BÖLÜM 1
HADİS VE SÜNNET KAVRAMLARI
HADİS VE SÜNNET
Yapı olarak
Kavram Olarak
Hadis
Sünnet
Sünnet
Hadis
Sened
Senedin
Çözümü
Senedin
Okunuşu
Konum Olarak
Metin
Sözlü
Senedlerdeki Bazı
Kısaltmalar
Fiili
Dindeki
Yeri
Takriri
Önemi
KAVRAM OLARAK HADİS VE SÜNNET:
HADİS
: Söz, Fiil, Takrir, Yaratılış veya Huyla ilgili bir vasıf olarak Hz Peygambere (veya Sahabe ve Tabiun'a) izafe edilen
her şeydir.
: Hz Peygamberin ihtiyar ettiği ve Allah'ın ahkamıyla amil olarak gittiği yolun yazı ile tespit edilmiş metinleridir.
SÜNNET : Hz Peygamberin yaşayış modeli, gidişatı anlamındadır.
: Hz Peygamberin ihtiyar ettiği ve Allah'ın ahkamıyla amil olarak gittiği yoldur.
: Sürekli ve Bilinçli davranışları ifade eder.
BÖLÜM 1
HADİS VEYA SÜNNETİN UNSURLARI
Sünnet (Hadis)
Kavli
Fiili
Vasıf (Vasfi) (Sıfat)
Takriri
Sarih (Açık)
Zımni (Sukut)
Hılki (Ahlaki)
Hulki (Yaratılışla
HADİS VEYA SÜNNETİN UNSURLARI
KAVLİ SÜNNET
: Rasulullah'a ait sözlerdir.
FİİLİ SÜNET
: Rasulullah'ın davranış ve uygulamalarının anlatımıdır.
SARİH TAKRİR
: Peygamberin huzurunda yada bilgisi dahilinde olmak şartıyla, sahabe tarafından söylenen sözleri ve
yapılan davranışları onaylaması ya da karşı çıkmamasıdır.
ZIMNİ TAKRİR
: Şahit olduğu bir olay karşısında Rasulullah'ın sukut buyurmasıdır.
BÖLÜM 1
HADİS VEYA SÜNNETİN UNSURLARI
Sünnet (Hadis)
Kavli
Fiili
Vasıf (Vasfi)
Takriri
Sarih (Açık)
Zımni (Sukut)
Hılki (Ahlaki)
HADİS VEYA SÜNNETİN UNSURLARI
AHLAKİ SIFAT
: Rasulullah'ın huyunu tanıtan hadislerdir.
YARATILIŞLA İLGİLİ SIFAT
: Rasulullah'ın şemailine dair bilgileri ihtiva eden hadislerdir.
Hulki
BÖLÜM 1
HADİS VE SÜNNET KAVRAMLARI
HADİS VE SÜNNET
Yapı olarak
Kavram Olarak
Hadis
Sünnet
Senedin
Çözümü
Sünnet
Hadis
Sened
Senedin
Okunuşu
Konum Olarak
Metin
Sözlü
Senedlerdeki Bazı
Kısaltmalar
Fiili
Dindeki
Yeri
Takriri
Önemi
YAPI OLARAK HADİS (HADİS'İN YAPISI)
SENED
: Bir şeyi bir yere dayamak.
: Biri diğerinden almak ve nakletmek şartıyla hadisi rivayet eden kişilerin - Rasulullah'a kadar - sıralandığı kısım.
: Hadisi nakleden ravilerin isim zinciridir.
METİN
: Hadiste nakledilen içeriktir.
: Senedin, kendisinde son bulduğu sözlü kısımdır. Hadisin yapısında asıl kısmı burası teşkil eder.
: Hz Peygamberin ihtiyar ettiği ve Allah'ın ahkamıyla amil olarak gittiği yoldur.
BÖLÜM 1
HADİS VE SÜNNET KAVRAMLARI
HADİS VE SÜNNET
Yapı olarak
Kavram Olarak
Sünnet
Hadis
Senedin
Çözümü
Sünnet
Hadis
Sened
Senedin
Okunuşu
Konum Olarak
Metin
Sözlü
Senedlerdeki Bazı
Kısaltmalar
Fiili
Önemi
SENEDİN ÇÖZÜMÜ (ÖRNEK):
H11-632
H93-712
H128-745
H160-776
H197-812
H252-866
H256-869
Rasulullah
Enes b. Malik
Ebu't Teyyah
Şu'be b. El-Haccac
Yahya b. Said el-Kattan el-Ahvel
Muhammed b.Beşşar
El-Buhari
Sahabe Devri
Tabiun Devri
Tabiun Devri
Etbau't Tabiin
Etbau Etbau't Tabiin
Etbau Etbau't Tabiin
:110
:180
:180
:220
:260
:260
Dindeki
Yeri
Takriri
HADİSİN YAPISI - SENEDİN ÇÖZÜMÜ
BÖLÜM 1
RASULULLAH
632
MÜNTEHASI
S E N E D
SAHABE
H.110
Enes b. Malik - 712
TABİUN
H.180
745-776
ETBAU'T TABİİN
H.220
812
ETBAU ETBAU'T TABİİN
H. 260
866-869
İBTİDASI
SENEDİN ÇÖZÜMÜ (ÖRNEK):
H11-632
H93-712
H128-745
H160-776
H197-812
H252-866
H256-869
Rasulullah
Enes b. Malik
Ebu't Teyyah
Şu'be b. El-Haccac
Yahya b. Said el-Kattan el-Ahvel
Muhammed b.Beşşar
El-Buhari
Sahabe Devri
Tabiun Devri
Tabiun Devri
Etbau't Tabiin
Etbau Etbau't Tabiin
Etbau Etbau't Tabiin
:110
:180
:180
:220
:260
:260
BÖLÜM 1
HADİS VE SÜNNET KAVRAMLARI
HADİS VE SÜNNET
Yapı olarak
Kavram Olarak
Hadis
Sünnet
Senedin
Çözümü
Tarik (Vech)
Sünnet
Hadis
Sened
Senedin
Okunuşu
Konum Olarak
Metin
Sözlü
Senedlerdeki Bazı
Kısaltmalar
Fiili
Önemi
: Bir hadisin farklı isnad zincirkeri ile gelen her bir kanalına denir.
Metinler aynı olsa bile, bir hadisin herbir isnadı, ayrı birer Hadis sayılır.
Hadis sayılarının yüzbinlerce ifade edilmesinin nedeni budur.
Dindeki
Yeri
Takriri
BÖLÜM 1
HADİS VE SÜNNET KAVRAMLARI
HADİS VE SÜNNET
Yapı olarak
Kavram Olarak
Hadis
Sünnet
Senedin
Çözümü
SENEDLERDEKİ BAZI KISALTMALAR
???
Sünnet
Hadis
Sened
Senedin
Okunuşu
Konum Olarak
Metin
Sözlü
Senedlerdeki Bazı
Kısaltmalar
Fiili
Önemi
Dindeki
Yeri
Takriri
BÖLÜM 1
HADİS VE SÜNNET KAVRAMLARI
HADİS VE SÜNNET
Yapı olarak
Kavram Olarak
Hadis
Sünnet
Sünnet
Hadis
Sened
Senedin
Çözümü
Konum Olarak
Senedin
Okunuşu
Metin
Sözlü
Senedlerdeki Bazı
Kısaltmalar
Fiili
Önemi
SENEDİN ÖNEMİ:
1
2
Hadisin sıhhatini tayin ve tespit için imkan hazırlamak.
Rivayet anarşisini önlemek.
Rivayetlerin hadis kitaplarında toplanmasından önce buna dikkat ediliyordu.
Halk için yazılan kitaplarda buna dikkat edilmiyor.
Dindeki
Yeri
Takriri
BÖLÜM 1
HADİS VE SÜNNET KAVRAMLARI
HADİS VE SÜNNET
Yapı olarak
Kavram Olarak
Hadis
Sünnet
Senedin
Çözümü
Sünnet
Hadis
Sened
Senedin
Okunuşu
Konum Olarak
Metin
Sözlü
Senedlerdeki Bazı
Kısaltmalar
Fiili
Dindeki
Yeri
Takriri
Önemi
YAPI OLARAK HADİS (HADİS'İN YAPISI)
METİN
Senedin kendisinde son bulduğu sözlü kısımdır.
Hadis = Metindir.
Sened, o metnin Hz Peygambere ait olup olmadığı konusunda tetkiklerde bulunma imkanı veren ravi zinciridir.
