BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
ORGANİK TARIM ÜRÜNLERİ Hazırlayan Dilek KOÇ SUBAŞI 2009 T.C. Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi
ORGANİK TARIM ÜRÜNLERİ Türkiye'de Üretim BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
Ülkemizde sözleşmeli yetiştiricilik sistemi ile başlayan organik tarım ürünleri üretimi, konvansiyonel ürünlerde olduğu gibi talep yaratma çabalarının yoğunluk kazanması sonucu bağımsız projelerle gerçekleştirilen üretim şekliyle de desteklenmeye başlamıştır. Dış pazarlarca talep edilen çeşitlerin talep edilen miktarlarda üretilmesiyle 1985 yılında başlayan organik tarım ürünleri üretimi, 2000’li yıllara gelindiğinde yeni bir boyut kazanmıştır. Kuru incir, kuru üzüm ve kuru kayısı ile başlayan organik tarım ürünleri üretimi; bitkisel ürünler, işlenmiş gıda ürünleri ve diğer tarım ve gıda ürünleri olarak sınıflandırabileceğimiz sektörel yelpazeye ulaşmıştır. İlk yıllarda sadece 8 ürün organik olarak üretilirken, 2008 yılında üretilen ürün çeşidi 247’ye ulaşmış, 9.384 üretici 141.752 hektar alanda 415.380 ton ürün elde etmiştir. Organik hayvancılık sektörü henüz gelişmekte olup, özellikle Doğu Anadolu Bölgesi’nde bu konuda yatırımlar yapılmaktadır. Buna bağlı olarak, süt ve süt ürünleri konusunda yurtiçi talep giderek artmaktadır. Organik pamuk üretiminin artmasıyla organik tekstil sektörü giderek önem kazanmış olup, son yıllarda organik ürün yelpazesine organik bebek tekstili, havlu, ev tekstili ve yatak da eklenmiştir. Organik bebek mamaları, bebek giysileri, oyuncak ve bebek kozmetiklerine olan talep özellikle 0­12 aylık bebekleri olan anne babaların hassasiyeti nedeniyle yurtdışında olduğu gibi yurtiçinde de giderek artmaktadır. Ülkemizde organik bitkisel ve hayvansal ürünler üretimi, işlenmesi ve pazarlanması 18 Aralık 1994 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Bitkisel ve Hayvansal Ürünlerin Organik Metodlarla Üretilmesine İlişkin Yönetmelik”, 11 Temmuz 2002 tarih ve 24812 sayılı resmi gazetede yayımlanan “Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik” ile yeniden düzenlenmiştir. Daha sonra bahsi geçen yönetmelik 22.08.2003 tarih ve 25207 sayılı resmi gazetede yayımlanan “Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına Dair Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile revize edilmiştir. Aralık 2004’de de Organik Tarım Kanunu yürürlüğe girmiştir. Söz konusu, kanununun yürürlüğe girişinden yaklaşık 6 ay sonra 10 Haziran 2005 tarih ve 25841 sayılı “ Organik Tarımın Esasları ve Uygulamasına İlişkin Yönetmelik” yürürlüğe girmiştir. Son olarak 17 Ekim 2006 tarih ve 26322 sayılı Resmi Gazete’de ve 25 Ekim 2008 tarih ve 27035 sayılı “Organik Tarımın Esasları ve Uygulanmasına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile revize edilmiştir. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı konu ile ilgili yetkili kamu kurumudur. Organik ürünler üretim ve ticareti özel düzenlemeler gerektirmekte, bu düzenlemelerin de uluslararası bazda kabul görmüş kontrol ve sertifikasyon kuruluşlarınca kontrol edilmesi gerekmektedir. Ülkemizde Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından yetkilendirilmiş 13 kontrol ve sertifikasyon firması faaliyet göstermektedir. Bunlardan 7’si AB ülkelerinde faaliyet gösteren firmaların Türkiye temsilcilikleri olup, diğerleri Türk firmalarıdır.
