Asansör Sempozyumu 25-27 Eylül 2014 // İzmir
95
“GREEN MOTION”
AKILLI ASANSÖR ENERJİ YÖNETİM SİSTEMİ
Hasan Basri Kayakıran
Elsim Elektroteknik
[email protected]
ÖZET
Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de 300.000 ve ELA’ nın
yaptırdığı akademik çalışmaya göre Orta Avrupa’nın 19 ülkesinde 4.500.000 adet asansör
çalışmaktadır. Yeni yapılan binalar, artan konfor talebi ve yaşlanma nedeni ile gelen talep
sonucu her yıl, Türkiye’de yaklaşık 17.000 adet ve Orta Avrupa’da 110.000 adet yeni
asansör kurulmaktadır.
Asansör tahrikinde hidrolik ve çift hızlı motorların kullanımı, artan konfor ve enerji
verimliliği talepleri ile azalmıştır. Sürücü ile tahrik edilen redüktörlü ve dişlisiz motor
kullanımı ise artmaktadır.
Asansörde enerji verimliliğini artırma ihtiyacı ve enerji kesilmesinde alınması gereken
önlemlerin incelenmesi sonucunda “Green Motion” Akıllı Asansör Enerji Yönetim Sistemi
geliştirildi. “Green Motion” ile hem %70 enerji tasarrufu hem de enerji kesintisinde 200
kez hareket edebilirlik gerçekleşti.
NASIL?
“Green Motion” Akıllı Enerji Yönetim Sistemi: 220 V ve LiProKa Motor Prensibi ile çalışan
Dişlisiz Asansör Motoru, Akıllı Kart, Akü Gurubu ve sürücüden oluşur. “Green Motion” Akıllı
Asansör Enerji Yönetim Sistemi ve sürücü 220 V monofaze şebekeye bağlanır. Akü gurubu
“Green Motion” kartı üzerinden sürücünün DC barasına bağlanır. Bu sayede motorumuz
şebeke gerilimi olmasa da çalışır ve enerji kesilmesinden etkilenmez.
%70 Enerji Tasarrufu?!?
Her asansör motoru çok yükle aşağıya ve az yükle yukarı çıkarken frenleme modunda jeneratör
olarak çalışır. Klasik asansörlerde, asansör motorunun sık sık frenleme modunda ortaya
çıkardığı enerji sürücüye takılan direnç üzerinden yakılarak tüketilir. “Green Motion” Akıllı
Kartı ise ortaya çıkan bu enerjiyi, dirençte yakmak yerine akü sistemine vererek şarj eder ve bu
enerji asansör motor olarak çalıştığında bedelsiz olarak kullanılır.
Asansör Sempozyumu 25-27 Eylül 2014 // İzmir
96
Bu resim ELA E4 Energy Efficient Elevators and Escalators Mart 2010 yayınından alınmıştır.
Bu yayın Portekiz ISR – Coimbra Üniversite tarafından ELA – ENEA, FhG-ISI ve KAPE
desteği ile hazırlanmıştır.
“Damlaya damlaya göl olur”...
Patentli bir motor fiziği ile çalışan SQML Dişlisiz Motoru, bilinen motor fiziği ile çalışan tüm
diğer dişlisiz motorlara göre yaklaşık %20 daha az enerji harcar. (Liftinstituut bir motorumuzu
test ederek yüksek verimliliği onayladı)
Tasarrufun nedeni ise yüksek kutup sayısını manyetik ortamda elde etmesinde yatmaktadır.
Motor genelde dört kutuplu sarılır, kayıpları az, dolayısı ile verimi yüksektir.
“Green Motion” Akıllı Kartı aküleri ucuz gece tarifesinden doldurarak elektrik giderlerini daha
da düşürür.
SQML Dişlisiz Motorumuzu kullanarak “A” Enerji Tüketim sınıfında asansör imal etmek
mümkündür. İlk olarak EMF Motor İran distribütörü LiProKa Motor Prensibi ile çalışan motoru
kullanarak Liftinstituut'dan “A” sınıfı Enerji Tüketimini belgeledi.