BÖLÜM 1
HADİS VE SÜNNET KAVRAMLARI
HADİS VE SÜNNET
Yapı olarak
Kavram Olarak
Hadis
Sünnet
Senedin
Çözümü
Senedin
Okunuşu
Dindeki
Yeri
Sünnet
Hadis
Sened
Konum
Metin
Sözlü
Senedlerdeki Bazı
Kısaltmalar
Fiili
Takriri
Önemi
KONUM OLARAK HADİS (DİNDEKİ YERİ)
Peygamberin Görevi:
Tebliğ:
Allah'tan almış oldukları vahyi, eksiksiz olarak insanlara bildirmek.
Beyan / Tebyin : Peygamberin, kendisine indirilen kitabı, ümmetine açıklaması.
Tezkiye : İnsanların kötü huylardan, günahlardan, kötülüklerden temizlenmesi, arındırılması.
Bu üç görevinde amacı, insanların arındırılmasıdır. Manen arınmış bir birey ve onlardan meydana gelen bir toplum oluşturmak.
BÖLÜM 1
HADİS VE SÜNNET KAVRAMLARI
HADİS VE SÜNNET
Yapı olarak
Kavram Olarak
Hadis
Sünnet
Senedin
Çözümü
Senedin
Okunuşu
Dindeki
Yeri
Sünnet
Hadis
Sened
Konum
Metin
Sözlü
Senedlerdeki Bazı
Kısaltmalar
Fiili
Takriri
Önemi
KONUM OLARAK HADİS (DİNDEKİ YERİ)
Peygamberin Konumu:
Deki ben de sizin gibi ancak bir insanım. (Şu kadar ki) bana vahyolunuyor. Kehf:110
Deki, eğer yeryüzünde yerleşmiş gezip dolaşan melekler olsaydı, elbette onlara gökten bir
meleği peygamber olarak gönderirdik. İsra 95
Ben daha önce yıllarca aranızda bulundum. Hiç düşünmüyormusunuz? Yunus 16.
Allah, meleklerden, insanlardan peygamberler seçer Hac 75.
Allah, bir insanla ancak vahiy suretiyle veya perde arkasından konuşur, yahut bir elçi gönderir,
izniyle dilediğini vahyeder… Şura 51.
BÖLÜM 1
HADİS VE SÜNNET KAVRAMLARI
HADİS VE SÜNNET
Yapı olarak
Kavram Olarak
Hadis
Sünnet
Senedin
Çözümü
Sünnet
Hadis
Sened
Senedin
Okunuşu
Konum
Olarak
Metin
Sözlü
Senedlerdeki Bazı
Kısaltmalar
Fiili
Dindeki
Yeri
Takriri
Önemi
KONUM OLARAK HADİS (DİNDEKİ YERİ)
Dindeki Yeri
Peygamber size ne getirdi ise onu alın, size neyi yasak etti ise ondan da kaçının. Haşr.7
Kim rasulullah'a itaat ederse Allah'a itaat etmiş olur. Nisa: 80
Peygamberin emrine aykırı davrananlar başlarına bir belanın gelmesinden… Nur 63
Allah ve Rasulunun hüküm verdiği bir konuda hiçbir müslüman için seçim yoktur. Ahzab 36.
Peygamberin söz ve fiilleri ayetleri tefsir sadedindedir.
Sünnet: Allah'ın kitabının Hz Peygamber tarafından yapılmış evrensel bir yorumudur.
Hadisler de; bu yorumun yazılı belgesidir.
BÖLÜM 1
HADİS VE SÜNNET KAVRAMLARI
HADİS VE SÜNNET
Yapı olarak
Kavram Olarak
Sünnet
Hadis
Senedin
Çözümü
Sünnet
Hadis
Sened
Senedin
Okunuşu
Konum
Olarak
Metin
Sözlü
Senedlerdeki Bazı
Kısaltmalar
Fiili
Dindeki
Yeri
Takriri
Önemi
KONUM OLARAK HADİS (DİNDEKİ YERİ)
Dindeki Yeri
Hadis:
Hadis:
Hz Peygamberin sünnetini haber veren, sünnetin söz ile ifade edilmiş haline denir.
Peygamberin, davranışlarının, sözlerinin ve onaylarının, tanıkları tarafından, görmeyenlere, tanık
olmayanlara söylenmesini, iletilmesini, duyurulmasını, bildirilmesini ifade eder.
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET
Adabı
Talebenin
Adabı
Sıfatı
Keyfiyeti
Hocanın
Adabı
Tahammül ve
Eda Yolları
Manen
Lafzen
Cüzler
Sema'
Kitabet
Kıraat
İ'lam
İcazet
Münavele
Mahsülleri
Sahifeler
Tasnif Devri Öncesi
Erbeun
Tasnif Dönemi
ürünleri
Ale'r-rical
Ale'lebvab
Müsned
Musannef
Mü'cem
Cami
Etraf
Sünen
Vasiyet
Vicade
HADİS ÖĞRENCİSİNİN ADABI
1- İyi Niyet (İhlas)
Hadisle meşguliyetten beklenti başka değil, sadece Allah'ın rızasını kazanmak olmalıdır.
Öğrendiklerini dünyevi herhangi bir amaca alet etmekten kaçınmalıdır.
Allah'tan kolaylık, tevfik, doğruluk ve güzel ahlak istemelidir.
2- Hadisi Ehlinden Almaya Çalışmak
Bütün gayret ve imkanlarını seferber ederek, bu ilmi, ilim, amel ve takva ile meşhur hocalardan
almaya çalışmalıdır.
3- Öğrendiğiyle Amel Etmeye çalışmak
Bildiğiyle amel etmemek, kitap yüklü eşeklere benzemektir.
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET
Adabı
Talebenin
Adabı
Sıfatı
Keyfiyeti
Hocanın
Adabı
Tahammül ve
Eda Yolları
Manen
Lafzen
Cüzler
Sema'
Kitabet
Kıraat
İ'lam
İcazet
Münavele
Mahsülleri
Sahifeler
Tasnif Devri Öncesi
Erbeun
Tasnif Dönemi
ürünleri
Ale'r-rical
Ale'lebvab
Müsned
Musannef
Mü'cem
Cami
Etraf
Sünen
Vasiyet
Vicade
HADİS ÖĞRENCİSİNİN ADABI
4- Hocaya Saygı Göstermek
Hocasına ve hocalarına, hadise olan saygı ve edebinden gelen bir hisle saygı ve ta'zim göstermelidir.
5- Arkadaşlarına yardımcı olmak
Hadis öğrenmekten ilk elde edilecek meziyet, arkadaşlarına faydalı olma niteliğidir.
Bildiğini kendisine saklar ve bununla ötekilere üstünlük taslamak isterse bildiğinden istifade edemez.
6- Tedrici Bir metodla Çalışmak
Acele etmemek. Yavaş yavaş ve belli bir sıra takip edilerek öğrenilmelidir.
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET
Adabı
Talebenin
Adabı
Sıfatı
Keyfiyeti
Hocanın
Adabı
Tahammül ve
Eda Yolları
Manen
Lafzen
Cüzler
Sema'
Kitabet
Kıraat
İ'lam
İcazet
Münavele
Mahsülleri
Sahifeler
Tasnif Devri Öncesi
Erbeun
Tasnif Dönemi
ürünleri
Ale'r-rical
Ale'lebvab
Müsned
Musannef
Mü'cem
Cami
Etraf
Sünen
Vasiyet
Vicade
HADİS ÖĞRENCİSİNİN ADABI
7- Hadis Usulüne Önem vermek
Hiçbir hadis öğrencisi, hadis usulünden müstağni kalamaz. Hadisten ancak, iyi bir usul bilgisi sayesinde yararlanılabilir.
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET
Adabı
Talebenin
Adabı
Sıfatı
Keyfiyeti
Hocanın
Adabı
Tahammül ve
Eda Yolları
Manen
Lafzen
Cüzler
Sema'
Kitabet
Kıraat
İ'lam
İcazet
Münavele
Mahsülleri
Sahifeler
Tasnif Devri Öncesi
Erbeun
Tasnif Dönemi
ürünleri
Ale'r-rical
Ale'lebvab
Müsned
Musannef
Mü'cem
Cami
Etraf
Sünen
Vasiyet
Vicade
HADİS HOCASININ AHLAKI (Hocanın hadis ilmi ve Talebeleri ile ilişkileri)
1- İyi Niyet ve Üstün Ahlak Sahibi Olmak
Hesabi değil hasbi olmalıdır.
