TÜRK MASONLUK TARİHİ
ANA HATLAR
Muh:. Güngör Öcal K:.
























1909'da teşekkül edecek olan Türk Masonluğu oluşumu öncesinde Osmanlı
devleti coğrafyasında kurulmuş, yabancı obediyans bağlısı Mason Localarının
varlığı ve Kırım Savaşı sonrasında Loca kuruluşlarında hızlanma
İzmir’de kurulan düzensiz Localar
Osmanlıdaki 'batıya açılma arzusu
İstanbul’da Abdülhamid baskısının yoğunluğu nedeniyle Selanik’te Localar
yoğunlaşması
1861’de ilk Osmanlı Y Şurâsının kuruluşu ve işlevsiz kalışı
1907’de Belçika’daki Yüksek Şurâlar toplantısı kararı ile Osmanlı Y Şȗrâsının
uyandırılması girişimi
İlk Büyük Maşrık girişimi (Nisan 1909)
Maşrık-ı Azam-ı Osmanî 3 Mart 1909’da kuruluyor…
M
Azam’ın kuruluşu sırasında Fransa ve İtalya
B
Doğularının
tutumlarındaki gönülsüz davranışlar
Maşrık-ı Azam ile Şurâ-yı Âlî arasında Y Şȗrâ egemenliği bazında imzalanan
konkordato
Üstad-ı Azam Talat Paşa’nın görevini bırakması ile Osmanlı Y Şȗrâsında
yeni bir dönem
1911’de Osmanlı Masonluğunda zor yıllar başlıyor
Trablusgarp olayı ve İtalya obediyansının Osmanlı’ya cevabı
Himaye-i Etfal Cemiyeti
Maşrık-ı Azam’da yeni seçim
Üstad-ı Azam Rıza Tevfik
Belçika B Doğusunun mektubu ve aldığı yanıt
Şurâ-yı Âlî ve Maşrık-ı Azam anlaşmazlığı (1 Ağustos 1921)
Türk Masonluğu A M I ’de
1908-23 arasında kurulan yabancı obediyans Locaları :La Renaissance,
Harmonia,Meles ve Homere Localarının dönem içi davranış ve tutumları
hakkında
13 Ekim 1925’de yapılacak seçime müdahale edilmesi üzerine B Daimî
Heyetin istifası ve Fikret Takiyyeddin’in B Üstadlığa getirilmesi
İlk tescil
İlk ‘resmî’ tescil
Yavuz-Havuz olayı






































1 Ağustos 1930,’da ‘seçtirilen’ Büyük Daimî Heyet
Necat Locasının son seçime itirazı ve kapatılması
Etoile d’Orient Locası da kapatılıyor
Büyük D Heyetin istifası ve yeni seçim
1909 konkordatosunda değişiklik
Azim Locası olayları
Fransa Büyük Doğusu ile yapılan bir anlaşma
14 Haz 1932’de CHF toplantısında bir soru, bir cevap
İsim değişikliği ve Mason Cemiyeti olarak ilk tescil
İzmir’de Zuhal Locasının kurşunlanması
Halk Fırkası ile Masonluk ideallerinin eşitliği iddiasının ortaya atılması
Kapanışa doğru gidiş ve kapanış
Kapanışa karşı konulamaz mıydı?
Beklenen ve yaşananlar
7 Eylül 1935 günü aldığı kararla Y Şurânın faaliyetine devam edişi
Basında ‘kapanış’
Kapanışın Atatürk ile bağlantısı hakkında
Atatürk’ün Masonluğa sempatisi var mıydı?
Atatürk Mason muydu?
Bazı farklı anlatılar
Atatürk’ün yakın çevresindeki Masonlar
Kapatılma olayı dışında kalan Y Şurâ yeniden yapılanıyor
Y Şurâ bağlısı olan üç Mason Locası kuruyor
Cemiyetler kanununda yapılan değişiklik
Türkiye Mason Derneği olarak ‘uyanış’
Yeni derneğin İzmir ve Ankara şubeleri
Kapanış öncesindeki Masonların uyandırılması hakkında Y Şurâ kararı
Şua bağlısı yeni Localar kuruluyor
Yeni B Loca girişimi
Değerli arşiv belgeleri yakılıyor
Üniteler kuruluyor
Bölgesel Büyük Localar
Ankara’da Türkiye Büyük Locasının kuruluşu ve İstanbul’un kabul etmeyişi
İkinci B Loca kuruluşuna doğru
16 Aralık 1956 Yeni Büyük Loca
Yunanistan Masonluğunda siyaset- Kıbrıs
1957 Konkordatosu
Bölge Büyük Locaları Tüzüğü ve kuruluşu (31 Ocak 1959)


























İskoçya B Locasından ziyaret
İngiltere Birleşik B Locasına mektup ve yanıtı
Düzenli tanınma için yazışmalar
31 Ocak 1961 olaylı Genel Kurul
Arşiv belgelerinin ikinci kez yakılması
27 Mayıs harekâtı sonrası
Haziran 1961- İskoçya B Locasından mektup
Büyükada’da bir akşam yemeği ve sonrası
Froessel biraderin ziyareti
İskoçya B Locasının ‘tanıma’ kararı
İngiltere ve İrlanda’nın tanıma konusunda tutumları
14 Kasım 1964 -Türk Masonluğu politika çukurunda
Belge olayı
1965 olayları ve Türk Masonluğunun bölünmesi: Belge olayını araştıran heyetin
raporu
N Egeran’ın belge vermasinin olası nedenleri E Ok birader hakkında
şikâyet ve ceza
İzmir’den sesler geliyor
Seçim sonrasında Y Şurâdan B Locaya gönderilen yazı
Y Şurâ yazısına B Locanın yanıtı
Huzursuzluk tırmanıyor
Y Şȗrânın B Üstad Egeran’ı cezalandırması
Kasım-Aralık 1965 İstifalar ve seçim
Y Şurânın konkordatoyu tek taraflı olarak feshi
B Locanın sulh çabaları
Y Şurâ beratlı Localar ve Türkiye Büyük Mason Mahfilinin kuruluması
Ekim 1967-B Locanın kararlı davranışları
Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar tarafında yeni bir Yüksek Şurâ (Türkiye Fikir
ve Kültür Derneği)

1965-1970 döneminin diğer önemli olayları:








29 Nisan 1965- Konsekrasyon
Bölge Localarının geleceği hazırlanıyor
Anglosakson platformunda tanınma için uğraşlar devam ediyor
1967 seçimi ve İngiltere B Büyük Locasının davranışı
Haziran 1968- Robert Sime birader ülkesine dönüyor
Mart 1969 Yurtdışından ziyaretler
Bölge Locaları kaldırılıyor
İng B Büyük Locasına mektup

9 Eylül 1970 İng Birleşik B Locası tarafından tanınma
------
Download

TÜRK MASONLUK TARİHİ ANA HATLAR Muh:. Güngör