Kainat›n Çöküflflü
ü, Kiyamet, Mahflfleer
ve Ahiret Hayat›
Kur’an’›n bize bildirdi¤ine gore, Kainat düzeni, Allah taraf›ndan belirli bir sure için planlanm›fl geçici bir düzendir. Kainat›n bir sonu vard›r. Kainat›n sonunun nas›l ne
zaman gelece¤i, bundan sonraki safhada insanlar›n nas›l
yeniden diriltilece¤i ve o diriliflten sonar insanlar›n nerede toplanaca¤› ve nas›l hesap verecekleri ve bu hesap sonunda da, oluflacak yeni bir kainat düzeni içerisinde, insan hayat›n›n nas›l olaca¤› afla¤›daki ayetlerle anlat›lmaktad›r. Ayr›ca bu konu ile ilgili olarak baz› uyar›lar yap›lmaktard›r. Kainat›n yok oluflu, Kiyamet, Mahfler ve Ahiret Hayat›, birbirini takib edecek safhalar halinde meydana gelecektir. Ayetlerin ço¤unda bunlara ait safhalar ortak bir metin içerisinde anlat›lm›flt›r. Bu nedenle aralar›nda ay›r›m
yapmadan, bu ayetlerle anlat›lmak isteneler, Türkçe lisan›yla ifade edilmifllerdir.
Afla¤›daki ayetlerle anlat›lanlar› özetleyecek olursan flu
sonuca varm›fl olaca¤›z: ‹nsan, denenmek için yeryüzü indirilmifltir. Kendisine do¤ru yolu gösteren bilgiler Allah taraf›ndan peygamberlere indirilmifl ve onalara insanlar› e¤itmeleri ve uyarmalr› emredilmifltir. ‹nsana yeryüzünde belirli bir sure yaflamas› için bir ecel takdir edilmifltir. Bu ecel
sonunda insanlar ölerek topra¤a döneceklerdir. Baz› hal623
lerde insan›n eceli dolmadan ölmektedir. Bazen de yeryüzünde taflk›nl›k ve zülüm yaparak haddi aflanlar nedeniyle,
Allah’›n takdiri sonucunda yok edilmektedirler. ‹nsanlar
ölümden sonar, yeryüzünde iflledikleri nedeniyle kiyamet
gününe kadar ya rüyalar›nda bekletilmektedirler ya da bir
azap görmektedirler. Bu azab›n süresi, günahlar› nedeniyle helak edilen toplumlar için kiyamet gününe kadar sürmektedir.
Rabbimizin takdir etti¤i bir sure sonunda gökler çökece, günefl ve ay birleflecek, yeryüzü dümdüz bir hale gelecektir. Daha sonar Sur üfürülüflü ile insanlar dirilerek kabirlerinden ç›kacaklar ve bedenle nefis birleflecek ve toplanma yerinde bir araya getirileceklerdir. Burada her kifli
için hüküm verilecek ve daha sonar insanlar üç gürüh halinde ceza veye mükafaatlar›n› görmek üzere yerlerine sevk
edileceklerdir. Bu guruplardan en öndekiler, birinci s›n›f
cennetlere al›nacaklard›r. Amel defterleri sa¤ ellerine verilen ikinci gurup, ikici s›n›f cennetlere al›nacaklard›r. Amel
defterleri sol ellerine verilenler ise, cezalar›n› çekmek üzere, hakettikleri cezan›n türüne göre cehennemin muhtelif
alanlar›na sürüleceklerdir. Ayetlerin ifadelerinden anlafl›lyor
ki, cehennem, üzerinde yaflad›¤›m›z dünya ve onunla birleflen alanlar olacak, cennetler ise baflka gezegenlerdeki
yerler olacakt›r.
Öyle bir günden korkun ki, o günde hiç kimse baflkas›
için herhangi bir ödemede bulunamaz; hiç kimseden, Allah izin vermedikçe, flefaat kabül olunmaz, fidye al›nmaz;
onlara asla yard›m yap›lmaz(2/48);(2/123). Ey iman edenler! Kendisinden art›k al›flverifl, dostluk ve kay›rma bulunmayan kiyamet günü gelmeden once, size verdi¤imiz r›z›ktan hay›r yolunda harcay›n(2/254). Allah’a döndürülece¤iniz, sonar da herkese hak eti¤inin eksiksiz verilece¤i ve
kimnsenin haks›zl›¤a u¤rat›lmayaca¤› bir günden sak›n›n(2/281).
K›yamet günü herkesin, iyilik olarak yapt›klar›n› da kö624
tülük olarak yapt›klar›n› da karfl›s›nda haz›r bulacakt›r.(3/30)
Baz› yüzlerin a¤araca¤›, baz› yüzlerin de kararaca¤› gün...
Yüzleri kapkara kesilecek olanlara: “‹man›n›zdan sonra inkâr ettiniz, öyle mi? Öyleyse inkâr etmenize karfl›l›k olarak
azab› tad›n” denilecek. Yüzleri a¤aranlar ise, art›k onlar Allah’›n rahmeti içindedirler ve içinde temelli kalacaklard›r.(3/106-107)
Her nefis ölümü tad›c›d›r. K›yamet günü elbette ecirleriniz eksiksizce ödenecektir. Kim ateflten uzaklaflt›r›l›r ve
cennete sokulursa, art›k o gerçekten kurtulufla ermifltir.
