Dr. Cüneyt SÜZEL
İstanbul Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi
Deniz Hukuku Derneği Genel Sekreteri
Deniz Ticareti Hukukunda
Taşıtan ve Yükleten
İÇİNDEKİLER
SUNUŞ...................................................................................................................VII
TEŞEKKÜR........................................................................................................... XI
İÇİNDEKİLER..................................................................................................XIII
KISALTMALAR........................................................................................ XXXIII
GİRİŞ..........................................................................................................................1
Birinci Bölüm
Milletlerarası Sözleşmeler ve Sözleşmelerin
Uygulama Alanları
§ 1.Denizde Eşya Taşıma Sözleşmeleri...............................................................5
I.İhtiyaç............................................................................................................8
II. Ulusal Düzenlemeler...............................................................................12
III.Milletlerarası Düzenlemeler..................................................................14
A. 1924 KonişmentoMS Öncesi..........................................................14
B. 1924 KonişmentoMS........................................................................16
1. ILA Taslağı...................................................................................17
2. 1921 Lahey Kuralları.................................................................18
3. 1922 Hill/Jackson Taslağı........................................................18
4. 1922 CMI Taslağı...................................................................... 22
XIV
5. 1922 Lahey Taslağı.................................................................... 23
6. 1923 Lahey Taslağı.................................................................... 24
7. Diplomatik Konferans.............................................................. 24
8.Metodoloji................................................................................... 25
C. 1968 Visby Protokolü...................................................................... 25
1. 1963 Visby Taslağı .................................................................... 25
2. 1968 Visby Protokolü................................................................27
D. 1979 Özel Çekme Hakkı Protokolü............................................. 28
E. Hamburg Kuralları........................................................................... 30
F. Rotterdam Kuralları........................................................................ 34
1.İhtiyaç........................................................................................... 34
2. Rotterdam Kuralları’nın Hazırlık Süreci..............................35
a. CMI Aşaması........................................................................35
b. UNCITRAL Çalışma Grubu Aşaması......................... 40
c. UNCITRAL ve Birleşmiş Milletler Aşaması ..............41
d. İmza Töreni...........................................................................42
e. Rotterdam Kuralları’nda Değişiklik...............................43
IV.Değerlendirme..........................................................................................43
A. Milletlerarası Deniz Ticareti Sözleşmeler...................................43
B. Türk Hukuku......................................................................................45
§ 2.M illetlerarası Deniz Ticareti Sözleşmeleri’nin Uygulama Alanları....47
I.KonişmentoMS ........................................................................................47
A. Uygulama Alanı................................................................................ 48
1. 1924 KonişmentoMS................................................................ 48
2. Lahey-Visby Kuralları............................................................... 49
B. Konişmentolu Taşıma......................................................................53
C. Çarter Parti İstisnası........................................................................ 56
D. Kara Zararları İstisnası.....................................................................58
II. Hamburg Kuralları..................................................................................59
A. Taşıma Senedinin Türü.................................................................. 60
B. Taşımanın Türü.................................................................................61
XV
1. Milletlerarası Taşıma.................................................................61
2. Deniz Taşıması............................................................................61
C. Bağlanma Noktaları......................................................................... 63
1. Coğrafi Koşullar........................................................................ 64
2. Taşıma Senedine Yönelik Koşullar ...................................... 66
a. Senedin Düzenlendiği Yer................................................ 66
b. Genel Öncelik Kaydı.......................................................... 66
D. Çarter Parti İstisnası........................................................................ 66
E. Miktar Sözleşmesi İstisnası.............................................................70
III.Rotterdam Kuralları................................................................................71
A. Genel Kural........................................................................................ 72
1. Taşımanın Türü......................................................................... 72
2. Milletlerarası Taşıma.................................................................74
3. Bağlanma Noktaları...................................................................75
a. Coğrafi Koşullar..................................................................75
b. Taşıma Senedinin Düzenlendiği Yer............................. 77
c. Genel Öncelik Kaydı...........................................................78
d. Denizde İfa Edene Etkisi ..................................................79
