Organik Tarım Uygulama
Prosedürü
P-60, Revizyon 00, 04.06.2014
KALİTEST BELGELENDİRME ve EĞİTİM
HİZMETLERİ LTD. ŞTİ.
Zorlu Center, Teras Evler, Daire:11, BBN:309
Levazım-Beşiktaş/İSTANBUL
www.kalitest.com.tr
BU PROSEDÜRÜN TELİF HAKKI KALİTEST BELGELENDİRME VE EĞİTİM HİZMETLERİ LTD. ŞTİ.’NE AİTTİR.
İZİNSİZ KOPYA EDİLEMEZ. ELEKTRONİK NÜSHA. BASILMIŞ HALİ KONTROLSUZ KOPYADIR
ORGANİK TARIM UYGULAMA
PROSEDÜRÜ
Sayfa 2 / 12
AMAÇ VE KAPSAM
İlgili prosedür 3 Aralık 2004 tarihli ve 25659 sayılı Resmi Gazete’de
yayınlanan 5262 Sayılı Organik Tarım Kanunu ve 18.08.2010 tarihli ve
27676 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Organik Tarımın Esasları ve
Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik, Yönetmelik ekleri ve ilgili Yönetmelik
değişiklikleri ve TS EN ISO /IEC 17065 Akreditasyon Yönetmeliğine göre
KALİTEST’in ve müteşebbislerin kontrol ve sertifikalama sürecinin işleyişi
hakkındaki bilgileri kapsar.
Yönetmelik
ve
akreditasyon
sertifikalandırılabilecek faaliyetler:
kapsamında
kontrol
edilip
-Organik bitkisel, hayvansal ürün üretimi ve organik gıda işlenmesi
-Doğadan toplama
-Hasat, kesim, işleme, depolama, etiketleme, paketleme, nakliye, satış
-İthalat ve ihracat
Yönetmelik ve akreditasyon kapsamımız:
-Bitkisel ürünler
-Hayvansal ürünler ( büyükbaş, küçükbaş, kanatlı, arıcılık)
-Mantar/maya üretimi
-Doğadan toplama
-Girdi( gübre/ilaç)
-Gıda işleme
Aracılık hizmeti veren, ürünleri direkt olarak nihai tüketici ya da kullanıcıya
transfer eden gerçek ya da tüzel kişiler ithalat yapmamaları, üretim, doğal
alan ve kaynaklardan ürün toplama, hasat, kesim, işleme, tasnif,
ambalajlama, etiketleme, muhafaza, depolama ve taşıma işlemlerini
yapmamaları koşulu ile KALİTEST ile sözleşme yapmak zorunda değildir.
P-60, Revizyon 00, 04 Haziran 2014
ONAY:
ORGANİK TARIM UYGULAMA
PROSEDÜRÜ
İÇİNDEKİLER
A Revizyon Bilgileri
1. Tanımlar
2. Uygulama Alanları
3. Kontrol ve Sertifikasyon Süreci Şeması
4. Sertifikasyon
5. Müteşebbis Tarafından Ödenmesi Gereken Ücretler
6. Kontrol Raporunun Hazırlanması ve Sertifikasyon Kararı
7. Şikayet ve İtirazlar
P-60, Revizyon 00, 04 Haziran 2014
ONAY:
Sayfa 3 / 12
ORGANİK TARIM UYGULAMA
PROSEDÜRÜ
Sayfa 4 / 12
A. REVİZYON BİLGİLERİ
Revizyon İçeriği
S/N
1
İlk yayın
P-60, Revizyon 00, 04 Haziran 2014
Rev.
