MADDELERİN
VE
KARIŞIMLARIN
SINIFLANDIRILMASI,
ETİKETLENMESİ
VE
AMBALAJLANMASI HAKKINDA YÖNETMELİK (SEA)
(11/12/2013 tarih ve 28848 Sayılı Resmi Gazete-Mükerrer)
19 MART 2014
ANTALYA
HAYDAR HAZER
Kimyager
1
SUNUM İÇERIĞI
Neden CLP/SEA
 Yönetmeliğin amacı, kapsamı
 Yükümlülükler
 Sınıflandırma
 Ambalajlama
 Etiketleme

2
NEDEN CLP ?
Madde - oral toksisite LD50 = 257 mg/kg

GHS
Tehlikeli

Taşımacılık Sıvı: Az toksik; katı: Sınıflandırılamaz

EU
Zararlı

US
Toksik

Kanada
Toksik

Avustralya Zararlı

Hindistan
Toksik Değil

Japonya
Toksik

Malezya
Zararlı

Tayland
Zararlı

Çin
Toksik Değil

Korea
Toksik
CLP
 Zararlılık
4
Sınıflandırması
– 27 zararlılık sınıfı
• 16 fiziksel, 10 sağlık, 1 çevre
– 84 zararlılık kategorisi örn.:
• Alevlenebilir sıvı, kategori 1, 2, 3 & 4
• Kansorojen, Kategori 1A, 1B & 2
• Zararlılık İletişimi- Etiket
 – Zararlılık İşareti (Piktogram), uyarı
kelimesi, zararlılık ifadesi,
 Önlem ifadesi
• Zararlılık İletişimi- GBF
GHS-CLP FARKLıLıKLARı?
 GHS
Zararlılık Sınıfının hepsini içerir
 Aşağıda
belirtilen zararlılık
Katogorilerini içermez
5
Alevlenebilir sıvılar kategori 4
 Akut Toksisite kategori 5
 Çilt aşındırıcı/tahrişi
kategori 3
 Aspirasyon zararlı
kategori 2
 Akut sucul toksisite
kategori 2 and 3
 Ciddi göz hasarı/ Göz tahrişi kategori 2B

CLP TÜZÜĞÜ

20 0cak 2009 tarihinde yürürlüğe girdi
1 Haziran 2015 Tarihinde
- 67/548 EC Direktifi (DSD) ve
- 1999/45/EC Direktifi (DPD)
Yürürlükten kalkacak.

6

1272/2008/EC Tüzüğü 31 Aralık 2008
tarihinde yayımlandı.
SEA YÖNETMELIĞI



13 Aralık 2013tarihinde yayımlandı ve
yürürlüğe girdi.
Maddeler 1 Haziran 2015 karışımlar
1Haziran 2016 yılına kadar SEA
Yönetmeliğine göre sınıflandırılabilir
1 Haziran 2016 Tarihinde
- Tehlikeli Maddelerin ve Karışımların
Sınıflandırılması, Ambalajlanması ve
Etiketlenmesi Hakkında Yönetmelik
(SAE)
Yürürlükten kalkacak.
7
MEVCUT VE YENI MEVZUATTAKI TERMINOLOJI
DEĞIŞIKLIKLERI
Mevcut
Yeni
SAE Yönetmeliği
SEA Yönetmeliği
Ek-II
Ek-VI
Tehlikeli
Zararlı
Müstahzar
Karışım
Sembol
Zararlılık İşareti (Piktogram)
Tehlikenin gösterilmesi- Xi
Uyarı kelimesi- DİKKAT
Risk İbaresi- R38
Zararlılık ifadesi- H315
Güvenlik ibaresi-S2
Önlem İfadesi-P102
8
BÖLÜMLER
1.BÖLÜM
Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
2.BÖLÜM
Zararlı Maddeler ve Karışımların Sınıflandırılması,
Etiketlenmesi ve Ambalajlanmasına İlişkin Genel
Hükümler
3.BÖLÜM
Zararlılık Sınıflandırması
4.BÖLÜM
Etiket Uygulamaları ve Zararlılık İletişimi
5.BÖLÜM
Ambalajlama
6.BÖLÜM
Maddelerin Sınıflandırılmasının ve Etiketlenmesinin
Uyumlaştırılması ve Uyumlaştırılmış Sınıflandırma ve
Etiketleme Envanterinin Oluşturulması
7.BÖLÜM
İşbirliği, Yardım Masası
8.BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
9
EKLER
EK-1
Zararlı madde ve karışımların sınıflandırılması ve etiketlenmesine
ilişkin gereklilikler
EK-2
Belirli maddelerin ve karışımların etiketlenmesi ve
ambalajlanmasına ilişkin özel kurallar
EK-3
Zararlılık ifadeleri listesi, ilave zararlılık ifadeleri ve ilave etiket
unsurları
EK-4
Önlem ifadelerinin listesi
EK-5
Zararlılık işaretleri
EK-6
Bazı tehlikeli maddeler için uyumlaştırılmış sınıflandırma ve
etiketleme-Listesi
EK-7
Tehlikeli maddelerin ve müstahzarların sınıflandırılması,
ambalajlanması ve etiketlenmesi hakkında yönetmeliğe göre yapılan
sınıflandırmanın bu yönetmeliğe uyarlanmasına ilişkin çevrim
tablosu
10
EKLER
EK-8
Maddelerin Sınıflandırılması Ve Bildiriminin Yapılmasına İlişkin
Koşullar
EK-9
Standart test rejimlerinin uyarlanmasına ilişkin genel hükümler
EK-10
Halka Sunulacak Bilgiler
EK-11
Zararlılık değerlendirmeleri ve uyumlaştırılmış sınıflandırma
için başvuru formatı
11
Yönetmeliğin Amacı :

