PROJE EKİBİ
Prof. Dr. Orhan KARACA
ADÜ- Zir Fak.
Prof. Dr.
İbrahim CEMAL
ADÜ- Zir Fak
Dr.
Engin YARALI
ADÜ-ÇMYO
Prof. Dr.
Turgay TAŞKIN
Ege Univ.- Zir Fak
Prof. Dr.
Mürsel ÖZDOĞAN
ADÜ- Zir Fak
Doç. Dr.
İrfan DAŞKIRAN
TAGEM
Prof. Dr.
Halil AKÇAPINAR
AÜ Vet Fak
Dr.
Vedat AKGÜNDÜZ
TAGEM
Prof. Dr.
Özdal GÖKDAL
ADÜ-ÇMYO
Bülent ÇİFTÇİ
Eşme
Tarım İlçe Müdürü
Dr.
Onur YILMAZ
ADÜ- Zir Fak
Ayhan ZENGİN
Eşme Tar. İlç. Müd.
Vet. Sağ. Tek.
• İlçe koyun yetiştiriciliğine uygun
• Koyun varlığı görece yüksek
• Ege bölgesinde kuzu eti üretimi anlamında önemli lokallerden
biri
• Yörede önceleri Dağlıç ırkı hakim
• 1980’li yıllarda sistemsiz melezleme ile kuyruksuz forma
dönüşüm
3
• Geniş bir varyasyon söz konusu
1
• Yöre koşullarına uygun, rekabet gücü yüksek, nitelikli damızlık
koyun üretimini sağlayacak bir ıslah organizasyonunu
şekillendirmek.
2
• Yöreye hatta bölgeye uyumlu damızlık hayvan sağlayabilecek bir
merkez oluşturmak.
3
• Kasaplık kuzu üretimi başta olmak üzere koyunculuk sektörü ile
ilgili sorunları tespit edip çözüm geliştirmek
4
• Uygun kesim ağırlığında, yağsız kuzu eti üretimini sağlayarak
yetiştirici gelirlerini artırmak.
5
• Asıl hedef olarak; damızlıkçı işletme sayısını artırıp koyundan elde
edilen geliri yükseltmektir.
EŞME KOYUNU DAMIZLIK ÜRETİM SÜRECİNİN YETİŞTİRİCİ KOŞULLARINDA
YAPILANDIRILMASI
Hayvan
Materyalinin
Oluşturulması
Sürü Yönetimi
Uygulamaları
Temel Kayıtlara Ait
Veri Seti ve Özel
Verim Denetimleri
Moleküler
Genetik Analizler
Koyunculuk
Işletmerlerinin
Taranması
Bakım-Besleme
ve Sürü Yönetimi
Planları
Kontrollü Aşım
Örnek Toplama ve
DNA
ekstraksiyonu
Islah Planına Göre
Sürülerin Tasnifi
Anket
Çalışmaları
Doğum Kayıtları
DNA Analizleri
Büyüme
Özelliklerinin
İzlenmesi
Süt Verim
Özelliklerinin
Belirlenmesi
Besi-Kesim
Özellikleri ve Et
kalitesi
Bilgi İşlem ve
Damızlık
Sirkülasyonu
Bilgi İşlem
Altyapısının
Oluşturulması ve
periyodik veri
analizi
Damızlık
Sirkülasyonu
Barınak Özellikleri
Yetiştirici Yaklaşımı
Performans Özellikleri
Dış Yapı Özellikleri
Yetiştirme ve Besleme Şekilleri
Ekonomik Yapı
Tarımsal Üretim Deseni
Sürü Sağlığı ve Hastalıklar
Beklentiler
12 TÜMLEŞİK İŞLETME
EŞME
~ 100.000 Baş
DIŞ YAPI
ÖZELLİKLERİ
35 işletme
3300 baş
Doğumda Kuzu Sayısı
1,43
1,42
1,41
1,4
1,39
1,38
1,37
1,36
1,35
1,34
1,33
1,42
1,36
Taban İşletmeler
Tümleşik İşletmeler
Tümleşik Sürülere Göre Doğumda Kuzu Sayısı
1,8
1,71
1,6
1,4
1,2
1
0,8
0,6
0,4
0,2
0
1,21 1,23
1,24
1,25
1,29
1,40
1,44
1,50
1,56
1,57
1,60
Doğumların Aylara Göre Dağılımı
5000
4564
4500
3827
4000
3500
3000
2500
2107
2000
1464
1500
1233
991
1000
500
142
0
229
207
11
3
6
Gelişme Özellikleri
Doğumda Koyun CA
Kuzu Doğum Ağ.
57.80 kg
3.87 kg
Sütten Kesim Ağ. (3.5 ay)
29.84 kg
OGCAA
222.50 g
Elde Aşım Sonuçları (2012 ve 2013 )
Elde Aşımda Kullanılan Koç Sayısı : 69 baş
Elde Aşım Uygulanan Koyun Sayısı: 1779 baş
Elde Edilen Pedigrili Kuzu Sayısı : 1673 baş
Süt Verim Özellikleri
200
180
160
140
120
100
80
60
40
