlıklardan farklı olarak fiillerinde ve seçimlerinde özgür
bırakılmıştır. Bu özgürlüğün bir sonucu olarak işlediği fiillerden dünya ve ahirette sorumlu tutulacaktır.
Yüce Allah mutlak adalet sahibidir. İnsanı yalnızca
kendi davranışlarından sorumlu tutar. Bu gerçek
Kur’an-ı Kerim’de şöyle ifade edilir: “Allah hiçbir kimseyi güç yetiremeyeceği bir şekilde yükümlü tutmaz.
Herkesin kazandığı iyilik kendi lehine, işlediği fenalık da kendi aleyhinedir.” (Bakara suresi, 286. ayet) İnsan davranışlarından sorumludur, çünkü akıl ve irade sahibidir. Yüce Allah sorumluluğu akla ve iradeye
bağlamıştır. Ancak aklı ve iradesi yerinde olanlar söz
ve davranışlarından sorumlu tutulur. Bu sebeple akıl
sağlığı yerinde olmayan insanlar ve diğer canlılar, fiillerinden sorumlu değildir.
3. İnsan iradesi ve Kader
Evrende, Yüce Allah’ın iradesiyle meydana gelen ve
değişmeyen bir kader vardır. Atomlardan gezegenlere kadar tüm varlıklar, Yüce Allah’ın yarattığı kanunlara, kendileri için hazırlanan programa boyun eğmiştir.
Ancak insan aklı ve iradesiyle diğer varlıklardan farklı yaratılmıştır. İnsan kendi fiillerine yön veren, seçim
yapan, konuşan, yazan, icat eden ve bu fiilleri melekler tarafından kaydedilen bir varlıktır.
İnsanın fiillerinden sorumlu tutulmasının sebebi, onun
akıl ve irade sahibi olmasıdır. Bu sebeple Yüce Allah,
aklı sağlığı yerinde olmayan insanları, yaptıklarından
sorumlu tutmamıştır. Akıl doğru ile yanlışı ayırt eden
manevi bir güç, irade ise birkaç seçenek arasında tercih yapabilme gücüdür. İrade ikiye ayrılır. Yüce Allah’ın her şeyi kuşatan iradesine ‘küllî irade’, insanın sınırlı olan iradesine ise ‘cüz’î irade’ denir. Cüz’î
iradesi ile insan yeme-içme, uyuma vb. konularda
tercih yapsa da, bu fiilleri kendisi yaratamaz; fiillerin
yaratıcısı insan değil sadece Yüce Allah’tır. Yani insan sadece tercih eder, seçim yapar, bu doğrultuda gereken davranışları sadece Yüce Allah yaratır.
İnsanın fiilleri ikiye ayrılır. Kendi seçimine dayalı olan
iradî fiiller, Yüce Allah’ın belirlediği zorunlu fiiller. Buna göre yeme-içme, iyilik-kötülük yapma, çalışma gibi fiilleri insan kendisi tercih eder. Ancak insanın ne
zaman ve hangi anne-babadan dünyaya geleceği,
doğum ve ölüm tarihi, boyu, milliyeti Yüce Allah tarafından belirlenir. İnsanın iradesi bu konularda kesinlikle belirleyici değildir. İnsan gücünün yettiği konulardan sorumlu tutulmuştur.
4
İnsanın Çabası: Emek ve Rızık
Evrende her varlık Yüce Allah’ın külli iradesiyle meydana gelir ve şekil alır. Ancak insanın kaderi büyük
oranda çalışıp çabalamasına, emeğine bağlıdır. Yüce
Allah emeğin karşılığını en güzel şekilde verir. Bu konuda Kur’an-ı Kerim’de şöyle buyrulur: “İnsan, emek
ve gayretinin neticesinden başka şey elde edemez.
Bu gayretinin semeresi de ileride ortaya çıkacaktır.
Emeğinin karşılığı kendisine tam tamına ödenecektir.” (Necm suresi, 39-40 ayetler)
İslam çalışmadan kazanmayı ve haksız yollarla kazanç
sağlamayı yasaklamıştır. Bu bağlamda hırsızlık, dilencilik, kumar, tefecilik, faiz, rüşvet gibi haksız kazançlar haram kılınmıştır. Çalışmak insan için bir şereftir.