Piyasaya arz edilen maddelerin, karışımların ve bazı
eşyaların, insan sağlığı ve çevre üzerinde
yaratabilecekleri olumsuz etkilere karşı yüksek
seviyede koruma sağlamak ve serbest dolaşımlarını
temin etmek üzere sınıflandırılmasına,
etiketlenmesine ve ambalajlanmasına ilişkin idari ve
teknik usul ve esasları düzenlemek.
12
KAPSAM
Piyasaya arz edilen maddelerin ve
karışımların
sınıflandırılmasını,
zararlı
maddelerin ve karışımların etiketlenmesini
ve ambalajlanmasını,
 İmalatçı, ithalatçı ve alt kullanıcıların,
piyasaya
arz
edilen
maddeleri
ve
karışımların
sınıflandırmasına
ilişkin
hükümleri,
 Tedarikçilerin, piyasaya arz edilen zararlı
maddeleri ve karışımları etiketlemesi ve13
ambalajlamasına ilişkin hükümleri,

KAPSAM

İmalatçı, eşya üreticileri ve ithalatçıların,
Kimyasalların Envanteri ve Kontrolü
Hakkında Yönetmeliğin Ek-1’inin 1 inci, 2
nci ve 3 üncü başlıklarında yer alan
maddeler hariç, bu Yönetmeliğin Ek-8’inin 1
inci, 3 üncü, 4 üncü ve 5 inci başlıklarında
belirtilen koşulları sağlayan ve piyasaya arz
edilmeyen maddelerin sınıflandırmasına
ilişkin hükümleri,
14
KAPSAM
 Ek-6’nın
üçüncü
bölümünde,
uyumlaştırılmış sınıflandırma ve etiket
bilgilerinin yer aldığı madde listesinin
oluşturulmasını,
 Zararlı maddelerin sınıflandırma ve
etiketleme bildirimine ilişkin hükümleri,
15
KAPSAM DIŞI
 Tıbbi
ürünler;Veteriner Ürünleri
 Kozmetik ürünleri;
 Atık niteliğindeki madde ve karışımları;
 Gıda maddeleri;
 Hayvan yemleri;
 Radyoaktif maddeler ve radyoaktif madde
içeren karışımları;
 İnvasiv veya insan vücudu ile doğrudan fiziksel
temasla kullanılan tıbbi cihazlar;
16
KAPSAM DIŞI
Herhangi bir muamele veya işlem görmemeleri kaydıyla,
yeniden ihracatı amacıyla geçici depolamada veya bir
serbest bölgede veya antrepolarda bulunan veya transit
halindeki ve gümrüğe tâbi olan maddeler ve karışımları.
 İzole edilmemiş ara maddeleri.
 Türkiye’deki işyeri ve çevre mevzuatına uygun olarak,
kontrollü koşullar altında kullanılmaları kaydıyla,
bilimsel araştırma ve geliştirme çalışmaları için üretilen
veya ithal edilen maddeler ve karışımları.
 Demiryolu, karayolu, deniz yolu, içsu yolu veya
havayoluyla taşınması;

