Prof. Dr.
Altay BEDÜK
Kent Hastanesi
Beyin Cerrahisi Uzmanı
Lomber disk hernisi
BEL FITIĞI
Baş ağrısından sonra insanları tıbbi tedavi aramaya zorlayan en önemli ikinci ağrı
nedeni bel ağrısıdır. Bel ağrısı endüstriyel toplumlarda sık görülen bir
belirtidir.İngiltere’de her yıl popülasyonun %2’sinin bel ağrısı için çözüm aradığı
görülmektedir. Yaşamları boyunca erkeklerin %70’inin en az bir kez bel ağrısından
şikayetçi olduğu araştırmalarla saptanmıştır. Bel ağrısının ekonomiye zararı yüksek
olmakta ve iş gücü kaybına sebep olmaktadır. ABD’de bel ağrısının maliyeti yılda 1.1
milyar dolardır. Bel ağrısının çeşitli sebepleri olmasına rağmen, en çok Lomber disk
hernileri buna sebep olmaktadır.
Lomber (bel) bölgesinde
5 adet omur vardır ve
bunların arasında disk
dediğimiz kıkırdak doku
bulunur. Bu kıkırdak
doku omuriliğin içinden
geçtiği omurilik kanalı ile
komşudur.
Disk dediğimiz
kıkırdak yapı:
• Anulus fibrosus,
• Nukleus pulposus,
• Kartilajenöz plaktan
oluşur.
Bel fıtığı nedir?
İnsanlar yaşlandıkça omur
arasındaki diskler su
içeriklerini kaybederek
kurumaya başlarlar. Bu
oluştukça disk sıkışır ve sert
dış yapı bozularak çatlaklar
oluşur ve içteki daha
yumuşak çekirdek dışa
doğru bombeleşir.
Bu disk parçasının bacağa
giden sinirlere yaptığı bası
sonucu:
• Ağrı,
• Uyuşma,
• Kuvvet kaybı,
ortaya çıkar.
Omurilikten her
seviyede sağlı sollu
sinirler çıkar ve bu
sinirler aşağı doğru
inerken birleşir ve
parmak uçlarına kadar
giden siyatik siniri
yapar.
Nukleus pulposus
(çekirdek) diskin
ortasında bulunur. Doğum
sırasında içeriğinin %88’i
sudur, yaşlandıkça su
oranı azalır ve sertleşir.
Anulus fibrosus, nukleus
pulposusu sarar ve onu
korur. Anulus kartilajenöz
plaktan menşe alır.
Bu bozulma veya omurlara
binen yük arttıkça diskin
çekirdek kısmı çevredeki
sert kabuk yapıyı delerek
dışarı çıkar. Buna yırtılmış
veya fıtıklaşmış disk adı
verilir.
Bel fıtığının en çok
görüldüğü seviye vücut
ağırlığını en çok çeken alt iki
seviyedir.
• Lomber 4-5 (L4-5),
• Lomber 5-Sakral 1 (L5-S1).
Bel fıtığı neden
olur?
Bel fıtığı normal disk yapısının değişimi sonucu olur.
Genellikle bu diskteki yaşlanma ve bozulmaya bağlıdır
Bel fıtığı riskini arttıran
diğer faktörler:
•
•
•
•
•
•
Travma
Öne eğilerek ağırlık kaldırma
Egzersiz noksanlığı
Sigara içimi
Duruş bozukluğu
Bele yük bindiren yanlış alışkanlıklardır.
Bel fıtığı riskini arttıran önemli
sebeplerden biride meslektir. Bel
ağrılarının;
• 1/3’ü eğilip bükülme ve ağır kaldırma sonrasında
• 1/3’ü düşme ve kayma sonucunda
• 1/3’ü de herhangi bir faktöre bağlı olmaksızın spontan gelişir.
• Ailede belde dejenerasyon varsa çocuklarda olma ihtimali
yüksektir.
