kwartalnik tom 95. nr 4. grudzień 2014
Artykuły poglądowe / Review papers
Skażenie wody formami dyspersyjnymi pasożytów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 795
Water contamination by dispersal stages of parasites
Edward Hadaś, Monika Derda, Łukasz Skrzypczak, Marcin Cholewiński
Zastosowania pyretroidów jako leków, biocydów i pestycydów . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 803
The use of pyrethroids as medicines, biocides and pesticides
Barbara Nieradko-Iwanicka
Nowe metody odurzania się. Cz. III. Roślinne halucynogeny: bieluń i ayahuasca . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 806
New methods of narcotization. Part III. Hallucinogenic plants: jimsonweed and ayahuasca
Marek Motyka, Jerzy T. Marcinkowski
Nowe metody odurzania się. Cz. IV. Shisha i Boltushka . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 816
New methods of narcotization. Part IV. Shisha and Boltushka
Marek Motyka, Jerzy T. Marcinkowski
Choroba trzewna – patogeneza, diagnostyka, leczenie i możliwości działań profilaktycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 823
Celiac disease – pathogenesis, diagnostics, treatment and prevention possibilities
Hanna Giezowska, Dariusz Giezowski
Wybrane elementy stylu życia a ryzyko rozwoju raka piersi . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 827
Selected elements of lifestyle and risk of breast cancer
Ewa Malczyk, Żaneta Majkrzak
Promowanie żywności tradycyjnej – bioróżnorodność – symbolem prozdrowotnego stylu życia . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 831
Promotion of traditional food – biodiversity as a symbol of pro-healthy lifestyle
Grażyna Bortnowska
Artykuły oryginalne / Original papers
Incidence trends of acute and chronic hepatitis B virus infection by demographic characteristics in Poland, 2005‑2012 . . . . . . . . . . . . . . . . 837
Trendy zapadalności na ostre i chroniczne zapalenie wątroby typu B według cech demograficznych w Polsce, 2005-2012
Agnieszka Genowska, Justyna Fryc, Barbara Ignaciuk, Jacek Jamiołkowski
Sytuacja epidemiologiczna jersiniozy (zakażenie jelitowe) w województwie kujawsko-pomorskim w latach 2011-2013 . . . . . . . . . . . . . . . 844
Epidemiological situation of Yersiniosis (intestinal infection) in Kuyavian-Pomeranian province in 2011-2013
Jerzy Kasprzak, Ewa Domańska, Magdalena Małkińska-Horodyska
Analiza ognisk epidemicznych zgłoszonych do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Poznaniu w latach 2008-2012 . . . . . . . . . . . . . . 854
Analysis of epidemic centres reported to the District Sanitary and Epidemiological Station in Poznan in 2008-2012
Anna Stejakowska
Zachorowania na wybrane choroby zakaźne na obszarach jednostek wojskowych województwa pomorskiego i zachodniopomorskiego
w latach 2010-2013 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 861
Incidence of selected infectious diseases in military areas of Pomeranian and West Pomeranian Voivodeship between 2010-2013
Paulina Stępień-Matuszczyk
Samoocena stanu zdrowia jako predyktor umieralności przedwczesnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 866
Self-Rated Health as a premature mortality predictor
Elżbieta Dziankowska-Zaborszczyk, Beata Ciabiada, Irena Maniecka-Bryła
Analiza świadomości zdrowotnych skutków palenia tytoniu wśród wybranych grup społecznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 871
Analysis of awareness of health consequences of tobacco use among selected social groups
Beata Szczęch, Agnieszka Dyzmann-Sroka, Anna Kubiak, Maciej Trojanowski, Julian Malicki
Problem stosowania substancji uzależniających (dopalacze, narkotyki, napoje energetyzujące) wśród studentów wybranych uczelni
rzeszowskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 880
Problem of addictive substance use (legal highs, drugs, energy drinks) among students of selected Rzeszow universities
Wacław Kruk, Izabela Cichocka, Karolina Zając, Agnieszka Hubert-Lutecka
Selected determinants of health behaviour in school children from rural environment . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 889
Wybrane uwarunkowania zachowań zdrowotnych młodzieży szkolnej ze środowiska wiejskiego
Katarzyna Sygit, Marian Sygit, Ewa Pielichowska
Stan higieny jamy ustnej i stomatologiczne zachowania zdrowotne studentów kierunków medycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 895
Oral hygiene and dental health behaviors of medical students
Anna Majda, Joanna Zalewska-Puchała, Iwona Bodys-Cupak, Ewelina Czubak-Lewandowska
Stan wiedzy mieszkańców Lubelszczyzny na temat wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 901
State of knowledge on polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in residents of the Lublin region
Anna Czech, Malwina Merska
Zmiany w konsumpcji napojów wśród młodzieży . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 907
Changes in beverage consumption among youth
Urszula Marcinkowska, Michał Gałeczka, Karol Kukowka, Monika Kania, Karolina Lau, Jadwiga Jośko-Ochojska