17
İLGİLİ KURULUŞ
Sağlık Bakanlığı
- Biyosidal ürünler
 Gıda,Tarım ve Hayvancılık
Bakanlığı
- Bitki koruma ürünleri
 İçişleri Bakanlığı
- Sivil amaçlı patlayıcılar
 Gümrük ve Ticaret Bakanlığı - Deterjanlar, hava aromatize
edici ürünler, kuvvetli asit
veya
baz içeren temizlik
ürünleri ve
havuz suyunda
kullanılan
yardımcı
18
kimyasallar

İLGİLİ KURULUŞ
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı
ile İçişleri Bakanlığı
- Patlayıcı ve piroteknik
maddeler
 Çevre ve Şehircilik Bakanlığı - Diğer zararlı madde ve
karışımlar ve koordinasyon

19
İmalatçıların , İthalatçıların ve
Altkullanıcıların Yükümlülükleri






Maddeleri veya karışımları piyasaya arz etmeden önce
sınıflandırır,
Ek-8’de belirtilen ve piyasaya arz edilmemiş olan maddeleri
sınıflandırır.
Zararlı maddeler ve karışımların etiketlenmesi ve
ambalajlanmasını sağlar,
Tedarik zincirinde sınıflandırma, etiketleme ve ambalajlama
hükümlerini yerine getirmek üzere işbirliği yapar
Sınıflandırma ve etiket bildiriminde bulunur,
İlgili kuruluşun talebi halinde istenen bilgileri verir,
20
AKTORLER VE YÜKÜMLÜLÜKLERI
Sınıflandırm Etike
a
t
Ambalaj
Bildiri
m
Bilgilerin
Muhafazası
10 yıl
Üretici
Evet
Evet
Evet
Evet
Evet
İthalatçı
Evet
Evet
Evet
Evet
Evet
Alt
kullanıcı
Evet *
Evet
Evet
Hayır
Evet
Dağıtıcı
Hayır**
Evet
Evet
Hayır
Evet
* Bileşiminde değişiklik yaparsa sınıflandırmalı. Yoksa diğer aktorün
sınıflandırmasını kullanır
** Dağıtıcı diğer aktorlerin sınıflandırmasını kullanabilir.
21
SEA UYGULAMA TAKVİMİ
1 Haziran 2015
Maddeler ve
Karışımlar
Sınıflandırma
SAE zorunlu
SEA isteğe bağlı*
*Etiket: SEA
GBF:SAE ve SEA
1Haziran 2016
Maddeler
Sınıflandırma ve
Etiketleme
SEA zorunlu
GBF: SAE ve SEA
Maddeler ve Karışımlar
Sınıflandırma ve Etiketleme
SEA zorunlu
GBF: SEA zorunlu
Karışımlar
Sınıflandırma
SAE zorunlu
SEA isteğe bağlı *
*Etiket: SEA
GBF:SAE ve SEA
22
SINIFLANDIRMA
Zararlılık Sınıfı-Fiziko-kimyasal:
1. Patlayıcılar (Kararsız patlayıcılar, Bölüm 1.1, 1.2, 1.3, 1.4, 1.5, ve 1,6)
2. Alevlenebilir gazlar (Kategori 1 ve 2)
3. Alevlenebilir aerosoller (Kategori 1 ve 2)
4. Oksitleyici gazlar (Kategori 1)
5. Basınç altındaki gazlar (Sıkıştırılmış gaz, sıvılaştırılmış gaz, soğutulmuş sıvı gaz,
çözünmüş gaz)
6. Alevlenebilir sıvılar (Kategori 1, 2 ve 3)
7. Alevlenebilir katılar (Kategori 1 ve 2)
8. Kolay tepken madde ve karışımlar (Tip A, B, C, D, E, F, ve G)
9. Piroforik sıvılar (Kategori 1)
10. Piroforik katılar (Kategori 1)
11. Kolay ısınabilir madde ve karışımlar (Kategori 1 ve 2)
12. Suyla temasında alevlenir gazlar çıkaran madde ve karışımlar (Kategori 1, 2 ve 3)
13. Oksitleyici sıvılar (Kategori 1, 2 ve 3)
14. Oksitleyici katılar (Kategori 1, 2 ve 3)
15.Organik peroksitler, (Tip A, B, C, D, E, F ve G)
16. Metal aşındırıcılar (Kategori 1)
23
SINIFLANDIRMA
Zararlılık Sınıfı-İnsan
Sağlığı:
1-Akut toksisite, (Kategori 1, 2, 3 ve 4)
2- Cilt aşındırıcı/tahrişi, (Kategori 1A, 1B, 1C ve 2)
3- Ciddi göz hasarı/göz tahrişi, (Kategori 1 ve 2)
4-Solunum veya cilt hassaslaştırıcı (Kategori 1)
5-Üreme hücresi mutajenisitesi, (Kategori 1A, 1B ve 2)
6-Kansorojen (Kategori 1A, 1B ve 2)
7-Üreme sistemine toksik (Kategori 1A, 1B ve 2)
üzerinde veya aracılığıyla etkileri için ek kategori
ayrıca laktasyon
8-Belirli hedef organ toksisitesi (BHOT) – Tek maruziyet ((Kategori 1, 2)
ve sadece bayıltıcı etkiler ve solunum yolları tahrişi için Kategori 3)
9-Belirli hedef organ toksisitesi (BHOT) – tekrarlanan maruziyet
(Kategori 1 ve 2)
10-Aspirasyon zararlı(Kategori 1)
24
SINIFLANDIRMA
Zararlılık Sınıfı-Çevre:
1-Sucul çevre için zararlı
(Akut Kategori 1, Kronik Kategori 1, 2, 3, ve 4)
*Ozon tabakası için zararlı
25
SINIFLANDIRMA
1-Zararlılık İşaretleri
1-Zararlılık İşaretleri-Fizikokimyasal
2-Zararlılık İşaretleri-İnsan Sağlığı
3-Zararlılık İşaretleri- Çevre
26
Maddelerin Sınıflandırması
ve Etiketlenmesi
Sınıflandırma Adımları:
1. Mevcut Bilgilerin Toplanması
Test verileri, test haricindeki veriler, insan verileri, diğerleri
2. Verilerin İncelenmesi
Uzman Yorumu; uygun, güvenilir veri
3. Bilgilerin değerlendirilmesi ve gözden geçirilmesi
Uygulanacak kriterler; delillerin değerlendirilmesi
4. Sınıflandırma kararı
Eğer madde/karışım sınıflandırma kriterlerini karşılıyorsa
Zararlılık sınıfı ve kategorileri
27
AMBALAJLAMA