Dünya hayat›, aldat›c› metâdan baflka bir fley de¤ildir.(3/185)
Allah; O’ndan baflka ilah yoktur. Kendisinden hiç bir
flüphe olmayan k›yamet gününde sizleri muhakkak toplayacakt›r. Allah’tan daha do¤ru sözlü kimdir?(4/87)
Onlar›n tümünü toplayaca¤›m›z gün; sonra flirk koflanlara diyece¤iz ki: “Nerede (o bir fley) san›p da ortak kofltuklar›n›z?”(6/22)
Onlar›n tümünü toplayaca¤› gün: “Ey cin toplulu¤u, insanlardan ço¤unu (ayart›p kendinize kullar) edindiniz” (diyecek). ‹nsanlardan onlar›n dostlar› olanlar derler ki: “Rabbimiz, kimimiz kimimizden yararland› ve bizim için tespit
etti¤in süreye ulaflt›k.” (Allah) Diyecek ki: “Allah’›n diledi¤i d›flta olmak üzere, atefl sizin içinde ebedi kalaca¤›n›z konaklama yerinizdir.” fiüphesiz Rabbin, hüküm ve hikmet sahibi oland›r, bilendir.(6/128)
Kim (Allah huzuruna) iyilikle gelirse ona getirdi¤inin on
kat› vard›r. Kim de kötülükle gelirse o sadece getirdi¤inin
dengiyle cezaland›r›l›r. Onlar haks›zl›¤a u¤rat›lmazlar.(6/160)
Dünya hayat›nda Allah’›n emirlerine karfl› gelerek suç iflleyenler, ümmetler halinde bir birlerini takip ederek cehenneme gireceklerdir. Orada her ümmet, kendinden önceki ümmeti suçlayacakt›r. Büyüklük taslayarak (kibirlene625
rek) Allah’›n ayetlerini yalanlayanlara gök kap›lar› aç›lmayacakt›r. Deve ine deli¤inden geçmedikçe onlar›n cennete
giriflleri mümkün olmayacakt›r (bunlar fliddetli ve uzun bir
ceza göreceklerdir). Onlara, cehennem ateflinden döflekler,
üstlerine de örtüler vard›r. ‹man edipte iyi ifller yapanlara
gelince, iflte onlar cennet halk›ndan olacaklard›r. Orada
ebedi olarak kalacaklard›r. Kalplerinde kinden ne varsa silinecektir. Onlar orada kendilerini peygamberler vas›tas› ile
do¤ru yola ileten Rablerine hamd edecekler. Cehennem
ehli de, kendilerine vaat edilen gerçe¤i bulmufl olacaklard›r. Çünkü onlar ahireti inkâr ediyorlard›, insanlar› kand›rarak Allah yolundan al›koyuyorlard›. Onlar, dünya hayat›na aldanarak dinlerini bir oyun ve e¤lence edinenlerdi. O
gün iman edenlerle inkâr edenler aras›nda bir perde bulunacakt›r. Bu perde üzerindeki görevliler, herkesi yüzlerinden tan›yacaklar ve onlara girecekleri yeri göstereceklerdir.(7/38-51)
(Resulüm!) Sana k›yamet saatinin ne zaman gelece¤ini
soruyorlar. K›yametin zaman›n› Allah’tan baflkas› bilemez.
K›yamet, göklerde ve yerde ani olarak oluflacakt›r. (7/187)
Takva sahiplerine vaat edilen cennet; onun alt›ndan ›rmaklar akar, yemiflleri ve gölgelikleri süreklidir. Bu korkupsak›nanlar›n (mutlu) sonudur, küfre sapanlar›n sonu ise
atefltir.(13/35)
K›yamet günü insanlar›n tümü Allah’›n huzuruna ç›kar›lacaklard›r. O gün art›k herkes yapt›klar›ndan dönüfl olamayaca¤›n› görecektir. Herkesin hesab› görülüp bitirildikten sonra fleytan, insanlar› kand›rd›¤›n› itiraf edecektir. Art›k iman edenler d›fl›nda hiç kimse için kurtulufl yoktur
(14/21-23). Yerin baflka bir yere, göklerin de (baflka göklere) dönüfltürüldü¤ü gün, onlar tek olan, Kahhar olan Allah’›n huzuruna ç›kar›lacaklard›r. O gün, günahkârlar›n
zincire vurulmufl oldu¤unu görürsün. Onlar›n gömlekleri
katrandand›r, yüzlerini de atefl bürümektedir. (14/50)
Göklerin ve yerin gayb› Allah’a aittir. (K›yamet) Saatin(in) emri de yaln›zca (süratli) bir göz çarpmas› gibidir,
626
veya daha yak›nd›r. fiüphe yok, Allah her fleye güç yetirendir.(16/77)
(Resulüm!) K›yamet günü her ümmet için bir tan›k gönderilecek, seni de hepsinin üzerine tan›k olarak gönderece¤iz(16/89). O gün, herkes kendi nefsi ad›na mücadele
edecek ve herkese yapt›¤›n›n karfl›l›¤› eksiksiz ödenecektir.
Onlara haks›zl›k yap›lmaz.(16/111)
Baksan›za, biz insanlar›n kimini kiminden nas›l üstün k›lm›fl›zd›r! Elbette ki ahiret, derece ve üstünlük farklar› bak›m›ndan daha büyüktür (17/21). Her insan grubunu
imamlar›yla ça¤›raca¤›m›z gün, art›k kimin kitab› sa¤ elinde verilirse, onlar kitaplar›n› okuyacaklar ve onlar, bir ‘hurma çekirde¤indeki ipince iplik kadar’ bile haks›zl›¤a u¤rat›lmazlar. Kim bunda (dünyada) kör ise, O, ahirette de
kördür ve yol bak›m›ndan daha ‘flaflk›n bir sap›kt›r’.(17/7172)
K›yamet günü yeryüzü dümdüz olacak. Da¤lar ve bitkiler yok olacak. Bütün ölüler dirilecek ve mahflerde toplanacaklar. Hepsi s›ralar halinde Rabbin huzuruna ç›kar›lacaklard›r. Herkese yapt›klar›n›n tümünü içeren kibir kitap
verilecektir(18/47-49). Art›k kurtulufl yoktur, herkes cezas›n› bulacakt›r (18/53)
K›yamet günü göklerde ve yerde olan herkes istisnas›z,
kul olarak Rahman’a gelecektir. Bunlar›n tümü teker teker
say›l›d›r ve kay›t alt›na al›nm›flt›r. K›yamet günü onlar›n
hepsi Rablerinin huzuruna teker teker geleceklerdir.(19/93-95)
Sur’a üflenece¤i gün günahkârlar kör olarak bir araya
toplanacaklard›r.(20/102)
(Resulüm!) Sana k›yamet gününde da¤lar›n durumunu
soruyorlar. Da¤lar o gün ufalan›p savrulacaklar. Yerleri
dümdüz ve bofl kalacak. Orada ne bir inifl, ne de bir yokufl kalmayacak. O gün insanlar, davetçiye (‹srafil’e) uyacaklar. Kaçmak mümkün olmayacak. Sesler k›s›lacak ve f›s›lt›dan baflka bir fley duyulmayacak. O gün, Rahman’›n
627
izin verdi¤i ve sözünden hoflland›¤› kimseden baflkas›n›n
flefaati fayda sa¤lamayacak. O gün insanlar›n geçmifli de
bellidir gelecekleri de. O gün bütün simalar, diri ve her
fleye hâkim olan Allah için e¤ilip boyun bükecektir. Zülüm
yüklenmifl olanlar, o gün periflan bir haldedirler. O gün
mümin olarak gelenlerin ne korku ne de endifleleri olmayacakt›r.(20/105-112)
(Allah buyuruyor ki:) Biz, k›yamet gününe ait duyarl› teraziler koyar›z da art›k hiç bir nefis, hiç bir fleyle haks›zl›¤a u¤ramaz. Bir hardal tanesi bile olsa ona (teraziye) getiririz. Hesap görücüler olarak biz yeteriz.(21/47)
K›yamet günü Ye’cüc ve Me’cüc (lavlar) tepelerden akaca¤› zaman, inkâr edenlerin gözleri donakalacak ve: “Biz
bunu inkâr etmifltik” diyerek piflmanl›klar›n› dile getirecekler.(21/96-97). O gün gökler çökecek ve ilk yarat›l›fltaki
hallerine dönüfleceklerdir(21/104).
