SÜRÜTME AĞLAR
•
Sürütme ile yapılan avcılık, insan gücü veya
mekanik bir güçle istihsal alanında sürütülerek gemiye
alınabilen taraklı kepçe, direç (kaska), kirişli trol,
kankava, tarata, tarlakoz, manyat, ıgrıp ve trol gibi
araçlarla yapılan avcılıktır. Bunlar iki ana grup altında
toplanabilirler. Birinci grup sahile çekilenler, ikinci grup
ise tekneye alınanlardır.
• Sahile Çekilen Sürütme Ağlar
• 1. Barabat (Tarlakoz)
•
Sahili kumsal olan bölgelerde, yeri tespit edilen
sahile yakın balık sürülerinin etrafı çevrilerek sahile
çekilerek yapılan avcılıktır. Genellikle, gece ve gündüz
zargana avında kullanılmaktadır.
• Barabat için piyasada kumaş halinde
bulunan çeşitli ağlar kullanılır. Genelde 3-4
farklı yapıda ağ kullanılır. Kullanılan bu
ağların göz açıklığı ve iplik kalınlığı
değiştiği gibi, kullanıldıkları yerlere göre de
derinlikleri değişmektedir.
2. Manyat
•
Sahili ve dip yapısı kayalık olmayan
yörelerde, sahile yaklaşan, bilhassa demersal
balıkların avında kullanılmaktadır. Genellikle
barbunya balığı, dil balığı, izmarit balığı ve
sardalya balığının avında kullanılmaktadır.
•
Manyatlar kurşun yaka ağırlığı, yüzdürücüleri
su altına çekebilecek ağırlıkta hazırlandığından,
derin sulara bakıldığında dip trolü görevi
yapabilme özelliğine sahiptir.
Iğrıp
•
Sahile yaklaşan balık sürülerinin etrafını
çevirmek suretiyle, sahile çekilmelerini
sağlayacak av aracıdır. Boyutları ve ağ göz
açıklığının değişik olmasına bağlı olarak değişik
adlar almaktadır. Örneğin; palamut ığrıbı, kolyoz
ığrıbı, hamsi ığrıbı gibi.
•
Iğrıplar da manyatlar gibi değişik göz
açıklığında ve değişik kalınlıktaki ipliklerden
örülmüş kumaş halindeki ağların kesilmesi ile
hazırlanır. Kullanılan diğer malzeme ise
manyatta olduğu gibidir.
Sahillere Çekilen Sürütme
Ağlarla Avcılık
•
•
•
•
•
Bu tür ağlarla sahillerde büyük kaya ve taşlar bulunmayan
kumsallarda av yapmak mümkündür.
Ağ teknesi sahile yakın hareket ederek avlanacak balık sürülerini
arar. Balık arama işlemi avlanacak balık türüne göre birkaç yöntemle
yapılabilir. Örneğin; Gündüz zargana sürüsü aranıyorsa; tekneden balık
olabileceği tahmin edilen yerlere taş atılarak ürkütme yöntemi uygulanır.
Sürünün olduğu yere taş atıldığında birkaç balık yukarı fırlar. Geceleyin
aynı tür balık ise el lambasının yakılıp söndürülmesi ile aranmaktadır.
Balık sürüsünün yeri tespit edildiğinde ağ teknesi sahile yaklaşarak
halatın bir ucunu dışarıda bırakacağı birine bırakır. Önce halatlar sonra da
ağlar denize dökülür. Balık sürüsünün etrafı bir “U” şeklinde çevrilmiş olur.
Gemiciler önce halatları daha sonra ağları kıyıya çekerler.
Balık sürüleri sıkışıp çıkacak yer bulamayınca denize doğru uzanan
torun içine giderler.
Balıkçılar tarafından torda toplanan balıklar henüz canlı iken seçilip
küçük ve kıymetsizler denize atılır. Pazar büyüklüğünde olanları ise
karaya alınır. Sahile çekilen ağlar tekrar toplanarak ağ teknesine istif
edilirler. Ağlar ikinci kez atılması için halatlar da toplanır.