Riyadan, çıkar ve dünyalık kaygıdan uzak olmalıdır.
Niyeti olmayanın ameli, ihlası olmayanın da ecri olmaz.
2- Haddini Bilmek yada Ehliyete Riayet
Yaşı ne olursa olsun, ehil olmadıkça hadis okutmaya ve rivayetine kalkışmamalıdır.
3- Kendisinden Daha Eğil Olana Saygı Göstermek
Yaş ve İlim bakımından kendisinden büyüklerin yanında hocalık yapmaya kalkışmamak.
Cahil, yaşlı da olsa küçük; Alim genç de olsa büyüktür.
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET
Adabı
Talebenin
Adabı
Sıfatı
Keyfiyeti
Hocanın
Adabı
Tahammül ve
Eda Yolları
Manen
Lafzen
Cüzler
Sema'
Kitabet
Kıraat
İ'lam
İcazet
Münavele
Mahsülleri
Sahifeler
Tasnif Devri Öncesi
Erbeun
Tasnif Dönemi
ürünleri
Ale'r-rical
Ale'lebvab
Müsned
Musannef
Mü'cem
Cami
Etraf
Sünen
Vasiyet
Vicade
HADİS HOCASININ AHLAKI (Hocanın hadis ilmi ve Talebeleri ile ilişkileri)
4- Karıştırma İhtimali Belirince Hadis Rivayeti ve Okutmayı bırakma.
5- Hadise ve Hadis Meclislerine Ehemmiyet Vermek
Kılık kıyafetine dikkat etmeli.
Temizliğe dikkat etmeli.
Derse iyi hazırlanmış olması.
Usluba, eğitim ve öğretim kurallarına riayet etmeli.
Ciddiyetsizlik olarak algılanacak davranışlardan kaçınmalı.
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET
Adabı
Talebenin
Adabı
Sıfatı
Keyfiyeti
Hocanın
Adabı
Tahammül ve
Eda Yolları
Manen
Lafzen
Cüzler
Sema'
Kitabet
Kıraat
İ'lam
İcazet
Münavele
Mahsülleri
Sahifeler
Tasnif Devri Öncesi
Erbeun
Tasnif Dönemi
ürünleri
Ale'r-rical
Ale'lebvab
Müsned
Musannef
Mü'cem
Cami
Etraf
Sünen
Vasiyet
Vicade
HADİS HOCASININ AHLAKI (Hocanın hadis ilmi ve Talebeleri ile ilişkileri)
6- Kitap yazmak ve Öteki ilmi Faliyetlerde Bulunmak
Fikri, Ahlaki, ilmi açıdan insanlara faydalı olmayı görev bilmeli.
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET
Adabı
Talebenin
Adabı
Sıfatı
Keyfiyeti
Hocanın
Adabı
Tahammül ve
Eda Yolları
Manen
Lafzen
Cüzler
Sema'
Kitabet
Kıraat
İ'lam
İcazet
Münavele
Mahsülleri
Sahifeler
Tasnif Devri Öncesi
Erbeun
Tasnif Dönemi
ürünleri
Ale'r-rical
Ale'lebvab
Müsned
Musannef
Mü'cem
Cami
Etraf
Sünen
Vasiyet
Vicade
RİVAYETİN KEYFİYETİ
Hadis Öğrenim ve Öğretim Yolları (Tahammül ve eda Yolları)
Sema
Hocanın, ezberinden veya yazılı bir metinden okuyarak rivayette bulunması; öğrencinin ise hocadan bizzat
duyarak bu rivayeti almasına denir.
Kıraat
Hocanın huzurunda talebe ezberinden veya elindeki kitaptan hadis okur. Hoca da ezberinden veya elindeki
nüshadan takip ederek dinler.
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET
Adabı
Talebenin
Adabı
Sıfatı
Keyfiyeti
Hocanın
Adabı
Tahammül ve
Eda Yolları
Manen
Lafzen
Cüzler
Sema'
Kitabet
Kıraat
İ'lam
İcazet
Münavele
Mahsülleri
Tasnif Devri Öncesi
Sahifeler
Erbeun
Tasnif Dönemi
ürünleri
Ale'r-rical
Ale'lebvab
Müsned
Musannef
Mü'cem
Cami
Etraf
Sünen
Vasiyet
Vicade
RİVAYETİN KEYFİYETİ
Hadis Öğrenim ve Öğretim Yolları (Tahammül ve eda Yolları)
İcazet
Hocanın, talebesine duyduklarını veya kitaplarını rivayete izin vermesine denir.
Münavele
Kendisinden nakil veya rivayet etmesi için hocanın, öğrencisine bir kitap veya yazılı bir metin vermesine denir.
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET
Adabı
Talebenin
Adabı
Sıfatı
Keyfiyeti
Hocanın
Adabı
Tahammül ve
Eda Yolları
Manen
Lafzen
Cüzler
Sema'
Kitabet
Kıraat
İ'lam
İcazet
Münavele
Mahsülleri
Sahifeler
Tasnif Devri Öncesi
Erbeun
Tasnif Dönemi
ürünleri
Ale'r-rical
Ale'lebvab
Müsned
Musannef
Mü'cem
Cami
Etraf
Sünen
Vasiyet
Vicade
RİVAYETİN KEYFİYETİ
Hadis Öğrenim ve Öğretim Yolları (Tahammül ve eda Yolları)
Kitabet
Huzurunda bulunan veya bulunmayan bir öğrencisi için hocanın kendi eliyle bir veya birkaç hadis yazıp veya
yazdırıp vermesi veya göndermesine denir.
İ'lam
Hoca'nın icazetten söz etmeksizin belli bir hadis veya hadis kitabı için, sadece ''benim rivayetim işte budur''
diye açıklamada bulnmasına denir.
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET
Adabı
Talebenin
Adabı
Sıfatı
Keyfiyeti
Hocanın
Adabı
Tahammül ve
Eda Yolları
Manen
Lafzen
Cüzler
Sema'
Kitabet
Kıraat
İ'lam
İcazet
Münavele
Mahsülleri
Sahifeler
Tasnif Devri Öncesi
Erbeun
Tasnif Dönemi
ürünleri
Ale'r-rical
Ale'lebvab
Müsned
Musannef
Mü'cem
Cami
Etraf
Sünen
Vasiyet
Vicade
RİVAYETİN KEYFİYETİ
Hadis Öğrenim ve Öğretim Yolları (Tahammül ve eda Yolları)
Vasiyet
Ölmek veya yolculuğa çıkmak üzere olan hocanın - rivayet izinden söz etmeksizin - kitabını öğrencilerinden
birine vasiyet etmesidir.
Vicade
Bir kimsenin yazma bir risale veya kitabı bulması, ele geçirmesine denir.
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET
Adabı
Talebenin
Adabı
Sıfatı
Keyfiyeti
Hocanın
Adabı
Tahammül ve
Eda Yolları
Manen
Lafzen
Cüzler
Sema'
Kitabet
Kıraat
İ'lam
İcazet
Münavele
Mahsülleri
Sahifeler
Tasnif Devri Öncesi
Erbeun
Tasnif Dönemi
ürünleri
Ale'r-rical
Ale'lebvab
Müsned
Musannef
Mü'cem
Cami
Etraf
Sünen
Vasiyet
Vicade
RİVAYETİN SIFATI
Hadisler, kelimesi kelimesine lafzen mi? Manen mi? Rivayet edilmiştir?
Lafzen
Asıl olan lafzen rivayettir.
Bu ideal olmakla beraber, gerek hadislerin fazlalığı, gerekse beşeri ve tabii şartlar dolayısıyla bu herkes için
mümkün olamayacağı aşikardır.
Manen
Önemli olan hadislerin manalarıdır.
'Haramı helal, helali de haram kılacak şekilde manayı bozmadığınız sürece hadisi değişik lafızlarla (manen)
rivayet etmenizde bir sakınca yoktur'' (Hadis)
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET MAHSÜLLERİ
Kütübü Sitte öncesi Rivayet
Mahsülleri
Tasnif Devri Rivayet Mahsülleri
İsme
Cüz
Sahife
es-Sahifetü's-sahiha
Erbeun
Belli sayıdaki Hadisler
göre
Konularına Göre
Ale'r-rical
Müsned (senedin
müntehası)
Ale'l-ebvab sistemli
mahsüller)
Sonraki dönemlerde geliştirildi.
