ÖZET
Ankara İli Elmadağ İlçesi’nin sosyo-ekonomik ve kültürel yapısının
konu edildiği bu çalışmada, Elmadağ’ın sosyo-ekonomik özelliklerini ve
kültürel değerlerini yansıtabilmek, bu değerlerin yıpranmasını önlemek,
gelişimine katkı sağlamak; bu sayede yüksek Türk kültürüne bir nebze de
olsa hizmet edebilmek amaçlanmıştır. Çalışmada Elmadağ tarihinin,
Ankara’nın tarihiyle paralellik arz ettiği, özellikle Romalılar ve Hittiler
dönemlerinden kalma tarihi eserlerin de bu paralelliği desteklediği tespit
edilmiştir. Anadolu’daki Türk varlığıyla birlikte Elmadağ’ın bir derbent
köyü olarak kullanıldığı anlaşılmıştır. Milli Mücadele yıllarında ise
Elmadağlı Seğmenlerin, Kuvay-ı Milliye ruhuyla hareket ettikleri, Mustafa
Kemal’in Ankara’ya gelişinde ve Atatürk’te Ankara sevgisinin oluşmasında
önemli etken oldukları belirlenmiştir. Elmadağ’ın sosyal yapı itibariyle çok
farlılık göstermediği; yalnız sanayinin gelişmeye başlamasıyla birlikte
kalabalık gruplar halinde Gümüşhane’den, Yozgat’tan ve Karadeniz
Bölgesi’nden gelen ailelerin Elmadağ’a yerleştikleri, sosyal, ekonomik ve
kültürel olarak bir etkileşim yaşandığı anlaşılmıştır. Anadolu Saz
Kahramanı olarak anılan Bayram Aracı’nın Elmadağlı ve Neşet Ertaş, Arif
Sağ, Orhan Gencebay gibi sanatkarlarımızın üstadı olduğu belirlenmiştir.
Elmadağlı şehit ve gazilerimiz hakkında bilgilere ulaşılmıştır. Elmadağ’ın
zengin bir halk kültürüne sahip olduğu saptanmıştır. Seğmen alayı, delikanlı
başı, köy odası ve imece gibi eski gelenekleri; adına festival düzenlenen tirit
yermeği ve höşmerim tatlısı, sığırdili denilen ekmeği, yine bu ekmeğin
yapıldığı tandırı, Elmadağlı kadınların tutkusu haline gelen ve çinti adı
verilen kıyafeti ve yöresel ağız özellikleri, özgün kültür ögeleri olarak tespit
edilmiştir.
Son olarak eserin genel bir değerlendirilmesi yapılarak dikkate değer
hususlara vurgu yapılmış ve olumsuzluk görülen durumlar için çözüm
önerileri teklif edilmiştir.
ABSTRACT
In this study, which is about the socioeconomic and cultural structure
of Elmadağ district of Ankara, it is aimed to reflect the socioeconomic
features and cultural values of Elmadağ. It is also aimed to prevent these
values from being damaged and help them to develop and by this way to
give some help to Turkish culture. In the study it has been faund that there is
a parallelism between the history of Elmadağ and Ankara, especially he
historical works from Romas and Hitites support this parallelism. İt is
understood that Elmadağ was used as a village of defile with the existence
of Turkish in Anatolia. It is determined that during the Turkish National
Struggle, for Indepence Elmadağ Seğmen’s, who are from Elmadağ behaved
in spirit of Kuvay-ı Milliye. Tyey were also an important fact in the arrival
of Mustafa Kemal in Ankara and his being interested in Ankara. It is stated
Elmadağ wasn’t too different in social structure but with the development of
industry the families, who came from Gümüşhane, Yozgat and Karadeniz
region in lange groups, settled in Elmadağ and there was an interaction
social, economical and cultural structures. It has been found that Bayram
Aracı, who in known as a traditional Turkish music hero of Anatolia, is
from Elmadağ, and is the master of artist such as Neşet Ertaş, Arif Sağ,
Orhan Gencebay. Some information is abtained about people who has died
while serving the Turkish stade and ghazis who are from Elmadağ. It is
determined that Elmadağ has a rich cultue. Old traditions such as “Seğmen
Alayı, delikanlı başı, köy odası and imece”; the meal “tirit” and desert
“höşmerim” for which is called as “sığırdili” and the oven where this bread
is cooked are all elements of original culture. A dress which is called as
“çinti” and prefered by women who are from Elmadağ and local dialect
features are also determined as original culture elements.
Lastly, general evaluation of the study is made and important points
areemphosized. Then solutions are suggested fort he problematical
situations.
Download

Elmadağ İlçesinin Sosyo-Ekonomik ve Kültürel Yapısı