19.11.2014
Tüketici Teorisi
Değer Paradoksu
• Bir malın değerini ne belirler?
• İlk görüş
– Bir malın fiyatını, o malın maliyeti belirler.
– Bu ifade fiyat farklılıklarını açıklamamaktadır.
• İkinci görüş
– Bir malın kullanım değeri, mübadele değerini belirlemektedir.
(Adam Smith) Bir maldan elde edilen toplam faydaya bakılır.
– Bu görüş, kullanım değeri düşük olan mücevherlerin değerinin
yüksek olmasını açıklamaz.
– «Kıt olan malın değeri yüksektir» şeklinde açıklama yapılabilir.
– Kıt olan iki malın karşılaştırmasında sorun yaşanır.
• Üçüncü görüş
– O malın kullanılan son biriminden elde edilen fayda belirler.
– Elmas ve su örnek verilerek açıklanabilir.
Tüketici Teorisi
• Tüketicinin bir maldan daha fazla tüketip
tüketmeyeceğine nasıl karar verdiğini
açıklamaktadır.
1
19.11.2014
Tüketicinin Amacı
• Fayda Maksimizasyonu
• Tüketicilerin tercih yapmaktaki amacı elde
ettikleri faydayı en yükseğe çıkartmaktır.
Faydanın Ölçülebilirliği
• Kardinal Fayda Yaklaşımı
• Fayda ölçülebilen bir kavramdır.
• Ordinal Fayda Yaklaşımı
• Fayda ölçülemeyen fakat kıyaslanabilen bir
kavramdır.
• Analize, kardinal fayda yaklaşımı
tarafından ortaya atılan Azalan Marjinal
Fayda Kanunu ile devam edilecektir.
Temel Kavramlar
• Toplam Fayda
– Bir bireyin belirli bir mala sahip olmasından (ya da
tüketmesinden) elde ettiği tatmin toplamına
toplam fayda denir.
• Marjinal Fayda
– Bir malın tüketilen son birimin tüketiciye sağladığı
faydaya denir.
– Bir malın tüketilen son birimin tüketicinin elde ettiği
toplam faydaya yaptığı ilave faydadır.
2
19.11.2014
Toplam Fayda ve
Azalan Marjinal Fayda
Kanunu
İçilen
Su
Miktarı
Toplam Fayda
30
28
24
18
10
Toplam
Fayda
Marjinal
Fayda
0
0
-
1
10
10
2
18
8
3
24
6
4
28
4
5
30
2
6
30
0
7
28
-2
Marjinal
Fayda
5 6 7
Tüketilen
Miktar
1 2 3 4 5 6 7
Tüketilen
Miktar
1 2 34
10
8
6
4
2
0
-2
-4
Tüketici dengesi nerede oluşur?
• Temel Varsayımlar
• Tüketicinin geliri ele alınan dönemde sabittir.
• Ele alınan dönemde mal fiyatları
değişmemektedir.
• Tüketici her tükettiği maldan elde ettiği
faydayı bilmektedir.
• Tüketiciler rasyonel hareket etmektedir.
Tüketici Dengesi
• Bireyin tüm gelirini harcayarak faydasını
maksimize ettiği duruma tüketici dengesi
denir.
• Tüketici yaptığı tercih sonucunda hangi mal
bileşimlerini tükettiğinde faydası maksimize olur.
3
19.11.2014
Örnek
• X ve Y gibi iki malın bulunduğu bir ekonomide
– X malının fiyatı 2 TL, marjinal faydası 8 birim
– Y malının fiyatı 5 TL, marjinal faydası 10 birimdir.
• Bu durumda tüketici hangi maldan tüketmeye
devam eder?
8 10
>
2
5
4 2
>
1 1
• X malından tüketmeye devam eder.
4
Download

Tüketici Teorisi