Ale'l-ahruf sistemli
mahsuller
Musannef
Metni Alfabetik
Hemmam b. Münebbih'e ait
Ravinin ismine göre
es-Sahifetü's-sadıka
Bir Hadisin değişik
A.b.Hanbel
Abdulla b.Amr.b.el-As'a ait
Suyuti'ye ait
Cami'
Cem'ul-cevami
Sünen
Tayalisi
el-Camiu's-sağir
Bir konudaki hadisler
sahabe, şuyuh, beldelere göre
Bir Ravinin Hadisleri
Taberaniye ait
El-Kebir
Suyuti'ye ait
Müstedrek
Mu'cem (senedin
ibtidası)
Bölümü
Müstahrec
İbnu'l-Esir el-Cezeri'ye ait
Ali el-Muttaki'ye ait
Cami'ul-usül
Taberaniye ait
Sahife
: Yazılan notlardan oluşur.
El-Evsat
Taberaniye ait
Cüz
: Küçük Hacimli rivayet mahsülleri.
Erbeun
: 40 hadisten oluşan mahsüller.
Es-Sağir
Etraf (Senedin
müntehası sonra
Zehairu'len-Nabuli'ye ait
Kenzeu'l-ummal
Ali el-Muttaki'ye ait
Ale'r-rical : Sahabiler, müslüman olmaktaki önceliklerine , Hz Peyg. Yakınlık derecelerine yada
kabilelerine göre harf sırasına konur ve
onlardan gelen hadisler, o ismin altına
kaydedilir. Müsned türüne girer.
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET MAHSÜLLERİ
Tasnif Devri Rivayet Mahsülleri
Kütübü Sitte öncesi Rivayet Mahsülleri
İsme
Cüz
Sahife
es-Sahifetü's-sahiha
Erbeun
Belli sayıdaki Hadisler
göre
Konularına Göre
Ale'r-rical sistemli
mahsüller
Müsned (senedin
müntehası)
Sonraki dönemlerde geliştirildi.
Ale'l-ebvab
Ale'l-ahruf sistemli
mahsuller
Musannef
Metni Alfabetik
Hemmam b. Münebbih'e ait
Ravinin ismine göre
es-Sahifetü's-sadıka
Bir Hadisin değişik
Suyuti'ye ait
Cami'
A.b.Hanbel
Abdulla b.Amr.b.el-As'a ait
Cem'ul-cevami
Sünen
Tayalisi
el-Camiu's-sağir
Bir konudaki hadisler
sahabe, şuyuh, beldelere göre
Bir Ravinin Hadisleri
Taberaniye ait
El-Kebir
Suyuti'ye ait
Müstedrek
Mu'cem (senedin
ibtidası)
Bölümü
Müstahrec
İbnu'l-Esir el-Cezeri'ye ait
Ali el-Muttaki'ye ait
Cami'ul-usül
Taberaniye ait
Sahife
: Yazılan notlardan oluşur.
El-Evsat
Taberaniye ait
Cüz
Erbeun
: Küçük Hacimli rivayet mahsülleri.
: 40 hadisten oluşan mahsüller.
Es-Sağir
Etraf (Senedin
müntehası sonra
Zehairu'l-
Kenzeu'l-ummal
Ali el-Muttaki'ye ait
Ale'l-Ebvab : Hadisleri konularına göre tasnif eden,
bölüm (kitap9 ve bablara ayrılmış hadis
eserleridir.
Temelde 3 çeşit. Musannef, Cami', Sünen
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET MAHSÜLLERİ
Tasnif Devri Rivayet Mahsülleri
Kütübü Sitte öncesi Rivayet Mahsülleri
İsme
Cüz
Sahife
es-Sahifetü's-sahiha
Erbeun
Belli sayıdaki Hadisler
göre
Konularına Göre
Ale'r-rical sistemli
mahsüller
Müsned (senedin
müntehası)
Sonraki dönemlerde geliştirildi.
Ale'l-ebvab
Ale'l-ahruf sistemli
mahsuller
Musannef
Metni Alfabetik
Hemmam b. Münebbih'e ait
Ravinin ismine göre
es-Sahifetü's-sadıka
Bir Hadisin değişik
Suyuti'ye ait
Cami'
A.b.Hanbel
Abdulla b.Amr.b.el-As'a ait
Cem'ul-cevami
Sünen
Tayalisi
el-Camiu's-sağir
Bir konudaki hadisler
sahabe, şuyuh, beldelere göre
Bir Ravinin Hadisleri
Taberaniye ait
El-Kebir
Suyuti'ye ait
Müstedrek
Mu'cem (senedin
ibtidası)
Bölümü
Müstahrec
İbnu'l-Esir el-Cezeri'ye ait
Ali el-Muttaki'ye ait
Cami'ul-usül
Taberaniye ait
Sahife
: Yazılan notlardan oluşur.
El-Evsat
Taberaniye ait
Cüz
Erbeun
: Küçük Hacimli rivayet mahsülleri.
: 40 hadisten oluşan mahsüller.
Es-Sağir
Etraf (Senedin
müntehası sonra
Zehairu'l-
Kenzeu'l-ummal
Ali el-Muttaki'ye ait
Musannefler : Sünenlerin muhtevasına mevkuf ve
maktu' hadislerin ilavesiyle meydana
getirilmiş kitaplardır.
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET MAHSÜLLERİ
Tasnif Devri Rivayet Mahsülleri
Kütübü Sitte öncesi Rivayet Mahsülleri
İsme
Cüz
Sahife
es-Sahifetü's-sahiha
Erbeun
Belli sayıdaki Hadisler
göre
Konularına Göre
Ale'r-rical sistemli
mahsüller
Müsned (senedin
müntehası)
Ale'l-ebvab
Sonraki dönemlerde geliştirildi.
Ale'l-ahruf sistemli
mahsuller
Musannef
Metni Alfabetik
Hemmam b. Münebbih'e ait
Ravinin ismine göre
es-Sahifetü's-sadıka
Bir Hadisin değişik
A.b.Hanbel
Abdulla b.Amr.b.el-As'a ait
Suyuti'ye ait
Cami'
Cem'ul-cevami
Sünen
Tayalisi
el-Camiu's-sağir
Bir konudaki hadisler
sahabe, şuyuh, beldelere göre
Bir Ravinin Hadisleri
Taberaniye ait
El-Kebir
Suyuti'ye ait
Müstedrek
Mu'cem (senedin
ibtidası)
Bölümü
Müstahrec
İbnu'l-Esir el-Cezeri'ye ait
Ali el-Muttaki'ye ait
Cami'ul-usül
Taberaniye ait
Sahife
: Yazılan notlardan oluşur.
El-Evsat
Taberaniye ait
Cüz
: Küçük Hacimli rivayet mahsülleri.
Erbeun
: 40 hadisten oluşan mahsüller.
Es-Sağir
Etraf (Senedin
müntehası sonra
Zehairu'l-
Kenzeu'l-ummal
Ali el-Muttaki'ye ait
Cami'ler : Akaid, Ahkam, Siyer, Adab, Tefsir.. Gibi
dinin bütün cephelerine dair konuların
tamamını kapsayan kitaplardır.
Buhari-Müslim-Tirmizi gibi.
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET MAHSÜLLERİ
Tasnif Devri Rivayet Mahsülleri
Kütübü Sitte öncesi Rivayet Mahsülleri
İsme
Cüz
Sahife
es-Sahifetü's-sahiha
Erbeun
Belli sayıdaki Hadisler
göre
Konularına Göre
Ale'r-rical sistemli
mahsüller
Müsned (senedin
müntehası)
Ale'l-ebvab
Sonraki dönemlerde geliştirildi.
Ale'l-ahruf sistemli
mahsuller
Musannef
Metni Alfabetik
Hemmam b. Münebbih'e ait
Ravinin ismine göre
es-Sahifetü's-sadıka
Bir Hadisin değişik
A.b.Hanbel
Abdulla b.Amr.b.el-As'a ait
Suyuti'ye ait
Cami'
Cem'ul-cevami
Sünen
Tayalisi
el-Camiu's-sağir
Bir konudaki hadisler
sahabe, şuyuh, beldelere göre
Bir Ravinin Hadisleri
Taberaniye ait
El-Kebir
Suyuti'ye ait
Müstedrek
Mu'cem (senedin
ibtidası)
Bölümü
Müstahrec
İbnu'l-Esir el-Cezeri'ye ait
Ali el-Muttaki'ye ait
Cami'ul-usül
Taberaniye ait
Sahife
: Yazılan notlardan oluşur.
