5
NOĆ ISTRAŽIVAČA
petak, 27. septembar
Atlas Capital Centar
Podgorica, Kotor, Nikšić, Bijelo Polje
festivalski vodič
eksperimenti, prezentacije, naučni šou,
istraživački izleti, otvorene laboratorije,
tribine, kviz, kreativna radionica, matematička
izložba, roboti, planetarijum (Delta city)
ISTRAŽI I PRONAĐI SE!
1
U 32 EVROPSKE ZEMLJE I 320
GRADOVA, OČI U OČI
S ISTRAŽIVAČIMA
N
oć istraživača je događaj koji se tradicionalno održava posljednjeg petka u septembru
u 32 zemlje i u preko 320 gradova Evrope. Podgorica je peti put jedan od njih.
I ove godine u Noći istraživača dešavaće se
mnogo toga zanimljivog za sve generacije: eksperimenti, performansi, otvorene laboratorije, istraživački izleti, naučne tribine, takmičenje osnovaca i studenata.
Uz domaće istraživače i naučnike, kao i one koji
će to tek postati, biće sa nama i prijatelji iz dijaspore, regiona i inostranstva.
Atraktivan, originalan i često zabavan način
predstavljanja nauke uvijek budi radoznalost i
privlači veliki broj posjetilaca, posebno mladih.
Prezentacije koje omogućavaju ne samo posmatranje nekog fenomena iz naučne ili tehnološke oblasti, već kompletan doživljaj, čulni i saznajni, kroz neposredno učešće u eksperimentu
- donose nezaboravna iskustva, a ponekad odrede ili potvrde životni put.
3
PROGRAM
12.00 – 20.00 h
EKSPERIMENTI I PREZENTACIJE
18.00 h
SVEČANO OTVARANJE I NAUČNI ŠOU
19.00 – 21.00 h
NAUČNE TRIBINE
17.30 – 20.00 h
EKOLOŠKI KVIZ
20.00– 22.00 h
BEST ATRAKCIJE
09.30 – 22.00 h
EVROPSKI UGAO
22.00 h DRUŽENJE SA
ISTRAŽIVAČIMA U SCEINCE CAFEU
od 12.00 h
ISTRAŽIVAČKI IZLETI
12.00 - 14.00 h
OTVORENE LABORATORIJE
4
SVEČANO
OTVARANJE
Atlas Capital Centar 18:00 h
Na otvaranju petog festivala Noć istraživača govore gospodin Mitja Drobnič, šef
Kancelarije EU u Podgorici, ministarka nauke dr Sanja Vlahović i predsjednik fondacije
Prona prof. dr Jovan Mirković.
Sastavni dio otvaranja je i naučni šou Milana Popovića.
5
EKSPERIMENTI,
PREZENTACIJE
12.00 - 20.00 h
Uđite u čarobne krugove nauke, tajne i spoznaje.
Ne samo da ćete posmatrati eksperimente
– bićete učesnici!
PRONA
VISOKI NAPON – FIZIKA OKO NAS
Lutka koja pjeva. Šta su zapravo munje i da li
su opasne kao što izgledaju? Kako ubrzati feromagnetni projektil do vrtoglavih brzina? Da li je
moguća levitacija predmeta? Van de Grafov
generator, elektromagnetni top. Kako prenijeti
energiju kroz jednu ili čak nijednu žicu? Laser koji
pjeva. Polaznici Ljetnje škole nauke pokazaće
vam kako da pomoću vrlo jednostavne aparature napravite suvi led, ili čak napravite sijalicu!
Zvučnik bez membrane – muzika iz plazme.
ENERGIJA. ČUDESNE TRANSFORMACIJE
U eksperimentu sa biciklom – generatorom električne energije i ručnim generatorom osjetićete
kako se energija transformiše iz jednog oblika u
drugi. Na putu od hemijske do električne odno6
sno toplotne i svjetlosne energije otkrićete odgovor na pitanje koliko svi možemo biti energetski
efikasni. Upoznajte princip rada obične i štedne
sijalice kao i led diode. Kako radi Stirlingov motor.
