24.11.2014
Tüketici Teorisi
Değer Paradoksu
• Bir malın değerini ne belirler?
• İlk görüş
– O malın maliyeti belirler.
• İkinci görüş
– Mübadele değeri tarafından belirlenir.
• Üçüncü görüş
– O malın kullanılan son biriminden elde edilen
fayda belirler.
– Elmas ve su örnek verilerek açıklanabilir.
Fayda ve Tercih
• Tüketicilerin tercih yapmaktaki amacı elde
ettikleri faydayı en yükseğe çıkartmaktır.
(Fayda Maksimizasyonu)
• Kardinal Fayda Yaklaşımı
• Fayda ölçülebilen bir kavramdır.
• Ordinal Fayda Yaklaşımı
• Fayda ölçülemeyen bir kavramdır.
1
24.11.2014
Kardinal Faydacılar
Azalan Marjinal Fayda Kanunu
• Her mal ya da mal grubunun belirli bir fayda
birimiyle ölçülebileceğini kabul ederler.
• Malların faydalarının birbiriyle ilgili olmadığını
kabul ederler.
Kardinal Faydacılar
Azalan Marjinal Fayda Kanunu
• Toplam Fayda
• Bir bireyin belirli bir mala sahip olmasından (ya da
tüketmesinden) elde ettiği tatmin toplamına
toplam fayda denir.
Kardinal Faydacılar
Azalan Marjinal Fayda Kanunu
• Marjinal Fayda
• Bir malın tüketilen son birimin tüketiciye sağladığı
faydaya denir.
• Bir malın tüketilen son birimin tüketicinin elde
ettiği toplam faydaya yaptığı ilave faydadır.
2
24.11.2014
Toplam Fayda ve
Azalan Marjinal Fayda
Kanunu
Toplam
Fayda
30
28
24
18
10
İçilen
Su
Miktarı
Toplam
Fayda
Marjinal
Fayda
0
0
-
1
10
10
2
18
8
10
3
24
6
8
4
28
4
5
30
2
6
4
6
30
0
2
0
7
28
-2
-2
Marjinal
Fayda
5 6 7
Tüketilen
Miktar
1 2 3 4 5 6 7
Tüketilen
Miktar
1 2 3 4
-4
Tüketici Dengesi
• Temel Varsayımlar
• Tüketicinin geliri ele alınan dönemde sabittir.
• Ele alınan dönemde mal fiyatları değişmemektedir.
• Tüketici her tükettiği maldan elde ettiği faydayı
bilmektedir.
• Tüketiciler rasyonel hareket etmektedir.
Tüketici Dengesi
• Bireyin tüm gelirini harcayarak faydasını
maksimize ettiği duruma tüketici dengesi
denir.
• Tüketici yaptığı tercih sonucunda hangi mal
bileşimlerini tükettiğinde faydası maksimize olur.
3
24.11.2014
Ordinal Faydacılar
Farksızlık Eğrileri
Tatmin
Düzeyi
Alternatif
Bileşimler
B
Malı
A
Malı
U1
C
11
1
U1
D
6
2
U1
E
4
3
U1
F
3
4
U1
G
2
5
U1
K
1
9
B Malı
Miktar
C
11
D
6
E
4
F
3
G
U1
K
1
1
0
3
2
4
9
A Malı
Miktar
Farksızlık Haritası
B Malı
Miktar
U7
U6
U5
U4
K
U3
U2
E
U1
0
A Malı
Miktar
Farksızlık Eğrileri Birbirlerini
Kesmezler
B Malı
Miktar
L
K
M
U1
U2
0
A Malı
Miktar
4
24.11.2014
Farksızlık Eğrilerinin Özellikleri
B
Malı
K
L
M
U1
α
β
γ
0
A Malı
• Farksızlık eğrileri sol
yukarıdan sağ
aşağıya doğru
inerler.
• Orijine göre dış
bükeydir.
• Eğrinin eğimi, iki mal
arasındaki marjinal
ikame oranını verir.
Marjinal İkame Oranı Azalan Eğimlidir.
B Malı
Miktar
B1
K
b1
E
∆b
F
b2
U1
∆a
0
a1
α
a2
A1
A Malı
Miktar
Farksızlık Eğrileri ve İkame
Edilebilirlik
B Malı
Miktar
B Malı
Miktar
U2
U2
U1
U1
0
A Malı
Miktar
• Kolay ikame
edilebilir mallar
0
A Malı
Miktar
• İkamesi güç olan
mallar
5
24.11.2014
Bütçe Doğrusu
B Malı
B
G / Fb
L
K
A
0
G / Fa
A Malı
A Malı Fiyatının Değişimi
ve Bütçe Doğrusu
B Malı
B
G / Fb
A1
0
G / Fa1
A2
G / Fa2 A Malı
Gelir Artışı ve Bütçe Doğrusu
B Malı
G1 / Fb
G0 / Fb
G2 / Fb
A Malı
0
G2 / Fa
G0 / Fa
G1 / Fa
6
24.11.2014
Tüketici Dengesi
B
Malı
G / Fb
E
D
b1
U4
F
U3
U2
U1
0
G / Fa
a1
A Malı
B Malı
G / Fb
Fiyat Tüketim
Eğrisi ve
Bireysel Talep
Eğrisi
B
D1
b1
0
A Malı
Fiyatı
D2
A1
a1
G
Fa1
a2
D3
A2
G a3
Fa2
Fiyat Tüketim
Eğrisi
A3
G
Fa3
K
Fa1
L
Fa2
M
Fa3
ta
0
A Malı
a1
a2
A Malı
Miktarı
a3
Toplam Etki
• Gelir Etkisi
• A malının fiyatı düştüğünde bireyin geliri reel olarak
artar.
• Gelir artışı nedeniyle tüketicinin A malına olan talebi
artar.
• İkame Etkisi
• A malının fiyatı düştüğünde B malına göre nispi
(oransal) olarak ucuzlar.
• Tüketici B malının tüketiminden vazgeçerek A malı
tüketimini artırır.
7
Download

Tüketici Teorisi