B.İstisnalar..............................................................................................81
1. Düzenli Hat Taşıması................................................................81
2. Düzenli Hat Taşıması Dışında Kalan Taşımalar.............. 83
3.Değerlendirme........................................................................... 84
C. Kişi Bakımından Uygulama Alanının Genişlemesi.................85
D. Karma Taşıma Sözleşmesi İstisnası............................................. 87
1. Rotterdam Kuralları’na Tâbi Olan Karma Taşımalar....... 87
2. 26’ncı Maddede Öngörülen İstisna....................................... 88
a. Taşıyanın Sorumluluk Süresi........................................... 88
b. Zararın Gerçekleştiği An...................................................89
c. Taşıyanın Sorumluluğunu Düzenleyen Başka Bir
Milletlerarası Belge.............................................................91
d. Ara Sonuç............................................................................. 92
3. 82’nci Maddede Öngörülen İstisna........................................93
XVI
4. Taşıtana ve Yükletene Etkisi....................................................95
İkinci Bölüm
Taşıtan ve Yükleten Kavramları
§ 3.Temel Kavramların Belirlenmesi................................................................ 99
§ 4.Denizaşırı Satış Hukuku..............................................................................101
I. Milletlerarası Satıma İlişkin Yeknesak Kanun................................101
II. Milletlerarası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında
Birleşmiş Milletler Antlaşması........................................................... 102
III.Milletlerarası Ticari Terimler............................................................. 102
A.Kavram.............................................................................................. 102
B. Ticari Terimler................................................................................ 103
1. Her Türlü Taşıma İçin Kullanılan Ticari Terimler......... 103
2. Deniz ve Su Taşımalarında Kullanılan Ticari Terimler.104
C. Taşıma Sözleşmesine Etkisi......................................................... 104
1. Deniz ve Su Taşımalarında Kullanılan Ticari Terimler.105
a. FAS ve FOB........................................................................ 105
aa. Incoterms 2000.......................................................... 105
bb. Incoterms 2010........................................................... 106
b. CFR ve CIF........................................................................ 109
2. Her Türlü Taşıma İçin Kullanılan Ticari Terimler......... 109
a.EXW.....................................................................................110
b.FCA.......................................................................................110
c. CPT ve CIP.........................................................................111
d. DAP, DAT ve DDP .......................................................... 112
§ 5.Tacir (Merchant) İbaresinin Etkisi.......................................................... 113
§ 6.M illetlerarası Sözleşmeler Uyarınca Taşıtan ve Yükleten Kavramı..114
I. Denizde Eşya Taşıma Sözleşmeleri ...................................................114
A.KonişmentoMS................................................................................114
B. Hamburg Kuralları..........................................................................118
C. Rotterdam Kuralları...................................................................... 124
XVII
1. Hazırlık Çalışmaları............................................................... 124
a. CMI Süreci......................................................................... 124
aa. CMI Taslağı Öncesi.................................................. 124
bb. CMI Taslağı................................................................ 130
b. UNCITRAL Çalışma Grubu Süreci........................... 132
2.Tanımlar.................................................................................... 135
a. Shipper Tanımı................................................................. 135
b. Documentary Shipper Tanımı...................................... 136
II. Diğer Milletlerarası Sözleşmelerdeki Tanımlar............................. 142
A.CMNI................................................................................................ 143
B. Karma TaşımaMS.......................................................................... 143
C.CIM................................................................................................... 144
D.CMR.................................................................................................. 144
E.VarşovaMS....................................................................................... 145
F.MontrealMS.................................................................................... 145
§ 7.Ulusal Düzenlemeler................................................................................... 146
I. Taşıtan ile Yükleten Ayrımının Bulunduğu.................................... 146
A. Türk Hukuku .................................................................................. 146
B. Alman Hukuku............................................................................... 147
C. İskandinav Hukuku....................................................................... 151
D. Yunan Hukuku................................................................................ 153
II. Taşıtan ile Yükleten Ayrımının Bulunmadığı................................ 154
A. İngiliz Hukuku................................................................................ 154
B. Amerikan Hukuku......................................................................... 158
C. Hollanda Hukuku........................................................................... 159
D. Rus Hukuku......................................................................................161
E. Çin Hukuku......................................................................................161
§ 8.Taşıma İşleri Komisyoncusunun Konumu............................................ 162