Ambalaj; içeriği dışarıya çıkmayacak şekilde olmalı,
Ambalajı ve kapatma aksamını oluşturan malzemeler, ambalajın
içeriğinden olumsuz yönde etkilenecek ya da içeriği ile tehlikeli
bileşikler oluşturmaya izin verecek şekilde olamaz,
Ambalaj ve kapatma aksamı, sağlam ve dayanıklı olmalı,
Değiştirilebilir kapatma aksamıyla donatılmış konteynerler,
ambalaj içeriği dışına çıkmadan yeniden kapatılabilecek şekilde
tasarımlanmalı,
Ambalajın kapatma aksamı önceden açıldığını belli edecek şekilde
yapılmalı,
28
Halka sunulan veya satılan ürünlerde
ambalaj;




Çocukların merakını cezbedecek veya uyandıracak veya tüketicileri
yanlış yönlendirecek şekilde olmamalı,
Tıbbi ürünlerde, kozmetik ürünlerde, gıda veya hayvan yemlerinde
kullanılan sunuş ve tasarım özellikleriyle karışıklığa yol açarak
tüketicileri yanlış yönlendirebilecek şekilde olmamalı,
Kapasitesi ne olursa olsun, akut toksik Kategori 1,2 ve 3 BHOTKategori 1 veya cilt aşındırma Kategorisi 1 olarak sınıflandırılan bir
madde veya karışım içeren ambalajlar, çocuk emniyetli kapatma
düzenekleri ile donatılmalı,
Akut toksik, CMR, cilt aşınma- solunum hassaslaştırma Kategori 2
veya BHOT Kategori 1 ve 2 ,- aspirasyon zararı, veya yanıcı gazlar,
sıvılar ve katılar Kategori 1 ve 2 olarak sınıflandırılan bir madde
veya karışım içeren ambalajlar, uygun dokunsal tehlike işareti 29
taşımalı.
ETİKETLEME









Tedarikçinin adı, adresi ve telefon numarası
Nominal Ağırlık
Ürün tanımı
Zararlılık İşaretleri
Uyarı kelimesi
Zararlılık (H) ifadesi
Önlem (P) İfadesi
İlave bilgiler
Resmi dil
30
ETİKETLEME
Ambalajın hacmi 125 ml’yi aşmıyorsa ve aşağıdaki sınıflandırmaya
sahipse H ve P ifadeleri kullanılmaz