MAGIČNI SVIJET HEMIJE LJEPOTA STVARANJA
Kako napraviti dugine boje u čaši, kako natjerati
duha da izađe iz boce, kako napraviti dovoljno
paste da bi i slon mogao da opere zube, kako
posrebreniti bižuteriju… Ništa nije onako kako izgleda, i nemoguće je često moguće.
BIOLOGIJA KROZ IGRU
Učestvujte u izolovanju molekula DNK iz plodova
i otkrijte više o genetičkom materijalu. Saznajte
šta je refleksni luk i kako se ispituju duboki tetivni
refleksi. Provjerite da li je ono što pijete prirodno i
zdravo i kako sok od kupusa može da posluži kao
pH indikator. Iskoristite kvasac za naduvavanje
balona, napišite nevidljivu poruku sokom od limuna, napravite lava lampu i limun bateriju.
MATEMATIČKA RADIONICA
Matematika je svuda oko nas. Saznajte šta povezuje matematiku i muziku, šta je Fibonačijev
niz i koje su njegove pojave u prirodi, čime je Leonardo da Vinči doprinio matematici. Očekuju
vas i matematičke zagonetke, kreativna lopta,
problemi, slagalice, ”mozgalice” i zadaci.
7
PRIRODNJAČKI MUZEJ
CRNE GORE
ŠTA VIDIŠ POD LUPOM?
Pogledaj cvijet, list, tučak, prašnike, pod lupom.
Uporedi list alge, mahovine, cvjetnice. Nauči da
razlikuješ insekte. Imaš priliku da napraviš ukusno
jelo od gljiva, ali moraš paziti da u čorbu ne staviš otrovne vrste. Otkrij ko živi u pijesku na obali
mora i šta se skriva u terarijumu. Koje su karike u
lancu ishrane koji se završava škorpijom? Testiraj
svoje znanje o prirodi.
ZORAN ILINČIĆ
TRI NOVA PRONALASKA
Najproduktivniji crnogorski inovator predstavlja tri
svoja nova pronalaska: alarm za zemljotres, uređaj za baznu izolaciju zgrada od zemljotresa, višeslojni termoizolacioni blok za izgradnju zgrada.
FESTIVAL NAUKE BEOGRAD
HOT&COLD SHOW
Promjene boja, eksplozije i bljeskovi će vam
nadražiti čula i zasigurno u vama probuditi dječiju
radoznalost. Igraćemo se zajedno na +2000
C. Zapalićemo vatru vodom, držati plamen na
dlanu i zajedno uraditi mnogo toga što se nikako
ne smije raditi kod kuće.
8
INSTITUT VINČA
RUKA U TIJESTU
Radionica za samostalnu aktivnost djece u obdaništu i prva četiri razreda osnovne škole. Kako
krompir može da pliva, eksperimenti iz elektriciteta, boja vjetra, padanja i usporavanje padanja pingpong loptice, eksperimenti iz održivog
razvoja.
ELEKTROTEHNIČKI FAKULTET
MAKERSPACE
Imate jedinstvenu priliku da vidite inovacije koje
su tokom ove godine studenti napravili iz oblasti
robotike, elektronike i mehatronike. Kao i mjesto
gdje su nastajale: ”Makerspace” je specijalna
radionica.
MAŠINSKI FAKULTET/
ELEKTROTEHNIČKI FAKULTET
UCG
MOBILNI MANIPULATOR
Jedinstvena prilika da saznate kako se kreću roboti? Ili takozvani mobilni manipulatori. Uključite
se u demonstraciju njihovih raznoraznih funkcija.
9
ARHITEKTONSKI FAKULTET UCG
PROJEKAT SKIJAŠKE
SKAKAONICE NA BJELASICI
Ideja ili san. Želja ili neka skorija stvarnost. Pogledajte projekat futurističke skijaške skakaonice na
Bjelasici. Potpuno drugačija od svih ikad projektovanih, nedokučiva a apsolutno izvodljiva.