Çalışan insan hem kendinin hem ailesinin ihtiyaçlarını karşılar ve başkalarına muhtaç olmaz. Çalışmayan insan başkasına el uzatmaya, dilenmeye mecbur kalır. Bu, İslam’ın hoş karşılamadığı bir durumdur.
Sevgili Peygamberimiz “Veren el, alan elden hayırlıdır.” buyurarak insanları çalışmaya teşvik etmiştir.
8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi / 1. Fasikül
Kaza ve Kader
Yüce Allah Rezzak ismiyle tüm canlılara rızık verir. Helal rızık ancak helal yollardan, günahlara girmeden
kazanılır. Bizler helal yollardan rızkımızı kazanmaya
çalışmalı, mutlu olmanın ancak çalışmakla mümkün
olacağını unutmamalıyız.
Yüce Allah’ın isimlerinden birisi ‘El-Vekil’dir. Gerçek
müminler sahip olduğu mala, güce, hayata değil; Vekil
olan Yüce Allah’a güvenir, O’nun gücüne dayanırlar.
Müslüman kimse, onun için Yüce Allah’ın her şeyin en güzelini yaratacağına inanarak sebeplere riayet etmeli ve sonucunu Yüce Allah’a bırakarak O’na
teslim olmalıdır.
5. Ayete’l – Kürsî
Bakara suresinin 255. ayetine “Âyete’l - Kürsi” denir.
Ayet ismini içinde geçen “Kürsi” kelimesinden alır. Yüce Allah’ın gücünün sınırsızlığını, ilminin her tüm varlığı kuşattığını ve diğer yüce sıfatlarını anlatması açısından Rabbimiz hakkında çok önemli bilgiler içerir.
Dünya Hayatının Sonu: Ecel ve Ömür
Her canlı doğar, yaşar ve ölür. Ölüm, Yüce Allah’ın
canlılar için belirlediği değişmeyen kanunudur. İnsan, hayvan ve bitkiler dünyaya gelir, bir yaşam sürer; ömrünü tamamlayınca dünyadan ayrılır.
Canlıların yaşam süresine ömür, bu yaşamın son bulmasına da ecel denir. “Biz gökleri, yeri ve bunların
arasındaki varlıkları ancak gerçek bir maksatla, adalet ve hikmetle, bir de belli bir süre için yarattık.” (Ahkaf suresi, 3. ayet) ayeti, her varlığın bir ömrü ve eceli
olduğunu ifade eder.
Dünya hayatı Yüce Allah’ın insanları sınadığı bir imtihan yeridir. Ancak Yüce Allah’a iman ve ibadet eden,
iyi ve güzel işler yapan çalışkan insanlar bu sınavı
kazanabilir. Önemli olan insanın uzun ya da kısa bir
ömür sürmesi değil, kendine verilen zamanı çok iyi
değerlendirmesidir.
“Her can ölümü tadacaktır. Sonunda bizim huzurumuza getirileceksiniz.” (Ankebut suresi, 57. ayet) ayeti, her insanın ve canlının öleceğini bildirir. Ancak insan ne zaman öleceğini bilemez. Ecel ansızın gelir.
Yüce Allah insanın sürekli ölüm korkusu yaşamaması ve ölüme her an hazır olması için ölüm zamanını gizlemiştir.
Anlamı:
“Rahman ve Rahim Allah’ın Adıyla”
“Allah, o İlahtır ki Kendisinden başka ilah yoktur.
Hayy’dır, Kayyûm’dur. Kendisini ne bir uyuklama,
ne de uyku tutar.
Göklerde ve yerde ne varsa O’nundur.
İzni olmadan huzurunda şefaat etmek kimin haddine?
Yarattığı mahlûkların önünde ardında ne var, hepsini bilir.
Mahlûklar ise O’nun dilediğinden başka, ilminden
hiçbir şey kavrayamazlar.
O’nun kürsüsü gökleri ve yeri kaplamıştır.
Gökleri ve yeri koruyup gözetmek O’na ağır gelmez,
O öyle ulu, öyle büyüktür.”
4. Allah’a güvenmek (Tevekkül)
Tevekkül, Yüce Allah’a teslim olmak, güvenmek ve
dayanmak anlamına gelir. Dinî bir terim olarak tevekkül, insanın bir işi yapmak için üzerine düşen tüm sorumluluğu yerine getirdikten sonra, neticeyi Yüce Allah’tan beklemesi, onu kendine vekil tayin emesidir.
