Sınava Girişten Ruhsat Aşamasına
Bilimsel Bakış
DR.Murat DEMET
2014-2015
ÜNİVERSİTELERDE MALİ MÜŞAVİRLİK BÖLÜMÜ AÇILMALIDIR.
Her bölüm mezunlarının hatta bölüm dışı mezunlarının 9 aylık Tezsiz Yüksek Lisansla Staja Başlama ve
Değerlendirme Sınavına başvurularının kabul edilmesi bu meslekte ciddi bir sorunun açıkca
başlangıcıdır. Staja başlama ve değerlendirme sınavına başvurusu alınacaklar ilk etapta İİBF mezunları
olmalı ve zamanla da Üniversitelerde Mali Müşavirlik Lisans Bölümü açılarak sadece Üniversitelerin
Mali Müşavirlik Bölümü mezunları staja başlama ve değerlendirme sınavına alınmalıdır.Bu husus
mesleği diğer serbest mesleklerinin seviyesine ulaştıracaktır.Avukat olan bir meslektaş muhakkak
hukuk mezunu ise Mali Müşavir olan meslek mensubunun da Mali Müşavirlik Bölümü Mezunu
olduğu zamanla hakettiği akademik statüyü almalıdır.
STAJA BAŞLAMA SINAVINDAKİ PORADOKS
Staja başlama sınavı, 12 farklı ders 100 ana konudan oluşmaktadır.Adayın bu kadar yığın halindeki
konuyu 3 aylık gibi bir zaman diliminde öğrenmesini beklemek anlaşılmaz bir durumdur.Bu durum
nitelikli bir meslek olan Mali Müşavirliğin temelinin ezbersel bir zihniyetle oluşmasına sebep
olmaktadır.Ayrıca hiç bu meslekle alakası olmayan bir aday bile test usulü olan bu sistemde
ezberleyerek 60 ve üzerinde not olarak stajına başlamaktadır.Bu meslek, bu meslekle alakası
olmayanların (mühendislik vb.dallar)son çaresi olarak görülmesinden çıkmalıdır artık.
STAJA BAŞLAMA SINAVI NASIL YAPILMALI
Adayın kaderi 150 dk ile sınırlandırılmamalıdır.Aday ikamet adresinden başka bir şehre giderek sınava
girmekte seyahat yolculuğun da sınava girecek yere ulaşmasında psikolojik yorgunluk
yaşamakytadır.Bu tüm olumsuzluklar karşsından Aday 60 ve üzeri puan alamadığında tekrar sınava
girmekte böylece daha önce belkide başardığı bir ders gurubuna tekrar çalışmak zorunda
kalmaktadır.Staja başlamanın Muhasebe Grubu , Hukuk Grubu ,EkoMaliye Grubu olmak üzere üç
kategoriye ayrılması gerekmektedir.Aday her üç gruptan ayrı ayrı olarak grup bazında 60 ve üzeri not
aldığında bir daha bu gruptan sınava tabi tutulmamalıdır.
STAJA BAŞLAMA SINAVINI KAZANMAK NE ANLAMA GELİYOR
Elbette bu sınavı kazanmak staja başlamak için yeterlidir.Ancak bu mesleğe başlamada yeterlimidir ?
Bu tartışılacak bir konudur.Özellikle staja başlama ve değerlendirme sınav sonuçlarına bakıldığında
aslında sınava giren popilasyonun en önemli dersi olan muhasebe grubu pek de öğrenilmeden bu
sınavı geçtiği acı bir gerçektir.Bu mesleğin temeli olan muhasebe ve türevi derslerinde başarılı
olamayan diğer derslerden başarı göstererek staja başlamaktadır.Bu durumun çözümü bu sınavın üç
kategoriye muhasebe , hukuk ve ekomaliye grubu diye ayrılmasında yatacaktır.
STAJA BAŞLAMA SINAVI
Staja başlama sınavına aday 3 ayda hazırlanmaktadır.Bu süre eleştirilecek bir süredir çünkü; adaydan
bu sınav için iyi bir muhasebe , iyi bir maliyet , analist , denetim , hukuk, ekonomi bilgisi bekleniyor bu
dallar ayrı ayrı ihtisas alanıdır bir adaya 3 ayda bu kadar ihtisas donanımı ile donatılması
beklenemez.Staja başlamanın yılda iki defa yapılması sınavın muhasebe , hukuk , ekomaliye grubu
diye üç kategoriyeayrılması ve herhangi bir gruptan başarılı adayların tekrardan başarılı olduğu
kategoride sınava tabi tutulmaması gereklidir.Staja başlayan her aday odaların zorunlu eğitimine
katılmalı ve eğitmenler tarafından eğitim sürecine tabi tutulmalıdır.