BEST PODGORICA,
ETF CREATIVE TEAM
ANDROID APLIKACIJE
Wake Up Alarm je najzabavnija alarm aplikacija ikad! Raznovrsni načini buđenja će učiniti da
vaša jutra izgledaju prelijepo. Turizam CG promoviše turističku ponudu i kulturnu baštinu Crne
Gore. Budi odgovoran je aplikacija za prijavu nepravilnosti u crnogorskom društvu
MR NIKOLA MARKOVIĆ, UDG
UMJETNIČKA PRAKSA I DIZAJN
Arhitekta Nikola Marković kroz pojedina savremena arhitektonska ostvarenja u Crnoj Gori prikazuje simbole i relacije koje ostvaruje umjetnička praksa, kako u estetskom tako i u bioničko
funkcionalnom kontekstu.
10
IAESTE
JA SAM BIO NA PRAKSI, A TI?
Sa ruksagom za znanjem po svijetu. Uključite se
u međunarodnu organizaciju za razmjenu studenata radi stručne prakse, osnovanu još 1948. godine. Više od 80 zemalja učestvuje u programu
razmjene.
AGENCIJA ZA ZAŠTITU
ŽIVOTNE SREDINE CRNE GORE
BIOLOŠKA RAZNOVRSNOST
Kako izgleda primjena naučnih istraživanja u
praksi, tj. zaštita i održivo korišćenje komponenti
biodiverziteta? Učestvujte u determinaciji vrsta:
analizirajte oblik, boje, mirise i ostale karakteristike
vrsta.
ELEKTROTEHNIČKA ŠKOLA
VASO ALIGRUDIĆ
TRAJNA NEONSKA SIJALICA
Nakon prepravke, pregorela neonska sijalica
može da traje – vječno! Klub elektroničara predstavlja trajnu neonsku sijalicu
11
SREDNJA MEDICINSKA ŠKOLA
„DR BRANKO ZOGOVIĆ“ BERANE
MALA FABRIKA PREPARATA
Uživajte u svijetu farmaceutskih aparata. Kako
da pripremite piling, riješite problem znojenja
nogu, kako se pravi losion protiv reumatskih
bolova? Pitajte i posmatrajte. Posjetite malu
fabriku ”Galenus”.
JU OŠ ″PAVLE ROVINSKI″
DEMONSTRACIJA RADA LEGO ROBOTA
Upoznajte robota MontePrime. Možda ćete ga
i zaposliti jer je prava vrednica: nosi prekrivače,
stolice, cvijeće, gasi šporet, čak ide i u teretanu...
MEZON
PAMETNE ELEKTRO-ENERGETSKE MREŽE
U REALNOM VREMENU
Simulacija: kako se zapravo provodi daljinsko
očitavanje brojila tj. rade pametne elektro-energetske mreže u realnom vremenu. Testiranje najnovijih tehnologija u energetici
NEPTUN D.O.O.
NOVE KOMUNIKACIJSKE TEHNOLOGIJE
Tehnologija u svijetu zabave svakodnevno donosi novine. Stigla je i nova generacija “pametnih
televizora” koji ispunjavaju vaše želje i čak intu12
itivno komuniciraju s vašim mobilnim telefonom.
Tu je i Nintendo Wii – najprodavanija konzola
nove generacije. POLIEX A.D., BERANE
PRIRODNI BESKONAČNI POKRETI
Da li postoje prirodni beskonačni pokreti? Da
li plazma može biti napravljena u „domaćim“
uslovima? Pogledajte obrazac prirodnog oscilatora - klatna bez pokretnih djelova.
MONTENEGRO OPEN
SOURCE/UBUNTU
ZAJEDNICA CRNE GORE
Koncept Ubuntu operativnog sistema i Open-Source programa. Kako nastaje i koje su mu glavne prednosti. Zašto je bolji od Windowsa.
RADIO KLUB
MOBILNE RADIO AMATERSKE VEZE
Uključite se u razgovore sa ljudima sa svih kontinenata. Preko kratkotalasne radio-stanice, uspostavljamo radio-kontakte širom svijeta
13
ONI DOLAZE
NAUČI I ISTRAŽI
EKOLOŠKI KVIZ ZA UČENIKE
OSNOVNIH ŠKOLA
17.30 - 20.00 h
BEST
STUDENTI NA DJELU
20.00 - 22.00 h
EVROPSKI UGAO
Na koji način Evropa brine o svojim istraživačima? U EU Corneru Ministarstva nauke saznajte
sve o EU projektima, kako ide procedura aplikacije, šta je sve potrebno da biste ostvarili svoje
zamisli ili nastavili usavršavanje putem EU stipendija. Očekuju Vas informacije vezano za FP7 specifični program ”ljudi” – Marie Curie akcije, COST
akcije, COSME program za konkurentnost malih i
srednjih preduzeća...