8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi / 1. Fasikül
5
Kaza ve Kader
1
KAZANIM DEĞERLENDİRME TESTİ
1. İnsan, diğer varlıklardan üstün yaratılmıştır. Bu
üstünlüğün temelinde, insanın akıllı bir varlık
olması vardır. İnsan aklı sayesinde, dünyadaki
bütün varlıklara hakim olabilmektedir. Dinimize
göre insanın üstün olması, aklını iyilikte, güzellikte ve doğrulukta kullanabilmesidir.
İslam dininde insanın diğer varlıklardan üstün olmasının temelinde aşağıdakilerden hangisi yatmaktadır?
DDD_1608010101_2
A) Diğer varlıklara hakim olması
B) Diğer varlıklara yaşama hakkı tanımaması
C) İnsanın diğer varlıklardan önce yaratılması
D) Aklını ve iradesini doğru ve güzel işlerde kullanması
2. “Allah’ın yarattığı hiçbir şeyde düzensizlik ve
dengesizlik görülmez.” ifadesini örneklendirmek için aşağıdaki ayetlerden hangisi kullanılmalıdır?
AAA_1608010101_2
A) “Gökleri yedi kat yaratan O’dur. Rahman’ın
yaratmasında bir düzensizlik göremezsin.
Gözünü çevir de bir bak bir bozukluk görüyor musun?” (Mülk suresi, 3. ayet)
B) “Geceyi ve gündüzü, güneşi ve ayı yaratan
O’dur. Her biri bir yörüngede hareket etmektedir.” (Enbiyâ suresi, 33. ayet)
C) “Allah’ın sana verdiğinden (O’nun yolunda
harcayarak) ahiret yurdunu iste; ama dünyadan da nasibini unutma. Allah’ın sana iyilik yaptığı gibi sen de (insanlara) iyilik et…”
(Kasas suresi, 77. ayet)
D) “Gerçekten insan için kendi çalışmasının karşılığından başka bir şey yoktur.” (Necm suresi, 39. ayet)
3. Hz. Muhammed (s.a.v), emek sarf ederek kazanmanın önemli olduğunu vurgulamıştır.
Peygamberimizin (s.a.v) aşağıdaki sözlerinden hangisi bu anlayışa örnek gösterilebilir?
BBB_1608010101_2
A) “Hayra vesile olan, hayrı yapan gibidir.”
B) “Kimse, kendi kazancından daha hayırlı bir
rızık asla yememiştir.”
C) “Komşusu açken tok yatan bizden değildir.”
D) “İnsanlara merhamet etmeyene Allah merhamet etmez.”
6
4.
Evrendeki Yasalar
Fiziksel
yasalar
?
Toplumsal
yasalar
Bu şemada boş bırakılan kutuya aşağıdakilerden hangisi yazılmalıdır?
C-8719güvend8.sınıfpaket(1.den.)2009_19.soru
A) Sosyal yasalar
B) Yazılı yasalar
C) Biyolojik yasalar
D) Sözlü yasalar
5. Kur’an’da yer alan;
I. “Gerçekten insan için kendi çalışmasının karşılığından başka bir şey yoktur.” (Necm suresi, 39. ayet)
II. “Allah, inanıp iyi işler yapanları ödüllendirir.
Onlar için büyük bir bağışlanma ve güzel bir
rızık vardır.” (Sebe suresi, 4. ayet)
III. “Eğer müminler iseniz ancak Allah’a güvenin.” (Furkân suresi, 58. ayet)
gibi ayetlerden hangileri tevekkülle ilgilidir?
CCC_1608010101_2
A) Yalnız I B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve III 6. Yüce Allah, insanoğluna akıl ve irade yanında
iyiyi kötüden, doğruyu yanlıştan ayırt etmesi için
rehber olarak ilahî kitaplar ve peygamberler göndermiştir. Din seçiminde ise insanı özgür bırakmıştır.
Bu ifadeleri açıklamak için aşağıdaki ayetlerden hangisi kullanılabilir?