Ey insanlar! Rabbinizden korkun! Çünkü k›yamet vaktinin depremi müthifl bir fleydir. Onu gördü¤ünüz gün, her
emzikli kad›n emzirdi¤i çocu¤unu unutacak. Her gebe kad›n çocu¤unu düflürecek. ‹nsanlar da sarhoflmufl gibi bir
duruma düfleceklerdir.(22/1-2) Daha sonra k›yamet vakti
de gelecektir. Bunda flüphe yoktur. Ve Allah kabirlerdeki
kimseleri diriltip kald›racakt›r.(22/7)
Gerçekten iman edenler, Yahudiler, y›ld›za tapan (Sabiler), H›ristiyanlar, atefle tapan (Mecusiler) ve flirk koflanlar;
flüphesiz Allah k›yamet günü onlar›n aralar›n› ay›racakt›r.
Do¤rusu Allah, her fleyin üzerinde flahit oland›r.(22/17)
Küfre sapanlar ise, k›yamet saati onlara apans›z gelinceye ya da kesintiye u¤ram›fl (akim, verimsiz) bir günün azab› onlara yetiflinceye kadar ondan (Kuran’dan) yana flüphe içinde sür-git kalacaklard›r. Mülk, o gün yaln›zca Allah’›nd›r. O, aralar›nda hükmedecektir. Art›k iman edip
Salih amellerde bulunanlar; nimetlerle donat›lm›fl cennetler içindedirler.(22/55-56)
“Allah, k›yamet günü, kendisinde ihtilafa düflmekte oldu628
¤unuz fley hakk›nda aran›zda hükmedecektir.”(22/69)
Sonra bunun ard›ndan siz gerçekten ölecek olanlars›n›z.
Sonra siz gerçekten k›yamet günü diriltileceksiniz.(23/1516)
Ölenlerin önünde bir engel konulacakt›r. Ölenlerin, k›yamete kadar dünyaya dönüflleri mümkün olmayacakt›r.(23/99-100)
K›yamet gününde meleklerin yeryüzüne inece¤i gün, günahkârlar için hiçbir sevinçli haber olmayacakt›r. Onlar›n
yapt›¤› her ifl geçersiz k›l›nacakt›r. O gün cennetliklerin kalacaklar› yer çok huzurlu ve dinlenecekleri yer pek güzeldir. O gün gökyüzü beyaz bulutlarla bezenecek, melekler
bölük bölük indirilecektir. ‹flte o gün, gerçek (hükümranl›k) çok merhametli olan Allah’›nd›r. O gün kâfirler için
pek çetin bir gündür. Zalim kimse periflanl›ktan ellerini ›s›racak, yapt›klar›na piflman olacak ve fleytana uyarak Kuran’›
inkâr etti¤i için rezil olacakt›r.(25/22-29)
Sur’a üfürülece¤i gün, Allah’›n diledi¤i kimseler d›fl›nda,
göklerde ve yerde olan herkes art›k korkuya kap›lacakt›r
ve onlar›n her biri ‘boyun bükmüfl’ olarak O’na geleceklerdir.(27/87)
Kim bir iyilikle gelirse, art›k kendisine ondan daha hay›rl›s› vard›r ve onlar, o günün korkusuna karfl› güvenlik
içindedirler. Kim de bir kötülükle gelirse, art›k onlar da
atefle yüzükoyun at›l›r.(27/89-90)
Ahiret yurdu, yeryüzünde böbürlenmeyenlere, bozgunculuk yapamayanlara verilecektir. En güzel sonuç takva sahiplerinindir.(28/83)
Bu dünya hayat›, yaln›zca bir oyun ve (e¤lence türünden) tutkulu bir oyalanmad›r. Gerçekten ahiret yurdu
ise, as›l hayat odur. Bir bilselerdi.(29/64)
Allah, yaratmay› bafllat›r, sonra onu iade eder, sonra da
siz O’na döndürülürsünüz. K›yamet saatinin kopaca¤› gün,
suçlu günahkârlar umutsuzca y›k›l›rlar. Allah’a efl kofltuklar› Ortaklar›ndan kendilerine flefaatçi olan yoktur; onlar, or629
taklar›n› da inkâr etmektedirler. K›yamet saatinin kopaca¤› gün, müminlerle kâfirler birbirlerinden ayr›l›rlar. Böylece iman edip Salih amellerde bulunanlar; art›k onlar ‘bir
cennet bahçesinde’ ‘sevinç içinde a¤›rlan›rlar.’ Ancak küfre sap›p ayetlerimizi ve ahirete kavuflmay› yalan sayanlar
ise; art›k onlar da azap için haz›r bulundurulurlar.(30/1116)
O ölüden diriyi ç›kar›r ve diriden de ölüyü ç›kar›r. Ölümünden sonra da yeri diriltti¤i gibi iflte siz de böyle ç›kar›lacaks›n›z.(30/19)
K›yamet günü gö¤ün ve yerin O’nun emriyle hareketten
kesilip oldu¤u yerde durmas› da, O’nun ayetlerindendir.