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2009 1 Türkiye’de Organik Tarımın Gelişimi Üretici Tarım Alanı Ürün Çeşidi Sayısı (Hektar) 313 8 1 037 1 780 23 6 077 1 600 20 5 196 4 035 37 15 250 7 417 53 15 906 8 199 67 24 042 12 275 92 46 523 13 187 95 59 649 15 795 124 111 324 12 428 150 89 827 13 044 179 103 190 9 314 174 162 193 9 427 205 175 073 8 854 210 162 131 10 553 201 135 360 9 384 247 141 752 Yıllar BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
1990 1992 1994 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Kaynak: T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, www.tarim.gov.tr Geçiş Süreci Dahil Genel Organik Tarımsal Üretim Verileri Yıllar 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 Ürün Sayısı 150 179 174 205 203 201 247 Çiftçi Sayısı 12 428 14 798 12 806 14 401 14 256 16 276 14 926 Yetiştiricilik Yapılan Alan (ha) 57 365 73 368 108 598 93 134 100 275 124 263 109 387 Doğal Toplam Üretim Üretim Toplama Alanı (ha) Miktarı (ton) Alanı (ha) 32 462 89 827 310 125 40 253 113 621 323 981 100 975 209 573 378 803 110 677 203 811 421 934 92 514 192 789 458 095 50 020 174 283 568 128 57 496 166 883 530 225 Kaynak: T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, www.tarim.gov.tr
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2009 2 Türkiye Organik Tarımsal Ürünler Üretimi Miktar:Ton Ürünler 2003 2004 2005 2006 2007 2008 21 793 19 752 69 187 10 469 10 744 82 809 7 667 5 940 17 012 3 293 9 473 6 580 388 7 667 3 355 1 335 2 005 923 310 124 34 877 21 379 71 928 9 505 6 456 26 493 5 994 13 278 11 781 3 497 8 112 5 994 1 020 5 662 3 309 1 830 4 789 1 100 291 876 30 268 31 194 52 670 13 988 10 997 22 897 4 821 9 019 9 135 4 098 15 793 4 020 1 412 4 085 2 643 1 348 6 827 937 218 388 10 032 13 756 49 915 14 485 10 531 25 125 3 670 9 628 6 093 4 604 6 821 1 874 430 4 660 2 565 1 088 460 572 289 082 63 960 26 515 28 393 16 687 13 109 15 512 6 402 6 491 19 050 4 571 7 563 2 939 1 320 4 867 4 399 1 632 1 135 524 309 522 55 534 43 915 50 810 15 510 12 096 21 437 8 355 7 767 10 071 7 234 5 938 5 733 996 2 901 4 629 2 239 616 497 431 203 68 310 48 681 32 134 22 012 21 574 19 909 11 143 14 925 10 228 9 008 7 891 4 661 4 220 4 140 4 022 2 674 859 181 415 380 BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
Pamuk Buğday Elma Üzüm Zeytin Domates Fındık Kayısı Mercimek Çilek İncir Vişne Soğan Nohut Biber Kiraz Antepfıstığı Bal TOPLAM 2002 (Diğerleri Dahil) Ham veriler için kaynak: T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, www.tarim.gov.tr Derleyen: İGEME Ülkemizde organik tarımın gelişmesini desteklemek amacıyla 2009 yılı itibarıyla 19 üniversite bünyesinde 21 meslek yüksek okulunda organik tarım bölümü açılmıştır. Türkiye’de Organik Tarım Bölümü olan Üniversite ve Meslek Yüksek Okulları Adıyaman Üniversitesi, Kahta M.Y.O. Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Mudurnu Süreyya Astarcı M.Y.O. Dicle Üniversitesi, Diyarbakır ve Bismil M.Y.O. Atatürk Üniversitesi, İspir Hamza Polat M.Y.O. Gaziantep Üniversitesi, Nizip M.Y.O. Kocaeli Üniversitesi, Arslanbey M.Y.O. Selçuk Üniversitesi, Çumra ve Sarayönü M.Y.O. Dumlupınar Üniversitesi, Simav M.Y.O. Mersin Üniversitesi, Silifke M.Y.O. Cumhuriyet Üniversitesi, Zara Ahmet Çuhadaroğlu M.Y.O. Gümüşhane Üniversitesi, Kelkit Aydın Doğan M.Y.O. Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Artova M.Y.O. Süleyman Demirel Üniversitesi, Aksu Mehmet Uşak Üniversitesi, Sivaslı M.Y.O. Süreyya Demiraslan M.Y.O. Ege Üniversitesi, Ödemiş M.Y.O. Yüzüncüyıl Üniversitesi, Gevaş M.Y.O. Erciyes Üniversitesi, Safiye Çıkrıkçıoğlu M.Y.O. İlke Eğitim ve Sağlık Vakfı (Nevşehir) Üniversitesi, Kapodokya M.Y.O. Kırıkkale Üniversitesi, Kırıkkale ve Delice M.Y.O. Source: http://www.osym.gov.tr/