CCC_1608010101_2
A) “Allah,hiç kimseye gücünün üstünde bir şey
yüklemez. Herkesin kazandığı iyilik kendi
yararına, kötülük de kendi zararınadır…
”(Bakara suresi, 286. ayet)
B) “…Hiçbir kimse başkasının günahını yüklenmez…” (Zümer suresi, 7. ayet)
C) “Dinde zorlama yoktur. Artık doğrulukla eğrilik birbirinden ayrılmıştır...” (Bakara suresi,
256. ayet)
D) “Allah’ın sana verdiğinden (O’nun yolunda
harcayarak) ahiret yurdunu iste; ama dünyadan da nasibini unutma. Allah’ın sana iyilik yaptığı gibi sen de (insanlara) iyilik et…”
(Kasas, 77)
8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi / 1. Fasikül
KDT .. 1
Kaza ve Kader
7. “Allah’ın sana verdiğinden (onun yolunda harcayarak) ahiret yurdunu iste; ama dünyadan da
nasibini unutma. Allah’ın sana iyilik yaptığı gibi
sen de (insanlara) iyilik et…” (Kasas suresi, 77.
ayet)
Yukarıdaki ayetten aşağıdaki mesajlardan
hangisi çıkarılabilir?
DDD_1608010101_2
A) Her insan farklı işlerde çalışarak kazancını
elde etmelidir.
B) Dünya adına bir şey yapılırken tevekkül edilmelidir.
C) İnsan iyilik yaparken ilk önce yakın çevresindekileri dikkate almalıdır.
D) İnsan kazancını Yüce Allah’ın uygun görmediği yerlerde harcamamalıdır.
8. İnsanlar dışında bu özelliklere sahip olmayan
diğer tüm canlılar, yaptıkları davranışlardan sorumlu tutulmazlar.
Yukarıdaki açıklamada altı çizili olan kelimeler
yerine aşağıdakilerden hangisi de yazılabilir?
DDD_1608010101_2
A) iradeye ve rızka
B) akla ve özgürlüğe
C) özgürlüğe ve hakka
10. Kur’an’da yer alan;
I. “Onlara bir delil de gecedir ki biz ondan gündüzü sıyırıp çekeriz de birden karanlığa gömülürler. Güneş de (bir delildir onlara), akar
gider yörüngesinde. İşte bu çok güçlü ve her
şeyi bilen Allah’ın yaratmasıdır...” (Yâsîn suresi, 37-40. ayet)
II. “Her toplumun (belirli) bir eceli vardır. Ecelleri geldiğinde onu ne bir an erteleyebilirler
ve ne de bir an öne alabilirler.” (A’râf suresi, 34. ayet)
III. “(Ey insanlar!) Biz sizi basit bir sudan yaratmadık mı? İşte o suyu, belli bir süreye kadar
sağlam bir yere yerleştirdik, sonra da ona ölçülü bir biçim verdik...” (Mürselât suresi, 2023. ayet)
gibi ayetlerden hangileri sünnetullah ile ilgilidir?
BBB_1608010101_2
A) Yalnız I B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve III 11. Aşağıda verilen kavramlar ve açıklamalarıyla ilgili olarak hangi eşleştirme yanlıştır?
BBB_1608010101_2
A) Kaza  Kader planında yazılanların zamanı
gelince gerçekleşmesi
B) Sünnetullah  Allah’ın kâinata koyduğu fiziksel ve biyolojik yasaların tümü
D) akıl ve iradeye
C) Ecel  Her varlığın yaşadığı ömrün sona ermesi
9. Dünyada yaşayan varlıkların kendilerine biçilmiş
birer tabii ömrü olduğu gibi uçsuz bucaksız evrenin de bir sonu vardır.
Bu durum Kur’an’da aşağıdaki ayetlerden
hangisiyle ifade edilmiştir?
DDD (8.sınıf_1.Unite)
A) ‘‘Her toplumun belirlenmiş bir eceli vardır.
Ecelleri geldiğinde onu ne bir an erteleyebilirler ve ne de bir an öne alabilirler.’’ (A’râf
suresi, 34. ayet)
B) “Allah’ın izni olmadan hiçbir kişi ölmez.
(Ölüm) Belirli bir süreye göre yazılmıştır...”