I. Türk Hukuku.......................................................................................... 162
II. İngiliz ve Hollanda Hukuku .............................................................. 164
III.Rotterdam Kuralları Uyarınca Değerlendirme.............................. 166
XVIII
Üçüncü Bölüm
Taşıtanın ve Yükletenin Hakları ve Yetkileri
§ 9.Taşıma Senedi Düzenlenmesini İsteme Hakkı..................................... 169
I. Milletlerarası Satış Hukuku................................................................ 169
A.CISG.................................................................................................. 169
B.Incoterms..........................................................................................170
II. UCP 500 ve 600’ün Etkisi....................................................................171
III.Milletlerarası Deniz Ticareti Hukuku...............................................171
A.KonişmentoMS................................................................................171
B. Hamburg Kuralları..........................................................................174
1. Taşıma Senedi Kavramı..........................................................174
2. Taşıma Senedi Düzenlenmesini İsteme Hakkı.................175
a.Konişmento ........................................................................175
b. Diğer Taşıma Senetleri.................................................... 179
c. Düzenlenecek Olan Taşıma Senedinin Türünün
Belirlenmesi....................................................................... 180
C. Rotterdam Kuralları...................................................................... 180
1. Taşıma Senedi Kavramı..........................................................181
a. Devredilebilir Taşıma Senedi........................................ 182
b. Devredilemez Taşıma Senedi........................................ 183
2. Elektronik Taşıma Kaydı....................................................... 184
3. Taşıma Senedi Düzenlenmesini İsteme Hakkı ............... 185
a. Hazırlık Çalışması Süreci............................................... 185
b. Hak Sahibi.......................................................................... 186
aa. UNCITRAL Taslağı Öncesi................................... 186
bb. Resmî Metin............................................................... 189
aaa. Hak Sahibi........................................................... 189
bbb. Taşıma Senedi veya Elektronik Taşıma Kaydı
Düzenlenmesi Borcu.......................................... 192
ccc. Senedin veya Kaydın Türü.............................. 195
IV.Ulusal Düzenlemeler............................................................................ 197
A. Türk Hukuku................................................................................... 197
XIX
B. Alman Hukuku............................................................................... 199
C. İskandinav Hukuku ......................................................................200
D. Hollanda Hukuku........................................................................... 201
E. İngiliz Hukuku................................................................................ 203
§ 10. Tasarruf Hakkı...........................................................................................204
I. Milletlerarası Satış Hukukunda Tasarruf Hakkı...........................204
II. Milletlerarası Taşıma Hukukunda Tasarruf Hakkı......................206
A. Deniz Yük Senedine İlişkin Yeknesak Kurallar......................206
B. Milletlerarası Sözleşmeler............................................................207
1. Deniz Taşımasını Düzenlemeyen Sözleşmeler.................207
2. Deniz Taşımasını Düzenleyen Sözleşmeler......................208
a. KonişmentoMS ve Hamburg Kuralları.......................208
b. Rotterdam Kuralları........................................................208
aa. Tasarruf Hakkının Tanımı......................................209
bb. Tasarruf Hakkı Sahibi ve Hakkın Kullanılması.210
aaa. Taşıma Senedi Düzenlenmeyen
Taşımalarda...........................................................211
bbb. Devredilemez Taşıma Senedi Düzenlenen
Taşımalarda.......................................................... 213
(1) Eşyanın Teslimi İçin Senedin İade
Edilmesinin Gerekmemesi........................ 213
(2) Eşyanın Teslimi İçin Senedin İade
Edilmesinin Gerekmesi...............................216
ccc. Devredilemez Elektronik Taşıma Kaydı
Düzenlenen Taşımalarda.................................. 219
ddd. Devredilebilir Taşıma Senedi Düzenlenen
Taşımalarda.......................................................... 219
cc. Tasarruf Hakkının Kapsamı ve Sınırı.................. 222
aaa. Tek Taraflı Hukuki İşlemle Yerine Getirilen
Haklar.................................................................... 223
(1) Hakların Emredici Niteliği....................... 223
(2) Öngörülen Haklar....................................... 225
(3) Şekil Şartı....................................................... 227
(4) Hakların Sınırı............................................. 228
XX
bbb. Taşıma Sözleşmesini Değiştirme Hakkı..... 230
dd. Tasarruf Hakkının Kullanılma Süresi.................. 232
ee. Tasarruf Edenin Sorumluluğu............................... 233
ff. Tasarruf Edenin Ek Bilgi ve Belge Sağlama
Borcu............................................................................. 235
gg. Taşıyanın Sorumluluğu........................................... 238
hh. Tasarruf Hakkının Denizde İfa Edene Etkisi..... 239
III.Ulusal Düzenlemelerde Tasarruf Hakkı..........................................240
A. Türk Hukuku...................................................................................240
1. Hükümlerin Emredici Niteliği.............................................240
2. Tasarruf Eden Sıfatı................................................................ 241
3. Tasarruf Hakkının Kapsamı.................................................244
B. Alman Hukuku............................................................................... 245
§ 11. Güverte Taşımasına İzin Verme............................................................. 250