Sonra sizi bir ça¤›rma ile ça¤›rd›¤› zaman, hemencecik siz
kabirlerinizden ç›kacaks›n›z(30/25). Öyleyse sen, Allah’tan
(bir takdir olarak) geri çevrilmesi mümkün olmayan gün
gelmeden önce, yüzünü dimdik ayakta duran dine çevir.
O gün onlar bölük bölük ayr›lacaklard›r.(30/43)
fiimdi Allah’›n rahmetinin eserlerine bak; ölümünden
sonra yeryüzünü nas›l diriltmektedir? Hiç flüphesiz O, ölüleri de gerçekten diriltecektir. O, her fleye güç yetirendir.(30/50)
K›yamet günü günahkarlar, dünyada ancak pek k›sa bir
süre kald›klar›na yemin edecekler. Kendilerine ilim ve
iman verilenler ise, onlara yan›ld›klar› ve dünyada yeniden
dirilifl gününe kadar kald›klar›n› fakat bunun fark›nda olmad›klar›n› ve bugün yeniden dirildiklerini söyleyeceklerdir. Art›k o gün, zalimlerin mazeretleri kabul edilmeyecek
ve kendilerinden bir mazeret beyan etmeleri de istenmeyecektir.(30/55-57)
(Ey ‹nsanlar!) Sizin yarat›lman›z da, diriltilmeniz de yaln›zca tek bir kifliyi yarat›p sonra diriltmek gibidir. fiüphesiz Allah, iflitendir, görendir.(31/28)
Ey insanlar! Rabbinize karfl› gelmekten sak›n›n. Ne baban›n evlad›, ne evlad›n babas› nam›na bir fley ödeyemeyece¤i günden çekinin. Bilin ki Allah’›n verdi¤i söz gerçek630
tir. Sak›n dünya hayat› sizi aldatmas›n ve fleytan sizi Allah’›n aff›na güvendirerek sizi kand›rmas›n.(31/33)
(Resulüm!) Senin Rabbin, insanlar›n ihtilafa düfltükleri
fleyler hakk›nda hükmünü verecektir.(32/25)
(Resulüm!) ‹nsanlar, sana k›yametin zaman›n› soruyorlar.
De ki: “Onun zaman›n› Allah’tan baflkas› bilemez, belki de
zaman› yak›nd›r. (33/63)
K›yamet günü Allah kullar›n›n tümünü toplayacak sonra
meleklere: “Size tapanlar bunlar m›yd›?” diyecek. Melekler
de: “Sen yücesin, bizim dostumuz onlar de¤il, sensin. Belki onlar cinlere tap›yorlard›. Ço¤u onlara inanm›flt›,” diyecekler. Allah buyuracak ki: Bugün birbirinize ne fayda ne
de zarar vermeye gücünüz yetmez. Biz zalim olanlar, yalanlamakta oldu¤unuz atefl azab›n› tad›n! Diyece¤iz.
(34/40-42)
K›yamet gününe inanmayanlar, Peygamberlerden k›yamet
gününün ne zaman olaca¤›n› sormaktad›rlar. K›yamet günü ani olarak korkunç bir sesle bafllayacakt›r. ‹flte o an
kimsenin ne bir ifl yapma ne de ailesine dönme zaman›
olmayacakt›r. Mahfler günü ise tekrar Sur’a üfürülecek ve
herkes kabrinden kalk›p Rabbine koflacakt›r. O zaman herkes, peygamberlerinin do¤ru söylediklerini anlayacakt›r.
Hepsi Rablerinin huzurunda bulunacakt›r. O gün kimseye
haks›zl›k yap›lmayacak, herkes yapt›¤›n›n karfl›l›¤›n› alacakt›r. O gün müminler, cennetlerde nimetler içerisinde safa
sürecek ve eflleriyle birlikte gölgeler alt›nda koltuklara kurulacaklard›r. Orada onlar için her çeflit meyve vard›r. Her
arzular› yerine getirilecektir. Rableri onlarla konuflacakt›r.
O gün günahkârlar bir tarafa ayr›lacak ve Allah onlara flöyle hitap edecektir: “Ey Âdemo¤ullar›! Size fleytana tapmay›n, çünkü o sizin düflman›n›zd›r demedim mi?” ve de “Bana kulluk edin, do¤ru yol budur!” demedim mi? fieytan
sizden birçok milleti kand›r›p sapt›rd›. Hala ak›l erdiremiyor musunuz? ‹flte bu size vaat edilen cehennemdir. ‹nkâr›n›z nedeniyle oraya girin!” diyecek. O gün onlar›n a¤›z631
lar› mühürlenecek konuflamazlar. Yapt›klar›na da elleri ve
ayaklar› tan›kl›k edecektir. (36/49-65)
Dirilme günü korkunç bir sesle bafllayacak. O zaman
herkes gözlerini aç›p etrafa bak›nacak. Kâfirler de ceza gününün bafllad›¤›n› anlayacaklard›r. (37/19-20)
Ahiret azab›ndan ancak Allah’›n halis kullar› istisna edilecek. Bunlar için Naim cennetlerde (nimetlerle donat›lm›fl
cennetler) bilinen r›zk›lar ve türlü meyveler vard›r. Karfl›l›kl› koltuklar üzerine kurulmufl olduklar› halde kendilerine bu r›zk›lar ikram edilecektir. Onlara p›narlardan doldurulmufl berrak ve içenlere lezzet veren kadehler sunulacakt›r. O içkide ne sersemleme vard›r ne de sarhofl olmak!