(Âl-i İmrân suresi, 145. ayet)
C) Allah’ın sana verdiğinden (onun yolunda
harcayarak) ahiret yurdunu iste; ama dünyadan da nasibini unutma. Allah’ın sana iyilik yaptığı gibi sen de (insanlara) iyilik et…”
(Kasas suresi, 77. ayet)
D) “…(Güneş ve aydan) her biri, belirlenmiş
bir süreye kadar hareketlerini sürdürürler…”
(Fâtır suresi, 13. ayet)
D) Özgürlük  İnsanın zorlama olmadan kendi iradesiyle karar vermesi
12. “Onlar, ayakta dururken, otururken, yanları üze-
rine yatarken (her vakit) Allah’ı anarlar, göklerin
ve yerin yaratılışı hakkında derin derin düşünürler (ve şöyle derler:) Rabbimiz! Sen bunu boşuna yaratmadın. Sen yücesin. Bizi cehennem
azabından koru!” (Âl-i İmrân suresi, 191. ayet)
Yukarıdaki ayet aşağıda verilenlerden hangisi için bir örnek olabilir?
CCC_1608010101_2
A) İnsanların toplum içinde yaşaması için gerekli kuralları düşünmesi için
B) İnsanların bütün kainatın kendisi için yaratıldığını anlaması için
C) Yüce Allah’ın insandan evreni incelemesini,
ondaki uyum ve denge üzerinde düşünmesini istemesi için
D) Kâinattaki her bir varlığını bir görevinin olduğunu anlamamız için
8. Sınıf Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi / 1. Fasikül
7
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
Haftalık Ödev İzleme Testi – 1
1. ‘‘Biz her şeyi bir ölçüye (bir düzene, plana) gö-
re yarattık.’’ (Kamer suresi, 49. ayet) ayeti evrende fiziksel, biyolojik ve toplumsal yasaların
olduğunu belirtir.
Buna göre, aşağıdaki ayetler ve ait olduğu
yasa çeşitleriyle ilgili olarak yapılan eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?
DDD_1608010101_2
A) “Her toplumun belirlenmiş bir eceli vardır.
Ecelleri geldiğinde onu ne bir an erteleyebilirler ve ne de bir an öne alabilirler.” (A’râf
suresi, 34. ayet) ü Toplumsal yasa
B) “Güneş de yörüngesinde akıp gitmektedir. Bu, üstün ve bilen Allah’ın kanunudur.”
(Yâsîn suresi, 38. ayet) ü Fiziksel yasa
C) “O, insanı alaktan (embriyodan) yarattı.”
(Alak suresi, 2. ayet) ü Biyolojik yasa
D) “Gökleri yedi kat yaratan O’dur. Rahman’ın
yaratmasında bir düzensizlik göremezsin.
Gözünü çevir de bir bak, bir bozukluk görüyor musun?” (Mülk suresi, 3. ayet) ü Toplumsal yasa
Kaza ve Kader
3. “Sizin hayırlınız, dünyası için ahiretini terk etme-
yen, ahireti için de dünyasını terk etmeyip her
ikisi için çalışan ve insanlara yük olmayandır.”
Yukarıdaki hadise göre aşağıdaki sonuçlarda hangisine ulaşılabilir?
BBB_1608010101_2
A) Ahireti kazanmak için zamanın değeri bilinmeli, boş kalındığında yeni bir işe başlanmalıdır.
B) Dini yaşarken dünyevi ihtiyaçlar göz ardı edilmemeli, dengeli davranılmalıdır.
C) Dinin gerektirdiği ibadetleri tam anlamıyla
yerine getirenlere Yüce Allah rızkını verir.
D) Ahiretin gereklerini yerine getirip ibadetlerini eksiksiz yapanlar Yüce Allah katında çok
değerlidir.
4. Allah’ın yarattığı varlıklar arasında seçkin bir
yere sahip olan insanın hangi özelliği onun
yaptığı davranışlarından sorumlu tutulmasına bir gerekçe değildir?
AAA_1608010102_2
A) Toplum içinde yaşaması
B) Tercihlerinde özgür olması
C) İradesinin olması
D) İyi ile kötüyü ayırt edebilmesi
2. Toplumsal yasalar, toplumsal olaylar arasında
var olan sebep sonuç ilişkisini ifade eder.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Yüce Allah’ın koymuş olduğu toplumsal yasalara işaret eden ayetlerden biri değildir?
CCC_608010101_1
A) “...Bir topluluk kendi durumunu değiştirmedikçe Allah onların durumunu değiştirmez...”
(Ra’d suresi, 11. ayet)
B) “(Öyle) Bir fitneden sakının ki, aranızdan yalnız haksızlık edenlere erişmekle kalmaz (hepinize erişir)...” (Enfâl suresi, 25. ayet)
C) “O, insanı alaktan (embriyodan) yarattı.”
