FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
KALITIM İLE İLGİLİ
PROBLEMLER
1
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
2
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
3
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
ÖRNEK: Arı döl sarı tohumlu bezelye ile arı döl yeşil tohumlu bezelyeyi çaprazlayalım.
(Sarı tohum geni, yeşil tohum genine baskındır.)
Arı Döl Sarı Tohumlu Bezelye
S: sarı
s: yeşil
Arı Döl Yeşil Tohumlu Bezelye
X
SS
ss
Gamet
S
S
s
s Gamet
F1 Genotip
Ss
Ss
Ss
Ss
Genotip: % 100 Ss (melez)
Fenotip: % 100 sarı
4
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
Arı Döl Yeşil Tohumlu Bezelye
Arı Döl Sarı Tohumlu Bezelye
SS
X
ss
1. birey
S
S
s
Ss
sarı
Ss
sarı
s
Ss
sarı
Ss
sarı
2. birey
5
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
F1 dölünde elde ettiğimiz melez bezelyeleri (Ss)
kendi aralarında çaprazlayarak durumu gözlemleyelim.
Melez Döl Sarı Tohumlu Bezelye
S: sarı
s: yeşil
Melez Döl Sarı Tohumlu Bezelye
X
Ss
Ss
Gamet
S
s
S
s Gamet
F2 Genotip
SS
Ss
Ss
ss
Genotip: % 25 SS ( arı döl baskın)
%50 Ss ( melez)
%25 ss (arı döl çekinik)
Fenotip: % 75 sarı
%25 yeşil
6
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
Melez Döl Sarı Tohumlu Bezelye
Ss
Melez Döl Sarı Tohumlu Bezelye
X
Ss
1. birey
S
s
S
SS
sarı
Ss
sarı
s
Ss
sarı
ss
yeşil
2. birey
7
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
Örnek: Dil yuvarlayamayan anne ile melez döl dil yuvarlayabilen babanın
çocuklarının dil yuvarlama özelliklerine göre genotip ve fenotip oranlarını bulunuz.
Arı döl dil yuvarlayamayan anne
Gamet
F1 Genotip
X
dd
D: dil yuvarlama
d: dil yuvarlayamama
Melez döl dil yuvarlayan baba
Dd
d
d
D
d Gamet
Dd
dd
Dd
dd
Genotip: % 50 Dd (melez)
% 50 dd (arı döl çekinik)
Fenotip: % 50 dil yuvarlayan
%50 dil yuvarlayamayan
8
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
Arı döl dil yuvarlayamayan anne
dd
Melez döl dil yuvarlayan baba
X
Dd
1. birey
2. birey
D
d
d
d
Dd
Dd
Dil yuvarlama
Dil yuvarlama
dd
dd
Dil yuvarlayamama Dil yuvarlayamama
9
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
Örnek: Melez kahverengi gözlü anne ile arı döl kahverengi gözlü babanın
çocuklarının göz renklerine göre genotip ve fenotip oranlarını bulunuz.
Melez kahverengi gözlü anne
X
Kk
K: kahverengi
k: mavi
Gamet
F1 Genotip
Arı döl kahverengi gözlü baba
KK
K
k
K
K Gamet
KK
KK
Kk
Kk
Genotip: % 50 KK ( arı döl baskın)
% 50 Kk (melez)
Fenotip: % 100 kahverengi gözlü
10
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
Melez kahverengi gözlü anne
Kk
Arı döl kahverengi gözlü baba
X
KK
1. birey
2. birey
K
K
K
k
KK
Kk
Kahverengi gözlü
Kahverengi gözlü
KK
Kk
Kahverengi gözlü
Kahverengi gözlü
11
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
Aa veya AA
Yandaki soyağacında taralı
olarak verilen bireyler kısa
boylu, diğerleri uzun
boyludur. Buna göre
soyağacındaki hangi birey
ya da bireylerin genotipi
kesin olarak belirlenemez?
Uzun boy: Baskın
Kısa boy: Çekinik
1
aa
A?
2
3
4
aa
Aa
Aa
Aa
5
6
Aa
Aa
12
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
Kan Gruplarının Kalıtımı
GENOTİP
FENOTİP
Arı döl
Melez döl
A
AA
A0
B
BB
B0
AB
-
AB
0
00
-
13
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
AB kan gruplu anne ile B0 kan gruplu babanın çocuklarının
hangi kan gruplarına sahip olabileceklerini oranlarıyla belirtiniz.
X
AB
Gamet
F1 Genotip
B0
A
B
B
0 Gamet
AB
A0
BB
B0
Genotip: % 25 AB
% 25 A0
% 25 BB
% 25 B0
Fenotip: % 25 AB
% 25 A
% 50 B
14
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
AB
X
B0
1. birey
A
B
B
AB
BB
0
A0
B0
2. birey
15
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
EŞEYE ( Cinsiyete) BAĞLI KALITIM
İnsan hücresinde 46 tane (23 çift) kromozom bulunur.
16
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
İNSANDA
CİNSİYETİN
BELİRLENMESİ
DİŞİ
Gamet
F1 Genotip
44+XX
X
44+XY
ERKEK
22+X
22+X
22+X
22+Y Gamet
44+XX
44+XY
44+XX
44+XY
Genotip: % 50 XX
% 50 XY
Fenotip: % 50 kız
% 50 erkek
Cinsiyeti babadan gelen kromozomlar belirler.
17
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
XX
X
XY
1. birey
X
X
X
XX
XX
KIZ
KIZ
Y
XY
XY
ERKEK
ERKEK
2. birey
18
FEN ve TEKNOLOJİ / KALITIM
19
Download

Ss - EBA