Kargılı Ağ
•
İki ayrı ağdan oluşan kargılı ağlar kefal türü
balıkların avında kullanılır. Bu balıklar etrafının
çevrildiğini hissettiğinde, ağın üst yaka kenarına
yaklaşarak mantarlar üzerinden dışarıya atlarlar.
İşte, bu özelliklerden yararlanılarak
yararlanılarak mantarlar arkasına serilen ikinci
ağ yardımı ile atlayan balıkların yakalanması
sağlanır.
•
Kargılı ağlarda kullanılan iki farklı ağdan
birisi “barabat” ağıdır.
TROLLER
• Trolle avcılık, ülkemizde gırgır avcılığından sonra 2.
sırayı almaktadır. Kullanılan ağların yanı sıra, insan
gücüne fazla gereksinim duyulmadığı için çok ekonomik
bir avlanma yöntemidir.
• Verimli Trol Avcılığı;
• Ağların iyi kesilip donatılması
• Trol ağının istenilen şekilde açılmasını sağlayan
kapıların ve bunların bağlantılarının iyi dizayn edilmesi
• Donatılacak trol ağının boyutları ve özelliği
• Trol ağını çekecek teknenin gücü, tonajı ve boyutu
önemlidir.
Dip Trolleri
•
•
•
•
•
•
Demersal ve dibe yakın yaşayan palejik balıkların
avında kullanılan trol ağlarıdır.
Dip trolleri, 2 ayrı yöntemle kesilen ağlarla hazırlanır.
2 Parçadan Oluşan Dip Trolleri
Hazırlanırken kullanılan ağlar, alt ve üst olarak 2 parça
halinde kesilen ağların birbirine eklenmesi ile torba
şeklini alan dip trol ağlardır.
Diğer dip trollerinde olduğu gibi, kanat, karın, uzatma
parçası ve balığın toplandığı tordan oluşmaktadır.
Ancak, alt ve üst parçaların birbirine eklendiği yan
çizgide, güçlendirici olarak halat bulunmaktadır.
Dip trol ağının üst yakasında yüzdürücü olarak
mantarlar, alt yakasında ise batırıcı olarak zincir
ağırlıklar vardır.
Dört Parçadan Oluşan Dip
Trolleri
•
•
•
Palejik balıkların avlanması amacı için hazırlanmış trol
ağlarıdır. Dip trol ağlarına göre daha çok geliştirilmiş
olup su içerisinde istenilen seviyede tutulabilmektedir.
Ortasu trol ağının yüzdürücü yakasına monte edilen
“Net sounde” ile trol ağının dipten olan mesafesi
ölçülebildiği gibi balık sürülerinin trol ağına girip
girmediği veya ne kadar girdiği belirlenebilmektedir.
Tekneye monte edilen balık bulucu yardımı ile balık
sürüsünün yeri ve derinliği tespit edildiğinde, orta su
trol ağının ağzı bu derinliğe ayarlanarak balık
sürüsünün tora girmesi sağlanabilmektedir.
Orta su trolleri
• Orta su trolleri, tek tekne ile çekilebildiği gibi, iki tekne ile de
çekilebilmektedir.
• a) İki Tekne İle Çekilebilen Orta Su Trolleri
•
Orta su trol ağının ağız kısmının daha iyi açılabilmesini
sağlamak ve daha büyük trol ağlarının istenilen hızda çekilebilmesi
için iki tekne ile çekilmektedir.
• b) Tek Tekne İle Çekilen Ortasu Trolleri
•
İki tekne ile çekilen orta su trol ağlarının avantajları yanında
birçok dezavantajları da vardır.
•
Öncelikle bir tekne yerine 2 teknenin maliyeti ve yakıtları yanı
sıra, teknede çalışan eleman sayısınında fazla olması maliyeti
artıran unsurlardır.
•
Ortasu trol ağının ağzının açılmasından doğan problemler,
gelişen teknoloji sayesinde kapılarda ve bağlantılarda yapılan farklı
donanımlarla çözümlenmiştir.