14
TRIBINE
19.00 - 21.00 h
Dr Nađa
Bistrjakova
Prirodno-istorijski muzej,
London, Velika Britanija
19.00 h
Klimatske promjene
– distribucija paprati (rod Asplenium) u
istočnoj i južnoj Evropi
Jedno od značajnijih polja istraživanja biodiverziteta je razumijevanje odgovora biljaka na
klimatske fluktuacije, što je važno sa aspekta
zaštite biodiverziteta i upravljanja prirodnim resursima. Važan projekat Prirodnjačkog muzeja iz
Londona i Univerziteta u Kijevu, u kojem su postavljeni ciljevi trebalo da razjasne uticaj klimatskih
promjena na evropski biodiverzitet tokom kasnog kvartara postavljen je na osnovu modela
rasprostranjenja vrsta. Prvi korak bio je pribavljanje obilja podataka o distribuciji organizama u
zemljama istočne Evrope, koji su „bili zaključani”
u institucijama. Kao model, izabrali smo paprati
roda Asplenium. Rod Asplenium u Evropi broji 31
15
vrstu – od kojih su mnoge nastanjene na stijenama – njihova distribucija je dobro dokumentovana osim u istočnoj Evropi, gdje dostupni podaci
nisu bili kompletni. U predavanju će biti ukratko
izložen napredak, promjene u saznanjima i izazovi sa kojima se susretalo u radu.
Nađa Bistrjakova rođena je 1965. godine u Lenjingradu (Rusija). Osnovnu, srednju školu, kao
i studije šumarstva završava u rodnom gradu.
Doktorirala je 2008. iz oblasti botanike, na Univerzitetu Kembridž, Velika Britanija. Naredne godine
počinje da radi u Prirodnjačkom muzeju u Londonu, kao botaničar – istraživač. Autor je velikog
broja radova, publikovanih u eminentnim svjetskim naučnim časopisima.
Ondrej
Vizi
Prirodnjački
muzej Crne Gore
19.20 h
Ornitologija na Skadarskom jezeru –
nekad i sad
Razvoj ornitološkog istraživačkog rada na Skadarskom jezeru išao je neobičnim putem i može
se podijeliti na nekoliko ciklusa. Prvi istraživači i
16
putopisci sredinom 19. vijeka počeli su posjećivati Crnu Goru i navodili su i bogatstvo ptičjeg
svijeta Skadarskog jezera, ali tek krajem tog vijeka, zahvaljujući radu Ljudevita Firera dobili smo
cjelovitu sliku ornitološkog naselja tog prostora.
Sedamdesetih godina 20. vijeka počinje organizovano istraživanje u okviru tadašnjeg Biološkog
zavoda i Republičkog zavoda za zaštitu prirode.
Novi vijek i novi milenijum donijeli su i značajni zaokret u vrsti i načinu istraživačkog rada. Danas
dominiraju istraživanja tipa monitoringa, praćenje stanja populacija, sve u službi poboljšanja
zaštite ptica.
U predavanju će, uz pomoć fotografija, biti prikazan razvojni put ornitoloških istraživanja Skadarskog jezera kao i njegov pretpostavljeni razvoj u budućnosti.
Ondrej Vizi je osnovnu školu i gimnaziju završio
u Bačkom Petrovcu, a biologiju na Prirodno-matematičkom fakultetu Univerziteta u Beogradu.
Osnivač je i direktor Prirodnjačkog muzeja Crne
Gore. Bavi se ornitološkim istraživanjima Crne
Gore, posebno Skadarskog jezera, detaljnim istraživanjem života kudravog pelikana na jezeru,
kao i zaštite prirode i životne sredine. Autor je
preko 40 naučnih i stručnih radova objavljenih u
domaćoj i stranoj periodici, niza scenarija za TV
filmove o prirodi, brojnih prirodnjačkih izložbi.