Yanlar›nda güzel bak›fllar›n› sadece onlara tahsis etmifl iri
gözlü efller vard›r. Onlar eflsiz güzellikte bir yüz güzelli¤ine sahiptirler. Karfl›l›kl› oturup bir birleriyle sohbet edeceklerdir. (37/40-50)
Sur’a üfürüldü¤ü gün, Allah’›n diledikleri haricinde göklerde ve yerde ne varsa hepsi ölecektir. Sonra Sur’a ikinci bir defa üfürülünce, onlar yeniden canlanacaklard›r. O
gün yeryüzü Rabbin nuru ile ayd›nlanacak, kitap (insanlarla ilgili kay›tlar) ortaya getirilecek, peygamberler ümmetleri için tan›kl›k yapmak üzere orada bulunacaklard›r. O gün
hiç kimseye haks›zl›k ve zülüm yap›lmayacakt›r. Herkese
yapt›¤›n›n karfl›l›¤› için bir karar hükmü verilecektir. Onlardan inkârc›lar cehenneme sürülecekler ve orada ebedi
kalacaklard›r. Rablerine karfl› gelmekten sak›nanlar ise, bölük bölük cennete sevk edileceklerdir. (39/68-73)
Allah’›n birli¤ine peygamberler ve kitaplarla davet edilenler ve Allah’a ortak koflulunca o müflrikleri tasdik edenlere iki kez ölüm ve iki kez dirilme gerçekleflecektir ve onlar›n da yeri ebedi olarak cehennem olacakt›r. Birinci
ölüm ecelle gelen ölümdür, ikinci ölüm ise, Allah’›n takdiri (emri) ile zülüm yapanlara, ecelleri gelmeden önce,
helak ile meydana gelen ölümdür. Anlafl›l›yor ki, helak edilenler, k›yamet esnas›nda diriltilecekler ve yeniden korkunç
632
bir flekilde ölümü tadacaklard›r. Birinci dirilme ise, ilk yarat›l›flt›r. ‹kinci dirilme ise mahfler günü gerçekleflecek olan
yeniden dirilifltir. (40/11-12)
Zulümleri nedeniyle helak edilen Firavun kavmi sabah
akflam atefle sokulmaktad›rlar. K›yamet gününde de onlar
ayr›ca azab›n en çetinini göreceklerdir. Bu ayet bize kabir
azab›n›n varl›¤›n› bildirmektedir. fiöyle ki. Allah taraf›ndan
ecelleri dolmadan helak edilen kimselerin nefisleri melekler taraf›ndan tutulmaktad›r (Bk. ‹nsan Böl.) Bu nefis gözle görülmeyen ama insan›n özünü yani insan›n dünya hayat›nda yapt›¤› ifller sonucunda flekillenmifl ve insan› karakterize eden bir anti maddedir. fiu halde Ölümden sonra
k›yamet günündeki dirilifl gününe kadar hak edenler için
zahiri bir azap söz konusudur. Bu azaptan sonra k›yamet
gününde ayr›ca takdir edilecek bir ceza söz konusudur.
Müminler için de k›yamet gününe kadar iman derecesine
ve insan›n yapt›¤› güzel ifllere göre bir rüya içerisinde kalma durumu vard›r (40/46).
Allah’›n düflmanlar› atefle sürülmek üzere topland›klar›
gün, onlar›n kulaklar›, gözleri ve derileri onlar›n yapt›klar› fleyler konusunda tan›kl›k edeceklerdir. (41/19-20)
Ahiret hayat›nda günahkârlar›n yemeyi, zakkum a¤ac›d›r.
O a¤aç kar›n içerisinde maden eri¤i gibi bir etki yapacakt›r. (44/43-46).
Hüküm günü insanlar bir arada buluflacaklar. O gün
dostun dosta faydas› olmaz, kimseye de yard›m edilmez. Allah’›n merhamet etti¤i kimseler müstesnad›r. O gün günahkârlar›n yemeyi iç organlar› yakan zakkum a¤ac›d›r. Günahkârlar›n yeri de cehennem ateflidir. (44/40-50).
Dünya hayat›nda Allah yan›nda geçersiz fleylerle (zülüm
yapmak, Allah’a ortak koflmak, Allah’› ve kitaplar›n› inkar
etmek gibi) u¤raflanlar, k›yamet gününde zararl› ç›kacak
olanlard›r. O gün her ümmet diz çökmüfl olarak kendi kitaplar›n›n hükümlerine göre ceza görecektir. Ama iman etmifl olanlar ve iyi ifller yapm›fl olanlar Allah’›n rahmetine
633
gireceklerdir. (45/27-30)
K›yamet gününde herkes yapt›klar›na göre derecelendirilecek, hiç kimseye haks›zl›k yap›lmayacak ve herkese yapt›¤›n›n karfl›l›¤› ceza veya ödül olarak verilecektir. (46/19).
Vaat edilen günde (k›yamet günü) Sur’ üfürüldü¤ü gün
her nefis bir sürücü ile ve bir tan›kla beraber gelecek. O
nefse: “‹flte günah iflleyerek hakk›nda gaflete düfltü¤ün gün
budur, gerçe¤i gözlerinle gör,” denilecek ve o nefis Rabbin buyru¤una sunulacak. O zaman meleklere flu emir verilecek: “‹natla o inkâr edeni, hayra engel olan sald›rgan›,
Allah’a ortak koflan› ilah edindi¤i kimse ile beraber atefle
at›n,” denilecek. O gün cennet, takva gösterenlere yaklaflt›r›lacak ve Allah’› görmedikleri halde, O’na karfl› gelmekten sak›nanlara, içtenlikle Allah’a yönelmifl olanlara: “‹flte,
bu size vaat edilen yerdir. Oraya emniyet içinde girin,” denilecek. (50/21-35).
