PULS-OKSİMETRİ
Dr. Necmiye HADİMİOĞLU
Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Anesteziyoloji ve Reanimasyon Anabilim Dalı
Puls oksimetre,
Pulsatil atımı olan arterlerdeki farklı
hemoglobinlerin ışık emilimlerini
kaydederek arteriyel kandaki oksijen
satürasyonunu non-invaziv olarak
ölçen bir monitorizasyon yöntemidir
Bursa-2014
2
Monitorizasyon
•  Monitor…monore (akıl vermek, yol göstermek, uyarı)
•  Monitorizasyon: önemli değişkenleri
elektronik aygıtlar aracılığı ile ölçme ve
gözlemleme
Bursa-2014
3
TARİHÇE
•  Mathees: Oksimetrenin babası 1934-1944
•  Hertzman: 1937 de fotoelektrik parmak
pletismografı kullandı
•  Takuo Aoyagi: 1975, Japon mühendis
•  Klinik kullanıma uygun cihaz 1982
•  Yaygınlaşma 1985
Cardiac Arrest due to Anesthesia A Study of Incidenc
and Causes
Richard L. Keenan, MD; C. Paul Boyan, MD JAMA. 1985;253(16):2373-2377.
Bursa-2014
4
Çalışma prensibi
•  Kızılötesi ışık kaynağı ve gönderilen
ışığı alan bir dedektör içeren probla
çalışan bir cihazdır
•  Oksijenlenmiş ve indirgenmiş
hemoglobinin, kızılötesi ışığı farklı
derecelerde absorbe etmesi esasına
göre çalışır
Bursa-2014
5
Bursa-2014
6
Puls-oksimetrenin çalışma şeması. (a) 660 nm dalga boyunda kızıl ışık
yayan LED (b) 940 nm dalga boyunda kızıl ötesi ışık yayan LED (c)
Fotodedektör (d) Puls-oksimetre monitörü (e) Puls-oksimetre sensörü (f)
Sensör tutucu prob
Bursa-2014
7
•  Oksijenize hemoglobin (HbO2) kızıl
spektrumda
•  Redükte Hb (RHb)
kızılötesi
spektrumdaki ışığı absorbe etmesi
esasına dayanır
Bursa-2014
8
Spektrofotometri
•  Bir maddenin içinden geçerken
absorbe edilen ışık miktarının ölçümü
–  Reflected
–  Absorbed
–  Transmitted
•  Lambert-Beer kanunu
Bursa-2014
9
•  Lambert Kanunu: İçinden geçilen maddenin
uzunluğu arttıkça maddeden geçen ışığın
gücü azalır
•  Beer kanunu: Maddenin konsantrasyonu
arttıkça maddeden geçen ışığın gücü azalır
Bursa-2014
10
Optik Pletismografi
•  Pletismografi vücudun belli bir bölgesindeki
volüm değişikliklerinin ölçülmesi
•  Vasküler perfüzyonu ölçmek için dizayn
edilmiştir
•  Bir bölgedeki volüm değişikliğini arteriyel
kandaki pulsasyon sağlar
Bursa-2014
11
SpO2 ölçümü için gerekli parametreler
• 
• 
• 
• 
• 
• 
Hemoglobin düzeyi
Vasküler yatakta arteriyel kan akımı
Oksimetre sensörünün bulunduğu yerin ısısı
Hastanın oksijenizasyonu
FiO2 yeterliliği
Sensör bölgesine venöz dönüş
Bursa-2014
12
•  Ölçüm yerleri: el ya da ayak parmağı,
burun, kulak memesi, alın
•  Oksijen satürasyonu %92 nin üzerinde
tutulmalıdır
•  %70 in altında güvenilirliği azalır
•  %70-92 arasında %4 değişim aralığı
vardır
•  Nabız dalgası ya da EKG ile aynı anda
olan pulse oksimetre sinyalleri ölçümün
doğru olduğunu gösterir