No
Tarih
00
04.06.2014
ONAY:
ORGANİK TARIM UYGULAMA
PROSEDÜRÜ
Sayfa 5 / 12
1. Tanımlar
Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı,
Kanun: Organik Tarım Kanununu,
Organik tarım metodu: Organik
faaliyetlerin tümünü belirten metodu,
tarımın
uygulanması
esnasındaki
Konvansiyonel tarım metodu: Organik tarım metodu dışındaki tüm
metotları,
Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu: Organik ürünün veya girdinin,
üretiminden tüketiciye ulaşıncaya kadar olan tüm aşamalarını kontrol etmek
ve sertifikalandırmak üzere Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek veya
tüzel kişileri,
Kontrol: Organik tarım faaliyetlerinin bu Yönetmeliğe uygun olarak yapılıp
yapılmadığının belirlenmesi, düzenli kayıtların tutulması, sonuçların rapor
edilmesi, gerek görülmesi halinde ürünün organik niteliğinin laboratuar
analizleri ile test edilmesini,
Kontrolör: Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu adına veya kontrol kuruluşu
adına, organik tarım faaliyetlerinin her aşamasının ilgili mevzuata göre
uygulanmasını kontrol etmek üzere, Bakanlık tarafından yetki verilmiş
gerçek kişiyi,
Sertifiker: Kontrol ve sertifikasyon kuruluşu veya sertifikasyon kuruluşu
adına, kontrolü tamamlanmış ürünün veya girdinin organik olduğunu
onaylamak üzere, Bakanlık tarafından yetki verilmiş gerçek kişiyi,
Denetim: Organik tarım faaliyetlerinin, bu Yönetmeliğe uygun olarak yapılıp
yapılmadığını tespit etmek amacıyla, yetkilendirilmiş kuruluşlar, işletmeler ve
müteşebbisler ile kontrolör ve sertifikerlerin, Bakanlık veya Bakanlık
tarafından denetim yetkisi verilen kuruluşlarca yapılan her türlü denetimini,
İşletme: Yetkilendirilmiş kuruluşun kontrolü altında, söz konusu kuruluşlarla
sözleşme yapılmak suretiyle organik ürün üretilen, işlenen, depolanan ve
pazarlanan yerleri,
Müteşebbis: Organik tarım faaliyeti yapan gerçek veya tüzel kişiyi,
Sertifikasyon: Bütün kontrol yöntemlerinin uygulanması sonucu işletmenin,
organik ürünün ve girdinin mevzuata uygun olarak belgelendirilmesini,
P-60, Revizyon 00, 04 Haziran 2014
ONAY:
ORGANİK TARIM UYGULAMA
PROSEDÜRÜ
Sayfa 6 / 12
Sertifika: Bütün kontrol yöntemlerinin uygulanması sonucu işletmenin,
organik ürünün ve organik girdinin mevzuata uygun olduğunu gösteren
belgeyi,
Organik ürün: Organik tarım faaliyetleri esaslarına uygun olarak üretilmiş
ham, yarı mamul veya mamul haldeki sertifikalı ürünü,
Geçiş süreci: Bu Yönetmelik hükümlerine göre faaliyete başlanmasından,
ürünün organik olarak sertifikalandırılmasına kadar geçen dönemi,
Organik ürün etiketi: Organik ürün veya ambalajı üzerinde yer alan, ürünü
tanıtan veya içindekini belirten herhangi bir kelime, detay, ticari marka,
tescilli marka, paket üzerinde yer alan resim, sembol, doküman, ilan, tabela
veya tasma gibi her türlü yazılı ve basılı bilgi ve materyali,
Organik ürün logosu: Yönetmeliklerin Ek bölümünde yer alan basılı
işaretleri,
İfade etmektedir.
2. Uygulama Alanı
Bu prosedür, müteşebbisin sertifika talebinden sertifikanın düzenlenmesi,
müteşebbise gönderilmesi, satılan organik ürünlere ait ürün sertifikalarının
düzenlenmesi ve stok takiplerinin yapılmasına kadar ki tüm aşamalar için
hazırlanmıştır.
P-60, Revizyon 00, 04 Haziran 2014
ONAY:
ORGANİK TARIM UYGULAMA
PROSEDÜRÜ
3. Kontrol ve Sertifikasyon Süreci Şeması
MÜTEŞEBİS BAŞVURUSU
BAŞVURUNUN İNCELENMESİ
EKSİK EVRAKLARIN İSTENMESİ
ONAY
TEKLİFİN HAZIRLANMASI VE
MÜTEŞEBBİSE GÖNDERİMİ
ONAY
SÖZLEŞMENİN 2 NÜSHA OLARAK
MÜTEŞEBBİSE GÖNDERİMİ
KONTROLÖR ATAMA
KONTROLÖR ATANMASINA
MÜŞTERİ ONAYI VE KONTROL
PLANININ GÖNDERİLMESİ
KONTROL AŞAMASI
Bitkisel
Üretim
Kontrolü
İthalat/İhracat
Kontrolü
Gıda İşleme
Kontrolü
Hayvansal
Üretim
Kontrolü
KONTROL RAPORUNUN
HAZIRLANMASI VE SERTİFİKERE
GÖNDERİLMESİ
RAPORUN SERTİFİKER
TARAFINDAN İNCELENMESİ VE
SERTİFİKASYON KARARI
SERTİFİKANIN HAZIRLANIP
MÜTEŞEBBİSE GÖNDERİMİ
P-60, Revizyon 00, 04 Haziran 2014
ONAY:
Sayfa 7 / 12
ORGANİK TARIM UYGULAMA
PROSEDÜRÜ
Sayfa 8 / 12
4. Sertifikasyon
4.1 Başvuru
Organik tarım faaliyetinde bulunmak isteyen müteşebbis, Form 163, Organik
Sertifikası Başvuru Formu’nu doldurarak başvurusunu yapar. Formda yer
alan bilgilerin ve istenilen evrakların yeterliliği sertifiker tarafından kontrol
edilir. Eksik bilgilerin bulunması halinde sertifiker müteşebbis ile görüşerek
eksikliklerin tamamlanması sağlanır.