Sur’a üfürülece¤i gün bütün insanlar o sesi duyacaklar,
o sesle beraber mezarlar›ndan ç›k›fllar› bafllayacakt›r. O gün
yer yar›lacak kabirler alt üst olacak ve mezardan ç›kanlar
bir araya toplanacak. Öldüren ve dirilten Allah için bu ifl
çok kolayd›r. (50/41-44)
K›yametin kopaca¤› gün, gök allak bullak olacak yeryüzünde de da¤lar hareketlenecektir. (52/9-10). Kötülüklerden korunanlar o gün cennetlere yerleflecek ve cehennemden korunacaklard›r. Yapt›klar›na karfl›l›k olarak, ceylan
gözlü hurilerle evlendirileceklerdir ve s›ra s›ra dizilmifl koltuklara yaslanarak yiyip içeceklerdir. ‹man edenlere, kendi
soylar›ndan iman etmifl olanlar da onlara kat›lacaklard›r
(52/17-21). Orada kendileri için, canlar›n›n istedi¤i meyve
ve etten bol bol vard›r. Karfl›l›kl› kadeh tokuflturacaklar.
Ama orada içecekleri içki onlar›n ne saçmalama ne de günaha girmelerine neden olmayacakt›r. Hizmetlerine verilmifl inci gibi gençler etraflar›nda dönüp dolafl›rlar. (52/2228)
K›yamet günü yaklaflt›¤›nda ay yar›lacak (54/1). Dirilifl
634
gününde de ça¤›r›c›n›n onlar› ça¤›raca¤› gün, yüzüstü b›rak›lacaklard›r. Onlar sanki etrafa yay›lm›fl çekirgeler gibi,
bak›fllar› periflan bir halde mezarlar›ndan ç›karak davetçiye
do¤ru koflacaklard›r. O gün, kâfirler için çetin bir gün olacakt›r. (54/6-8)
K›yamet kopacak ve bunu hiç kimse yalanlayamayacakt›r.
O gün yer sars›lacak ve yeryüzünde büyük hareketler meydana gelecektir. Da¤lar parçalanacak ve toz ve duman bulutu haline geleceklerdir. Daha sonraki safhada insanlar dirilecek ve üç ayr› s›n›f halinde toplanacaklard›r. Sa¤dakiler s›n›f› mutlu bir s›n›ft›r. Soldakiler s›n›f› ise bahts›z bir
s›n›ft›r. En öndeki s›n›f ise, Allah’a yak›n olan Naim cennetlerinde yer alacak olanlard›r. Onlar›n ço¤u önceki ümmetlerden meydana gelecek olan kimselerdir, az k›sm› da
sonraki ümmetlerden olanlard›r. Onlar›n makamlar› mücevheratlarla ifllenmifl tahtlard›r. Çevrelerinde hizmet için
ölümsüz gençler dolafl›r. Onlara main çeflmesinden doldurulmufl içecekler sunarlar. Kendilerine sunulacak olan bu
flarap nedeniyle, ne bafllar›na bir a¤r› girecek ne de ak›llar› bir zarar görmeyecektir. Onlara, be¤endikleri meyveler,
canlar› çekti¤i kufl etleri sunulacak. ‹nci gibi iri gözlü huriler, yapt›klar›na karfl›l›k onlara verilecek. Orada bofl bir
söz ve günaha sokan bir laf iflitilmez. Duyulan sadece güzellik ve nezakettir.
Sa¤dakilere gelince, onlara da mutluluk vard›r. Onlar,
düzgün kiraz a¤açlar›, meyve a¤açlar›, muz ve salk›ml›
a¤açlar›n bulundu¤u ve meyveleri tükenmeyen bahçelerin
içerisinde, kabart›lm›fl döflekler üzerinde oturacaklard›r.
Özel bir biçimde yarat›lm›fl, efllerine düflkün ve onlara yafl›t huriler kendilerine verilecek. Bu s›n›fta bulunanlar›n da
ço¤u önceki ümmetlerden az› da sonraki ümmetlerden
oluflacakt›r.
Soldakilere gelince, onlar ac›nacak durumdad›rlar. ‹liklerine kadar iflleyen bir atefl ve kaynar sulara at›lacaklard›r.
Onlar›n gölgesi kapkara bir dumand›r. Çünkü onlar, dün635
ya hayat›nda varl›k içinde iken safahata dalm›fllard›, günah
ifllemekte ›srar etmekteydiler ve yeniden dirilifle inanm›yorlard›. Onlar›n oradaki yiyecekleri zakkum a¤ac›d›r, içecekleri de kaynar sudur. (56/1-56)
Sur’a bir kere üfürülece¤i gün yeryüzündeki her fley ve
da¤lar darmada¤›n olacaklar. Gök yar›lacak ve gökte çöküntü bafllayacak. O gün gökyüzünün çevresinde melekler
yer alacak ve bunlar›n üstünde de Rabbin Arfl’› sekiz melek taraf›ndan tafl›nacakt›r. ‹nsanlar o gün hesap için huzura al›nacaklar. O gün hiçbir s›r gizli kalmaz. O gün kitaplar› sa¤ ellerinden verilenler, bol meyveli cennetlere girecekler ve hoflnut kalacaklar› bir hayat yaflayacaklar. Kitaplar› sol ellerine verilenler ise, elleri boyunlar›na ba¤lanacak ve yetmifl arfl›nl›k bir zincire ba¤l› olarak atefle at›lacaklard›r. Çünkü onlar, Allah’a inanm›yorlard›, yoksulu doyurmaya teflvik etmiyorlard›. Onlar›n yiyecekleri kanl› irindir. (69/14-37)
(Resulüm!) ‹nkârc›lar k›yamet gününe inanm›yorlar ve
böyle bir fley varsa onu hemen kendilerine göstermeni istiyorlar. O gün, meleklerin ve Ruh’un kendisine elli bin
dünya y›l› içinde döndürülecek olan yüce Allah taraf›ndan
mutlaka gerçeklefltirilecektir. O günde kâfirleri koruyacak