SINAV TARİHİ
Sınav tarihine bakıldığında muhasebe bürolarında işleri en yoğun olduğu vergi dönemlerine denk
gelmekte ve aday gerek staja başlama ya da yeterlilik sınavı için gerekli adaptasyonu sağlayamadan iş
yükü psikolojisiyle sınava girmektedir.Sınavlar en uygun zaman diliminde yapılmalıdır.
DERSHANELER
Nitelikli bir meslek olan Mali Müşavirlik Mesleğinin eğitim alanı dershaneler değildir.Adayın kurs
alma yeri SMMM Odalarıdırbu zorunluluk olarak getirilmelidir.Türkiye’de ki odaların bir çoğunun
fiziksel ortamı ve eğitmen kadrosu bir çok dershanenin önündedir.Odalar etkin değil düşüncesinin
artık kırılması bir zorunluluktur.Odalar bu mesleğin Mutfağıdır.
YETERLİLİK SINAVI KALDIRILMALI
Staja Başlama sınavını kazanan adayların %90 ‘ yeterlilik sınavında başarı göstermektedir.Kalan kısmı
ya memuriyete geçmekte ya da belli özel sebeplerle bu mesleği artık bırakmaktadır.O halde Staja
başlama sınavının üç bölüme ayrılması ve odalarda zorunlu eğitime tabi tutulması halinde yetişen
adayın yeterliliği odalar ve TÜRMOB Teos CD leri ile sağlanmış olacaktır.
STAJ SÜRESİ
4 yıl fakülte 3 yıl staj yapan aday, 7 yıl sonra 7 dersten sınava girecek, 1-2 yılda dersleri verir ise 8-9
yılını alacak meslek mensubu olmak.Ülkemizde hangi meslek var 9 yıl sonra elde edilebilen.Tıp
fakültesi 6 yıl iken bu mesleğin 9 yıllık bir serüvene sahip olması kuşkusuz üzücüdür.
İZİN DURUMU
Bu mesleğe girerken bu meslekteki zorlukları çeken Meslek Mensuplarının Aday meslek mensubunun
sınavlarına çalışırken yada sınava girecekken kayıtsız kalması üzücü bir durumdur.Burda odalara ciddi
bir görev düşmektedir odalar stajyerlerin durumunu meslek mensuplarına ya da işverenlere iyi izah
etmelidir.
STAJYER ÇALIŞTIRMA ZORUNLULUĞU
Stajı kazanmak herşey değil bundan sonra adayın birde iş bulma sorunu büyük bir engel olarak önüne
çıkmaktadır.AŞ , LTD , Tüzel ve Gerçek kişilere ait işletmelerde stajyer çalıştırma zorunluluğu
getirilmelibu konuda odalar ve İş-Kur ortak bir protokol imzalayarak stajyerlerin iş bulamama riskini
ortadan kaldırmalıdır.
YÜKSEK LİSANS
2 yıllık staj süresi 3 yıla çıkarıldı ve stajyer adaylar bu sürenin kısaltılması yollarını ararken özel bir
ticarethane olan özel üniversitelere tüm kazancını vemek zorunda kaldı.Parayla alınan ve içi boş
yüksek lisans diplomaları stajyerlere 5.000 ile 12.000 TL. arasında ek bir maliyet külfeti getirmiştir.
STAJDAN YETERLİLİĞE PARASAL MALİYET
Bir mali müşavir olmanın parasal maliyeti 30.000 ila 40.000 TL arasındadır.( bu rakamların ortaya
çıkarılmasında adayın ilinden başka bir ile dershaneye gittiğini de düşünmemiz gereklidir).Bu maliyet
kesinlikle düşürülmelidir.Odaların kontrolünde Stajı başlama sınavını kazanan, stajyerler arasında bir
yardımlaşma sandığı kurulmalıdır.Böylece ruhsat ücretleri ve büro kurulmalarında yardımlaşma
sağlanmış olacaktır.
TEOS CD LERİ
Staja başlama ve değerlendirme sınavını kazanan adaylar büyük bir heyacanla TEOS eğitim cd lerini
beklemekte bu cd leri açtığında ise staja başlama sınav konularıyla aday tekrar karşılaşmaktadır.Bu
çıtayı atlayana neden tekrar aynı konular gelmektedir.Bu meslekle hiç ilgisi olmayan kişiler 9 aylık
tezsiz yüksek lisansla bu mesleğe girme şansını yakalamata başarılı olursa da bu cd lerin cevaplarını
internetten bularak gelişim göstermeden başarılı olmaktadır.Bu eğitim cd leri ve eğitim işinin
odalardan bağımsız yapılması büyük bir sorundur.Odalar ortak edilmeli ve gelişimi sağlayacak derece
de video görsel destekli ders anlatımları olmalıdır.