Kategori 1’in oksitleyici gazları;
Basınç altındaki gazlar;
Kategori 2 veya 3’te yer alan alevlenir sıvı maddeleri;
Kategori 1 veya 2’de yer alan alevlenir katı maddeleri;
Kendiliğinden tepkimeye giren maddeler veya Karışım tipi C ile F
arasındaki karışımlar;
Kendiliğinden ısınan maddeler veya Kategori 2’de yer alan
karışımlar;
Su ile temas ettiğinde Kategori 1, 2 veya 3’te yer alan alevlenir
gazlar çıkartan maddeler ve karışımlar;
Kategori 2 veya 3’te yer alan oksitleyici sıvı maddeler;
Kategori 2 veya 3’te yer alan oksitleyici katı maddeler;
31
ETİKETLEME








Ambalajın hacmi 125 ml’yi aşmıyorsa ve aşağıdaki sınıflandırmaya
sahipse H ve P ifadeleri Kullanılmaz
Tip C ile F arasında yer alan organik peroksitler;
Maddeler veya karışımlar kamuya tedarik edilmiyorsa Kategori 4’te
yer alan akut toksisite;
Kategori 2’de yer alan cilt tahrişi;
Kategori 2’de yer alan göz tahrişi;
Belirli hedef organ toksisitesi - Maddeler veya karışımlar kamuya
tedarik edilmiyorsa Kategori 2 ve 3’de yer alan tek maruz kalma;
Belirli hedef organ toksisitesi – Maddeler veya karışımlar kamuya
tedarik edilmiyorsa Kategori 2 ve ’de yer alan sürekli maruz kalma;
Sucul ortama zararlı– Kategori 1’de yer alan akut.
Sucul ortama zararlı– Kategori 1 veya 2’de yer alan kronik.
32
ETİKETLEME



Ambalajın hacmi 125 ml’yi aşmıyorsa ve aşağıdaki sınıflandırmaya
sahipse P ifadeleri Kullanılmaz
Kategori 2’de yer alan alevlenir gazlar;
Üreme sistemi toksisitesi: anne sütü üzerine etkiler veya anne sütü
ile etkiler;
Sucul ortama zararlı– Kronik Kategori 3 veya 4
33
ZARARLILIK İŞARETLERİNİN
HİYERARŞİSİ
GHS 01
GHS 02
GHS 06
GHS 07
GHS 05
GHS 07
GHS 08
GHS07
x
x
x
x
GHS 03
x
Cilt ve göz tahrişi için
Eğer solunum sistemi
hassaslatırıcı için
zararlılık piktogramı
"GHS08" uygulanıyorsa
göz hassaslaştırıcı veya
cilt ve göz tahrişi için
zararlılık piktogramı
"GHS07" kullanılmaz
Maddenin veya karışımın sınıflandırması aynı zararlılık sınıfı
için birden fazla zararlılık piktogramı ile sonuşlanmış
sa,etikette her bir zararlılık sınıfı için en ciddi zararlılık
kategorisine karşılık gelen piktogram kullanılır
34
UYARI KELİMESİ
TEHLİKELİ veya DİKKAT
 Kullanımı maddenin veya karışımın sınıflandırmasına
bağlı
 Etikette “Tehlikeli” uyarı kelimesi kullanılmışsa
“Dikkat” kullanılmaz
 Zararlılık derecesini belirtmek için açık ve sade dil
kullanılmalıdır.
35
GENEL ETIKETLEME KURALLARI
Ambalajın Kapasitesi
Etiket Boyutu (mm)
< 3 litre
En az 52 x 74
> 3 litre <50 litre
En az 74 x 105
>50 litre < 500 litre
En az 105 x 148
> 500 litre
En az 148 x 210
Kare
Kırmızı
çerçeve
a ≥ 1/15
ve ≥1 cm2
Beyaz
zemin
Siyah
sembol
36
GENEL ETIKETLEME KURALLARı




Ambalaj yere konduğunda üzerindeki bilgiler
yatay konumda okunabilecek şekilde olmalı
Etiketin rengi ve görünümü, zararlılık
işaretleri ile üzerinde yer aldığı fon, açık
olarak fark edilecek şekilde olmalıdır
Etikette bulunması gerekli bilgiler, fondan
açıkça
göze
çarpacak
ve
kolaylıkla
okunabilecek
büyüklükte
ve
aralıkta
olmalıdır
Dili piyasaya arz edilen ülkenin resmi
37
dilinde olmalıdır
Etiket ve Ambalajda yer almayacak
ETİKETTE YER ALMAZ

“Toksik değildir”

“Zararsızdır”

“Kirletici değildir”

“Ekolojiktir”
38
ETİKET ÖRNEĞİ
39
TEŞEKKÜR EDERİM
40
Download

Haydar HAZER