TROL AVCILIĞININ YAPILIŞI
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Gece ve gündüz yapılan avcılıkta uygun dip zemini bulunduğunda, trol
ağı, torbadan başlamak üzere geminin arka tarafında yer alan makaradan
kaydırılarak denize atılır.
Maçalara gelindiğinde, ağın ve üstünde yükselip yüzdürülmesi
sağlanır ve palamar halatı serbest bırakılarak gemiye 3 mil/saat hız verilir.
Palamar halatı bittiğinde kapılar suya indirilir ve suyun yüzünde bir
müddet aynı hızda yüzdürülerek açılmaları ve duruş şekilleri kontrol edilir.
Yine aynı hızda olmak üzere kapılara bağlı tel halatlar vinçlerce
kontrol edilerek istenilen uzunlukta salınır ve vinçler kilitlenir.
Teknenin hızı 1 mil/saat düşürülerek ağın dibe oturması sağlanır.
Bundan sonra trol çekimi ortalama 2 mil hızla başlatılır.
İstenilen zamanda çekildikten sonra tekne vinçlerinin çekiş hızına ve
motor gücüne göre 0.5 mil/saat süratle giderken trol vinç halatları toplanır.
Kapılar tekneye alınır veya bağlanır.
Kapıya bağlı palamar halatı kapıdan kurtarılarak vinç makarasına
sarılır ve bu işlem maçalar arka makaraya gelinceye kadar devam eder.
Bu vaziyette tekneye 2mil/saat sürat verilerek ağın süzülmesi ve su
üstüne çıkması beklenir.
Teknede sürat kesilir. Genellikle el kuvvetiyle ağ arka makaradan
kaydırılarak gemiye çekilir.
• Avlanan balıklardan, kanatlara ve omuz ağlarına
takılanlarda bu arada torbaya süzülürler.
•
Torbada biriken av materyalini elle gemiye
almak mümkün olmadığında, sapan vurularak,
palanga yardımıyla, ağ kısım, güverteye alınır.
•
Son olarak da torba gemiye alınır ve asılı
vaziyette torba altı düğümü çözülerek balıkların
güverteye boşalmaları sağlanmış olur.
•
Trol ağı gemiye alınırken, tekrar denize
atılacak vaziyette, güvertede toplanır.
Gerektiğinde ağ torbası bağlanıp tekrar denize
atılabilmelidir.
•
Trol ağı, yandan ve arkadan atılabilen şekli
vardır. Türkiye’de tamamı arkadan atılır.
Orta Su Trolü
•
•
•
•
•
•
Göçmen balıkların avcılığında kullanılan, dibe temas etmeksizin suyun
ortasına veya yüzüne yakın kısımdan çekilen trol ağlarıdır.
Teknik özellikleri dip trolünce olduğu gibidir. Ancak, dip trol ağlarında
kurşun yaka, mantar yakanın gerisinde geldiği halde, ortasu trolünde kurşun
yaka ve mantar yaka aynı hizadadır. Dip trol ağlarında bulunan kapı ve
muhafaza bu ağlarda olmayıp, çift tekne ile çekilmektedir. Ayrıca, ortasu
trolünce torbanın önünde, torbaya giren balıkların çıkışını engelleyici, ağdan
yapılmış bir perde bulunmaktadır.
Ortasu trolü ile balık avcılığında, ortasu trol ağı bulunan tekne tarafından
ağ denize bırakıldıktan sonra, halatın diğer ucu ana tekneye yanaşan diğer
tekneye verilir. Ağın düzgün açılmasını müteakip, iki tekne arasında yaklaşık
75 m’lik bir mesafe bırakılarak, belirli bir müddet çekim yapılır. Çekim hızı dip
trolüne göre daha fazladır. Çekim bittikten sonra tekneler birbirine yanaşırlar.
Halat tekrar ağ bulunan tekneye verilir ve ağın tekneye alınması sağlanır.
İstavrit, hamsi, sardalya, çaça ve çinekop avcılığında kullanılır.
Bu tür avcılık ile yer, zaman ve tür yasakları dışında bütün sezon avcılık
yapmak mümkündür.