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2009 3 Türkiye'nin Dış Ticareti BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
Diğer ülkelerde olduğu gibi henüz ülkemizde de organik tarım ürünleri dış ticaretine ilişkin istatistiksel altyapı oluşturulamamıştır. Bahsedilen nedenle, ihracata ait istatistiki değerler ancak Ege İhracatçı Birlikleri kayıtlarından izlenebilmektedir. Buradan hareketle ihracatçı firmalarımızın organik tarım ürünlerini ihraç ederken söz konusu ürün grubunun ihracatının kayda bağlı olduğunu göz önünde bulundurmaları ve ilgili İhracatçı Birliğine kayıt yaptırmaları önem arz etmektedir. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından açıklanan üretim istatistikleri ile Ege İhracatçı Birlikleri tarafından açıklanan dış ticaret istatistikleri arasında önemli bir farklılık görülmektedir. Bahsedilen istatistiksel farklılık aşağıdaki nedenlerden kaynaklanmaktadır.
·
·
·
·
·
Tarım ve Köyişleri Bakanlığı tarafından açıklanan istatistiki veriler işlenmemiş ürün değerlerini yansıtmaktadır.
Ege İhracatçı Birlikleri`nce açıklanan istatistik değerler ise işlenmiş ürün (yaş, kurutulmuş, dondurulmuş ve diğer şekillerde işlenmiş ürün) değerlerini yansıtmaktadır.
Organik tarım ürünlerinin bir kısmı yurtiçi tüketime sunulmakta, dolayısıyla Ege İhracatçı Birlikleri kayıtlarında yer almamaktadır.
Organik tarım ürünleri ihracatının kayda bağlı olmasına karşın firmalarımız zaman zaman kayıt yaptırmamaktadır.
Ayrıca, Dünyada ve ülkemizde konvansiyonel ürünler ticaretinin izlenmesine imkan sağlayan Armonize Sınıflandırma sisteminin organik tarım ürünleri için oluşturulmamış olması tüm dünyada organik tarım ürünleri ticaret istatistiklerinin izlenmesini güçleştiren bir diğer önemli faktör olarak karşımıza çıkmaktadır. 1985­86 yıllarında kuru üzüm, kuru incir, kuru kayısı ihracata konu olan organik tarım ürünleri iken, günümüzde sektör ve ürün yelpazesi genişlemiştir. Organik ürünler üretim ve ihracatı sert kabuklu ve kuru meyveler, dondurulmuş meyve ve sebzeler, yaş meyveler ve sebzeler, baharatlar ve bakliyat sektörlerinde yoğunlaşmış olup, gülsuyu, gülyağı, zeytinyağı, pamuk ve tekstil ürünleri üretimi ve ihracatı gerçekleştirilen diğer organik ürünler olmuştur. İhracatımızın yöneldiği ülke sayısı 33 olup, AB ülkeleri en önemli ihraç pazarlarımızı oluşturmaktadır. AB ülkeleri dışında, Kuzey Avrupa ülkeleri, ABD, Kanada, Güney Kore, Tayvan, Yeni Zelanda ve Japonya dikkat çeken potansiyel pazar görünümündedir. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nca yayımlanan yönetmeliğe ilave olarak ekolojik ürünler ihracatını belirli bir disipline kavuşturmak ve altyapısını hazırlamak amacıyla 6.1.1996 tarih ve 22515 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İhracat Yönetmeliği eki Kayda Bağlı İhracat Listesi' nin 7. Maddesi çerçevesinde ekolojik ürünlerin ihracatı kayda bağlanmıştır. Ege İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği söz konusu ürünlerin kayıt ve ihracatına yönelik işlemlerde Koordinatör Birlik olarak tayin edilmiştir. Pek çok ülkede olduğu gibi ülkemizde de organik ürün dış ticaret istatistiklerini tutmak üzere geliştirilmiş bir sistem olmadığı için, yapılan ihracatın tamamı istatistiklere yansımamaktadır. Gerçekte ihracatımızın daha fazla olduğu düşünülmektedir.