(Alak suresi, 2. ayet)
D) “Her toplumun belirlenmiş bir eceli vardır.
Ecelleri geldiğinde onu ne bir an erteleyebilirler ve ne de bir an öne alabilirler. (A’râf
suresi, 34. ayet)
5. “Onlar, ayakta dururken, otururken, yanları üze-
rine yatarken (her vakit) Allah’ı anarlar, göklerin
ve yerin yaratılışı hakkında derin derin düşünürler (ve şöyle derler:) Rabb’imiz! Sen bunu boşuna yaratmadın. Sen yücesin. Bizi cehennem
azabından koru!” (Âl-i İmrân suresi, 191)
Yukarıda verilen ayetten aşağıdaki hangi mesajı çıkarmamız doğru olmaz?
DDD_1608010101_2
A) Allah’a inanmış bir insan O’nu her yerde anabilir.
B) Mümin Allah’ın yarattıklarını düşünüp tefekkür etmelidir.
C) Allah’ın azabından yine Allah’a sığınılmalıdır.
D) Her yaratılmış varlığın yaratılış amacı Allah’ı
anmaktır.
6.
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
Şûrâ suresinin 30. ayetinde, “Başınıza gelen
herhangi bir musibet, kendi ellerinizle işledikleriniz yüzündendir…” buyrulmuştur. Dolayısıyla insan, akıl sahibi bir varlık olduğu için
yaptığı davranışların olumlu ya da olumsuz
sonucunu yaşayacaktır. Kısaca, insan davranışlarından sorumlu olan bir varlıktır.
Aşağıdaki deyim ve atasözlerinden hangisi
yukarıda verilenleri açıklamada kullanılamaz?
DDD_1608010102_2
A) Ne verirsen elinle, o gelir seninle.
B) Ne ekersen, onu biçersin.
C) Yazın başı pişenin kışın aşı pişer.
D) Sen uğraşsan da her iş olacağına varır.
Haftalık Ödev İzleme Testi – 1
9. “Yeryüzünde bulunan her canlı sonludur. Sade-
ce kerem sahibi, Yüce Rabbinin varlığı süreklidir.” (Rahmân suresi, 26-27)
Aşağıdakilerden hangisi, yukarıda verilen
ayetlerle aynı anlamı taşımaktadır?
CCC_1608010101_2
A) “Allah, inanıp iyi işler yapanları ödüllendirir.
Onlar için büyük bir bağışlanma ve güzel bir
rızık vardır.” (Sebe suresi, 4)
B) “Kıyametin ne zaman kopacağı hakkındaki
bilgi, ancak Allah’ın katındadır…” (Lokmân
suresi, 34)
C) “Allah’ın izni olmadan hiçbir kişi ölmez. (Ölüm)
Belirli bir süreye göre yazılmıştır...” (Âl-i İmrân suresi, 145)
D) ‘‘Her toplumun belirlenmiş bir eceli vardır.
Ecelleri geldiğinde onu ne bir an erteleyebilirler ve ne de bir an öne alabilirler.’’ (A’râf
suresi, 34)
7. “Bak Ayşe, hayvanların vücut yapıları yaşayabi-
lecekleri biçimde yaratılmıştır. Örneğin balıklar
suda solunum yapabilmek için solungaça, kuşlar uçabilmek için iki kanada ihtiyaç duyarlar.”
Yukarıdaki konuşma ortamına neden olacak
soru aşağıdakilerden hangisidir?
BBB_1608010101_2
A) Evrende varlıkların yaratılma amacı nedir?
B) Evrende bir düzen var mıdır?
C) Hayvanlar kendi doğal ortamında mı yoksa
korunaklı alanlarda mı yaşamalıdır?
D) Hayvanları insanlardan üstün kılan özellikleri nelerdir?
10. Her peygamber geçimini kendi sağlamış ve hep-
8. “Gök­le­ri ye­di kat ya­ratan O’dur. Rah­mân’ýn ya­
rat­ma­sýn­da bir dü­zen­siz­lik gö­re­mez­sin. Gö­zü­
nü çe­vir de bir bak, bir boz­gun­luk gö­­rü­yor mu­
sun?”