hiç kimse de olmayacakt›r. fiimdi sen sabret. Do¤rusu kâfirler o günü uzak görüyorlar, biz ise onu yak›n görmekteyiz. O gün gökyüzü erimifl bir maden haline gelecek, yeryüzünde da¤lar, at›lm›fl yün gibi olacak, dost dostu sormaz
olacak. Günahkârlar o günün dehfletinden kurtulmak için,
o¤ullar›n›, kar›lar›n›, kardefllerini, akrabalar›n› ve yeryüzünde olan her fleyi fidye olarak verme¤e haz›r hale gelecekler. Ama derilerini kavurup soyacak alevli ateflten kurtulamayacaklard›r (70/1-18). O gün onlar sefil bir flekilde, gözleri yuvalar›ndan f›rlam›fl bir halde kabirlerinden f›rlayarak,
sanki dikili bir tafla do¤ru koflacaklar. (70/43-44)
(Allah buyuruyor ki:) K›yamet gününe ve yap›l›p edinilen her fleyi kendisinde toplayan nefse andolsun ki biz,
636
darmada¤›n olan insan kemiklerini parmak uçlar›na kadar
eski haline getirme¤e kadiriz. (Resulüm!) “K›yamet günü
ne zamanm›fl?” diye soruyorlar. Gözlerin kamaflaca¤›, ay›n
›fl›¤›n› kaybedece¤i, ay ile güneflin birleflece¤i gün, insanlar kaçacak yer arayacaklard›r. Oysa o gün s›¤›n›lacak yer
olmaz. O gün var›l›p durulacak yer sadece Rabbinin huzurudur. O gün, insan›n yapt›¤› ve tasarlad›¤› her fley ortaya ç›kacak. O gün insan, kendi nefsine tan›kl›k edecektir
(75/1-15). O gün baz› yüzler, Rablerine bakarlarken ›fl›l
›fl›l parlayacakt›r. Baz› yüzler de vard›r ki, o gün buruflacakt›r ve kendilerinin bel kemiklerine k›racak bir felakete
u¤rat›lacaklar›n› sezeceklerdir. (75/22-25)
‹nsan, an›lmaya de¤er bir fley de¤ilken, biz insan› karmafl›k bir su damlas›ndan yaratt›k. Onu tav›r ve davran›fllar›nda denemek için kendisini duyan ve gören yapt›k.
Ona gösterdi¤imiz hidayet yolunda flükredenlerden mi, yoksa nankörlük edenlerden mi olacak diye verdi¤imiz süre
için uzun bir zaman m› gelip geçti? Do¤rusu biz kafirler
için zincirler, demir halkalar ve alevli bir atefl haz›rlad›k.
Ebrar (tertemiz duygularla Allah’a ba¤l› olanlar) a ise, Allah’›n has kullar›n›n içtikleri bir p›nardan doldurulan kâfur kar›fl›m› bir içece¤i içeren bir bardaktan içirilecektir.
Çünkü onlar sözlerinde duran ve gelecekte her yeri kaplayacak olan bir günden (k›yamet gününden) korkuyorlard›. Çünkü onlar, Allah r›zas› için, kendi canlar› çekmesine ra¤men yemeyi yoksula, yetime ve esirse yedirirlerdi. Bu
nedenle Allah onlar› o günün fenal›¤›ndan esirgeyecek,
yüzlerine ayd›nl›k gönüllerine de ferahl›k verecektir. Gösterdikleri sab›r nedeniyle cennetlerle ve ipek giysilerle
ödüllendirileceklerdir. Orada ne afl›r› s›cak ne de afl›r› so¤uk olmayan bir yerde koltuklara dayanm›fl olarak oturacaklard›r. Cennet a¤açlar›n›n gölgeleri alt›nda kolayca eriflilebilen meyvelerden alabileceklerdir. Sakiler onlara gümüfl
kupalar ve kristal kadehlerle içecek sunacaklard›r. ‹çtikleri
flarab›n içinde zencefil kar›fl›m› vard›r. Bu flarap p›narlar›637
n›n oradaki ad› ‘Sel sebil d›r. Oradaki insanlar›n etraf›nda öyle ölümsüz genç nedimeler dolafl›r ki, onlar› gördü¤ünde etrafa saç›l›p da¤›lm›fl inciler san›rs›n. Nereye bakarsan bak, nimet ve ulu bir saltanat görürsün. Onlar›n
üzerinde hafif yeflil ipekten ve ifllenmifl a¤›r atlastan elbiseler vard›r. Gümüfl bilezikler tak›nm›fllard›r. Rableri onlara tertemiz bir flarap içirmifltir. Oradakilere: “Bu, sizin için
bir mükâfatt›r. Sizin gayretinizin karfl›l›¤› budur,” denilecektir. (76/1-22)
Birbiri ard›nca gönderilen yol gösterici bilgilere, fiiddetle eserek kas›p kavuranlara (f›rt›nalara), Hay›rl› ifller yaparak yayd›kça yayanlara, Hak ile bat›l› birbirinden ay›ranlara, Ö¤üt telkin edenlere andolsun ki, size vaat edilmekte
olan gerçekleflecektir.
Y›ld›zlar›n ›fl›¤› söndü¤ü zaman, gök yar›ld›¤› zaman,
da¤lar yok oldu¤u zaman ve Peygamberler ümmetleri için
tan›k olarak huzura getirilece¤i zaman, nefisler aras›nda
ay›r›m günü, bafllayacakt›r. (Resulüm!) Sen belirli bir süreye kadar ertelenmifl olan bu ay›r›m gününün zaman›n› nereden bilebilirsin! ‹flte o günü yalanlayanlar›n vay haline!
Biz bu yalanc›lar›n benzerlerini helak etmedik mi? Daha
sonra onlar›n benzerleri de ayn› sona u¤rayacaklard›r. ‹flte
günahkârlar›n u¤rayaca¤› son budur. ‹flte o günü yalanlayanlar›n vay haline!
(Ey insanlar!) Biz sizi dayan›ks›z bir sudan yaratmad›k
m›? Onu belirlenmifl bir süreye kadar elveriflli bir yerde
bekletip daha sonra en güzel takdirimizi gerçeklefltirmedik
mi? Bu yarat›l›fl› yalanlayanlar›n vay haline!