Bursa-2014
13
•  kulak memesi
•  vazokonstrüksiyondan
en az etkilenir
•  satürasyon
değişikliklerinin
en erken algılandığı
yerdir
Bursa-2014
14
Puls oksimetre-doğruluğu
etkileyen faktörler
•  Sinyallerin iyi alınamaması
•  Hipotansiyon
•  Nabzın zayıflığı ya da yokluğu
•  Hareket artefaktı
Bursa-2014
15
Pulsatil Dalga Formunun
Yokluğu
– Periferik vazokonstrüksiyon
– Hipotermi, soğuk
– Hipovolemi, hipotansiyon
– Kalp yetmezliği
– Aritmiler
– Değişmiş vasküler direnç (vazoaktif
ilaçlar)
Bursa-2014
16
Puls oksimetrenin Doğruluğunu
Etkileyen Faktörler
•  Hareket
– Uyanık hasta
– Titreme
– Cerrahi koter
•  Yüksek ışık
– Salondaki parlak ışıklar
Bursa-2014
17
OKSİJENİN KANDA TAŞINMASI
•  % 98 i eritrosit
içinde
•  % 1-2 lik kısmı ise
plazmada
çözünmüş olarak
taşınır
Bursa-2014
18
Oksijen İçeriği
•  Arteriyel kandaki toplam oksijen miktarı
–  Çözünmüş oksijen (PaO2)
–  Hemoglobine bağlı (SaO2)
•  Ko-oksimetre ile ölçülür
•  Puls-oksimetre ile tahmin edilir
•  Kan gazı analizi ile hesaplanır
Bursa-2014
19
SaO –PaO nedir?
2
2
•  Sa02, hemoglobine
bağlı oksijen (%98)
•  PaO2 , çözünmüş
oksijen (%1-2)
•  Oksijen içeriği:
arteriyel kandaki
oksijenin total
miktarı
Bursa-2014
20
HbO2
x100
Fonksiyonel Satürasyon =
HbO2+RHb
HbO2
Fraksiyone satürasyon =
x100
HbO2+ Hb+ Met Hb +CO Hb
CaO2= (1.34xHbxSO2) + (0.003xPaO2)
Bursa-2014
21
OKSİHEMOGLOBİN
DİSOSİASYON EĞRİSİ
Bursa-2014
22
•  SaO2 of 90%, PaO2 60mmHg
•  SaO2 < 76% yaşamı tehtid eder (PaO2 40 mmHg)
•  SaO2 % 50 (P50): PaO2 26.6 mmHg
•  SaO2 %90 ise PaO2 60 mmHg dir
•  SaO2 % 80 de klinik siyanoz (desatüre Hb 5 gr)
Bursa-2014
23
Puls oksimetre kullanımı
•  Oksijenizasyonun monitorizasyonu
–  Anestezi sırasında
–  YBÜ ve ASBÜ ve transport
•  Oksijen tedavisini monitorize etmek için
•  Perfüzyonu değerlendirmek için
•  Obstrüktif sleep apne sendromunda
Bursa-2014
24
Avantajları
•  Kolay kullanım
•  Non-invaziv
•  Isınma süresi yok
•  Kan gazına göre ucuz
Bursa-2014
25
Yanlış yüksek ölçüm
–  Karboksihemoglobin
–  Methemoglobin
–  Ortam ışığı
Yanlış düşük ölçüm
–  Ortam ışığı
–  Hiperlipidemi
–  Koyu deri
–  Tırnak cilası
–  Vazokonstriksiyon
–  Hipotermi
–  Probun iyi
yerleştirilememesi
Bursa-2014
26
Komplikasyonlar
•  Yanlış pozitif ve negatif
•  Yanık
•  Bası yaralanması
Bursa-2014
27
Gelecekte…
Bursa-2014
28
•  Sıcaklıktan,
•  Hareketten,
•  Diğer pigmentlerden kaynaklanan
etkileri en aza indirilmiş
Bursa-2014
29
•  kan basıncı
•  billirubin
•  kolestrol
•  glukoz seviyeleri
•  hemoglobin sayıcı eklenerek
kompleks bir yapıya kavuşturmalıdır
Bursa-2014
30
KABLOSUZ PULS OKSİMETRİ
Bursa-2014
31
TEŞEKKÜRLER…
Bursa-2014
32
Download

PULS-OKSİMETRİ - uludaganestezi.org