Kur’an’­da Mülk su­re­sin­de ge­çen bu aye­te
iliþ­kin aþa­ðý­da­ki­ler­den han­gi­si ana fi­kir ola­
rak di­le ge­ti­ri­le­bi­lir?
CCC_1608010101_2
A) Allah insandan verdiği nimetler karşılığı ibadet etmesini istemektedir.
B) Ev­ren bü­yük bir dü­zen içe­ri­sin­de hýz­la ge­
niþ­le­mek­te­dir.
C) Al­lah’ýn ya­rat­tý­ðý hiç­bir þey­de dü­zen­siz­lik ve
den­ge­siz­lik yok­tur.
D) Evrendeki her varlık insana yardımcı olmak
için yaratılmıştır.
si bir çalışmasıyla ünlenmiştir. Mesela, Hz. Âdem
(r.a) çiftçilik, Hz. Musa (a.s) çobanlık, Hz. İdris
(a.s) terzilik, Hz. Davut (a.s) demircilik ve Hz.
Muhammed (s.a.v) ise ticaret yapmıştır.
Hz. Peygamberlerin bu davranışları insanlara aşağıdaki mesajlardan hangisini vermiş
olmaz?
BBB_1608010101_2
A) İslam, çalışmadan kazanmayı ve üretmeden
tüketmeyi hoş karşılamaz.
B) İnsan kendi iradesiyle karar verir ve seçimini
yapar ve iyi tercihin karşılığında sevap, kötü
tercihin karşılığında ise günah kazanır.
C) İnsanlara emekleriyle geçimlerini sağlamaları karşılıksız kalmayacağı bilincini kazandırılır.
D) Dinimiz, “Rızkı veren Allah’tır.” diyerek çaba
ve gayret göstermeden başkalarından bir şey
beklemeyi ve dilenmeyi uygun görmez.
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
Haftalık Ödev İzleme Testi – 2
1. Kur’an-ı Kerim, toplumsal yasaların işleyişi hakkında düşünmeyi ve buna göre davranmayı
öğütler.
Bu öğüt aşağıdaki ayetlerden hangisinde yer
almaktadır?
BBB_1608010101_2
A) “…(Güneş ve aydan) her biri, belirlenmiş
bir süreye kadar hareketlerini sürdürürler…”
(Fâtır, 13)
B) “Onlar yeryüzünde gezip kendilerinden öncekilerin sonunun nasıl olduğuna bakmazlar mı?...” (Fâtır, 44)
C) ‘‘Rabbi tarafından apaçık bir delile tâbi olan
kimse hiç, yaptığı işler kendisine süslenen
ve hevâ ve heveslerinin peşinden giden kimse gibi olur mu?’’ (Muhammed, 14)
D) “…Eğer müminler iseniz ancak Allah’a güvenin.” (Furkân, 58)
Kaza ve Kader
3. Çevremizdeki varlıklara dikkat ettiğimizde her
şeyin belli bir ahenk ve düzen içerisinde hareket ettiğini görürüz. Yüce Allah, kâinatta bulunan
her şeyi bir plan ve ölçü içerisinde yaratmıştır.
Bu ölçü, evrendeki varlıkların tutarlı ve uyumlu
bir sistem oluşturmalarını sağlamıştır.
Yukarıda verilenler aşağıdakilerden hangisinin ön bilgileri olabilir?
BBB_1608010101_2
A) Tevekkül inancının
B) Kader inancının C) Ahiret inancının
D) İbadetlerin gerekliliğinin
4. Evrendeki düzen ve plan, varlıkların birbirle-
riyle tutarlı ve uyumlu bir sistem oluşturmaları aşağıdakilerden hangisini öncelikle göstermektedir?
CCC_1608010101_2
A) Evrendeki düzeni korumamız gerektiğini
B) Bu dengeyi bozanları cezalandırmamız gerektiğini
C) Bütün evrenin yaratıcısının tek olduğunu
D) Evrendeki her şeyin insana hizmet için yaratıldığını
2. Semih arkadaşlarına bir kavramı açıklamak için
aşağıdaki posteri hazırlıyor.
Gerekli tedbirleri aldıktan sonra Allah’a dayanıp güvenmek gerekir. Örneğin hastalıktan kurtulmak için öncelikle hastaneye başvurmalı, hastalığın teşhis ve tedavisi doktor
gözetiminde yapılmalıdır.