Potrzeby w zakresie treści edukacji zdrowotnej kobiet ciężarnych uzależnionych od nikotyny . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 912
Needs regarding content of health education in smoking pregnant women
Eliza Goszczyńska, Alicja Petrykowska, Kamila Knol-Michałowska
Ocena zachowań anorektycznych uczennic technikum gastronomicznego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 918
Assessment of anorectic behaviour in female students of technical college of gastronomy
Sylwia Merkiel, Wojciech Chalcarz, Arkadiusz Gajda
Wpływ edukacji na świadomość żywieniową młodzieży szkół ponadgimnazjalnych w aspekcie profilaktyki chorób dietozależnych . . . . . . 927
Influence of nutritional education of high school students on prevention of nutrition-related diseases
Ewa Cieślik, Agnieszka Siembida, Aleksandra Kuś, Anna Folcik, Aneta Kopeć
Ocena wpływu prozdrowotnej edukacji żywieniowej i wynikających stąd zmian zachowań żywieniowych na wartości wskaźników
antropometrycznych i wskaźników przemian węglowodanowo-lipidowych u kobiet w wieku 65-85 lat . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 934
Evaluation of impact of health-promoting education and resultant changes in nutritional behaviors on values of anthropometric parameters
and carbohydrate-lipid metabolism markers in women aged 65-85 years
Mariola Friedrich, Zuzanna Goluch-Koniuszy
Wartości indeksów i ładunków glikemicznych wybranych rodzajów wafli zbożowych oraz pieczywa chrupkiego . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 941
Values of glycemic index and glycemic load in selected types of grain wafers and crisp bread
Ewa Bator, Jolanta Mikołajczak, Ewa Piotrowska, Danuta Figurska-Ciura, Dagmara Orzeł, Joanna Wyka, Jadwiga Biernat, Monika Bronkowska
Ocena stanu odżywienia oraz sposobu żywienia osób ze zdiagnozowanym zespołem metabolicznym . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 948
Assessment of nutritional status and supply of essential nutrients in daily diets of people diagnosed with metabolic syndrome
Ewa Bator, Maciej Bienkiewicz, Katarzyna Kaczor, Jadwiga Biernat, Helena Martynowicz, Beata Kaczmarek-Wdowiak, Monika Bronkowska
Dawki promieniowania otrzymywane przez dzieci podczas wykonywania zdjęć rentgenowskich . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 956
Radiation doses received by children during radiographs
Michał Radczuk, Jerzy Kasprzak
KOmunikaty / Announcement
Opinie mieszkańców Lublina i okolic dotyczące wyboru detergentów konwencjonalnych i ekologicznych – badania wstępne . . . . . . . . . . . 964
Opinions concerning choice of conventional and organic detergents in inhabitants of Lublin and surrounding area – a preliminary research
Elżbieta Rusinek-Prystupa, Iwona Sembratowicz
Ocena wiedzy żywieniowej osób o wysokiej aktywności fizycznej uczęszczających do klubów fitness . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 969
Evaluation of nutritional knowledge among fit individuals attending fitness clubs
Agnieszka Ostachowska-Gąsior, Teresa Krzeszowska-Rosiek, Sylwia Górska
Ocena podaży energii oraz wybranych składników pokarmowych w całodziennych racjach pokarmowych kobiet z nadwagą i otyłością . . 975
Assessment of energy and macronutrient intake among overweight and obese women
Agata Skop-Lewandowska, Agnieszka Gąsior, Joanna Zając, Kinga Sapała
Zgrupowanie poligonowe – początek kształcenia przyszłego oficera Państwowej Straży Pożarnej . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 981
Field training camp – beginning of the training of future State Fire Service Officers
Jerzy Bertrandt, Anna Kłos, Aleksander Adamski, Wiesława Szymańska
Ocena sposobu żywienia uczniów szkoły podstawowej w Jędrzejowie pod kątem jego prawidłowości . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 985
Assessment of principles of proper nutrition of schoolchildren in Jedrzejów
Izabela Zbrońska
Wykorzystanie mąki żytniej razowej do produkcji ciasta na pizzę . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 991
Use of wholemeal rye flour for production of pizza dough
Sylwia Mierzejewska, Joanna Piepiórka-Stepuk, Sandra Masłowska
Obchody jubileuszu służb sanitarnych
W dniu 16 grudnia 2014 roku w Teatrze Palladium w Warszawie odbyła się uroczystość związana z obchodami 95-lecia
służb sanitarnych w Polsce i 60-lecia Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organizatorem uroczystości w Teatrze Palladium
w Warszawie był Główny Inspektorat Sanitarny, Polskie Towarzystwo Higieniczne oraz Europejski Urząd Bezpieczeństwa
Żywności (EFSA).
Patronat honorowy nad jubileuszem objął Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Bronisław Komorowski.
W uroczystości udział wzięli przedstawiciele świata nauki z jednostek naukowych stale współpracujących z Państwową
Inspekcją Sanitarną, administracji państwowej, służb sanitarnych MON i MSW, związków pracodawców, związków zawodowych oraz byli i obecni pracownicy Państwowej Inspekcji Sanitarnej i Ministerstwa Zdrowia.
