TÜTÜN SORUNU VE
KONTROLÜ
Dr.Mehmet Sait İncebıyık
Göğüs Hastalıkları Ve Tbc Uzmanı
SİGARA NEDİR ?
• Yandığı zaman içinden insan
vücuduna zararlı maddelerin çıktığı
bitki olan tütünün kurutularak ince
bir kağıt içine sıkıştırılarak sarılmış
halidir
TÜTÜN ZEHİRLİ BİR BİTKİDİR
VE
İSTER ELDE İSTER FABRİKADA
İŞLENSİN
BU ZARARLI ÖZELLİKLERİNDEN
KURTULAMAMAKTADIR
Yanak ve diş eti kanserleri
uzun süre enfiye
çekenlerde tütün
kullanmayanlara göre 50
kat fazla saptanır.
SİGARA ZARARLIMI?
PEKİ NEDEN ZARARLI?
• Sigarada 50 den fazla kanserojen,
• 2000 den fazlası zehir olmak üzere
4000 den fazla kimyasal madde
vardır.
• 20 yıl boyunca günde 1 paket
sigara içen bir kişi 1 milyon
kez duman almıştır. Bir
milyon kez bu maddelere
maruz kalmıştır
• Sigaranızdan bir nefes
çektiğinizde, 300 milyon ile 3
milyar partikül akciğerlerinize
girmektedir.
• Akciğerlerinizi kimyasal atıkçöp kovası haline getirmeyiniz
MUM YAĞI
KADMİNYUM
ÇÖZÜCÜ
BÜTAN
BÖCEK İLACI
RADON
TUVALET
TEMİZLEYİCİSİ
ASETON
METHAN
BOYA
ARSENİK
EGZOS
ROKET YAKITI
• 2 Adet sigarada bulunan bu zehirlerin
vucuda enjekte edilmesi ile birkaç
dakikada ölüm olur. Solunum yolu ile
alınması ile ancak ölümü geciktirirsiniz.
KATRAN”
•Günde 1 paket sigara
içiyorsanız,
vücudunuzda 3 ayda
bu kadar katran birikir.
20 yıl boyunca günde 1 paket sigara içen birinin vücudunda
yaklaşık 7 kg katran birikir.
Sigarada Radyoaktivite
• Günde 1-9 sigara içimi ile 1 yılda alınan 3,4
Sv’lik bir doz , ancak bir kişinin 10,000 göğüs
röntgen filmi çektirmesiyle alabileceği çok
yüksek bir dozla eşdeğerdir.
• Günde iki paket sigara içen bir kimsenin 1
yılda aldığı radyasyon dozu 14.1 Sv dir ve
bu dozu birden alan kişi anında ölür.
ELEKTRONİK
(SANAL) BAĞIMLILIK
• Sigara tiryakilerinin kimi başka
etkenlerle de karşılaşması durumunda
sigaranın kanserojen etkisi
artmaktadır.
• Bu etkenlerin en önemlileri alkol,
asbest tozu ve uranyum madenlerindeki
iyonlastırıcı radyasyondur.
• Ağız ,orafarinks,hipofarinks,ozefagus
kanserleri riski, alkol alan sigara
tiryakilerinde, alkolün dozuyla orantılı
olarak artmaktadır.
• "Biz bu boku içmeyiz, sadece
satarız. Bunu içme hakkı ve
özgürlüğünü gençlere, zencilere,
aptal ve fakirlere bırakırız."
• Sigara şirketi yöneticisi - PM
www.pmdocs.com
• SİGARANIN ZARARLARI NELERDİR?