4.2 Fiyat Teklifinin Hazırlanması
Başvuru formuna müteakip yıllık kontrol ve sertifikasyon maliyetini içeren
fiyat teklifi T-29 Organik Kontrol ve Sertifikasyon Ücret Talimatına göre
hazırlanarak elektronik ortamda müteşebbise gönderilir.
4.3 Sözleşmenin Gönderilmesi
Fiyat teklifinin müteşebbis tarafından onaylanması durumunda ıslak imzalı
sözleşme 2 nüsha olarak çıkarılıp müteşebbise gönderilir ve müteşebbis
tarafından 2 nüshanın da imzalanıp bir tanesinin KALİTEST’e gönderilmesi
diğer nüshanın ise müteşebbisin organik tarım dosyasında saklanması
istenir.
Müteşebbis organik tarım faaliyetini üretici grubu ile yapıyorsa, her üretici ile
sözleşme imzalamak ve sözleşme örneklerinin kopyalarını KALİTEST’e
göndermelidir. Ayrıca müteşebbis, işleme, depolama, nakliye, fason üretim
vb. hizmetleri aldığı tedarikçileri ile de sözleşme yapmalıdır. Fason üretim
yapan işletmelerin de organik tarım sistemine dahil edilmesi gereklidir.
Gerekli bilgilerin alınması üzerine KALİTEST tarafından OTBİS’e ( Organik
Tarım Bilgi İşlem Sistemi) müteşebbisin girişleri yapılır ve eş zamanlı olarak
Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü’ne
müteşebbis hakkında bilgilendirme yazısı resmi olarak yazılır.
4.4 Kontrolörün Atanması
Müteşebbisin faaliyet alanına göre konusunda deneyimli kontrolörün ataması
yapılır. Kontrolörün atanması Form 162 Kontrolör Atama-Sözleşme Formu ile
operasyon bölümünde çalışan planlama sorumlusu tarafından yapılır.
4.5 Kontrol Planının Hazırlanması
Organik tarım kontrolörüne gidecek kontrolör müteşebbisin faaliyet alanına
göre kritik kontrol noktalarını dikkate alarak bir risk analizi yapar. Risk
analizi sonucu haberli veya habersiz yıllık kontrollerin
P-60, Revizyon 00, 04 Haziran 2014
ONAY:
ORGANİK TARIM UYGULAMA
PROSEDÜRÜ
Sayfa 9 / 12
yoğunluğunu belirler. Form 226 Organik Tarım Kontrol Planı hazırlanarak
müteşebbise onay için gönderilir. Kontrol planında; müteşebbisin adı /
adresi, kontrolör bilgisi, kontrol tarihi ve kullanılacak taşeron laboratuarın
bilgileri yer alır. Müteşebbis, 3 iş günü içinde geri bildirim yapmadığı
takdirde kontrol şartlarını kabul etmiş sayılır.
4.6 Kontrol
Kontrol yapmanın amacı; müteşebbisin yaptığı uygulamaların Organik
Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik şartlarını karşılayıp
karşılayamadığının değerlendirilmesidir.
Tüm müteşebbislere yılda en az 1 defa kontrol ziyaretinde bulunur. Yapılan
bu kontrol ziyaretlerinin en az % 10’u habersiz kontrol olarak P-XXX, Ürün
Belgelendirme Habersiz Kontrol Prosedürü’ne göre yapılır.
Risk analizine göre KALİTEST, sözleşmeli olduğu tüm müteşebbislerin en az
% 10’una, en az 48 saat önce haber vererek önceki kontrollerin sonuçlarını,
ilgili ürünlerin miktarları ve ürünlerin değiştirilmesi riskini de hesaba katarak
ek rastgele kontrol ziyaretinde bulunur.