I. UCP 500 ve UCP 600’ün Güverte Taşımasına Etkisi.................. 250
II. Güverte Taşımasına Yönelik Matbu Konişmento Kayıtları........ 250
III.Milletlerarası Deniz Ticareti Hukuku’nda Güverte Taşıması.... 253
A.KonişmentoMS............................................................................... 253
1.Düzenleme................................................................................ 253
2. Hazırlık Çalışmaları .............................................................. 254
3.Değerlendirme......................................................................... 255
B. 1968 Visby Protokolü.................................................................... 258
C. Hamburg Kuralları......................................................................... 259
1. Hazırlık Çalışmaları............................................................... 259
2.Düzenleme................................................................................ 262
a.Düzenleme......................................................................... 262
b. Güvertede Taşımasının Kararlaştırılması.................. 262
aa. Anlaşma Dışı Güverte Taşıması............................. 262
bb. A nlaşmanın Tarafları ..............................................264
cc. Anlaşmanın İçeriği.................................................... 265
dd. A nlaşmanın Şekli......................................................266
c. Matbu Konişmento Kayıtlarının
Değerlendirilmesi............................................................. 269
XXI
D. Rotterdam Kuralları...................................................................... 272
1.Düzenleme................................................................................ 272
2.İstisnalar.................................................................................... 273
a. Taşıma Sözleşmesine Uygunluk Gösterme................ 273
b. Güverte Taşımasının Mümkün Olduğu Diğer
Hâller................................................................................... 277
c. Hükmün İşleyişi............................................................... 281
3. Konişmento Kayıtlarının Değerlendirilmesi.................... 282
IV.Ulusal Düzenlemelerde Güverte Taşıması...................................... 283
A. Türk Hukuku...................................................................................284
B. Alman Hukuku............................................................................... 293
Dördüncü Bölüm
Taşıtanın ve Yükletenin Borçları ve
Sorumlulukları
§ 12. Navlun Borcu.............................................................................................. 299
I. UCP 500 ve UCP 600’ün Navlun Borcuna Etkisi......................... 299
II. Milletlerarası Deniz Ticareti Hukuku’nda Navlun Borcu...........300
A.KonişmentoMS...............................................................................300
B. Hamburg Kuralları.........................................................................300
C. Rotterdam Kuralları...................................................................... 303
1. Hazırlık Çalışmaları...............................................................304
2.Düzenleme................................................................................ 305
III.Türk Hukuku’nda Navlun Borcu....................................................... 307
§ 13. Eşyanın Yüklenmesi, İstifi ve Boşaltılması Borcu..............................310
I.KonişmentoMS.......................................................................................310
A.Sorun..................................................................................................310
B. Borcun Devredilme Sebepleri......................................................311
C. Devre İlişkin Kayıtlar.....................................................................311
1. Satış Sözleşmesi....................................................................... 312
XXII
2. Navlun Sözleşmesi ve Konişmento Kayıtları.....................314
D. Kayıtların Niteliği.......................................................................... 315
E. Hangi Taşımalar?............................................................................316
F. Kayıtların Üçüncü Kişi Gönderilene Etkisi..............................317
G. Kayıtların Teslim Anına Etkisi....................................................317
H. Farklı İçtihatlar................................................................................318
1. Genel Olarak..............................................................................318
2. ABD Hukuku............................................................................ 320
3. İngiliz Hukuku......................................................................... 322
I. Alman Hukuku Bakımından Değerlendirme.......................... 327
J. Türk Hukuku Bakımından Değerlendirme............................. 328
II. Hamburg Kuralları............................................................................... 329
III.Rotterdam Kuralları............................................................................. 330
A. İlgili Hükümler............................................................................... 330
B. Borçlu Sıfatı...................................................................................... 333
C. Borçların Devri............................................................................... 334
1. Hangi Borçlar?.......................................................................... 334
2. Kayıtların Denizde İfa Edene Etkisi................................... 335
3. Şekil Şartı.................................................................................. 336
D. Kayıtların Taşıyanın Sorumluluğuna Etkisi............................ 338
1. Taşıyanın Sorumluluk Süresi............................................... 338
2. Sorumsuzluk Sebebi................................................................ 339
E. Taşıyana Karşı Sorumluluk.......................................................... 342
1.Düzenleme................................................................................ 342
2. Sorumlu Tutulanlar................................................................ 342