SINAV KOMİSYONU
Sınav komisyon üyeleri her dönem değiştirilmeli böylece sınavın güvenilirliği artacaktır.
SERTİFİKALAR RUHSATIN ÖNÜNDE Mİ?
Tıp kanunuda mezun olduğunda sen doktorsun derler ancak SMMM Ruhsatı aldığında ise hayır sen
danışman değilsin denetçi değilsin denilir.Kanun metnine bakıldığında ise işletme denetimi der bu
paradoks anlaşılması güç bir durumdur.Ruhsatla denetçi olacaksın denilir ama olamazsın KGK
sınavlarına girmen gerekiyor denilir dolayısıyla KGK ve Odaların ortak imzalayacağı bir protokolle stajı
başlama sınavını kazanan adaya 2 yıllık süre içerisinde denetçi eğitimi verilmeli ve hiçbir sertifika
Ruhsatın önüne geçememelidir.
FİİLİ YIPRANMA ZAMMI
Meslek mensubu gerek kanunların sık sık değişmesi , gerekse yığınlar halindeki iş yükü nedeni ile
sağlığından olmaktadır.Dolayısıyla tıpkı polis, asker meslek gruplarındaki fiili yıpranma
zammısüresinin meslek mensubu ve aday meslek mensuplarına da uygulanması gereklidir.
FORMASYON EĞİTİMİ
Her Meslek Mensubu bir eğitimcidir dolayısıyla üniveristelerde ve Ticaret Meslek Liselerinde
rahatlıkla ders anlatabilmelidir.Bu nedenle aday stajyerlerin staj süresince protokol imzalanan
üniversitelerden formasyon eğitimi alınmalı ve YÖK denkliği olmalıdır.Bu kural tüm meslek
mensuplarına teşmil edilmelidir.
YABANCI DİL VE BİLGİSAYAR EĞİTİMİ
Stajı kazanan aday meslek mensubuna odalar aracılığıyla bilgisayar ve yabancı dil verilmesi mesleği
iyi bir noktaya taşıyacaktır.Bu kurslar etkin eğitmenlerce verilmeli mesleki yabancı dilde bilanço
okuma sağlanmalıdır.
DÜŞÜK TEZKİYE NOTU
Bilindiği üzere, tezkiye notu yeterlilik sınavları içerisinde 8. ders kapsamında olup yeterliliğe katkısı
önemlidir.Düşük tezkiye notlarında odalara yeniden not verme hakkı getirilmeli nihai not düşük
notlarda ,oda tarafından yeniden değerlendirilebilmelidir.Böylece stajyer adayın ortada bir
mağduriyeti söz konusu ise bu durum oda tarafından engellenmiş olacaktır.
ODALARIN EĞİTİM BİRİMLERİNİN AKADEMİK BİRİMLERE DÖNÜŞTÜRÜLMESİ
Odalar akademik bir eğitim birimi oluşturmalı kesinlikle stajyere katkı sağlamayan eğitmenlerle
çalışmamalıdır.Oda eğitim birimi Mali Müşavir, Yeminli Mali Müşavir, Avukat ve Akademisyenlerden
oluşmalıdır.Odaların ilgili eğitim birimi akademik birime dönüştürmelidir.
ÖZET
Bu mesleğin staj süresi 2 yıla düşürülmeli staja
başlama sınavı üç kategoride değerlendirilip 6 ayda bir
yılda 2 defa düzenlenmelidir.Başarılı olan ders
grubunda aday artık sınava girmemelidir.Odalar
mesleğin staja başlamasından 2 yıllık staj süresince
adaya uygulamalı ve pratik eğitimi vermeli bu mesleğin
pişme yeri kesinlikle oda derslikleri olarak özel
dershanelerde kurs açılması yasaklanmalıdır.Yeterlilik
sınavı kaldırılmalıdır.
Bu mesleğin iyi bir noktaya gelmesi için üniversiteler de
Mali Müşavirlik Bölümü açılmalıdır.Gerçek veya Tüzel
kişi işletmelerde öncelikle stajyerler çalıştırılmalı
böylece stajyerlerin iş bulamama riski ortada
kaldırılmaldır.Stajyer ve oda sıkı ilişkiler içerisinde olup
her stajyerin bir denetçi olması için gerekli denetim
eğitimi verilmeli yine her meslek mensubunun bir
eğitmen olduğu ve formasyon eğitiminin verilmesi
işlemleri yapılmalıdır.Artık doğum sancısı çeken bu
mesleğin artık bu sancılardan kurtulması ve hakettiği
yere gelmesi dileğiyle… Dr.Murat DEMET
Download

Dosya - Dr.Ahmet Ozansoy