El-Evsat
Taberaniye ait
Cüz
: Küçük Hacimli rivayet mahsülleri.
Erbeun
: 40 hadisten oluşan mahsüller.
Es-Sağir
Etraf (Senedin
müntehası sonra
Zehairu'l-
Kenzeu'l-ummal
Ali el-Muttaki'ye ait
Sünenler : Merfu nitelikli ahkam hadislerini fıkıh
kitapları terkibi içinde ihtiva eden kitaplara
denilmektedir.
Ebu Davud-Nesai-İbn-i Mace-Darimi gibi.
BÖLÜM 2
RİVAYET (ADABI - KEYFİYETİ - SIFATI - ÜRÜNLERİ)
RİVAYET MAHSÜLLERİ
Tasnif Devri Rivayet Mahsülleri
Kütübü Sitte öncesi Rivayet Mahsülleri
İsme
Cüz
Sahife
es-Sahifetü's-sahiha
Erbeun
Belli sayıdaki Hadisler
göre
Konularına Göre
Ale'r-rical sistemli
mahsüller
Müsned (senedin
müntehası)
Sonraki dönemlerde geliştirildi.
Ale'l-ebvab sistemli
mahsüller)
Ale'l-ahruf
Musannef
Metni Alfabetik
Hemmam b. Münebbih'e ait
Ravinin ismine göre
es-Sahifetü's-sadıka
Bir Hadisin değişik
Suyuti'ye ait
Cami'
A.b.Hanbel
Abdulla b.Amr.b.el-As'a ait
Cem'ul-cevami
Sünen
Tayalisi
el-Camiu's-sağir
Bir konudaki hadisler
sahabe, şuyuh, beldelere göre
Bir Ravinin Hadisleri
Taberaniye ait
Suyuti'ye ait
Müstedrek
Mu'cem (senedin
ibtidası)
Bölümü
Müstahrec
El-Kebir
İbnu'l-Esir el-Cezeri'ye ait
Cami'ul-usül
Taberaniye ait
Sahife
: Yazılan notlardan oluşur.
Kenzeu'l-ummal
El-Evsat
Taberaniye ait
Cüz
: Küçük Hacimli rivayet mahsülleri.
Erbeun
: 40 hadisten oluşan mahsüller.
Es-Sağir
Etraf (Senedin
müntehası sonra
Zehairu'l-
Ali el-Muttaki'ye ait
Ale'l-ahruf
: Sonraki dönemlerde geliştirilmiş, alfabetik
sistemle tasnif edilmiş kitaplardır.
Metni ve bölümü alfabetik diye ayrılmıştır.
Ebu Davud-Nesai-İbn-i Mace-Darimi gibi.
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Vasıfları
Adalet
Tenkidi
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
Tabakaları
Prensipleri
Zapt
Değerlendirme
sonucu kısımları
Ta'n noktaları
Adalete Yönelik
Maruf
Mechul
Zapta Yönelik
İslam
İlim
Sahabe
Mecruh
Mechulu'layn
Büluğ
Zapt
Tabiun
Muadde
Mechulu'l-hal
Akıl
Hıfz
Etbau't-tabiin
Takva
Teyakkuz
Murüet
Adalet : Raviyi takvaya yönelten ve insanlık değerlerine yakışmayan hata ve davranışlardan uzak tutan bir niteliktir.
Zapt : Bellemek. Duyduğunu duyduğu gibi rivayet etmek.
Kizbü'r-ravi
Kesretü'l-galat
İttihamü'r-ravi bi'lkizb
Fartu'l-gafle
Fısku'r-ravi
Vehm
Cehaletü'r-ravi
Muhalefetu's-
Bid'atü'r-ravi
Suu'l-hıfz
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Vasıfları
Tenkidi
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
Tabakaları
Prensipleri
Adalet
Değerlendirme
sonucu kısımları
Ta'n noktaları
Maruf
Mechul
Zapt
Adalete Yönelik
Zapta Yönelik
İslam
Adalet:
Mecruh
Büluğ
*
*
*
*
Muadde
Akıl
Takva
Murüet
Müslüman Olmak
Büluğa ermiş olmak (Ergin)
Akıllı Olmak : Temyiz yeteneği içindir.
Takva Sahibi Olmak : Büyük günahlardan
kaçınmak, küçük günahlarda ısrar etmemek.
* Muruet Sahibi olmak : İnsani ve örfi meziyet
ve geleneklere sahip ve saygılı yaşamak.
Kizbü'r-ravi
Kesretü'l-galat
İttihamü'r-ravi bi'lkizb
Fartu'l-gafle
Fısku'r-ravi
Vehm
Cehaletü'r-ravi
Muhalefetu's-
Bid'atü'r-ravi
Suu'l-hıfz
Mechulu'l-
Mechulu'l-hal
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Tenkidi
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
Tabakaları
Vasıfları
Prensipleri
Zapt
Değerlendirme
sonucu kısımları
Ta'n noktaları
Maruf
Mechul
Adalet
Adalete Yönelik
Zapta Yönelik
Hıfz
İlim
Mecruh
Mechulu'layn
Teyakkuz
Zapt
Muadde
Mechulu'l-hal
Zapt:
* Uyanık Olmak: Gaflet ve dalgınlık zabt'a aykırı
* Ezberden naklediyorsa ezberi iyi olmak
* Kitaptan naklediyorsa kitabı iyi korunmuş
olması,
* Mana ile rivayet ediyorsa, manayı bozacak
unsurları iyi bilmesi lazım.
Kizbü'r-ravi
Kesretü'l-galat
İttihamü'r-ravi bi'lkizb
Fartu'l-gafle
Fısku'r-ravi
Vehm
Cehaletü'r-ravi
Muhalefetu's-
Bid'atü'r-ravi
Suu'l-hıfz
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Tenkidi
Tabakaları
Vasıfları
Sahabe
Adalet
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
Prensipleri
Değerlendirme
sonucu kısımları
Ta'n noktaları
Maruf
Mechul
Zapt
Tabiun
Adalete Yönelik
Zapta Yönelik
Mecruh
Mechulu'l-
Etbau't-tabiin
Tabakaları: Yaş ve İsnadda birbirine benzeyen akran raviler
gurubu demektir.
Tabakanın Tayininde şu 4 unsur belirleticidir.
* Doğum
* Vefat
* Öğrenciler
* Hocalar
- Sahabeler birinci tabaka.
- Tabiiler ikinci tabaka.
- Etba't-tabiiler de üçüncü tabakayı teşkil eder.
Muadde
Kizbü'r-ravi
Kesretü'l-galat
İttihamü'r-ravi bi'lkizb
Fartu'l-gafle
Fısku'r-ravi
Vehm
Cehaletü'r-ravi
Muhalefetu's-
Bid'atü'r-ravi
Suu'l-hıfz
Mechulu'l-hal
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Tenkidi
Tabakaları
Vasıfları
Sahabe
Adalet
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
Prensipleri
Değerlendirme
sonucu kısımları
Ta'n noktaları
Maruf
Mechul
Zapt
Tabiun
Adalete Yönelik
Zapta Yönelik
Mecruh
Mechulu'laynf
Muadde
Mechulu'l-hal
Etbau't-tabiin
Rivayet asrı Hicri 3.ncü yüzyılda sona erer.
- Sahabeler - H110'a kadar - birinci tabaka.
- Tabiiler - H180'e kadar - ikinci tabaka.
- Etba't-tabiiler - H220'ye kadar üçüncü tabaka.
- Dördüncü tabaka - H260'a kadar.
- Beşinci tabaka - H300'e kadardır.
Kizbü'r-ravi
Kesretü'l-galat
İttihamü'r-ravi bi'lkizb
Fartu'l-gafle
Fısku'r-ravi
Vehm
Cehaletü'r-ravi
Muhalefetu's-
Bid'atü'r-ravi
Suu'l-hıfz
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Tenkidi
Tabakaları
Vasıfları
Sahabe
Adalet
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
Prensipleri
Değerlendirme
sonucu kısımları
Ta'n noktaları
Maruf
Mechul
Zapt
Tabiun
Adalete Yönelik
Zapta Yönelik
Mecruh
Mechulu'layn
Muadde
Mechulu'l-hal
Etbau't-tabiin
1. Sahabe - H110'a kadar olandır;
- Hz Peygamberin Müslüman çağdaşlarıdır.
- Müslüman olarak Rasulullahı gören ve iman üzere ölen.
Sahabeyi Tanıma Yolları:
* Tevatür yoluyla.