Asansör Sempozyumu 25-27 Eylül 2014 // İzmir
97
Türkiye'deki tüm asansör imalatçıları, “Green Motion” Akıllı Enerji Tasarruf Sistemini,
uluslararası pazarda “A” Enerji tüketim sınıfında asansör üretimi için teşvik ve destek olarak
görebilirler.
Şimdi kullanılan tüm asansör motorlarının enerji tüketimini Türkiye’de en sık kullanılan
asansörde inceleyelim. (630 kg taşıma kapasitesi ve bir metre saniye seyir hızı)
*
Dişlisiz Motor: Türkiye’de sık kullanılan Avrupalı bir üreticinin kendi test standımızda
ölçtüğümüz verimliliği
**
Çalışma süresi: Günde 2 saat çalışma baz alınmıştır.
***
Hidrolik Asansör: İnişte enerji tüketmediği göz önünde tutulmuştur.
Bir de Türkiye’de kullanılan asansörlerin enerji tüketimini ve farklı teknolojilerin kullanılması
ile mümkün olabilecek enerji tasarrufu incelenebilir.
BST Bakanlığı Asansör Sektör Raporu 2013/2 verilerine göre Türkiye’de yaklaşık 300.000 adet
asansör çalışmaktadır. Farklı teknolojilere dağılımı için bir öngörü yapılmıştır.
Son beş yılda üretilen asansörlerin 70.000 adedinin sürücü ile çalışan redüktörlü motorlu ve
10.000 adedinin de dişlisiz motorlu olduğu varsayılmıştır. Geri kalan 220.000 asansör
motorunun ise çift hızlı olduğu öngörülmüştür.
Asansör Sempozyumu 25-27 Eylül 2014 // İzmir
98
Tüm asansör motorlarının enerji tüketiminin parasal değeri, 1 kWh elektrik enerjisinin 0,10
USD olarak kabul edildiğinde 273 Milyon USD olur. Diğer bir bakış açısı ile 312 MW
boyutunda bir elektrik santralına ihtiyaç vardır.
(Karşılaştırma amaçlı: Atatürk Barajında 8 adet 300 MW büyüklüğünde türbin-jeneratörden
birine eşdeğerdir.)
Eski teknoloji ile kullanımda olan 220.000 asansör motorunu önce LiProKa Motor Prensibi ile
çalışan motorlar ile sonrada “Green Motion” Akıllı Asansör Enerji Yönetim Sistemi ile
değiştirilmesi halinde elde edilecek toplam enerji tasarrufu incelenecektir.
LiProKa Motor Prensibi ile çalışan motorların devreye girmesi durumunda Türkiye yılda 1,5
Milyar kWh enerji tasarrufu sağlar. Bu tasarrufun parasal değeri, 1 kWh elektrik enerjisinin 0,10
USD olarak kabul edildiğinde 148 Milyon USD olur. Diğer bir bakış açısı ile 169 MW
boyutunda bir elektrik santralı açığa çıkar.
“Green Motion” Akıllı Asansör Enerji Yönetim Sisteminin devreye girmesi durumunda ise
Türkiye’de yılda 1,8 Milyar kWh enerji tasarrufu sağlanır. Bu tasarrufun parasal değeri, 1 kWh
elektrik enerjisinin 0,10 USD olarak kabul edildiğinde 183,5 Milyon USD olur. Diğer bir bakış
açısı ile 210 MW boyutunda bir elektrik santralı açığa çıkar.
Enerji verimliliği çevre için ve torunlardan emanet alınan dünyamızı emanete hıyanet etmeden
teslim etmek için her yerde enerji verimliği ön planda olmalıdır. Ayrıca yüksek güvenlik ve
konfor ile global pazarda daha güçlü olmak mümkündür.
Download

akıllı asansör enerji yönetim sistemi