VARLIK FELSEFESĠ(ONTOLOJĠ)
Konu varlıktır. Varlığı düşünsel ve gerçek olarak 2 ‘ye ayırabiliriz.
Bilim, varlığın olup olmadığını araştıran. Bilimler varlığı Materyalist açıdan ele alır.
VARLIĞIN OLUP OLMADIĞI PROBLEMĠ
Ontolojinin ilk problemi varlığın olup olmadığı problemidir. Bu problem söz konusu
olduğunda 2 tür görüşten söz edilebilir. Bunlardan ilki Nihilizm yani varlığın
olmadığını savunan görüştür. Ġkincisi Realizm yani varlığın olduğunu savunan
görüştür.
NĠHĠLĠZĠM (Hiççilik)
Nihilizm felsefede hiçbir şeyin var olmadığını veya bilinemeyeceğini ya da değerli
olmadığını savunan düşüncedir. Nihilizm hem epistemolojik, oksiyolojik ya da
ontolojik anlam taşıyabilir. Epistemolojik acıdan nihilizm bilginin olmadığını
savunmadır. Örn. Sofistler ve septikler aksiyolojik açıdan değerlerin olmadığını,
uydurma olduğunu savunan düşüncedir. Bunun sonu anarşizmdir. Örn: Nietzsche.
Ontolojik açıdan nihilizm, var olanın olmadığını savunur. Bu üçü birden en iyi
gorgiasta örneklenir.
TAOĠZM
MÖ 6. Yüzyılda kurulmuştur. Kurucusu lao-tse dirona göre varlıklar gerçekte var
değildir. Görünüştürler tek gerçek tao’ dur Tao ezeli ve ebedidir curenin düzenidir,
tasvir edilmez.
REALĠZM
Realizm insan zihninden bağımsız bir gerçekliğin var olduğunu savunan öğretidir.
Ontolojik realizm tümellerin genel kavramların gerçekten var olduklarını öne süren
öğretidir (platon) naminalizmin karşıtıdır naminelizme göre temeller yoktur ağızdan
çıkan bi sesten ibarettir. Sadece tikel varlıklardır. Konseptializm e göre tümeller ayrı
bir dünyada değildir. Ama varlıkların içinde atmış üç olarak vardır. Epistemolojik
realizm de nesneler insan zihninden bağımsız olarak vardır.
VARLIĞIN NE OLDUĞU PROBLEMĠ
A.Varlığı Oluş Olarak Kabul Edenler (Süreç Felsefesi)
Heraklitos=Panto rei. Değişmeyen tek şey değişimin kendisidir. Değişim Logos’a göre
olur. Whitehead de aynı şeyi savunmuştur.
VARLIĞI ĠDEA OLARAK KABUL EDENLER
Ġnsan zihninden bağımsız varlığı kabul ettiklerinden idealisttirler. (Ġdealist: Berkeley)
Platon
Evren duyular ve idealardan oluşur. Gerçek idealardır.
Aristotales
Aristotales’e göre, gerçekte var olan ideadır yani forumdur. Form ise özdür. Ama
form, varlığın dışında değil onun içindedir. Var olan = madde+form. Madde 4
unsurdan oluşmuştur. Hava su ateş toprak. Ġnsanda bir madde olan türden ve form olan
ruhtan oluşmuştur. Aristo’ya göre en altta salt madde en üstte salt form bulunur. O da
ilk hareket ettirici olan tanrıdır. Bir şey, bir üstüne göre madde altına göre formdur
yani görecelidir.
Farabi
Varlık; zorunlu ve mümkün olarak ikiye ayrılır. Zorunlu varlık: Tanrı. Mümkün:
Diğerleridir. Mümkün zorunluya muhtaçtır. Evren Su’dur teorisi dediği yol ile
oluşmuştur. Sudur ’un en altında hava su ateş toprak vardır ‘birden ancak bir çıkar’
Platon’un bu düşüncesini temele almıştır.
Hegel
Önce Geist vardı. Onun merakı sonucu Dünya oluştu.
VARLIĞI MADDE OLARAK KABUL EDENLER
Bu materyalist bir yaklaşımdır. Gerçekten var olan şey maddedir.
Demokritos
M.Ö 5 yy. yaşamıştır. Atomlar bölünemez. Yaratılmamıştır ve yok olmazlar.
Nitelikleri, şekil ve büyüklükleri aynıdır. (Lego) atomlar hareket halindedir. Bu
hareketi bir dış güç vermez, içlerinden alırlar. Evrende atomların hareketini sağlayan
bir de boşluk vardır. Habbes de materyalisttir ve ruhu reddeder.
De Lamettrie
18. yy. da yaşamıştır. Fransız materyalizmin kurucusudur. Ġnsanın da hayvan gibi bir
ruhu yoktur. Ġnsanda hayvan gibi bir makinadır. Ama ondan daha karmaşık bir
makinadır. Tanrıda yoktur. Ġnsan hayvanlılıktan yavaş yavaş bu hale gelmiştir. Ona
göre insanın amacı mutluluktur. Mutluluksa maddi hazlarla olur. Ġnsanın tanrı
korkusundan ve batıl inançlarından kurtulması ile olur.
Karl Marx
Diyalektik Materyalizmi savunur. Madde ezelidir. Tanrı yoktur. Hareket, zıtlıkları,
bildiğinden kaynaklanır. Bu daha önce Heraklitos’ta vardır.
VARLIĞI HEM MADDE HEM RUH KABUL EDENLER(DUALĠZM)
Madde ruh ya da zihin ve bedenden oluşur.
Rene Descartes
Ben Tanrı Dış Dünya. Var olan iki şeyden oluşur. Res cagitas extanse ruhun temel
niteliği düşünme. Maddenin yer kaplama. Soru: Ruh bedeni nasıl etkiler. Kozalaksı
bez.
VARLIĞI FENOMEN OLARAK KABUL EDENLER (Edwund Hussel)
Yöntem: Fenomolojik yöntem olmalıdır.
Download

Varklık Felsefesi