Podczas Gali Doradca Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Pan Minister Maciej Piróg wręczył odznaczenia Prezydenta
RP: Krzyże Zasługi oraz Medale Złote za długoletnia Służbę dla Pracowników Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz Osób
współpracujących z Inspekcją na rzecz bezpieczeństwa zdrowotnego.
Dr Maciej Piróg, doradca Prezydenta RP ds.zdrowia
Złoty Krzyż Zasługi odbiera prof. Andrzej Zieliński, długoletni Krajowy konsultant w dziedzinie chorób zakaźnych
Pan Igor Radziewicz-Winnicki Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Zdrowia oraz Pan Marek Posobkiewicz pełniący obowiązki Głównego Inspektora Sanitarnego wręczyli przyznane przez Ministra Zdrowia odznaki honorowe „Za zasługi dla
ochrony zdrowia” Członkom Polskiego Towarzystwa Higienicznego, Pracownikom Państwowej Inspekcji Sanitarnej i innym
osobom zasłużonym w zdrowiu publicznym.
Odznaczeni zostali następujący członkowie PTH: Pan prof. dr. hab. n. med. Jerzy T. Marcinkowski, Pani dr n biol. Aneta Jolanta
Klimberg, Pan prof. nadzw. dr hab. Piotr Tyszko, Pani dr n. biol. Ewa Ulatowska-Szostak, Pan dr hab. Czesław Żaba.
W części naukowej uroczystości Pan Prof. Jerzy T. Marcinkowski, prezes Polskiego Towarzystwa Higienicznego, przypomniał
długą historię służb sanitarnych w Polsce. Pan Prof. Andrzej Wojtczak, przewodniczący Rady Sanitarno-Epidemiologicznej,
mówił o aktualnych problemach zdrowia publicznego i wynikających stąd wyzwaniach dla systemu ochrony zdrowia. Pan
Prof. Tadeusz Wijaszka, członek kierownictwa Europejskiego Urzędu Bezpieczeństwa Żywności (EFSA) omówił aktualne
zagadnienia bezpieczeństwa żywności i jego znaczenie dla zdrowia publicznego.
Osoby odznaczone przez prezydenta RP
Z okazji Jubileuszu 95-lecia służb sanitarnych w Polsce oraz
60-lecia Państwowej Inspekcji Sanitarnej słowa pozdrowień
i gratulacji przesłały następujące Osobistości:
Pan Radosław Sikorski, Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej
Pan Marek Michalak, Rzecznik Praw Dziecka
Pan Cezary Grabarczyk, Minister Sprawiedliwości
Pan Helmut Tschiersky, Prezydent Federalnego Urzędu
Bezpieczeństwa Żywności i Ochrony Konsumenta w Brunszwiku, Niemcy
Pan Adam Wasiak, Dyrektor Generalny Lasów Państwowych
Pan Janusz Włodarski Prezes Państwowej Agencji Atomistyki
Pan Maciej Hamankiewicz, Prezes Naczelnej Rady Lekarskiej.
Arcybiskup Henryk Hoser, Biskup Warszawsko-Praski.
Pan Jerzy Hennig Dyrektor Centrum Monitorowania Jakości
w Ochronie
Pan Bernhard Url, Execitive Director EFSA (European Food
Safety Authority)
Prof. Marek Krawczyk Rektor Warszawskiego Uniwersytetu
Medycznego
Pan Hubert Rokossowski długoletni Państwowy Wojewódzki
Inspektor Sanitarny w Poznaniu
Pan Janusz Włodarski, Prezes Państwowej Agencji Atomistyki
List do zaproszonych Gości, na ręce Pana Marka Posobkiewicza pełniącego obowiązki Głównego Inspektora Sanitarnego,
skierował również Pan Wiesław Jaszczyński – Główny Inspektor Sanitarny w latach 1990-1991 i 1993-1997.
Patronat medialny objął portal internetowy Medexpress.pl
Trochę historii…
W styczniu 1919 roku Naczelnik Państwa Józef Piłsudski dekretem powołał do życia Ministerstwo Zdrowia Publicznego.
Do zakresu działania tego Ministerstwa zgodnie z zasadniczą ustawą sanitarną z dnia 19 lipca 1919 roku, należało m.in.
zwalczanie chorób zakaźnych ostrych i przewlekłych. Instytucją, która w zamierzeniu swych twórców miała wspierać władze państwowe w realizacji celów sanitarno-epidemiologicznych był powstały w listopadzie 1918 r. Państwowy Centralny
Zakład Epidemiologiczny (PCZE) jako zakład badawczy i laboratorium zajmujące się metodami zapobiegania i zwalczania
chorób zakaźnych u ludzi. W 1923 roku PCZE zostało przekształcone w Państwowy Zakład Higieny (PZH), który w swej
działalności łączy zadania sanitarne z działalnością badawczą. Instytucja ta, działa obecnie jako Narodowy Instytut Zdrowia
Publicznego – Państwowy Zakład Higieny.
Joanna Kalinowska-Morka
dyrektor Biura Głównego Inspektora Sanitarnego
Download

Materiały