3. İstem Sahibi..............................................................................344
4. Sorumluluk Sebepleri.............................................................344
§ 14. Eşyayı Teslim Borcu.................................................................................. 345
I. Milletlerarası Satış Hukuku................................................................346
A.CISG..................................................................................................346
XXIII
B. Incoterms 2010............................................................................... 347
II. Taşıma Hukuku ....................................................................................349
III.Rotterdam Kuralları Öncesi............................................................... 350
A.KonişmentoMS............................................................................... 350
B. Hamburg Kuralları......................................................................... 353
IV.Rotterdam Kuralları Düzenlemesi.................................................... 354
A. Hazırlık Çalışmaları...................................................................... 355
B. Eşya Kavramı................................................................................... 356
C.Borçlar............................................................................................... 357
1.Teslim......................................................................................... 357
2. Taşımaya Hazır Hâlde Teslim ............................................. 359
a. Hükmün Emredici Niteliği............................................ 359
b. Hazır Hâlde Teslim Kavramı ........................................ 361
c. Eşyanın Hazır Hâlde Teslim Edileceği Kişi............... 362
d. Hazır Hâlde Teslim Edilme Anı................................... 363
3. Taşımaya Dayanıklı Bir Şekilde Teslim ............................364
a. Hükmün Emredici Niteliği............................................364
b. Kararlarlaştırılan Taşımaya Dayanıklı Olma
Kavramı.............................................................................. 365
c. Sorumsuzluk Sebebi......................................................... 367
d. Kişi yahut Malvarlığı Zararı........................................... 368
D. Sorumlu Kişi.................................................................................... 370
E. İstem Sahibi..................................................................................... 372
F. Taşıtanın Sorumsuzluk Sebebi.................................................... 374
G. Konteyner ve Taşıt Bakımından Özel Düzenleme................. 376
1.Tanım......................................................................................... 376
a.Konteyner........................................................................... 376
b.Taşıt..................................................................................... 377
2. Konteyner ve Taşıtın Yüklenmesi, Elden
Geçirilmesi, İstifi ve Boşaltılması........................................ 377
3. Konteynerin yahut Taşıtın İçeriğinin İstifi,
Sabitlenmesi ve Muhafaza Edilmesi.................................... 378
a.Düzenleme......................................................................... 378
XXIV
b. Hazırlık Çalışması Süreci............................................... 379
c.Değerlendirme.................................................................. 380
4. Konteynerin veya Taşıtın Taşımaya Hazır Hâlde
Teslim Edilmesi....................................................................... 381
5. Konteynerin veya Taşıtın Öngörülen Taşımaya
Dayanıklı Olması..................................................................... 381
§ 15. Taşıma Senedindeki Kayıtlardan Sorumluluk................................... 382
I. Milletlerarası Deniz Ticareti Sözleşmeleri ..................................... 384
A.KonişmentoMS............................................................................... 384
B. Hamburg Kuralları......................................................................... 385
C. Rotterdam Kuralları...................................................................... 386
1.Sistematik.................................................................................. 386
2.Düzenleme................................................................................ 387
II. Taşıma Senedi Kayıtları....................................................................... 388
A.İşaretler............................................................................................. 388
1.Kavram....................................................................................... 388
2. İşaretler ve Başlıca İşaretler Kavramları............................ 389
a.İşaretler............................................................................... 389
b. Tanınması İçin Gereken Başlıca İşaret........................ 391
aa. Milletlerarası Sözleşmeler....................................... 391
bb. Yargı Kararları............................................................ 392
3. Taşıma Senedine İşaretlerin Kaydedilmesi
Zorunluluğu.............................................................................. 394
a.KonişmentoMS................................................................. 394
aa. Şeklî Koşul .................................................................. 394
bb. Süre Koşulu................................................................. 395
cc. İşaretin Eşya Üzerinde Gösterilme Şekline ve
Dayanıklılığına İlişkin Koşullar............................ 396
aaa. İşaretin Gösterilme Şekli................................. 396
bbb. İşaretlerin Dayanıklı Olmasına İlişkin
Koşul...................................................................... 397
b. Hamburg Kuralları........................................................... 398
c. Rotterdam Kuralları........................................................400
aa. Hüküm.........................................................................400
XXV
bb. Şekil Şartı.................................................................... 401
cc. Süre Koşulu................................................................. 401