Yetiştiricilik kontolleri: İster bireysel ister grup sertifikasyonu olsun,
sisteme dahil olmak için başvuru yapan tüm üreticilerin arazileri, depoları,
tohumları, nakliye sistemleri, stokları, hayvancılık için barınak koşulları,
yemleri, gezinti alanları ve güncel dokümanlarının kontrolü yapılır.
Müteşebbis tarafından hazırlanan dokümanlar ( gübre/ilaç uygulamaları,
arazi defterleri, yasal kayıtları, arazi geçmişi hakkındaki bilgileri vb.) kontrol
edilir.
İşleme kontrolleri: Gıda işlemenin yapıldığı işletme kontrol edilir.
İzlenebilirlik, depolama, ham madde kabul, giriş çıkışlar, nakliye, etiketleme,
ambalajlama, pazarlama, satış ve proseslerin kontrolleri yapılır. İşletmede
hem organik hem de konvansiyonel üretim yapılıyorsa ayrım tedbirlerinin
nasıl kurulduğuna, bulaşma riskinin nasıl önlendiğine bakılır.
İthalat ve ihracat kontrolleri: İşleme kontrollerine ek olarak ithalat ve
ihracat için yasal gereklilikler ile ithalat ve ihracatın nasıl yapılacağı, hangi
yollar ile (hava, kara, deniz) giriş çıkışların yapılacağı, güncel dokümanlar ve
iş akışları kontrol edilir.
4.7 Numune Alma ve Analiz
Kontrolör, Yönetmelik hükümlerine aykırı uygulamaların yapıldığından şüphe
duyduğu durumlarda analiz amaçlı ürün örnekleri alabilir. Analiz amaçlı
alınan yıllık örnek sayısı, kontrol kuruluşunun kontrolü altındaki
müteşebbislerin sayısının en az % 5’ini karşılamalıdır. Kontrolör için şüphe
P-60, Revizyon 00, 04 Haziran 2014
ONAY:
ORGANİK TARIM UYGULAMA
PROSEDÜRÜ
Sayfa 10 / 12
kriterleri T-25, Tarım Numunesi Alma Talimatı’nda açıklanmıştır. Numune
için alınan örnekler T-48 Numune Kodlama Talimatı’na göre kodlanarak
kontrol planında müteşebbise sunulan tedarikçi laboratuara gönderilir. Analiz
sonuçları öncelikle KALİTEST ofisine gönderilir. Gerekli incelemeler
yapıldıktan sonra müteşebbise iletilir. Numunelerin gönderildiği laboratuar,
TS EN ISI/IEC 17025 “Deney ve Kalibrasyon Laboratuarlarının Yeterliliği için
Genel Şartlar” standardına göre akredite olmalı ve yaptırılan deney de
akreditasyon kapsamına dahil edilmiş olmalıdır.
5. Müteşebbis Tarafından Ödenmesi Gereken Ücretler
Her bir Müteşebbis sertifikası için yıllık sabit ücret: Kontrol sonunda
belge almayı hak eden firmaların ödemesi gereken bir ücrettir. Bu ücret hiç
bir durumda geri ödenmez. Kontrole gidilmeden önce sözleşmedeki ücretin
% 50’sinin, sertifika gönderiminden önce de geri kalan % 50’nin ödenmesi
gerekir.
Ek ücretler: Yol, konaklama, yemek gibi kontrolün masrafları ile analiz
ücretleri sözleşme içinde belirtilmez ve ayrıca ödeme yapılır.
Habersiz/ek
kontrol
ücreti:
Adres
değişikliği,
kapsam
genişletme/daraltma ya da habersiz kontroller ile haberli ek kontroller ayrı
olarak adam/gün ücreti ile değerlendirilir.
Bunlara ek olarak, Müteşebbis bu kurallara aykırı bulunan ve düzeltilmesi
masrafa dahil edilen diğer tüm harcamalar. Tüm ücretler, o işin bir sonraki
adımına aittir, örnek olarak başvuru ücreti, dokümanların tekrar gözden
geçirilmesinden önce, kontrol ücreti, kontrolden önce ve yıllık gözetim
ücreti, gözetimden önce ödenmelidir. Birinci yıllık ücret, başarılı kontrolü
takiben, sertifikanın gönderilmesinden önce yapılmalıdır.