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2009 4 Yıllar İtibarıyla Türkiye’nin Organik Ürün İhracatı (M: Miktar: Ton, D: Değer: 1000 $) 2006 ÜRÜNLER 2008 M 636 772 903 2 592 35 1 247 ­­­ 85 7 32 ­­­ 724 155 ­­­ 4 ­­­ 13 579 170 D 1 890 4 119 2 368 4 497 69 2 226 ­­­ 138 9 786 ­­­ 718 425 ­­­ 40 ­­­ 87 484 236 M 1 077 608 1 169 2 354 20 1 375 0,5 ­­­ 639 59 125 864 38 15 14 55 77 58 44 D 5 413 4 542 3 897 5 056 60 2 618 4 ­­­ 567 1 942 543 935 136 49 102 281 119 60 94 M 941 665 1 140 872 189 554 51 411 274 15 95 385 72 23 14 11 38 20 ­­­ D 5 785 5 676 4 483 2 094 2 179 1 233 841 706 685 548 507 504 246 154 107 73 70 32 ­­­ 10 374 28 225 9 347 29 359 8 629 27 260 BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
Kuru İncir Fındık Kuru kayısı Dondurulmuş meyve Kurutulmuş elma Kuru üzüm Kuru erik Pamuk Mercimek Çam fıstığı Haşhaş tohumu Nohut Anason, rezene, kişniş Kimyon Zeytinyağı Kekik, defne Domates salçası Dondurulmuş sebze Elma suyu TOPLAM 2007 (Diğerleri Dahil) Ham veriler için kaynak: Ege İhracatçılar Birliği Derleyen: İGEME ­­ : Veri yok
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2009 5 Dünya Ticareti BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
1930’lardan bugüne kadar biyolojik tarım modeli birçok ülkede uygulanmıştır. Danimarka, İngiltere ve İsviçre Avrupa’da biyolojik tarımın temellerini atan ülkeler olmuşlardır. Bugün ABD, Kanada, Avustralya, Japonya ve Avrupa Birliği ülkeleri gibi gelişmiş ülkelerde iç pazarı sürekli artış gösteren organik ürünlerin üretimi gelişmekte olan ülkelerde de gerçekleştirilmektedir. Ancak, gelişmekte olan ülkelerde organik üretim yapısı farklılık arz etmekte olup, üretim iç pazarın talebini cevaplamak amacıyla değil, ihracat amacıyla başlamıştır. Değişik ülkelerde yapılan ulusal bazdaki organik tarıma yönelik çalışmalar bağımsız olarak sürdürülürken, 1972 yılından sonra bu çalışmalar IFOAM­Uluslararası Organik Tarım Hareketleri Federasyonu’nun organizasyonu altında toplanmıştır. Merkezi Almanya’da olan IFOAM'ın temel fonksiyonu dünyada organik tarımla ilgili bilgi ağının koordinasyonu olarak tanımlanabilir. Dünya Organik Gıda Pazarı Değeri 2004­2008*, milyar dolar Yıllar 2004 2005 2006 2007 2008* Milyar Dolar % Büyüme 29.0 32.9 % 13,70 38.9 % 18,10 45.8 % 17,60 52.0 % 13,70 *: Tahmin Kaynak: Datamonitor Datamonitor tarafından hazırlanan pazar araştırmasına göre; dünya organik pazarı % 13.7 büyüyerek 2008 yılında 52 milyar ABD dolarına ulaştığı