dd. İşaretin Gösterilme Şekli.........................................402
ee. İşaretlerin Dayanıklı Olmasına İlişkin Koşul....403
ff. Sözleşme Kayıtlarında Yer Alması Gereken
Zorunlu Kayıtlardan Olup Olmadığı...................403
aaa. Sorun....................................................................403
bbb. Taşıtanın Sorumluluğuna İlişkin
Hükümler.............................................................404
ccc. Hazırlık Çalışmaları.........................................404
B. Kolilerin, Parçaların Sayısı, Miktar, Ağırlık............................407
1.KonişmentoMS........................................................................407
a.Sorun...................................................................................407
b.Görüşler..............................................................................408
aa. Dor’un Açıklaması....................................................409
bb. Hazırlık Çalışmaları..................................................410
c. Seçim Hakkının Kime Ait Olduğu.............................. 413
2. Hamburg Kuralları.................................................................. 413
3. Rotterdam Kuralları................................................................414
III.Kayıtlara Çekince Konulması.............................................................416
A.KonişmentoMS................................................................................416
1.Hüküm........................................................................................416
2. Uygulama Alanı........................................................................417
3. Konişmentoya Kaydetmeme ya da Çekince Koyma
Hakkı...........................................................................................418
a. Söze Dayalı Yorum............................................................419
b. Amaca Dayalı Yorum....................................................... 420
aa. 1921 Lahey Kuralları ve Öncesi............................. 420
bb. 1923 Lahey Taslağı.................................................... 422
cc. Değerlendirme............................................................ 424
B. Hamburg Kuralları......................................................................... 424
1.Düzenleme................................................................................ 424
2. Hükmün Kapsamı................................................................... 425
3. Kayıtlara Çekince Koyma Hakkı........................................ 425
XXVI
a. Hazırlık Çalışmaları........................................................ 425
b.Değerlendirme.................................................................. 426
C. Rotterdam Kuralları...................................................................... 427
1. Hüküm ve Kapsamı................................................................ 427
2.Kavramlar.................................................................................. 429
a. Kapalı Konteyner.............................................................. 429
b. Kapalı Taşıt........................................................................ 431
3. Kayıtlara Çekince Koyma Zorunluluğu............................ 431
a.Hüküm................................................................................ 431
b.Koşulları............................................................................. 432
aa. Temel Açıklama Kavramı........................................ 432
bb. Temel Açıklamanın Yanlış veya Hatalı Olması.. 433
aaa. Kavram................................................................. 433
bbb. Hazırlık Çalışmaları........................................ 434
ccc. Pervasızca Hareket............................................ 435
ddd. Yaptırım.............................................................. 436
eee. Rücu Hakkı......................................................... 437
fff. Denizde İfa Edenin Sorumluluğu................... 437
4. Kayıtlara Çekince Koyma Yetkisi........................................ 438
a. Kapalı Konteyner veya Kapalı Taşıt İçinde Teslim
Edilmeyen Eşyalar............................................................ 438
aa. Hangi Eşya?................................................................. 438
bb. Çekince Koyma Hakkının Koşulları ve
Çekincenin Şekli........................................................ 439
aaa. Fiziksel veya Ticari Bakımdan Denetimin
Mümkün Olmaması........................................... 439
bbb. Bilginin Hatalı Olduğuna İnanılmasının
Haklı Sebeplere Dayanması............................. 442
b. Kapalı Konteyner veya Kapalı Taşıt İçinde Teslim
Edilen Eşyalar....................................................................443
aa. Eşyanın Tanımı, İşaretleri, Miktarı, Kolilerin veya
Parçaların Sayısı.........................................................444
aaa. Düzenleme..........................................................444
bbb. Koşullar............................................................... 445
bb. Eşyanın Ağırlığı.........................................................446
XXVII
aaa. Düzenleme..........................................................446
bbb. Eşyanın Denetlenmesinin Ağırlığa İlişkin
Çekinceye Etkisi.................................................446
ccc. Koşullar................................................................ 447
IV.Taşıyanın Sorumluluğu....................................................................... 450
A.KonişmentoMS............................................................................... 450
1. Konişmentonun İspat İşlevi.................................................. 450
a. Visby Protokolü Öncesi................................................... 450
b. Visby Protokolü Sonrası.................................................. 450
2. Karinenin Kapsamı..................................................................451
a. Hangi Bilgiler.....................................................................451
b. Hazırlık Çalışmaları.........................................................451
3. Karinenin Aksinin İspatı....................................................... 453
a.Hüküm................................................................................ 453