17
Doc. dr Ivanka
Antović
DUNP, Srbija
19.40 h
Uticaj zračenja na biološke sisteme
Uz zračenja kojima smo prirodno izloženi, kao posljedicu klimatskih promjena, eksplozija nuklearnih bombi i njihovih testiranja, nuklearnih akcidenata, kao i sve veće upotrebe izvora zračenja, u
naše vrijeme imamo intenziviran uticaj zračenja
(jonizujućih i nejonizujućih) na biološke sisteme od ćelijskog nivoa do organizma, od populacija
do ekosistema, zbog čega je neophodno razmatranje efekata zračenja i procjenjivanje rizika,
o čemu će tokom predavanja govoriti doc. dr
Ivanka Antović. Poseban osvrt će biti napravljen
na uticaj ultraviolentnog (UV) i radioaktivnog
zračenja, uz prezentovanje određenih rezultata
koji su dobijeni za teritoriju Crne Gore. S obzirom
na značaj radioekoloških istraživanja u 21. vijeku (multidisciplinarna istraživanja koja uključuju
biologiju, hemiju, fiziologiju, ekologiju, biogeohemiju, geofiziku, ekotoksikologiju…), biće govora
o savremenom razumijevanju očuvanja životne
sredine i biodiverziteta, o bioakumulaciji radi18
oizotopa u pojedinim organima i vrstama, mogućim efektima usljed spoljašnjeg i unutrašnjeg
ozračivanja, kao i o rizicima po čovjeka.
Dr Ivanka Antović rođena je 1973. godine u Nikšiću, gdje je završila osnovnu i srednju školu. Diplomirala je na Odsjeku za biologiju Prirodno-matematičkog fakulteta Univerziteta Crne Gore, a
magistrirala i doktorirala na Biološkom fakultetu
Univerziteta u Beogradu. Trenutno radi kao docent na Državnom univerzitetu u Novom Pazaru,
Srbija. Osnovne oblasti njenog naučnoistraživačkog rada su zoološka sistematika i filogenija,
marinska biologija, radiobiologija, radioekologija
i zaštita životne sredine. Objavila je više desetina
naučnih radova – u međunarodnim i vrhunskim
međunarodnim naučnim časopisima, zbornicima međunarodnih i domaćih naučnih skupova.
Mr Nikola
Marković
Podgorica
20.00 h
Umjetnička praksa i dizajn
Izlaganje će biti usredsređeno na važne istraživačke mogućnosti kada je riječ o bioničkom
dizajnu i biomorfnim strukturama i njihovoj ulozi u
19
razvoju i kreiranju savremene arhitekture i relacija
koje ona ostvaruje. Biće pojašnjeno simboličko i
informativno polje ovih pojmova, zatim će se definisati uloga i značaj umjetničke prakse u ovim
važnim kako naučnim tako i industrijskim djelatnostima.Ostale cjeline predavanja ukazivaće na
relacije koje tako opredijeljena umjetnička praksa posjeduje, zatim će se pojasniti koji su strateški
značajni pravci njenog razvoja za dalja istraživanja i na kraju izlaganja će se pokazati kako se
implementiraju rezultati određenih istraživanja
pomenutih oblasti na konkretnim primjerima i realizovanim objektima.
Mr Nikola Marković diplomirao je i magistrirao na
FLU na Cetinju. Magistrirao je i na Arhitektonskom
fakultetu u Beogradu, gdje će braniti i doktorski
rad na temu kinetičkih arhiskulptura. Predaje na
FVU univerziteta Mediteran i na UDG u Podgorici.
Kao idejni projektant za više domaćih i stranih
kompanija i opština učestvovao je u projektovanju i izvođenju 18 objekata, među kojima su
diskoteke Miracle Lounge, Top Hill, Mirax u Budvi,
Аuramontenegro u Bečićima, Titanic и Носорог
u Moskvi, kazina Volcano i restoran Maša u Podgorici... Autor je idejnog projekta naselja „Čajka
Rezidens“ u Sočiju. U statusu slobodnog umjetnika ostvario je 23 samostalne izložbe, radova iz
raznih oblasti umjetničke prakse.
20
Valentina
Komarova
20.20 h
2013 - godina kometa
1. Najprije: šta su komete, od čega se sastoje,
kako nastaju, zašto postoje, kakvu korist ili štetu
mogu doneti ljudima.