* Şöhret yoluyla.
* Şehadet yoluyla (şahitlik)
* İkrar yoluyla. (kendisinin ikrarı)
Hem cahiliyede hem de islam döneminde yaşamış ancak
peygamberimizi görmemiş olanlara muhadramun denir.
Kizbü'r-ravi
Kesretü'l-galat
İttihamü'r-ravi bi'lkizb
Fartu'l-gafle
Fısku'r-ravi
Vehm
Cehaletü'r-ravi
Muhalefetu's-
Bid'atü'r-ravi
Suu'l-hıfz
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Tenkidi
Tabakaları
Vasıfları
Sahabe
Adalet
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
Prensipleri
Değerlendirme
sonucu kısımları
Ta'n noktaları
Maruf
Mechul
Zapt
Tabiun
Adalete Yönelik
Zapta Yönelik
Mecruh
Mechulu'layn
Muadde
Mechulu'l-hal
Etbau't-tabiin
1. Sahabe - H110'a kadar olandır;
- Hadis Rivayeti ve Sahabiler:
* Muksirun : Binden fazla hadis rivayet edenler.
* Mukillun : Binden az hadis rivayet edenler (Sahabenin
çoğu mukillun'dur)
Muksirun olan Sahabiler:
* Ebu Hereyre H58
* Abdullah b. Ömer H73
* Hz Aişe H58
* Enes b. Malik H93
* Abdullah b. Abbas H68
Kizbü'r-ravi
Kesretü'l-galat
İttihamü'r-ravi bi'lkizb
Fartu'l-gafle
Fısku'r-ravi
Vehm
Cehaletü'r-ravi
Muhalefetu's-
Bid'atü'r-ravi
Suu'l-hıfz
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Tenkidi
Tabakaları
Vasıfları
Sahabe
Adalet
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
Prensipleri
Değerlendirme
sonucu kısımları
Ta'n noktaları
Maruf
Mechul
Zapt
Tabiun
Adalete Yönelik
Zapta Yönelik
Mecruh
Mechulu'layn
Muadde
Mechulu'l-hal
Etbau't-tabiin
1. Sahabe - H110'a kadardır;
- Sahabelerin sayısı:
* Kitaplarda 40 ile 120 Bin arasında rakamlar vardır.
* Biyografi eserlerinde 10-12 Bin sahabi tanıtımı vardır.
Sahabe Neslini Tanıtan Eserler:
* İbn Abdilberr el-Kurtubi - H463 - 3500 sahabi tanıtımı.
* İbnu'l-Esir el-Cezeri - H630 - 8000 sahabi tanıtımı.
* İbn Hacer el-Askalani - H852 - 12279 sahabi tanıtımı.
Kizbü'r-ravi
Kesretü'l-galat
İttihamü'r-ravi bi'lkizb
Fartu'l-gafle
Fısku'r-ravi
Vehm
Cehaletü'r-ravi
Muhalefetu's-
Bid'atü'r-ravi
Suu'l-hıfz
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Tenkidi
Tabakaları
Vasıfları
Sahabe
Adalet
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
Prensipleri
Değerlendirme
sonucu kısımları
Ta'n noktaları
Maruf
Mechul
Zapt
Tabiun
Adalete Yönelik
Zapta Yönelik
Mecruh
Mechulu'layn
Muadde
Mechulu'l-hal
Etbau't-tabiin
2. Tabiiler - H180'e kadardır;
- Rasulullah'ı görenleri görenler demektir.
* En meşhurları; Said b.el-Müseyyeb ve Ebu Hanife'dir.
İlim tarihindeki rolleri:
* Başta hadis ilmi olmak üzere, islami ilimlerin tedvini,
tasnifi veneşrini gerçekleştirmekte kendisini gösterir.
Tabiilerin Tabakaları:
* Büyük tabiiler (Sahabenin büyüklerinden rivayet eden)
* Orta yaşlı tabiiler (Sahabe ve Tabiinden rivayet eden)
* Küçük genç tabiiler (son sahabeler döneminde daha
Kizbü'r-ravi
Kesretü'l-galat
İttihamü'r-ravi bi'lkizb
Fartu'l-gafle
Fısku'r-ravi
Vehm
Cehaletü'r-ravi
Muhalefetu's-
Bid'atü'r-ravi
Suu'l-hıfz
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Tenkidi
Tabakaları
Vasıfları
Sahabe
Adalet
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
Prensipleri
Değerlendirme
sonucu kısımları
Ta'n noktaları
Maruf
Mechul
Zapt
Tabiun
Adalete Yönelik
Zapta Yönelik
Etbau't-
3. Etbau't-Tabiin - H220'ye kadardır;
- Malik b. Enes - H179 (İmam Malik)
- El-Evzai - H157
- Süfyan es-Sevri - H161
- Şu'be b. el-Haccac - H160
- İbn Cureyc - H150
Kizbü'r-ravi
Kesretü'l-galat
İttihamü'r-ravi bi'lkizb
Fartu'l-gafle
Fısku'r-ravi
Vehm
Cehaletü'r-ravi
Muhalefetu's-
Bid'atü'r-ravi
Suu'l-hıfz
Mecruh
Mechulu'layn
Muadde
Mechulu'l-hal
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Vasıfları
Tenkidi
Tabakaları
Sahabe
Adalet
Değerlendirme
sonucu
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
Prensipleri
Ta'n noktaları
Maruf
Mechul
Zapt
Tabiun
Adalete Yönelik
Zapta Yönelik
Mecruh
Mechulu'layn
Muadde
Mechulu'l-hal
Etbau't-tabiin
RAVİNİN TENKİDİ;
Sünneti, nesillere doğru aktarmak önemlidir.
Bunun için; bu işi yapan ravilerin,
* kendilerinde aranan vasıflar açısından,
* yaptıkları işin mahiyet ve ciddiyetine ne ölçüde layık
olduklarının tesbit edilmesi ve değerlendirilmesi
gerekmektedir.
Bu işi yapan ilmin adı: Cerh ve Tadil ilmidir.
Kizbü'r-ravi
Kesretü'l-galat
İttihamü'r-ravi bi'lkizb
Fartu'l-gafle
Fısku'r-ravi
Vehm
Cehaletü'r-ravi
Muhalefetu's-
Bid'atü'r-ravi
Suu'l-hıfz
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Vasıfları
Tenkidi
Tenkidi
Sahabe
Adalet
Değerlendirme
Değerlendirme
sonucu
sonucu kısımları
Değerlendirme
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
(Cerh-Tadil)
Tabakaları
Prensipleri
Ta'n noktaları
Maruf
Mechul
Zapt
Tabiun
Adalete Yönelik
Zapta Yönelik
Mecruh
Mechulu'layn
Muadde
Mechulu'l-hal
Etbau't-tabiin
RAVİNİN TENKİDİ;
Cerh : Yaralama, suçlama demektir. Raviler hakkında olumsuz
kanaat belirtmedir.
Ta'dil : Düzgün ve kusursuz kabul etmek demektir. Raviler
hakkında olumlu kanaat belirtmedir.
Kizbü'r-ravi
Kesretü'l-galat
İttihamü'r-ravi bi'lkizb
Fartu'l-gafle
Fısku'r-ravi
Vehm
Cehaletü'r-ravi
Muhalefetu's-
Bid'atü'r-ravi
Suu'l-hıfz
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Vasıfları
Tenkidi
Tenkidi
Tabakaları
Sahabe
Adalet
Değerlendirme
Değerlendirme
sonucu
sonucu kısımları
Değerlendirme
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
(Cerh-Tadil)
Prensipleri
Ta'n noktaları
Maruf
Mechul
Zapt
Tabiun
Adalete Yönelik
Zapta Yönelik
Mecruh
Mechulu'l-
Etbau't-tabiin
Muadde
RAVİNİN TENKİDİ;
Cerh ve Ta'dil Prensipleri (Yapacak kişi ile ilgili):
* Ravinin hata yapabileceği gerçeğini gözardı etmemek.
* Adil ve muteyakkız (uyanık) kimseler olmalı.
* Arif ve agah kişi tarafından yapılmalıdır.
* Arif ve agah kişini yaptığı ta'dil için sebep gerekmez.
* Arif ve agah kişinin yaptığı cerh,sebeb zikredilirse geçerli
* Arif ve agah kişinin sözüyle cerh ve ta'dil sabit olur.
* Sika (güvenilir) ravinin ismini vermeden, bana sika
söyledi demesi ta'dil için yeterli değildir.