b. Hazırlık Çalışmaları........................................................ 454
aa. 1968 Visby Protokolü’nün Hazırlık Çalışmaları.454
bb. 1924 KonişmentoMS’nin Hazırlık Çalışmaları. 455
c.Değerlendirme.................................................................. 458
B. Hamburg Kuralları......................................................................... 459
1.Hüküm....................................................................................... 459
2. Konişmento Kayıtları.............................................................460
3. Konişmento Dışındaki Senetlerdeki Kayıtlar................... 461
C. Rotterdam Kuralları...................................................................... 461
1.Düzenleme................................................................................ 461
2.Kapsamı.....................................................................................463
a. 36’ncı Maddenin Birinci Fıkrasındaki Bilgiler..........463
b. 36’ncı Maddenin İkinci ve Üçüncü Fıkrasındaki
Bilgiler.................................................................................463
3.Karine.........................................................................................465
a. Devredilebilir Taşıma Senedi yahut Elektronik Taşıma
Kaydı....................................................................................465
b. Devredilemez Taşıma Senedi veya Elektronik Taşıma
Kaydı....................................................................................466
aa. Hazırlık Çalışmaları.................................................466
XXVIII
bb. Eşyanın Teslimi İçin Senedin İadesinin Gerekli
Olması.......................................................................... 467
cc. Eşyanın Teslimi İçin Senedin İadesinin Gerekli
Olmaması....................................................................469
aaa. 36’ncı Maddenin Birinci Fıkrasında
Öngörülen Sözleşme Kayıtları........................469
bbb. Konteynerlere İlişkin Kayıtlar....................... 471
ccc... 36’ncı Maddenin İkinci Fıkrasında Öngörülen
Sözleşme Kayıtları.............................................. 471
V. Rücu İstemi............................................................................................. 472
A.Düzenleme....................................................................................... 473
1.KonişmentoMS........................................................................ 473
2. Hamburg Kuralları.................................................................. 474
3. Rotterdam Kuralları............................................................... 474
a. Bilgilerin Zamanında Sağlanması Borcu.................... 475
b. Doğru Bilgi Sağlama Borcu............................................ 475
B. Sorumlu Kişi.................................................................................... 476
1. Ulusal Düzenlemeler.............................................................. 476
a. Alman Hukuku................................................................. 476
b. İskandinav Hukuku......................................................... 479
c. Türk Hukuku..................................................................... 479
2. Milletlerarası Deniz Ticareti Sözleşmeleri........................ 483
§ 16. Garanti Mektubu, .........................................................................................................................................................484
I. UCP 500 ve UCP 600’ün Etkisi........................................................ 487
A. “Shipper’s Load and Count” “Said by Shipper to
Contain” Kayıtları.......................................................................... 487
B. Temiz Taşıma Senetleri................................................................. 487
II. Temiz Taşıma Senedi........................................................................... 488
A.Kavram.............................................................................................. 488
B. Garanti Mektubu İhtiyacı ve Sorunu......................................... 489
III.Milletlerarası Deniz Ticareti Sözleşmeleri...................................... 491
A.KonişmentoMS............................................................................... 491
1. 1924 KonişmentoMS.............................................................. 491
XXIX
2. Visby Protokolü........................................................................ 492
B. Hamburg Kuralları......................................................................... 493
1. Hükmün Düzenlenme Gerekçesi........................................ 493
a.Öneriler............................................................................... 493
aa. Garanti Mektubunun Sözleşme’de
Düzenlenmemesi Görüşü........................................ 495
bb. Garanti Mektubunun Geçersiz Sayılması............ 495
aaa. Her Hâlükarda Geçersiz Sayılması............... 495
bbb. Dürüstlük Kuralına Aykırılık Hâlinde
Geçersiz Sayılması.............................................. 496
2.Düzenleme................................................................................ 497
a. Garanti Mektubunun Tarafları..................................... 497
b. Garanti Mektubunun Kapsamı..................................... 498
c. Garanti Mektubunun Geçerliği.................................... 501
aa. Üçüncü Kişi Bakımından........................................ 501
bb. Tarafları Bakımından............................................... 502
aaa. Kural..................................................................... 503
bbb. İstisna.................................................................. 503
d. Taşıyanın Rücu Hakkına Etkisi.................................... 505
e. Taşıyanın Sorumluluk Sınırına Etkisi......................... 507
f. Gönderilenin “Shipper”a Yönelik İstemi.................... 507
C. Rotterdam Kuralları...................................................................... 508
§ 17. Tehlikeli Eşya.............................................................................................. 509
I.Düzenleme...............................................................................................511