20
0
LS (GÜN)
LSV (L)
HA
NA
SA
UA
1
8
15
22
29
36
43
50
57
64
71
78
85
92
99
106
113
120
127
134
141
148
155
162
169
176
183
190
197
204
211
218
225
GOSV (L)
GOSV Dağılımı
1,8
1,6
1,4
1,2
1,0
0,8
0,6
0,4
0,2
0,0
Hayvan Sayısı
KESİM-KARKAS ÖZELLİKLERİ VE ET KALİTESİ
KAS DERİNLİĞİ
1,90
1,80
1,70
1,60
1,50
1,40
1,30
1,20
1,10
1,00
HA
KT
HT
0,35
SA
AA
SAY
HY
MT
NA
UA
YA
YU
NA
UA
YA
YU
YAĞ KALINLIĞI
0,30
0,25
0,20
0,15
0,10
0,05
0,00
HA
KT
HT
SA
AA
SAY
HY
MT
ET KALİTESİ
4 FARKLI IRK
EŞME
KARYA
ÇİNE ÇAPARI
KIVIRCIK
ET SERTLİĞİ (kg/cm2)
Kabul Edilebilir Üst Sınır
3.03
M. Semitendinosus
2.5
2.09
1.69
M. Longissimus thoracis
M. Longissimus dorsi
Y
U
M
U
Ş
A
K
L
I
K
TEKSTÜR ANALİZ CİHAZI
• Projenin ikinci yılında tanımlama amacıyla Eşme koyununda
üçüncü yılda ise karşılaştırmalı değerlendirmelerin ortaya
konması amacıyla 4 farklı ırkta yağ asitleri kompozisyonu tespit
edilmiştir.
• Örnekleme yapılan bölgenin yağsız bir bölge olması söz
konusu olsa bile normal yağlı bir kuzu etinin insan sağlığı
açısından bir risk taşımadığı söylenebilir.
1,200
1,000
0,800
0,600
0,400
CPE= 0,99999962
0,200
0,000
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
Locus Combination
 1646 baş kuzunun babası DNA’ya dayalı babalık testi
ile (17 mikrosatellit) oldukça yüksek bir dışlama
olasılığı (CPE= 0,99999962) ile tespit edilerek
pedigri kayıtları doğrulanmıştır
17
Taranan Özel Gen Bölgeleri
 Çalışılan populasyonda döl verimini etkileyen
Booroola, Inverdale geni ile et verimini etkileyen
Callipyge geni tespit edilmemiştir.
Booroola Merinosu
Callipyge
 Calpastatin genine ait genotiplerin OGCAA ve Kabuk
yağı kalınlığı üzerine etkisi literatürde ilk kez
tanımlanarak bu geninin Genomik Seleksiyon
çalışmalarında önemli bir aday gen olabileceği ortaya
kondu.
CALPASTATİN GENİNE AİT BULGULAR
Genotip N
SKCA OGCAA
Yağ.
Deri+yağ
Kas
Kas
Kal
Kal
Der.
Gen
(cm)
(cm)
(cm)
(cm)
(kg)
(kg)
MM
148 25.52
0.22
0.21
0.54
1.75
3.63
MN
46 25.94
0.22
0.22
0.56
1.80
3.71
NN
9
0.20
0.15
0.46
1.75
3.66
24.13
KAZANIMLAR
ADÜ Öncülüğünde Uşak İli Eşme İlçesindeki Proje
Dahilindeki Koyun Populasyonlarında Genomik Seleksiyon
Çalışmalarına Başlandı
GENOMİK SELEKSİYON
 Genomik damızlık değer tahmine dayalı olarak yapılan
seleksiyondur.
 Son on yıl içinde kullanılmaya başlanan mikroarray
tabanlı SNP çipleri ile aynı anda on hatta yüz binlerce
SNP bakımından genotip tayini yapılma şansı
yakalanmıştır.
 Yüksek yoğunluklu SNP mikroarray çiplerin devreye
girmesi ile genomik seleksiyon çalışmaları
yaygınlaşmaya başlamıştır.
 Koyunlar için günümüzde değişik yoğunluklu SNP
çipleri (Ovine 50K SNP chips) kullanılarak
genotiplemeler yapılmaktadır.
GENOMİK DAMIZLIK DEĞER TAHMİNİ
1) Referans veya deneme
populasyonunda ayrıntılı performans
kaydı tutulur ve yüksek yoğunluklu
SNP çip genotiplemesi
2) Genç koç adaylarında
DNA testi ile genomik
damızlık değer tahmini
Etkiler
SNP1
SNP2
SNP3
0.02
0.08
-0.04
……….
0.00
SNP50,000
-0.01
0.19
Genomic DD