Biz yeryüzünü diriler ve ölüler için toplanma yeri yapmad›k m›? Yeryüzünde haflmetli da¤lar yaratarak size tatl›
sular içirmedi mi? Bu gerçekleri yalanlayanlar›n vay haline!
(O günü yalanlayan inkârc›lara:) “Yalanlam›fl oldu¤unuz
k›yamet azab›na üç koldan, gölgesi olmayan ve sizi ateflten koruyamayacak yere girin,” denilecek. O ateflin k›v›lc›mlar› bir köflk büyüklü¤ündedirler, sanki sar› bir deve
638
sekline benzerler (F›flk›ran lavlar). O günü yalanlayanlar›n
vay haline! O gün, kâfirlerin konuflamayaca¤› bir gündür.
Onlar mazeret beyan etmek için söz hakk› verilmeyecektir.
‹flte o gün, insanlar için ay›r›m günüdür. Öncekiler sonrakiler hepsi, bir araya getirileceklerdir. Onlara: “Azaptan
kurtulabilirseniz, haydi kurtulun bakal›m!” denilecek. O günü yalan sayanlar›n vay haline!
fiüphesiz o gün, takva sahipleri p›narlar›n bafl›nda ve
gölgelik yapan meyve a¤açlar›n›n alt›nda olacaklard›r. Onlara: “‹fllediklerinize karfl›l›k olarak afiyetle ye¤in,” denilecek. ‹flte bu, iyilik yapanlar›n mükâfat›d›r.
(Ey suçlular!) Size gelince, dünya hayat›nda ye¤in, için
ve e¤lenin, bunun için size dünya hayat›nda size az bir süre tan›nm›flt›r. Peki, size gelen bu Kuran’dan sonra art›k
hangi do¤ru söze inanacaks›n›z! Onlara, Allah huzurunda
e¤ilin denildi¤i zaman e¤ilmezlerdi. ‹flte bu nedenle o günü yalanlayanlar›n vay haline! (77/1-50)
‹nsanlar, kendilerine Kuran’la gelen bilgiler konusunda
ihtilafa düflmüfllerdir. Ama onlar gerçe¤i mutlaka göreceklerdir. Biz, yeryüzünü insanlar için yerleflme yeri k›lmad›k
m›? Üzerinde da¤lar dikmedik mi? Her fleyi erkek ve difli olarak yaratmad›k m›? Uykunuzu size dinlenme zaman›
ve geceyi size bir örtü k›lmad›k m›? Gündüzü de sizin için
kazanç zaman› yapmad›k m›? Sizi sa¤lam gökle korumad›k
m›? Size ›s› ve ›fl›k sa¤layan günefli oluflturmad›k m›? Siz
su temin etmek için bulutlardan su indirdik. Bu su ile otlar› taneli bitkileri ve meyveleri ürettik. ‹flte bunlar gibi,
ay›r›m gününün de zaman› belirlenmifltir. Sur’a üfürüldü¤ü gün, bölük bölük geleceksiniz. Gökte kap›lar aç›lacak
(Gök cisimlerinin yeryüzüne yaklaflmas› sa¤lanacak), Yeryüzündeki da¤lar hareket ederek yer de¤ifltirecek (fiiddetli
tektonik faaliyetler vuku bulacak) ve paramparça olacaklard›r. O gün, azg›nlara bar›nak olacak olan cehennem pusuda bekleyecek ve azg›nlar orada ça¤lar boyu kalacaklard›r. Onlar orada bir serinlik ya da susuzluk gideren bir
639
içecek tatmazlar. ‹çkileri kaynar su ve irindir. Çünkü onlar, bu günü hesaba katmam›fllard› ve ayetlerimizi yalanl›yorlard›. Biz ise, yap›lan her fleyi say›p hesaplamaktay›z. ‹flte bu nedenle onlar, azap üstüne azap göreceklerdir.
O gün muttakilere ba¤lar, bahçeler, gö¤üsleri henüz tomurcuklanm›fl yafl›t k›zlar, dopdolu kadehler vard›r. Orada
ne bofl söz ne de yalan söz iflitmezler. Bu onlara, Rablerinden bir ba¤›flt›r. O, göklerin, yerin ve ikisi aras›nda bulunanlar›n Rabbidir. O, Rahmand›r. O gün insanlar O’na
karfl› konuflma¤a yetkili de¤illerdir.
Ruh ve meleklerin saflar halinde duracaklar› gün; Rahman›n kendilerine izin verdikleri d›fl›nda olanlar konuflamazlar. Konuflacak olan da do¤ruyu söyleyecektir. ‹flte o,
kesin olarak gelecek gündür. O halde dileyen Rabbine varan bir yol tutsun.
(Ey insanlar!) Biz sizi yak›n bir gelecekte bir azapla uyarmaktay›z. Kifli o gün, dünya hayat›nda yapt›klar›n›n kendisine haz›rlad›klar›n› görecek ve inkara sapanlar o gün:
“Keflke yaflamasayd›m ve toprak olarak kalsayd›m,” diyecektir. (78/1-40)
Günefl ›fl›¤›n› kaybetti¤i, y›ld›zlar karar›p döküldü¤ü, da¤lar hareketlendi¤i, gebeler yavrular›n› düflürdü¤ü, vahfli
hayvanlar bir araya topland›¤›, denizler kaynad›¤› ve nefisler bedenlere girdi¤i zaman k›zlar›n› diri diri gömenlere:
K›zlar›n hangi nedenle diri diri topra¤a gömdü¤ü sorulacak!
O gün amel defterleri aç›lacakt›r. O gün gök aç›lacak,
cehennem ortaya ç›kacak, cennetler de yak›nlaflt›r›lacakt›r.
Nefis, o gün olup biteni kavrayacakt›r. (81/1-14)
K›yamet günü gökyüzü yar›lacak, y›ld›zlar dökülecek, denizler birbirlerine kar›flacak, kabirlerin içindekiler d›flar› at›lacakt›r. O gün nefisler, ne yapt›klar›n› ve bundan sonra
neler olaca¤›n› ö¤reneceklerdir. (82/1-5);(84/1-5)
640
641
Download

13. k ainat - Abdurrahman EREN