2. Komete u 2013. godini. Naučna predviđanja
i stvarna događanja. Da li će kometa, koju su
naučnici nazvali „događaj vijeka“ to i postati? Imamo priliku da provjerimo to u narednim
mjesecima.
3. Kako otkriti kometu?
Valentina Komarova zaljubila se u astronomiju prije odlaska u školu. U osnovnoj školi, kod
kuće pravila teleskope od raspoloživih djelova;
nastavnici astronomije prepuštali njoj da vodi
časove iz tog predmeta u školi koju je pohađala. Diplomirala na matematičko-mehaničkom
fakultetu Lenjingradskog državnog univerziteta,
ali nakon raspada Savjetskog Saveza nije bilo
uslova da radi u struci. Radila je kao programer i
istraživač u vojnom institutu. Zatim je bila na čelu
centra za testiranje vozila, kao i sertifikacionog
tijela za sisteme upravljanja kvalitetom. Trenutno
živi u Crnoj Gori.
21
Dragan
Hajduković
20.40 h
Naše viđenje Kosmosa na
početku 21. vijeka
Šta danas znamo o Kosmosu i koji su fundamentalni problemi koje pred fiziku postavljaju savremena astronomija, astrofizika i kosmologija. Tri su
velika izazova za fiziku: šta je tamna materija, šta
je tamna energija, zašto u Kosmosu materija dominira antimateriju.
Dragan Hajduković, crnogorski fizičar, predsjednički kandidat, poznat po zalaganju za Crnu
Goru - ekološku državu, posle dužeg rada u
CERN-u, Švajcarska, na Cetinju je nedavno osnovao Institut za fiziku, astrofiziku i kosmologiju. Profesor Hajduković je skrenuo pažnju načnih krugova koje je uzdrmao tvrdnjom da tamna materija
ne postoji, i da je tamna materija iluzija nastala
polarizacijom kvantnog vakuuma koji sadrži virtuelne gravitacione dipole. Takođe, postavio je i
pitanje da li živimo u svijetu u kom ciklično dominiraju materija i antimaterija i da li je repulzivna
sila između materije i antimaterije.
22
Dragoš
Bratašanu
Rumunija
21.00 h
Liderstvo iznad oblaka ili kako NASA gradi timove
U današnjem svijetu punom izazova mozemo
ići naprijed kao društvo samo ako imamo bliske
ciljeve i ako dijelimo ideje. Istraživanje svemira
je uvijek bilo jedan od najvećih ciljeva čovječanstva, a pored snova, pored tehnoloških
dostignuća, istraživanje svemira zahtijeva visokokompetentne inženjerske i liderske sposobnosti. A koje su to menadžerske i liderske vještine
koje omogućavaju ljudima iz Nase da uspješno
sagrade i da zatim lete spejs šatlom ili da izgrade
i upravljaju internacionalnom svemirskom stanicom da bi poslali robote na Mars?
Dragoš Bratašanu je višestruko nagrađivani
naučnik međunarodno priznat konsultant koji
se bavi svemirskim programom. On je osnivač i
predsjednik Success Engineering Corporation,
kompanije koja širom planete nudi alate i tehnike koje Nasa koristi u svojim najsloženijim projekti23
ma kao što su spejs šatl, svemirski teleskop, roboti
na Marsu i drugi. Bratašanu je diplomirao na biznis menadžmentu na Institutu za tehnologiju u
Floridi i Nasa Kenedu centru. Sada je istraživač
na univerzitetu Siegen u Njemačkoj. Saradnik je
Nacionalne geografije i više organizacija za kosmička istraživanja.
Dr Staniša
Raspopović
Švajcarski institut za
tehnologiju, Lozana
21.20 h
Bionikom do povratka pokretljivosti
Neuralne proteze su postale validan način za
rehabilitaciju osoba sa neuralnim oštećenjima
(najslavniji primjeri su pejsmejkeri, koklearni implanti, duboki stimulatori mozga itd.). Zajedno sa
nevjerovatnim entuzijazmom koji se rodio, i čak
postao dio popularne kulture (kao u fimovima
Terminator, Ja Robot) i umjetnosti, tehnološki problemi povezani sa visoko funkcionalnom upotrebom neuralnih proteza čine da su one i dalje
korak iza očekivanja. U ovom predavanju biće
objašnjena nervna stimulacija, neophodna da
24
bi čovjek osjećao robotsku ruku kao produženi
dio svog tijela, ali i problemi sa kojima se sreće
moderna tehnologija.
