PROCENA STANJA
POVREĐENOG
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
PROCENA STANJA POVREĐENOG
◙ Pregled traumatizovanog je osnova
ispravnog pristupa povređenoj osobi.
◙ Na osnovu pregleda se donosi odluka o
daljem postupanju i transportu.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
PROCENA TEŽINE POVREĐENOG
Kritično stanje ili stanje neposredne ugro ženosti
zahteva što kraće zadržavanje na mestu nesreće i
što hitniji "rani" transport po principu load & go,
(do 10 min.) izuzev ako je traumatizovani zarobljen u
vozilu ili na drugim mestima, što zahteva odloženi
postupak zbog njegovog izvlačenja.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
INICIJALNA PROCENA STANJA POVREĐENOG
Inicijalni postupci u utvrđivanju trenutnog stanja
povređenog jesu:

opšti utisak o povređenom

stanje respiratornog, kardiovaskularnog i neurolo škog
sistema

prepoznavanje stanja krajnje hitnosti kada je život
neposredno ugrožen

započinjanje urgentnih intervencija i postupaka
reanimacije.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
PRIMARNI PREGLED
Primarni pregled povređenog i postupci u identifikaciji kriti čnog stanja,
kao i dalje intervencije slede postupke i principa AcBCDE:

Airway c(cervical spine)– procena prohodnosti disajnog puta i
manuelne stabilizacije glave i vrata

Breathing – procena disanja

Circulation - kontrola krvarenja i održavanje adekvantne perfuzije
organa

Disability - brza procena neurološkog statusa

Expose/ Environment – izloženost/ okolina
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
Utvrđivanje prioriteta:
1. Prvi prioritet je procena mesta nesre će.
Treba utvrditi da li je ono bezbedno i
pretpostaviti mehanizam povređivanja
unesrećene osobe.
2. Započeti pregled i zbrinjavanje povređenog
koji je identifikovan kao najkriti čniji
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
PROCENA MESTA NESREĆE
1. Standardna opreznost, lična zaštita - Uvek budite oprezni kada
se suočavate sa povređenim pacijentom. Koristite zaštitne
rukavice, radno odelo, maske, naočare i pelerine.
2. Bezbednost – Ako mesto nesreće nije bezbedno, ne treba da
prilaziti mestu, dok se isto ne obezbedi!
3. Broj povređenih. Koliko ima povređenih na mestu nesreće?
4. Dodatne ekipe/ oprema. Da li su dodatne ekipe ili drugo osoblje
potrebe za zbrinjavanje unesrećenih (vatrogasci, službe
spažavanja, gorska služba i sl)?
5. Mehanizam povređivanja – Šta se zaista desilo? Koji je
mehanizam povređivanja? Koje sile su dovele do povreda?
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
INICIJALNA PROCENA STANJA POVREĐENOG
Opšti utisak

Dok se prilazi pacijentu prikupljaju se op šte informacije o
pacijentu: pol, starost, uočava se njegov zatečeni položaj
i tragovi krvarenja.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
INICIJALNI PRISTUP
POVREĐENOM
- stabilizacija glave
- provera stanja svesti (blago prodrmaj i glasno dozivaj)
- provera prohodnosti disajnog puta (trostruki zahvat)
- provera disanja (“gledaj, slušaj,osećaj”)
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
STABILIZACIJA GLAVE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
PROVERA STANJA SVESTI
 VERBALNA KOMUNIKACIJA
 BLAGO PRODRMAJ I GLASNO DOZIVAJ
 BOLNE DRAŽI
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
PROCENA PROHODNOSTI
DISAJNOG PUTA
Disajni put (airway)

Proveriti prohodnost disajnog puta i ukoliko je isti
kompromitovan, treba pokušati uklanjanje stranog tela
i/ili sadržaja (zubi, krv, tkivni detritus) manuelnom
metodom.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
Obezbeđivanje disajnog puta i
stabilizacija vratne kičme
Stabilizacija vratne kičme