Yaygın olarak Orta Karadeniz’de kullanılır.
Kombine Trol
•
Esas itibariyle, bir dip trolü olmakla
beraber, kapıları değiştirilerek veya
kapılarından şamandıra ile yüzdürülerek
orta su trolü olarak kullanılan trol ağıdır.
•
Ülkemizde genellikle kombine trol
avcılığı yapılmamaktadır.
TROLÜN BÖLÜMLERİ
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Çelik halatlar (Esas halat)
kapılar
Palamar (Halatlar)
Maçalar
Kanatlar
Mantar yaka
Kurşun yaka
Omuz ağı
Karın ağı
Tünel
Torba
Torba muhafazası
Trolde Kullanılan Halatlar
• Esas Halat : Kapılar ile gemi arasındadır.
• Palamar (El halatı) : Kanatlarla kapıları birleştirir.
• Baş Halatı : Mantar yakada bulunur. Bazen sardon ağı
ile beraber sardon halatı da beraber olabilir.halat
materyali çelik takviyeli olabilir.
• Yer Halatı : Kurşun yakada bulunur. Yapısında takviye
olarak çelik teller kullanılmıştır. Kurşunlar bu halata
bağlanır. Sardon koruyucu ağ kullanarak, sardon halatı
ile esas ağa bağlanmıştır.
• Koruyucu Halatlar (Destek Halatı) : Ağ torbanın fazla
yük karşısında parçalanmaması için etrafı halatla
desteklenir. Yani ağın dirençlere karşı korunması için
değişik sayıda kullanılır. Bu halatın uçları, baş ve yer
halatı ile bağlantılıdır.
•
•
•
•
•
Bağlantı Halatı : palamarlar ile kapıya bağlı tel halatı
birbirine bağlar. Ağ, gemiye alınırken esas yük bu
halata verilerek, kapılar serbest kalır ve palamar
halatının vinçle çekilmesine yardımcı olur.
Bolç Halatı : bu halatın görevi, kurşun yaka halatı ile
ağı birleştirmektir. Yer halatı, doğrudan ağa
birleştirilirse ağ çabuk yıpranır.
Kuvvetlendirme Halatı : Ağ, bolç halatına
birleştirildikten sonra kuvvetlendirme halatına
birleştirilir. Ondan sonra yer halatına birleştirilir.
Birleştirme Halatı : Bu kısmın görevi, baş halatı, yer
halatı ve palamarı birleştirmektir. Genelde teldendir.
Haydaroz İpi : Trol torbası son bölümünü açıktan ana
halata bağlayan ara halata “Haydaroz ipi” adı verilir. Bu
amaçla 16-18 mm çaplı sentetik halatlar (poli propilen)
kullanılır. Çekim anında, torbanın emniyetini sağlar.
Torba dipte bir engele takılıp kalırsa, tersten haydaroz
ipi yardımıyla tekneye geri alınır.
İyi bir trol ağında şunlara dikkat
edilmelidir;
• Ağı kullanacak geminin teknik özellikleri ve avcılık metodu, öncelikle
göz önünde bulundurulmalı
• Buna göre, ağın dizaynı ve ölçüleri, direnci, çekicinin gücü ve hızı
arasında orantı kurmalı
• Ağ mümkün olduğu kadar yüksek ve geniş ağız açabilmeli
• Ağın direnci fazla olmamalı, dolayısıyla çekiş hızı kuvvetinin fazla
olmaması
• Ağın denzide çekilişi ile gemiye alınışı esnasında esas halatlara ve
yardımcı halatlara isabet edecek direncin bu halatlarca karşılanabilir
özellikte olması
• Ağ materyalinin fiziksel, kimyasal özellikleri ile yapılışı ile donanım
işçiliği ile çok iyi ve sağlam olması
• Ağın denize atılışının ve toplanmasının kolaylıkla ve süratle
yapılabilmesinin sağlanması
• Ağın sudaki batış hızının yüksek olmasına dikkat edilmesi gerekir.
Download

Sahile Çekilen Sürütme Ağlar