SİGARANIN ORGANLARA VERDİĞİ ZARARLAR
BURUN
Koku almada azalma,
AĞIZ-BOĞAZ
Tad alamama, ağız kokusu, dişlerde sararma, özellikle sabahları öksürük, balgam
çıkarma, mide bulantısı,
AKCİĞERLER
Öksürük, nefes darlığı, balgam çıkarma, kanser
KALP
Damarlarda tıkanma, kalp krizi
SİNDİRİM SİSTEMİ
Midede ve sindirim sisteminde kanser, ülser
ÜREME SİSTEMİ
Kanser, kısırlık, çocuk düşürme, İktidarsızlık, sağlıksız doğum
ELLER
Parmaklarda sararma, kokma,
BACAKLAR
Hücre tahribatı nedeniyle bacak damar damarlarında tıkanıklıklar, sonuçta
bacakların ve kolların kesilmesi,
KEMİKLER
Osteoporoz,
CİLT
Kırışıklıklar,
 Dünyada en çok
rastlanan ve en fazla
ölüme yol açan
kanser, akciğer
kanseridir
Sigara ve akciğer kanseri
Akciğer kanserinin % 90
nedeni sigaradır.
eğer 15 yaşın altında
başlayanlarda ise 4 kat
daha fazladır
Ülkemizde her yıl 40 bin
kişide akciğer kanseri
tespit edilmektedir
Sigara, Kanser ve
Ölüm
Sigara içenlerin
kanserden ölüm
oranı,
içmeyenlerinkine
göre
15 ile 25 kat
fazladır
• Sigara içen babaların çocukları
kanseri önleyen genleri yok olarak
doğmaktadır.
GIRTLAK, YUTAK ve DUDAK
KANSERLERİ
• Sigara dumanındaki zararlı maddeler ağız yolu
ile içeri çekildiği için yanak, dudak, yutak ve
gırtlak bölgelerine yapışarak oradaki dokuları
zamanla tahrip ederler
• İçilen sigara miktarına bağlı olarak, sigara
içiciler içmeyenlere göre 6 kat daha fazla ağız
kanserinden ölürler
• En sık görüldükleri yer damak, diş eti ağız
tabanıdır
• Tütün çiğnenmesi de ağız ve boğaz kanseri
riskini artırır
SES TELLERİNDE KANSER
SİGARA-SİNDİRİM SİSTEMİ
KANSERLERİ
• Yemek borusu kanseri gelişiminde riski 5-10 kat
arttırmaktadır
• Mide kanseri gelişiminde %20-35 oranında etkisi
vardır. Bırakılınca
– >20 yılda içmeyenlere yakın
• Pankreas kanseri gelişiminde risk faktörüdür.
Bırakılınca
– 2-3 yılda risk %50 azalır
– >10 içmeyenlere yakın seviyeler
SİGARA-ÜRİNER SİSTEM
KANSERİ
mesane
• Sigaranın içindeki
maddelerin biriktiği
yerlerden biri mesanedir
• Sigara içenlerde mesane
kanseri riski 3-5 kat artar
• Bırakılınca
– İlk 4 yılda %35
– >25 yılda %60 risk azalımı
İçtiğiniz sigaradan dolayı
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Akciğer kanseri olma riskiniz 13 - 22 kat
Ağız kanseri olma riskiniz 3 - 30 kat
Dişeti kanseri olma riskiniz 5 - 14 kat
Dil kanseri olma riskiniz 4 - 33 kat
Bademcik kanseri olma riskiniz 7 - 11 kat
Gırtlak kanseri olma riskiniz 16 kat
Yemek borusu kanseri olma riskiniz 8 - 10 kat
Mesane kanseri olma riskiniz 3 - 5 kat
Pankreas kanseri olma riskiniz 2 kat
Böbrek kanseri olma riskiniz 5 kat
Prostat kanseri olma riskiniz 2 kat
Rahim ağzı kanseri olma riskiniz 17 kat
Kan kanseri olma riskiniz 2 - 3 kat
SİGARA VE ÜST SOLUNUM
YOLU HASTALIKLARI
•
•
•
•
•
Bademcik iltihabı
Diş çürükleri, diş dökülmesi,
Sinüzit, burun iltihabı
Orta kulak infeksiyonları
İşitme kayıplarına yol
açmaktadır
SİGARA VE ALT SOLUNUM
YOLU HASTALIKLARI
• Hava yollarında kalıcı hasarlar
• Akciğerin savunma sistemlerinde
harabiyet
• Akciğere yönelik tedavilerde
cevapsızlık yaptığı için
Kronik Bronşit- Amfizem gibi hava yolu
darlığı yapan hastalıklara sebep olur
SONUÇ
SİGARA VE KALP DAMAR
HASTALIKLARI
•
•
•
•
•
Hipertansiyon
Kolesterol yüksekliği
Felç
Damar tıkanıklıkları
Kalp krizi, kalp
yetmezliği
• Kalp ritim problemleri
KALP VE DAMAR HASTALIKLARI
• Sigara bütün damarlarımızı
ve kanımızın yapısını etkileyerek
organlarımızın beslenmesini bozar .