Drugi dio predavanja će se suočiti sa problemom povreda kičmene moždine i trenutno najviše obećavajućom metodom za rehabilitaciju,
koju čini stimulacija kičmene moždine. U eksperimentima sa pacovima je pokazano da oni
mogu da prohodaju nakon kompletne povrede
kičme, da li će raditi i u čovjeku?
Dr Staniša Raspopović je istraživač i predavač
na Švajcarskom institutu za tehnologiju u Lozani
(EPFL) i Biorobotičkom institutu Scuole Superiore Sant’Anna u Pizi, Italija. U toku svoje naučne
karijere radio je pri Švajcarskom institutu za tehnologiju u Cirihu (ETH), Autonomnom fakultetu
Barselone (UAB) i Univerzitetu u Pizi. Njegovi naučni interesi su povezani sa neurorehabilitacijom,
neuroprotezama i robotikom: stimulacija kičmene moždine i perifernih nerava kod povreda
kičmene moždine; neuralna kontrola pokreta i
senzorno-motorna integracija: od mozga do mišića; kompjuterska modelizacija nervnih proteza;
obrada signala za kontrolu proteza i stimulaciju
osjećaja u bidirekcionalnim protezama udova.
Autor je većeg broja radova u prestižnim časopisima za neuralnu rehabilitaciju i biomedicinski
inženjering, i koautor nekoliko knjiga iz medicinske tehnologije.
25
SAMO TOKOM
FESTIVALA
ISTRAŽIVAČKI IZLETI od 12.00 h
INSTITUT ZA BIOLOGIJU MORA U KOTORU
EKO MEDUZA, BIJELO POLJE
EMING, NIKŠIĆ
OTVORENE 12.00 - 14.00 h
LABORATORIJE
GRAĐEVINSKI FAKULTET UCG
MAŠINSKI FAKULTET UCG
PRIRODNJAČKI MUZEJ CRNE GORE
MATEMATIČKA IZLOŽBA
RADIONICA
12.00 - 20.00 h
PLANETARIJUM 12.00 - 24.00 h
DELTA CITY
26
pokrovitelji festivala:
EU Program
Marija Kiri
prijatelji festivala:
OSNOVNA ŠKOLA
“21. MAJ”
Neptun, Montenegro airlines, Aquamonta,
Eko Meduza, Bijelo Polje, REC Podgorica,
Institut za biologiju mora, Kotor,
Građevinski fakultet UCG, OŠ “21 maj”
Radio i Televizija Crne Gore
27
Mentori takmičarskih ekipa za ekološki kviz:
Dušanka Tomović
(OŠ Aleksa Đilas Bećo, Mojkovac)
Bogić Gligorović
(OŠ Sutjeska, Podgorica)
Dušanka Malidžan
(OŠ Radojica Perović, Podgorica)
Nina Srdanović
(OŠ Maksim Gorki, Podgorica)
Mirjana Sredanović
(OŠ Olga Golović, Nikšić)
Mirjana Vučinić
(OŠ Jugoslavija, Bar)
autor i voditelj kviza:
Dr Danka Caković
28
ORGANIZATORI
FESTIVALA:
PRIRODNJAČKI MUZEJ
CRNE GORE
PRONA – Fondacija za promovisanje nauke
Prirodnjački muzej Crne Gore
Ministarstvo nauke Crne Gore
29
I POJEDINAČNO:
Prof. dr Jovan Mirković, urednik
Vladimir Pejović, koordinator
Dr Snežana Dragićević, urednik Scince
Cafea
Ognjen Radulović, reditelj
Vladimir Klisić, scenograf
Siniša Radulović, dizajner
Sonja Živaljević, redaktor
Mido Anđelić, web master
Jovan Radulović, tehnička podrška
Tamara Bjelica, asistent koordinatora
Pavle Knežević, urednik kreativne radionice
30
PRIRODNJAČKI
MUZEJ CRNE GORE
32
Download

festivalski vodič