Semih bu postere başlık olarak aşağıdakilerden
hangisini yazmalıdır?
AAA_1608010101_2
A) Tevekkül
C) Kader
B) Kaza
D) Sünnetullah
5. “İçtiğiniz suya baktınız mı? Onu buluttan siz mi
indiriyorsunuz yoksa biz mi? Dileseydik onu tuzlu yapardık. Şükretmeniz gerekmez mi?” (Vâkı’a
suresi, 68-70)
Yukarıdaki ayetlerde aşağıdakilerden hangisine vurgu yapılmıştır?
BBB_1608010101_2
A) Allah’ın tek olduğuna
B) Evrendeki düzenin Allah’a teşekkür etmeyi
gerektirdiğine
C) Evrenin geçen her gün daha mükemmel bir
yapıya dönüştüğüne
D) Allah’ın bütün evreni sadece insan için yarattığına
Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi
Haftalık Ödev İzleme Testi – 2
6. Evrende kusursuz bir düzen ve uyum vardır. Ör-
9. “Allah’ın sana verdiği şeylerde ahiret yurdunu
Aşağıdakilerden hangisi bu durumu açıklamaktadır?
AAA_1608010101_2
A) Hayat yardımlaşma üzerine kurulmuştur.
Aşağıdaki hadislerden hangisi yukarıdaki
ayetle benzer anlam içermektedir?
CCC_1608010101_1
A) “...İnsanların en hayırlısı borcunu en iyi şekilde ödeyendir.”
neğin bir arı çiçeklerden özlerini toplarken onların polenlerini taşımakta, böylece çoğalmalarını sağlamaktadır.
B) Bütün canlılar insana hizmet için vardır.
C) En mükemmel varlık insandır.
D) Bir canlının varlığını devam ettirebilmesi için
diğerinin ölmesi gerekmektedir.
ara. Dünyadan da nasibini unutma...” (Kasas
suresi, 77. ayet)
B) “Elinizde bir ağaç fidanı varsa, kıyamet kopmaya başlasa bile, onu dikecek kadar vaktiniz varsa mutlaka dikin.”
C) “Sizin hayırlınız, dünyası için ahiretini terk etmeyen, ahireti için de dünyasını terk etmeyip her ikisi için çalışan ve insanlara yük olmayandır.”
D) “Sizden biriniz bir iş yaptığı zaman, onu mükemmel bir şekilde yapsın.”
7. İnsanın, tarlayı sürüp, tohumunu ekip, ge-
rekli sulama ve bakımı yaptıktan sonra Yüce
Allah’a dayanıp, güvenmesi aşağıdakilerden
hangisiyle isimlendirilir?
CCC_1608010101_2_sculum
A) Kaza ve kadere iman
B) Dua etmek
C) Tevekkül etmek
D) Nasibini beklemek
10. Kur’an’da iyi-kötü, doğru-yanlış olan söz ve dav-
ranışlar açıklanmış, bunların seçimi ise insana
bırakılmıştır. Akıl ve özgür irade sahibi insan,
sorumluluğu başkasında aramaz. Yaptıklarının
kendisine ait olduğu bilinciyle sonucuna katlanamayacağı davranışlardan uzak durur.
8. “Allah’ın izni olmadan hiçbir kişi ölmez. (Ölüm)
Belirli bir süreye göre yazılmıştır...” (Âl-i İmrân
suresi, 145)
Yukarıdaki ayette aşağıdakilerden hangisine değinilmiştir?
AAA_1608010101_2_sculum
A) Hayatın ve ölümün Allah’ın elinde olduğuna
B) Kişilerin kendi yaşamlarına son verebileceğine
C) Ölümsüzlüğün bir gün gerçekleşeceğine
D) Yüce Allah’ın sonsuz bir rahmetinin olduğuna
Bu metne göre öncelikli olarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
DDD_1608010101_2
A) İnsan, kazanmak için gayret etmeli, sebeplere sarılmalı ve çalışmalıdır.
B) Tercih hakkı insanı diğer varlıklardan farklı
kılmaktadır.
C) İnsanın kaderi, Yüce Allah’ın evrende belirlediği yasalarla düzenlenmiştir.
D) Dinimiz, akıl ve özgür irade sahibi olmayı sorumluluğun şartlarından saymıştır.
Download

Din Kültürü Örnek Sayfaları İçin Tıklayınız