• Sigaranın yol açtığı damar
daralması ve tıkanması, ellerde ve
Ayaklarda soğumaya, bacak
ağrılarına,kramplara ve zamanla
Gangrene yol açabilir, bu nedenle
kol ve bacakların kesilmesi
gerekebilir.
•
•
•
•
Kandaki zararlı kolesterol yükselir.
Yüksek tansiyon riski artar.
Damar tıkanıklığı oluşur.
Sigara içenlerde kalp krizi riski 12 kat
artmaktadır
Beyinde;
• Felç, ileri yaşta bunama (Alzheimer)
görülür. Her nefeste 50 bin hücrenin
ölümüne sebep olur
• Sigara içenlerde beyin damar hastalıkları;
Kanama 2 kat
İnme (Felç) 3 kat
Beyin sapı kanamaları 4 kat daha
fazladır
SİGARA VE BAĞIŞIKLIK
SİSTEMİ
Sigara vücudun bağışıklık
sistemini baskılar
Böylelikle ;
– İnfeksiyonlara zemin
hazırlar
– İnfeksiyon hastalıklarının
tedavisini zorlaştırır
SİNDİRİM SİSTEMİ
HASTALIKLARI VE SİGARA
• Mide ve on iki parmak
barsağı ülserleri
• Kronik gastrit, reflü,
ülserler
• Karaciğer, yemek borusu
kanseri
• Pankreas ve barsak
hastalıkları
SİGARA VE BÖBREK
• Böbreğin kanlanmasını bozar
• Böbreğin idrar süzmesini sağlayan tubullerde
hasara neden olur
• İdrarla protein kaybını artırır
• Hipertansiyonun kontrolünü zorlaştırdığı için
böbrek yetmezliği gelişimine zemin hazırlar
• Böbrek naklinde başarısızlığa yol açar
• Böbrek tümörü için risk faktörüdür
SİGARA VE KADIN
•
•
•
•
•
Adet düzensizlikleri
Kısırlık
Erken menapoz
Kemik erimesi
Hamilelik sırasında
–
–
–
–
–
Dış gebelik
Erken doğum
Erken membran rüptürü
Düşük
riskini artırır
Sigara İçen Annelerin
Çocuklarında
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Büyüme gelişme geriliği
Ateşli havale
Davranış bozukluğu
Alerjik hastalıklar
Akciğer gelişme bozukluğu
Solunumsal infeksiyonlar
Astım
Kronik bronşit
Akciğer kanseri gelişme riski artmıştır
SİGARA VE ENDOKRİN
SİSTEM
Sigara diyabet hastalarında;
• Kan şeker düzeyinde bozukluklar
yapar
• Diyabete bağlı böbrek
yetmezliğine gidişi hızlandırır
SİGARA VE ENDOKRİN
SİSTEM
• Sigara tiroid hormonlarının
kan seviyesinde artış yapar
• Tiroid bezinin otoimmün
hastalıklarını artırır
SİGARA VE CİLT
HASTALIKLARI
• Kalıcı çizgi veya kırışıklıklar
• Deride renk değişikliği
• Saçlı deride nikotine bağlı sarı renk
değişiklikleri
• Tırnakta renk değişikliği
• Ağız yaraları
• Yara iyileşmesinde gecikme
• Deri hastalıklarının tedavisinde
başarısızlıklara yol açar
• Sedef hastalığı sigara içenlerde iki kat
fazladır
SİGARA VE GÖZ
• Sigaranın birçok göz hastalığına yol açtığı
bilinmektedir
• Katarakt göz merceğinin bulanıklaşmasıdır .