tahmin edilmektedir. Tüketimin büyük kısmının Kuzey Amerika ve Avrupa ülkelerinde gerçekleştirilmektedir. Son 5 yılda (2004­2008) Amerika’da organik gıda satışları % 17.8 artarak 2008 yılında 25.5 milyar ABD dolarına ve Avrupa’da % 13.7 artarak 24.7 milyar ABD dolarına ulaştığı öngörülmektedir. Avrupa’da tüketimin en çok olduğu ülkeler İskandinav ve Alp ülkeleridir. Amerika, toplam pazardan % 49.1’lik pay almaktadır. Ürün Bazında Dünya Organik Gıda Pazarı 2008* Meyve ve Sebzeler Hazır gıdalar Süt ürünleri İçecekler Ekmek ve tahıllar Et, balık ve tavuk Toplam % Büyüme % 36 % 19.90 % 16.80 % 10.80 % 10.70 % 5.90 % 100 Kaynak: Datamonitor Meyve ve sebzeler, 2008 yılında 18.7 milyar dolarlık satış hacmi ve % 36’lık payı ile toplam organik gıda pazarından en büyük payı alan sektör olmuştur. Hazır gıdalar ise 10.4 milyar dolarlık satış rakamı ile % 19.9’luk paya sahiptir.
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2009 6 Süt ürünleri 16.8 Ekmek ve hububatlar ise 6 milyar dolarlık satış hasılatı ile pazardan % 16.5‘luk pay almıştır. Organik Gıda Pazarı Değeri Tahmini 2008­2013 Yıllar % Büyüme % 13.70 % 12.70 % 11.20 % 10.50 % 9.30 % 8.10 % 10.3 BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
2008 2009 2010 2011 2012 2013 2008­2013 Ortalama Milyar Dolar 52.0 58.6 65.2 72.0 78.8 85.1 Kaynak: Datamonitor 2008­2013 yıllarını kapsayan 5 yıllık dönemin sonunda yine Datamonitor verilerine göre; 2013 yılında pazarın toplam değerinin 85.1 milyar ABD doları olacağı tahmin edilmektedir. 2013 yılında Amerika’da toplam pazar büyüklüğünün 43.2 milyar ABD dolarına, Avrupa’da ise 38.8 milyar ABD dolarına ulaşacağı tahmin edilmektedir. Organik ürünlere olan talebin büyük bir bölümü gelişmiş ülkelerden kaynaklanmaktadır. Destekleyici hükümet politikalarının ve sağlık ve çevresel konularda bilinçli tüketicilerin artması ile organik gıdalara olan talebin büyüyerek devam etmesi beklenmektedir. Son zamanlarda süt ürünleri, et ve et ürünleri, hazır yemekler dahil olmak üzere işlenmiş diğer gıdalar, bebek mamaları, çikolata gibi ürünler önem kazanmakla birlikte Batı Avrupa pazarında organik yaş meyve ve sebze sektörü hala büyük bir paya sahiptir. Bu bağlamda konvansiyonel yaş meyve ve sebze sektörünün yanı sıra organik yaş meyve ve sebze sektörü açısından da önemli potansiyele sahip olan ülkemizin, bu potansiyeli değerlendirebilmesi için Avrupa Birliği ülkelerinde yaşanan gelişmeleri dikkatle izlemesinde fayda görülmektedir.