6. Kontrol Raporunun Hazırlanması ve Sertifikasyon Kararı
Kontrolör, kontrol sonucunda müteşebbisin yaptığı uygulamaları, varsa
uygunsuzlukları ve gözlemleri içeren kontrol raporunu, görüş kararı ve
mevcutsa analiz raporları ile birlikte sertifikere sunar. Sertifiker gerekli
incelemeleri yaptıktan sonra belgenin verilmesi, belgenin yenilenmesi, belge
verilmemesi, kontrolün tekrarı, belgenin iptali gibi kararları içeren Form 194,
Kontrol Raporu Gözden Geçirme ve Karar Formununu doldurarak görüş
kararını bildirir.
6.1 Müteşebbis Sertifikası
Sertifiker
tarafından
belgenin
çıkarılması
onayı
alındıktan
sonra
sözleşmedeki kontrol ve sertifikasyon ücretinin tamamının ödenmesinin
ardından müteşebbis sertifikası basılarak kargolanır.
P-60, Revizyon 00, 04 Haziran 2014
ONAY:
ORGANİK TARIM UYGULAMA
PROSEDÜRÜ
Sayfa 11 / 12
6.2 Ürün Sertifikası
Yönetmelik kurallarına uygun olarak üretilen ve ürün sertifikasına sahip olan
organik hammadde ve/veya işlenmiş organik ürünler organik ürün olarak
pazarlanır. Ürün sertifikaları 2 şekilde düzenlenir:
1.) İşlenmemiş ürünlerde ürünlere toptan ürün sertifikası verilir. Her bir
satışta satış miktarı ürün sertifika suretine müteşebbis tarafından derkenar
düşümü yapılır ve imza altına alınır. Ayrıca bu satış miktarı 7 gün içinde
KALİTEST’e bildirilir ve müteşebbis tarafından doldurulup gönderilen Form
268, Ürün Stok Takip Formu ile stok takibi yapılır.
2.) İşlenmiş ürünlerde ürün el değiştirdiğinde yeni bir işleme tabi
tutulmuyorsa ve etiket bilgileri değişmiyorsa tekrar sertifika düzenlenmez.
Depolama, toptan pazarlama ve dağıtım yapan müteşebbislerin toptancıya
ve perakendeciye satışlarında ürüne, mevcut ürün sertifikasının müteşebbis
tarafından onaylı fotokopisi ile birlikte fatura ve sevk irsaliyesi eşlik eder.
Ürün sertifikasının onaylı fotokopisi üzerine müteşebbis tarafından yapılan
satış belgelerinin numarası yazılır ve onaylanır. Bu satış miktarı 15 gün
içinde KALİTEST’e bildirilir. KALİTEST tarafından stok takibi yapılır.
Ürün sertifikalarının düzenlenebilmesi için müteşebbis aşağıdaki bilgileri
KALİTEST’e iletmelidir.
1) Form 371, Ürün Sertifikası Talep Formu
2) Master ve ürün sertifikaları
3) Firmalar arası yazışmalar, ürün sevk bilgileri, irsaliye/fatura
7. Şikayet ve İtirazlar
Şikâyet
Başvurunun alınmasından sertifikasyona kadar tüm aşamalarda; özel veya
tüzel müteşebbislerden, Kalitest politikası, prosedürleri, Yönetmelikleri,
faaliyetleri, performansı, personeli, sertifikalama yaptığı müteşebbisler gibi
konular hakkında yazılı veya sözlü gelen olumsuz başvurular.
İtiraz
Kalitest’in gerçekleştirdiği sertifikalama faaliyetlerinde
kararlara karşı ilgili taraflarca yapılan olumsuz başvurular.
almış
olduğu
Şikayet ve İtirazlar P08 prosedürüne göre uygulanır. Kalitest, şikayet ve
itirazın, kendi sorumluluğu altında olan sertifikasyon faaliyetlerine ilişkin
olup olmadığını teğit eder ve eğer ilgili ise şikayet ve itirazı işleme alır.
Resmi olarak alınan bir şikayet ve itiraz ilgili taraflara bildirilir. Çıkar
P-60, Revizyon 00, 04 Haziran 2014
ONAY:
ORGANİK TARIM UYGULAMA
PROSEDÜRÜ
Sayfa 12 / 12
çatışmasının olmamasını güvence altına almak için Kalitest, bir müteşebbise
danışmanlık sağlamış veya bir müteşebbis tarafından istihdam edilmiş olan
personeli danışmanlık veya istihdamın sona ermesinden itibaren iki yıl süre
ile o müteşebbisin bir şikayet ve itirazının çözümünün gözden geçirilmesi
veya onayında kullanmaz.
P-60, Revizyon 00, 04 Haziran 2014
ONAY:
Download

Organik Tarım Uygulama Prosedürü