Göze ışığın gelmesini engeller ve körlüğe yol
açabilir
• Günde 20 sigaradan fazla içenlerde katarakt
gelişme riski iki kat fazladır
Erkeklerde iktidarsızlık ve
kısırlık
Çiftlerden sadece birinin
sigara içmesi çocuk olmaması
riskini 3 kat arttırır.
İçilen her sigara,
insan yaşamını 5
dakika kısaltır
Erken yaşda
sigaraya
başlayanların ömrü
ortalama 20-25 yıl
azalır
• İş ve trafik kazaları
• Kötü koku ve renk
• Sosyal dışlanma
• Çevre kirliliği
• Yangınlar
• Etik sorunlar
Yangınlar
• Mesela, İstanbul’da 2005 yılında çıkan
yangınların yüzde 38’i sigara
kaynaklıdır
• 2005 yılında ülkemizde sigaranın neden
olduğu 90 orman yangınında toplam
1964 hektar orman yanmıştır.
Dünyada yılda 5 milyon kişi sigara yüzünden ölüyor
Her gün 14000 -- saatte 600 kişi --- 8 saniyede 1 ölüm
Türkiye’de yılda 100 bin kişi sigara yüzünden ölüyor
Her gün 250 kişi --- 6 dakikada 1 ölüm
SİGARA İÇENİN AKCİĞERİ
SAĞLAM AKCİĞER
Sigara içenler
sadece kendilerine
değil, çevrelerine
de zarar verirler
EV İÇİNDE SİGARA İÇİLİYORSA;
Çocuklar ortalama günde 5 sigara içmiş olmakta
Bebekler hastaneye 3 kat daha fazla başvurmakta
Ani bebek ölümü riski 2.5 kat artmakta
Bebeklerde kolik tarzı karın ağrısı 2 kat artmakta
Çocuklarda astım ve solunumsal enfeksiyon riski
2 kat artmakta
Kocası sigara içen kadınlarda akciğer kanserinden ölüm 2-3 kat
artmaktadır
Her yıl ülkemizde
100.000 insanımızı
erken
yaşlarda sigaraya
kurban
veriyoruz
Eğer önlem alınmaz
ise bu sayı önümüzdeki
20 yılda 250 bine
çıkacaktır
Her yıl 100.000 kişi ne anlama
geliyor?
• Her gün bir uçak düşüyor ve 300
kişiye yakın insan ölüyor.
• Bir şehrimize atom bombası atılıyor
• Her gün içi dolu 6 otobüs uçuruma
yuvarlanıyor ve kimse sağ kalmıyor
Sigaranın Maddi ve çevresel
Boyutu
Günde 1 paket olmak
üzere 20 yıldır sigara
içen bir kişi için;
7200 adet yetişkin
ağaç kesilmiştir
(yaklaşık 30.000m2
ağaçlık alan)
Günde 1 paket olmak
üzere 20 yıldır sigara
içen bir kişi ;
Dünyaya miras olarak,
sonsuza kadar yok
olmayacak 15 kg sigara
izmariti bırakır.