Kizbü'r-ravi
Kesretü'l-galat
İttihamü'r-ravi bi'lkizb
Fartu'l-gafle
Fısku'r-ravi
Vehm
Cehaletü'r-ravi
Muhalefetu's-
Bid'atü'r-ravi
Suu'l-hıfz
Mechulu'l-hal
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Vasıfları
Tenkidi
Tenkidi
Tabakaları
Sahabe
Adalet
Değerlendirme
Değerlendirme
sonucu
sonucu kısımları
Değerlendirme
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
(Cerh-Tadil)
Prensipleri
Ta'n noktaları
Maruf
Mechul
Zapt
Tabiun
Adalete Yönelik
Zapta Yönelik
Mecruh
Mechulu'l-
Etbau't-tabiin
Muadde
RAVİNİN TENKİDİ;
Cerh ve Ta'dil'de Ta'n (Tenkid) Noktaları:
Adalet vasfına yönelik olanlar;
* Kizbu'r-ravi : Ravinin, hadis rivayetinde yalancılığı.
* İttihamu'r-ravi bi'l kizb : Ravinin yalancılıkla itham
edilmesi.
* Fısku'r-ravi : Ravinin günahkarlığı.
* Cehaletu'r-ravi : Ravinin tanınmaması.
* Bid'atu'r-ravi : Ravinin ehli bidattan olması.
Kizbü'r-ravi
Kesretü'l-galat
İttihamü'r-ravi bi'lkizb
Fartu'l-gafle
Fısku'r-ravi
Vehm
Cehaletü'r-ravi
Muhalefetu's-
Bid'atü'r-ravi
Suu'l-hıfz
Mechulu'l-hal
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Vasıfları
Tenkidi
Tenkidi
Tabakaları
Sahabe
Adalet
Değerlendirme
Değerlendirme
sonucu
sonucu kısımları
Değerlendirme
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
(Cerh-Tadil)
Prensipleri
Ta'n noktaları
Maruf
Mechul
Zapt
Tabiun
Adalete Yönelik
Zapta Yönelik
Mecruh
Mechulu'layn
Muadde
Mechulu'l-hal
Etbau't-tabiin
RAVİNİN TENKİDİ;
Cerh ve Ta'dil'de Ta'n (Tenkid) Noktaları:
Zabt vasfına yönelik olanlar;
* Kesretü'l-galat : Rivayette çok yanlış yapması
* Fartu'l-gafle: Ravinin aşırı gafil olması.
* Vehm : Hadisin sened ve metninde, hatta cerh ve
ta'dil'de doğru sanarak bazı hatalar yapması.
* Muhalefetu's-sikat : Zayıf bir ravinin güvenilir bir raviye
muhalif olması.
* Su'ul-hıfz : Ravinin hafızasının pek parlak olmaması.
Kizbü'r-ravi
Kesretü'l-galat
İttihamü'r-ravi bi'lkizb
Fartu'l-gafle
Fısku'r-ravi
Vehm
Cehaletü'r-ravi
Muhalefetu's-
Bid'atü'r-ravi
Suu'l-hıfz
BÖLÜM 3
RAVİ (TANITIMI - TENKİDİ)
RAVİ
Tanıtımı
Vasıfları
Tenkidi
Tenkidi
Tabakaları
Sahabe
Adalet
Değerlendirme
Değerlendirme
sonucu
sonucu kısımları
Değerlendirme
Değerlendirme
(Cerh-Tadil)
(Cerh-Tadil)
Prensipleri
Ta'n noktaları
Maruf
Mechul
Zapt
Tabiun
Adalete Yönelik
Zapta Yönelik
Mecruh
Mechulu'layn
Muadde
Mechulu'l-hal
Etbau't-tabiin
RAVİNİN TENKİDİ;
Cerh ve Ta'dil sonucunda Ravilerin Guruplandırılması:
Cerh ve Ta'dil sonucunda Ravilerin Guruplandırılması:
Ma'ruf;
* Durumu netleşmiş olanlar.
Mechul;
* Durumu netleşmemiş olanlar.
Mecruh:
* Cerh edilmiş ravidir.
Mechulu'l-ayn;
* Sadece bir ravinin kendisinden hadis rivayet ettiği kişidir.
Muaddel:
* Ta'dil ve tezkiye edilmiş raviler.
Mechulu'l-hal:
* Zahiri ve batını nitelikleri bilinmeyen, iki veya daha çok kişinin
kendisinden hadis rivayet ettiği ancak güvenilir olduğu
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Kabul, Red ve
Sıhhat Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
İttifak
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Muharref
Tabi'-Şahid
Ferd
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Musahhaf
İnkita Sebebiyle
Lafzen Mütevatir
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Maktu'
Makul
İsnadı
Açısından
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul, Red
ve Sıhhat
Açısından
İsnadı
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
Makbul;
* Ravisinin doğruluğu kabul edilen ve kendisiyle amel edilmesi
gereken hadislerdir.
Merdud;
* Ravisinin doğruluğu kabul edilmeyen ve kendisiyle amel etmek gerekmeyen hadislerdir.
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Maktu'
Makul
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
Mütevatir Hadis;
* Aklın, yalan üzerinde birleşmele
rini mümkün görmediği raviler
topluluğunun, her nesilde, kendileri gibi bir topluluktan alıp
naklettiği, işitme ve görmeye
dayanan hadistir.
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Lafzen Mütevatir Hadis;
* Bütün rivayetlerde lafızları aynı
olan hadislerdir.
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
Manen Mütevatir Hadis;
* Aralarında ortak bir nokta
bulunan değişik hükümlerin,
tevatür şartlarını taşıyan raviler
tarafından nakledilmesiyle orta-
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Mütevatir Hadis'lerin Hükmü;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
* Kesin bilgi ifade eder.
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Yakin ifade eder, amel etmek
vaciptir.
* Tetkik ve tenkide tabi değildir.
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Mütevatir Hadis Eserleri;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Suyuti - el-Ezharu'l-mütenasıra
fi'l-ahbari'l-mütevatira
* Ebu Abdillah Muhammed b.
Ca'fer el-Kettani - Nazmu'lMütenasir
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Ahad Hadis;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Her ne kadar ''bir kişinin verdiği
haber'' anlamına gelse de mütevatir hadis şartlarını taşımayan tüm hadisler Ahad Hadis'tir.
* Sahih-Hasen-Zayıf katagorileri
vardır. Tetkik gerektirir.
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Ahad Hadis Üç Kısma Ayrılır;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Sahih - Makbul
* Hasen - Makbul
* Zayıf - Merdud
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Sahih Hadis;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Senedi Kesintisiz (Muttasıl)
* Raviler Adil ve Zabıt sahibi.
* Sika bir raviye muhalif (şazz) bir
hadis olmaması.
* İlletten uzak olmayacak; uzmanlarca farkedilecek gizli bir kusur
taşımayacak.
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Sahih Lizatihi;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Yukarıdaki şartları en üst
seviyede karşılayan hadistir.
Sahih Li gayrihi;
* Sıhhat şartlarını sağlıyor ancak
başka bir rivayetle sahih olduğu
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Sahih Hadis'in hükmü;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Hüccet ve gereğince amel
etmek vacip.
* İnanç konularında, Kur'an ve
mütevatir hadisler kesin delil
olarak alınmalıdır.
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Sahih Hadis Eserleri;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* El-Buhari - H256
* İmam Müslim - H261
* İmam Malik - H179
* İbn Huzeyme - H311
* İbn Hıbban - H354
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Hasen Hadis;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Zaptı biraz gevşek olan ravilerin
muttasıl senetle rivayet ettikleri
şazz (muhalif) ve muallel
(kusurlu) olmayan hadistir.
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Hasen Hadis bölümleri;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Hasen Li Zatihi : Lafzı benzer bir
başka hadis tarafından takviyeli
* Hasen Li gayrihi : Ehliyeti çok
açıkça belli olmayan bir raviye
sahip.
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Zayıf Hadis;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Sahih ve Hasen Hadis şartlarını
taşımayan hadistir.
* Sahih ve Hasen Hadis
şartlarından biri noksan olan
hadistir.
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Zayıflık Sebepleri;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
* Senedde Inkıta' (kopukluk).
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Ravide Cerhi gerektiren bir
halin bulunması
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Senette Inkıta' Sebebiyle;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Mürsel : Tabiinin, Sahabiyi
atlayarak Paeygambere izafe
ettiği hadis.
Hükmü: Delil Kabul edilmez. Farklı
görüşlerde var.