+45
GENOMİK SELEKSİYON - AVANTAJLAR
 Genomik damızlık değer tahminini esas alan genomik
seleksiyon;



Daha erken yaşta damızlık değer tahmini olanağı sağlayarak
generasyon aralığını kısaltmaktadır.
Damızlık değerin isabetini arttırarak daha duyarlı damızlık seçme
şansı tanımaktadır.
Diğer önemli bir faydası ise her iki cinsiyet için seleksiyona olanak
tanımasıdır.
 Karkas özellikleri, parazitlere veya hastalıklara direnç, döl
verimi, süt verimi, ömür boyu yapağı üretimi vb gibi
ölçülmesi zor ve pahalı, hayvanların kesimini gerektiren,
cinsiyetle sınırlı, erken yaşta ölçülemeyen veya kalıtım
derecesi düşük olan özelliklerde genomik seleksiyon çok
daha etkin bir şekilde kullanılabilmektedir.
TEMEL AŞAMALAR / YAPILANLAR
 Genom boyu ilişki analizi ve genomik damızlık
değer tahminin temel aşamalarını aşağıdaki gibi
sıralamak mümkündür:
Referans populasyonun tespiti
 Referans populasyonda ayrıntılı tanımlama
 Referans populasyonda DNA örneklerinin eldesi
 Her bir bireye yönelik çok yoğunluklu SNP genotiplemesi
 Bağlantılı SNP’lerin belirlenmesi / genomik damızlık değer
tahmini

ALTYAPI OLANAĞI
 SNP çip genotiplemesi için gerekli olan laboratuvar altyapısı
(mikroarray analiz sistemi) üniversitemiz bünyesindeki
Tarımsal Biyoteknoloji ve Gıda Güvenliği Uygulama ve
Araştırma Merkezinde (TARBİYOMER) kuruldu.
ÇIKTILAR
• Tümleşik sürülerin alt yapı olanaklarının geliştirilmesi için 12
işletmeye projeden hizmet alımı yolu ile 50’şer m2 sundurma
• 12 tümleşik sürüye 300 x 110 cm ebatlarında 3 adet Çiftleşme
Bölmesi
UŞAK VALİLİĞİ İL ÖZEL İDARESİ
TARAFINDAN DESTEKLENEN TESİSİN
GERÇEKLEŞMESİ İLE





Yürütülen proje sonucunda ortaya çıkan damızlık materyalin
barındırılacağı bir tesisin kurulması ile ülkemizde daha önce
uygulanamayan bir ilk gerçekleştirilecektir.
Damızlık istasyonu olacak bu tesis yöre ve ülke küçükbaş
hayvancılığı için cazibe merkezi haline gelecektir.
Proje sonuçları kurumsallaşacak ve yeni projelerin başlatılması
olanaklı hale gelecektir
İleriki yıllarda yapılacak çalışmalar için ciddi düzeyde bir alt yapı
imkanı oluşturulacak
Başta yöre yetiştiricisine olmak üzere ülkenin tamamı için katkı
sağlanacak ileri düzey projeler devreye sokulabilecektir.
YAPILACAK TESİSE OLAN İHTİYAÇ
YAPILACAK TESİS PROJESİ
YAPILACAK TESİS PROJESİ
YAPILACAK TESİS PROJESİ
YAPILACAK TESİS PROJESİ
DEVAM EDEN TESİS İNŞAATI
DEVAM EDEN TESİS İNŞAATI
PROJE ÇIKTILARI VE PROJEKSİYONLAR
 Tümleşik sürü modelinin sürdürülebilirliği
 Yetiştirici geribildirimleri %75 sürdürülebilir.
 25 olan tümleşik sürü hayvan sayısı azaltılarak yetiştirici
sayısı arttırılmalıdır.
 Tümleşik sürülerin alacağı hizmetler ve tescil güvencesi
ile çok anlamlı bir zemine oturacaktır.
 Koyun yetiştiriciliği ne kadar sürdürülebilirse tümleşik
sürüde o kadar sürdürülebilir olacaktır.
 İşletme başına hayvan sayısının azalması ile özel denetim
ve test istasyonuna duyulan ihtiyaç artacaktır.
ÖZEL DENETİM VE TEST İSTASYONU
 Özel denetim ve test istasyonu; koyun yetiştirilen bir
ünite değil, üretim yılının belirli dönemlerinde özel
araştırma ve geliştirme hizmetleri üretilebilen bir
yapı olarak öngörülmüştür.
 Başlıca kullanım amaçları:
 Damızlık değerleri bakımından üstün ve özel bazı hayvanların
çiftleşme/ yapay tohumlama uygulamalarının
gerçekleştirilmesi
 Sperm muayene, laparoskopik ve ultrasonik uygulamaların
yapılması
 DNA temelli ön çalışmalarının yapılması
 Performans
testi
 Özel eğitim ve uygulamaların yapılması
 Bilgi işlem ve bilişim alt yapı ile sertifikasyan
hizmetleri için zemin oluşturması
 Araştırıcıların sürdürülebilir araştırma hizmeti
verebilmesini sağlaması
TABAN SÜRÜ
N=5000
PROJEYE DAHİL OLMAYAN
HEDEF POPULASYON
Koç
ARA ELİT SÜRÜ
N=1000
Koç
En İyi Dişiler
ELİT SÜRÜ
N=300
Koç
En İyi Dişiler
TAGEM- HALK ELİNDE ISLAH + PSUP
TEŞEKKÜRLER
Download

proje genel sunum - EKKIP