Ülke olarak sigara tüketimi
için her yıl yaklaşık 15 milyar TL
harcıyoruz.Sigara içmek yerine
Yılda 1 milyon kişiye iş bulabiliriz
bu para ile ;
Her yıl yaklaşık 500 adet tam
teşekküllü hastane inşaa edebiliriz
Her yıl yaklaşık 10.000 adet okul
inşaa edebiliriz
Günde 1 paket olmak üzere 20 yıldır sigara içen bir kişi, bu sigara parası ile ;
Çocuğunuzun
Okul Masrafları
Mütevazı bir araba
veya
Evinizin tüm
eşyasının
yenilenmesi
sanki yedim
sanki yedim camii
• Fatih Sinanağa Mahallesi Kırbacı Sokak’ta
yer alan caminin, en kayda değer özelliği,
ilgi çekici hikayesidir. Keçeci Hayreddin
veyahut Adanalı Şakir Efendi’nin –hikayenin
kahramanın bu iki kişiden hangisi olduğu
net olarak bilinmemektedir- canı bir şey
yemek istediğinde sürekli bir şekilde ‘sanki
yedim’ diyerek istediğini almayıp parasını
biriktirmiştir. zamanla biriken paralardan da
işte bu camii, inşa edilmiştir.
SANKİ İÇTİM
• 5 YTL × 30 : 150 YTL / AY
• 150 × 12 : 1800 YTL / YIL
• 2 PAKET 1800 X 2 = 3600 YTL
• 10 YIL
3600 X 10 = 36 000 YTL
• 20 YIL
36 000 X 20 = 72 000 YTL
Sigarayı bırakınca neler olur?
• 24 saat sonra : kalp krizi riski
düşmeye başlar .
• 48 saat sonra : nikotin artık
vücutta saptanamaz, tat ve koku alma
duyusu artar. (normale döner)
• 72 saat sonra : solunum yolları
gevşediği için nefes almak kolaylaşır ,
vücut enerjisi artar .
• 3 ay sonra : dolaşım düzelir,
yürümek kolaylaşır .
• 5 yıl sonra kalp krizi riski , sigara
içenlerin riskinin yarısına iner .
• 10 yıl sonra : Akciğer kanseri
riski sigara içenlerin riskinin
yarısına iner.
UNUTMA!!!
 Bulunduğun odada başka bir kişi tütün ürünü (sigara,
püro, pipo, nargile) içiyorsa kapı-pencere açmanın,
klima veya aspiratör çalıştırmanın koruyucu hiçbir
yararı yoktur.
 Yaşadığınız evin bir odasında içilen tütün ürünü (sigara,
püro, pipo, nargile), o evin diğer odalarında oturan
insanları zehirler.
Tütünün Alınabilme Yolları
 Smoking= dumanı nefesle içine çekmek:
%95 tüketim yöntemi
 Sucking= emerek içine çekmek
 Chewing= çiğnemek
 Snuffing= burun yoluyla içine çekmek
FAYDALARI
• Sigara içeni köpek ısırmaz; çünkü yanında baston taşır.
• Evine hırsız girmez; çünkü sabahlara kadar öksürür.
• Üzerine sinek konmaz; çünkü buram buram nikotin
kokar.
• Fazla yorulmaz; çünkü yorulunca tıkanacağını bilirler.
• Yürümek için zorlanmaz; çünkü tekerlekli iskemlede
gezdirilir.
• İhtiyarlamaz; çünkü genç yaşlarda sevdiklerine kavuşur.
• Yüzlerine renk gelir; çünkü dişleri ve bıyıkları sapsarı
olur.
• Vücutları bir kuş gibi hafifler; çünkü ileri dönemdeki
dolaşım bozukluğundan ötürü önce parmakları, sonra da
el ve ayakları kesilir.
Keyifler değildir yaşamı değerli
yapan.
Yaşamdır, keyif almayı değerli
kılan
“Bernard Shaw”
• Siz sigarayı bırakabilirmisiniz ?
Tütün Esrar Ve Eroinden Sekiz Kat
Daha Fazla Bağımlılık Yapar
Sigara bırakılabilir
• Sadece Amerika Birleşik Devletlerinde
son 25 yılda 50 milyon kişi sigarayı
bırakmıştır. Bu rakam Türkiye
nüfusuna yakındır.
• Öğrenilmiş çaresizlik
Ya çaresizsiniz yada çare,
sizsiniz
Necip fazıl
Download

KOAH Nedir 2 ( Tütün )