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Senette Inkıta' Sebebiyle;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Munkatı' : Senedi muttasıl
olmayan hadis.
Hükmü: Mürsel hadisten daha
zayıf.
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
Kabul ve Red Açısından;
Senette Inkıta' Sebebiyle;
İnkita Sebebiyle
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Mu'dal : Senedin herhangi bir
yerinden peşpeşe iki veya daha
fazla ravinin düştüğü hadis.
* Muallak : Senedin baş
tarafından bir veya peşpeşe birkaç
ravinin yada müntehasına kadar
senedin tamamının hazfolunduğu
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Senette Inkıta' Sebebiyle;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Müdelles : Tedlis; senede dahil
bir ravininismini atlayarak,
orada böyle biri yokmuş
izlenimi verecek şekilde senedi
sevketmek. Bu şekilde rivayet
edilen hadistir.
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Ravideki Cerh Hali Sebebiyle;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Mevzu : Hz Peygamber adına
yalan uydurmak ile cerh edilmiş
ravinin rivayetine denir.
* Metruk : Yalancılıkla itham
edilmiş bir ravinin rivayetinde
yalnız kaldığı (teferrud ettiği)
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Ravideki Cerh Hali Sebebiyle;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Münker : Zayıf bir ravinin sika
(güvenilir) bir raviye muhalif
olarak rivayet ettiği hadis.
* Muallel : Görünürde sahih olan
ancak sıhhatı yok edebilecek
gizli bir illet taşıyan hadislere
denir.
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
Ravideki Cerh Hali Sebebiyle;
* Müdrec : Hadisten olmayan bir
kelamın hadise bitişik olarak
zikredildiği hadise denir.
* Maklub : Sika ravilere
muhalefet ya seneddeki ravi
isimlerini ya da metnin bazı
kelimelerini takdim-tehir ederek
rivayet edilen hadis.
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
Ravideki Cerh Hali Sebebiyle;
* Muzdarib : İki muhtelif surette
rivayet edilen, birini diğerine
tercih edecek sebeb bulunamayan hadise denir.
* Şazz : Sika bir ravinin diğer sika
ravilere (sened veya metinde
noksanlıkta bulunmak suretiyle)
muhalif olarak rivayet rivayet
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Ravideki Cerh Hali Sebebiyle;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Musahhaf : Kelime veya nokta
değişikliğine uğramış hadise
denir.
* Muharref : Kelimesi hareke
değişikliğine uğramış hadise
denir.
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Kabul,
Red
Kabul, Red
ve
Sıhhat
Açısından
ve Sıhhat
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Merdud
Maktu'
Makul
Makul
İsnadı
Açısından
Kabul ve Red Açısından;
İnkita Sebebiyle
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
Zayıf Hadis'İn Hükmü;
* Amel edilmez görüşü.
* Amel edilir görüşü.
* Faziletine bağlı amel edilebilir
görüşü.
Belli kısımlara ayırıp belli şartlara
bağlı olarak amel edilebileceğini
söyleyenlerin görüşü orta ve doğ-
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Kabul, Red ve
Sıhhat Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Maktu'
Makul
İsnadı
Açısından
Hadisin Söyleyeni Açısından;
İnkita Sebebiyle
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
Hadis metnin kendisine izafe
edildiği zat, bir başka ifade ile
senedin müntehası, yani varıp
dayandığı zatlar farklı olabilir.
Buna göre de hadisler başka isimlerle anılırlar.
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Kabul, Red ve
Sıhhat Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Hadisin Söyleyeni Açısından;
İnkita Sebebiyle
Kudsi Hadis;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Hz Peygamberin, (ayet olmamak kaydıyla) ''Allah şöyle
buyurmuştur'' diyerek Allah'a
nisbet ve izafe edilen hadislere
denir.
* Konusu genellikle Allah'ın
sıfatlarıdır.
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Maktu'
Makul
İsnadı
Açısından
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Kabul, Red ve
Sıhhat Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Hadisin Söyleyeni Açısından;
İnkita Sebebiyle
Merfu Hadis;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Söz, fiil, takrir, fıtri veya ahlaki
vasıf olarak, açıkça veya dolaylı
bir şekilde (hükmen) Hz
Peygambere izafe edilen hadislere denir.
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Maktu'
Makul
İsnadı
Açısından
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Kabul, Red ve
Sıhhat Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Maktu'
Makul
İsnadı
Açısından
Hadisin Söyleyeni Açısından;
İnkita Sebebiyle
Mevkuf Hadis;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Sahabelerin Söz, fiil, takrirlerine
dair muttasıl veya munkatı
haberlere denir.
* Sened, sahabide kalır. Hz
Peygambere ulaşmaz.
BÖLÜM 4
MERVİY
HADİSLERİN TAKSİMİNE ESAS OLAN NOKTALAR
Senedin Söyleyeni
(Müntehası)
Açısından
Kabul, Red ve
Sıhhat Açısından
Seneddeki İttisal ve
İnkita' Açısından
Mütevatir
Mütevatir
Meşhur
Müstefiz
Aziz
Tabi'-Şahid
Ferd
Garib
Munkati'
Mürsel
Mu'dal
Muallak
Müdelles
Müsned
Muttasıl
Mu'an'an-Müennes
Müselsel
Zayıf
Hasen
İttifak
Hadisin Söyleyeni Açısından;
İnkita Sebebiyle
Maktu' Hadis;
Ravideki Cerh Hali Sbebiyle
Mevzu
Muharref
Musahhaf
Muzdarib
Maklub
Müdrec
Metruk-Matruh
Münker
Şazz
Muallel
Müdelles
Muallak
Mu'dal
Mürsel
Munkati'
Hasen Li Gayrihi
Hasen Lizatihi
Sahih Li Gayrihi
Sahih Li Zatihi
Manen Mütevatir
Lafzen Mütevatir
* Herhangi bir Tabii'ye izafe
olunan Söz, fiil, takrirlere
Maktu' Hadis denir.
* Maktu Hadis hüccet değildir.
Muhkem
Teferrüd
Metin ve
Mana
Açısından
Muhtelif
Senedi
Munkatı'
Rivayet
Şekli
Açısında
Lafzen
Senedi
Muttasıl
Ravilerin Teferrüdü
ve İttifakı
Açısından
Ma'nen
Ali İsnad
Nazil isnad
Kudsi
Tetkike Tabi
olarak Merdud
Kesinkes
Merdud
Sahih
Merfu'
Tetkike
Tabi
(Ahad)
Mevkuf
Tetkik Dışı
(Mütevatir)
Merdud
Maktu'
Makul
İsnadı
Açısından
BÖLÜM 5
HADİS DİYE UYDURULMUŞ SÖZLER VE KARŞI TEDBİRLER
Alınan Karşı Tedbirler
Hadis Uydurma Girişimleri
Uydurulmuş Sözleri Toplayan Eserler Yazmak
Ravileri Tanıtıcı Eserler Kaleme Almak'
Tenkid Tekniklerini Uygulamak
Sahih Hadisleri Kitaplarda toplamak
Dinden Soğutmak
Ayrılığı Körüklemek
Dini Tahriff
İslamı Doğru Anlamaya Mani Olmak
Akla, His ve Müşahadeye Aykırılık
Kur'an ve Sahih Sünnete Aykırılık'
Güvenilir Hadis Kitaplarında Bulunmamak
Lafız ve Manada Bozukluk, Ölçüsüzlük
* Genel kanı, Hz Osman'ın şehadetinin ardından çıkan
olaylar sonucu oluşan grupların bu işi başlattığı
Araştırma
İhbar
İtiraf
Sened ve Metinleri karıştırmaki
Senetleri Karıştırmak
Makbul Bir Sened Eklemek
Uydurmaları Sahihlerle Karıştırmak
Şahsi Çıkar Sağlama
İslam'a Hizmet Düşüncesi
İslam Düşmanlığıf
Grup Görüşünü Savunma
* Hadis uydurma girişimleri, hadisin islam toplumundaki yaptırım gücü ve dindeki yerinin itirafıdır.
* Kim bana nispet ederek yalan uydurursa
cehennemdeki yerine hazırlansın.
* Kitap ve Sünnete uygunluk, meşruiyetin temel şartı.
Hadisin Uydurmanın Hükmü;
Hadis Uydurma Girişimleri;
Uydurmaları
Uydurmacıları
Hükmü
Zararlarıı
Tanıma Yolları
Şekilleri
Sebepleri
Download

KAVRAM OLARAK HADİS VE SÜNNET: HADİS : Söz