A.KonişmentoMS................................................................................511
B. Hamburg Kuralları......................................................................... 512
C. Rotterdam Kuralları.......................................................................514
II. Tehlikeli Eşya Tanımı.......................................................................... 515
A.Sorun................................................................................................. 515
B. IMDG Kuralları...............................................................................519
C. Milletlerarası Deniz Ticareti Sözleşmeleri............................... 523
1.KonişmentoMS........................................................................ 523
2. Hamburg Kuralları.................................................................. 524
XXX
3. Rotterdam Kuralları............................................................... 525
a. Sözleşme’nin Hazırlık Çalışmaları............................... 525
b. Tehlikeli Eşya Kavramının Yorumu............................ 527
D. Türk Hukuku’nda Tehlikeli Eşya................................................ 529
1. Tehlikeli Eşya Kavramı.......................................................... 529
2. Hukuken Tehlikeli Eşya Kavramı....................................... 530
E. Alman Hukuku’nda Tehlikeli Eşya............................................ 531
III.Borçlar...................................................................................................... 532
A. Tehlikeli Niteliğin Bildirilmesi Borcu....................................... 532
1.KonişmentoMS........................................................................ 532
a. Sözleşme’nin Hazırlık Çalışmaları............................... 532
b.Değerlendirme.................................................................. 534
aa. Cins ve Nitelik Kavramları...................................... 534
bb. Eşyanın UN Numarasının Bildirilmesi............... 535
2. Hamburg Kuralları.................................................................. 536
3. Rotterdam Kuralları............................................................... 538
B. İşaretleme ve Etiketleme Borcu.................................................. 539
1. IMDG Kuralları....................................................................... 539
2. Milletlerarası Deniz Ticareti Sözleşmeler.........................540
a.KonişmentoMS.................................................................540
b. Hamburg Kuralları ..........................................................540
c. Rotterdam Kuralları........................................................ 542
C. Ambalajlama Borcu........................................................................ 543
IV.Sorumluluk.............................................................................................544
A. Sorumlu Kişi....................................................................................544
B. Sorumluluğun Niteliği.................................................................. 547
1.KonişmentoMS........................................................................ 547
2. Hamburg Kuralları.................................................................. 549
3. Rotterdam Kuralları............................................................... 549
C. Sorumluluğun Kapsamı................................................................ 550
1.KonişmentoMS........................................................................ 550
2. Hamburg Kuralları.................................................................. 551
XXXI
3. Rotterdam Kuralları............................................................... 551
D. Sorumsuzluk Sebebi...................................................................... 553
V. Taşıyanın Hakları.................................................................................. 554
A.KonişmentoMS............................................................................... 554
B. Hamburg Kuralları......................................................................... 557
C. Rotterdam Kuralları...................................................................... 557
§ 18. Sorumluluğun Sınırı................................................................................. 558
I. Sorumluluğun Sınırlandırılması İhtiyacı........................................ 559
II. Rotterdam Kuralları’nın Hazırlık Çalışmaları’nda Yapılan
Değerlendirmeler................................................................................... 560
III.Rotterdam Kuralları’nın Hazırlık Çalışmalarında
Sorumluluk Sınırı Ölçütüne İlişkin Öneriler................................. 561
A. Hangi Zararlar?............................................................................... 561
B. Önerilen Sorumluluk Sınırı Ölçütleri....................................... 561
C.Sonuç................................................................................................. 562
§ 19. Taşıtana ve Yükletene İlişkin Hükümlerin Emredici Niteliği........ 563
I. Milletlerarası Deniz Ticareti Sözleşmeleri...................................... 563
II. Türk Hukuku..........................................................................................564
III.Alman Hukuku...................................................................................... 565
§ 20. Dava Süresi.................................................................................................. 565
I. Milletlerarası Deniz Ticareti Sözleşmeleri...................................... 565
A.KonişmentoMS............................................................................... 565
B. Hamburg Kuralları......................................................................... 566
C. Rotterdam Kuralları...................................................................... 566
II. Türk Hukuku.......................................................................................... 567
SONUÇ................................................................................................................. 571
KAYNAKÇA....................................................................................................... 581
Download

içindekiler pdf