• Kilo fazlalığı da alt kısımlardaki disklere etkiyen yükü
arttırıp dejenerasyona neden olduğundan önemlidir.
Bel fıtığının
bulguları
Prof. Dr. Altay BEDÜK
KİMDİR ?
Eğitim - Çalıştığı Kurumlar
• İstanbul Üniversitesi Çapa Tıp Fakültesi
• Gülhane Askeri Tıp Akademisi
• GATA Beyin Cerrahisi Kliniği
Mesleki İlgi ve Aktiviteler
• Research fellow; Amerika Cincinati Medical School
• Nöroşirürji Kliniği
Dernekler
• Türk Nöroşirürji Derneği
• Spinal Cerrahi Grubu Üyeliği
• Bel ağrısı önemli bir faktördür. Hareketle, öksürmekle,
hapşırmakla, uzun süre ayakta kalmakla artabilir.
• Bel ve sırt kaslarında spazm gelişir ve buna bağlı olarak
eğrilik (skolyoz) görülebilir.
• Bacak ağrısı genellikle belden başlayıp kalça ve bacak
boyunca ilerler, topuğa kadar inebilir.
• Güç kaybı oluşabilir. Diskin seviyesine göre ayak bileği
veya bacakta güç kaybı, kaslarda incelme olabilir.
• Bacak veya ayakta çeşitli derecelerde duyu kaybı olabilir.
• Diz veya ayak bileği reflekslerinde azalma veya
kayıp olabilir.
• İleri derece basılarda idrar gaita kaçırma olabilir.
• Cinsel fonksiyonlarda azalma olabilir.
Bel
fıtığında
muayene
Tanı yöntemleri
•
•
•
•
Direk grafi
Myelografi
EMG
Lomber bilgisayarlı
tomografi (BT)
• Lumbosakral manyetik
rezonans (MRG)
• Zamanımızda en değerli tetkik
lomber MRG’dir. Yumuşak dokuları,
omurilik ve sinirleri, komşu dokuları
en güzel gösteren yöntemdir.
• İkinci derecede lomber BT
kullanılır. Özellikle kemik yapıları
güzel gösterir.
Bel fıtığı tedavisi
Bel fıtığı tedavisi konservatif ve cerrahi tedavi olmak üzere iki grupta toplanır.
Başlangıçta hastaların çoğu en azından iki hafta süreyle konservatif olarak tedavi edilir.
Konservatif
tedavide:
• Yatak istirahati
• Kas gevşetici
• Analjezik
• Non-steroid antienflamatuvar
Ağrı geçtikten sonra
• Bel egzersizleri
• Doğru duruş
• Doğru oturma, kalkma ve
ayakta durma metodları öğretilir.
Cerrahi tedavi
• Ayak bileği yada parmaklarda
güç kaybı, bacakta incelme (atrofi)
varsa özellikle ayaktaki güç kaybı
düşük ayak olacak kadar ileriyse
acilen ameliyat gerekir.
• Bazı hastalarda düşmekle,
öksürmekle veya başka bir sebeple
ani gelişen disk yırtılması kauda
basısına sebep olur.Bu omurilik alt
kısmına diskin ani ve total basısıdır.
• Acil ameliyat gerekir.
Konservatif tedaviye rağmen
şikayetleri geçmeyen hastalarda
tetkiklerde ameliyatlık bel fıtığı
varsa ameliyat endikasyonu vardır.
Kauda basısı
bulguları
Seviyeye göre her iki
bacakta :
• Güç kaybı
• Duyu kaybı
• Refleks kaybı
• İdrar gaita tutamama
• Cinsel fonksiyon kaybı gelişir.
• Tedavi gecikirse kalıcı
hasar oluşur
Mikrodiskektomi
“Konservatif
yaklaşımda
tedaviye
rağmen ağrısı
devam eden
hastalarda
ameliyat
endikasyonu
yoksa fizik
tedavi önerilir”
Download

Bel Fıtığı - Kent Hastanesi