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2009 7 TÜRKİYE’DE FAALİYET GÖSTEREN SERTİFİKASYON KURULUŞLARI FİRMA ADI ADRES TELEFON FAKS E­POSTA / WEB SİTESİ ANADOLU Süleymanbey Mahallesi Mimar Sinan Cad. Yeşilhan No: 5/3 YALOVA (+90 226) 8122100 (+90 226) 8122105 [email protected] BCS Kazım Dirik Mah. Gediz Cad. Kadri Dağüstü Apt. No:21 B Blok Daire 2, 35040 Bornova İZMİR (+90 232) 3390581 (+90 232) 3390591 [email protected] BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
http://www.bcs­oeko.com/ CERES İnönü Cad.No.705 Yunus Emre Apt.Kat1/1 Poligon İZMİR (+90 232) 247 20 22 (+90 232) 2477001 [email protected]­cert.com.tr CU Mansuroğlu Mah. 286 Sok. Ali Çolakoğlu Sitesi A1 Blok No: 16 Kat: 1 Daire: 3 35040 Bornova İZMİR 184.Sok.No:60 Kat:2 Daire:3 35040 Bornova İZMİR (+90 232) 3470704 3470712 (+90 232) 3470693 [email protected] (+90 232) 3434360 3435550 (+90 324) 3254964 (+90 232) 3433959 ECOCERT­SA EKO­TAR (Head Office) Adnan Menderes Bulvarı Denis Apt. 36/1 33110 MERSİN (Branch Office) Ziraat Mühendisleri Sitesi 4.Blk.52/A Yıldız Çankaya ANKARA http://www.controlunion.com/ (+90 324) 3271944 [email protected] http://www.ecocert.com [email protected]­tar.com http://www.eko­tar.com/ (+90 312) 4405432 (+90 232) 3397606 (+90 312) 4409557 (+90 232) 3397607 (+90 232) 3426068 (+90 232) 3428464 http://www.etko.org/ [email protected]­tr.com [email protected]­tr.com (+90 312) 2325432 (+90 312) 2325000 http://www.icea­tr.com [email protected] [email protected] IMO 225.Sokak No:26/2 A Blok 35040 (+90 232) Bornova İZMIR 3474705 (+90 232) 3474780 NİSSERT Anadolu Bulv. Gıda Toptancılar (+90 312) Sitesi Gimat 3.Blk No:29 3976009 Macunköy,Yenimahalle/ANKARA (+90 312) 3970058 ORSER (Head Office) Simon Bolivar Caddesi, Cemal Nadir Sokak No:10 / 5 06550, Çankaya ANKARA (+90 312) 4381560 (+90 312) 4381559 (Branch Office) Kale Mah. Namık Kemal Cad. Ankara İş Merkezi Kat:2 No:4 SAMSUN Palmiye Mahallesi 1216 Sokak S. Yılmaz Apt. No:2/A 33110 MERSİN (+90 362) 4356268 (+90 362) 4326250 (+90 324) 3274191 (+90 324) 3274191 ETKO 160.Sokak No:13/7 35040 Bornova İZMIR ICEA Mustafa Kemal Cad. Halil Bey Apt.B Blok No:166/2 Kat:7 Daire: 13, 35040 Bornova İZMİR IMC İzmir cad.3/17 Kızılay/ANKARA TÜRKGAP [email protected] [email protected]­control.org http://www.imo.ch/ [email protected] [email protected] [email protected] [email protected] Kaynak: T.C. Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, www.tarim.gov.tr
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2009 8 İlgili Kurumlar BR
% Ü
10 K
0 SE
KO L
SG UZ
EB MA
05 G NL
34 İRİ AR
w 70 ŞİM I D
w 6 C A
w
.is 55 İ İ NIŞ
pl 17 Ş P M
an 0 L A
io 43 AN NL
rn 2
I
ek 2 I H K G
le 15 AZ Ü
ri. 1 I V
co 1 RL EN
m 02 A C
TM E
AK Sİ
İL
İÇ E
İN
EGE İHRACATÇILAR BİRLİĞİ Atatürk Caddesi No: 382 Alsancak / İZMİR Tel: 0­ 232 ­ 488 60 00 Faks: 0­ 232 ­ 488 61 00 E­mail: [email protected] Web Site: http://www.egebirlik.org.tr TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI Eskişehir Yolu 9. Km Lodumlu / ANKARA Tel: 0­ 312 ­ 286 53 85 Faks: 0­ 312 ­ 286 39 64 Web Site: http://www.tarim.gov.tr
© İGEME ­ İhracatı Geliştirme Etüd Merkezi, 2009 9 
Download

Organik tarım ürünleri satışı iş planı örneği