Kod svakog traumatizovanog pacijenta postoji sumnja na povredu
kičme vratnog dela kičme, dok se ne dokaže suprotno (u bolnici,
ne na terenu!). Prilikom zbrinjavanja disajnog puta uvek se glav a i
vrat pacijenta stabiliziraju manuelno i održavaju u neutralnoj
poziciji!
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
OTVARANJE DISAJNOG PUTA
TROSTRUKI ZAHVAT
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
PROCENA DISANJA
(“gledaj, slušaj,osećaj”) do 10 sec.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
KOMA POLOŽAJ
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SEKUNDARNI PREGLED
Važni podaci koje je potrebno prikupiti su:
-
Kako se nesreća dogodila ?
Koliko je bilo povređenih ?
Lični podaci o osobi (ime, prezime, starost).
Da li osoba boluje i od kojih bolesti ?
Uzima li lekove i koje, i da li je alergična ?
Kad je zadnji put jela i pila ?
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SEKUNDARNI PREGLED
"Brzi
pregled od glave do pete“
Glava
Uočiti vidljive povrede i rane, vidljiva spoljašnja krvarenja, krvarenja iz
ušiju, usta i nosa, proveriti širinu zenica i njihovu simetričnost. Registrovati
zadah, pregledati usnu duplju kod osobe bez svesti.
Vrat
Osoboditi vrat od odeće i uočiti vidljive povrede, rane i krvarenja.
Grudni koš
Posmatrati podiže li se grudni koš simetrično prilikom dubokog disanja, uočiti
rane, tragove krvarenja i vidljive povrede rebara, ramena i ključne kosti.
Trbuh
Uočiti vidljive povrede i rane, tragove krvarenja ili prisustvo stranog tela.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SEKUNDARNI PREGLED
Karlica
Uočiti vidljive povrede i rane, tragove krvarenja ili prisustvo stranog tela.
Ekstremiteti
Uočiti vidljive povrede, rane, tragove krvarenja ili prisustvo stranog tela. Pitati
osobu može li da pomera noge i ruke, oseća li vaš dodir.
Pri pregledu povređenog izbegavati postupke za koje niste osposobljeni ni
ovlašćeni kako ne bi došlo do naknadnog povređivanja.
Držati se principa: PRE SVEGA NE ŠTETITI i NE ČINITI VIŠE NEGO ŠTO SE
OD SPASIOCA OČEKUJE.
Povrede, rane i krvarenja koje smo pronašli zbrinjavamo po prioritetu, što znači
da najprije zbrinjavamo najteže, a zatim sve ostale.
Uz povređenu osobu treba ostati do dolaska hitne medicinske službe i
redovno proveravati znakove životnih funkcija.
U posebnim okolnostima spasilac će morati da organizuje i odgovarajući prevoz
do bolnice.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POSTUPAK SA POVREĐENOM OSOBOM
1.Utvrđivanje mehanizma nastanka povrede
2. Određivanje prioriteta u zbrinjavanju povređenih
osoba
Ko ima prioritet?
Koja povreda ima prednost?
3. Pomeranje povređene osobe
4. Zaštitna kaciga
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SKIDANJE KACIGE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SKIDANJE KACIGE
Zaštitnu kacigu skinuti u sledećim situacijama:
- ako je povređeni bez svesti , a kaciga ometa disanje,
- ako je povređeni bez svesti i povra ća,
- ako je povređeni bez svesti i disanja , pa treba započeti
KPR, u svim težim slučajevima povrede glave sa
krvarenjem.
Kacigu nikad ne treba skidati kod:
- penetrantnih (prodornih) povreda gla ve, a ukoliko dođnje
do pogoršanja stanja povređenog prilikom skidanja kacige
postupak se prekida
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
TIPOVI KACIGA
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SKIDANJE KACIGE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SKIDANJE KACIGE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SKIDANJE KACIGE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SKIDANJE KACIGE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SKIDANJE KACIGE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SKIDANJE KACIGE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SKIDANJE KACIGE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SKIDANJE KACIGE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SKIDANJE KACIGE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SKIDANJE KACIGE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
SKIDANJE KACIGE
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
POSTUPAK SA POVREĐENOM OSOBOM
5. Postupak sa odećom i obućom
6. Davanje napitaka i hrane povređenoj osobi
7. Zaštita povređene osobe od hladnoće i toplote
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
TRIJAŽA
Kada postoji veći broj povređenih ili obolelih neophodno
je da spasilac poznaje tzv. redove hitnosti tj. redosled u
zbrinjavanju pojedinih vrsta povreda.
Najpre se zbrinjavaju:
• osobe bez svesti i disanja,
• osobe sa obilnim krvapenjem,
• osobe sa većim ranama (posebno onim u predelu glave,
vrata i grudnog koša) i opekotinama.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
TRIJAŽA
Prvi red hitnosti
•
•
•
•
•
•
•
•
srčani zastoj (osobe bez svesti i disanja),
sva stanja bez svesti,
sva stanja praćena gušenjem,
krvarenje praćeno gubitkom velike količine krvi
(unutrašnje i spoljašnje),
povrede glave praćene besvesnim stanjem,
otvorene povrede glave, grudnog koša, trbuha,
kraš povrede,
zadesna trovanja.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
TRIJAŽA
Drugi red hitnosti
•
•
•
•
•
sva lakša krvarenja,
otvoreni prelomi kostiju i zglobova,
veće povrede mekog tkiva,
opekotine velike površine tela i teške smrzotine,
povrede udružene sa ozračenjem.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
TRIJAŽA
Treći red hitnosti
- površne smrzotine,
- manje rane sa minimalnim krvarenjem,
- opekotine male povšine tela i povpšne smrzotine,
- lake povrede udružene sa ozračenjem.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
TRIJAŽA
Četvrti red hitnosti
- povrede kičmenog stuba sa ili bez o štećenja kičmene
moždine,
- povrede karlice bez vidljivih krvavaljenja ,
- prelomi kostiju, iščašenja i uganića zglobova.
© 2012. Intellectual Property Office. All rights reserved
Download

4. procena stanja povređenog