T.C.
TARIM VE KÖYİŞLERİ BAKANLIĞI
BAKANLIK İL MÜDÜRLÜĞÜ
ÇİFTÇİ MEKTUBU: 2005/2
CEVİZ YETİŞTİRİCİLİĞİ
Dünyada çok geniş bir alanda yetiştiriciliği yapılan ceviz; meyvesi,odunu, yaprağı ve
kabuğu ile çok yönlü olarak yararlanılabilen bir meyve türüdür. Türkiye dünya ceviz üretiminde 3.
sırada yer almasına rağmen, gerek illere ve bölgelere gerekse yıllara göre düzenli bir üretim
yapılamamaktadır. Ağaç başına verim düşüktür. Bunların sonucu olarak dış satımdaki pazarlarımızı
kaybetmekteyiz.
Bu olumsuzlukların önüne geçebilmek için :
- Ceviz üretimi kaliteli ve yüksek verimli standart çeşitlerle yapılmalı,
- Yetiştiricilik kapama bahçe olarak yapılmalı,
- Teknik ve kültürel uygulamalar yeterince kullanılmalı,
- Döllenme biyolojisine uygun tedbirler alınmalı,
- Ceviz iklimi ve toprağı uygun olan yerlerde yetiştirilmeli,
İklim İsteği : Sıcak ılıman iklim meyvesi olan ceviz, yüksek ve düşük sıcaklıklardan zarar
görür.35 oC ‘de yeşil kabukta yanmalar ve içte büzülmeler başlar.Bu zararlanma sıcaklık 40-43 oC
‘ye ulaşınca daha çok görülür.Gelişmesi geç sonbahara kadar süren ceviz de taze sürgünler –9 oC
‘de zararlanır ve kurur. Dinlenme halinde –11,5 oC’ye dayanabilir.Tomurcukların patlama
döneminde ilkbahar donları tehlikelidir. Kapalı tomurcuk –3 oC’ye , tam çiçek –1 oC’ye ,küçük
yeşil meyve –1 oC’ye kadar dayanabilir.
Bahçe Yeri Seçimi ve Bahçe Tesisi:Ceviz 2,5-3m’ye kadar köklenebilir. Bu yüzden toprak
derinliği en az 3 m. olmalıdır. Bir diğer etken de taban suyu seviyesi yüksek olmamalıdır.Aksi halde
gelişme durur ve kurumalar başlar.
Erken yaşlarda fazla meyve veren çeşitlerle yakın dikim yapılarak 5. ve 6. yıllarda alınacak
ürün bütün yatırım giderlerini karşılar.Dikimden 10-12 yıl sonra ağaçları dal uçları birbirine 30 cm.
yaklaştığında seyreltme işlemine başlanmalıdır. Verimli topraklarda kuvvetli gelişen ağaçlar 7,5 X
7,5 m veya 9 X 9 m. aralıklarla dikilebilirler. 10-12 yıl sonra yapılacak seyreltme işlemi bahçenin
dengesini bozmayacak şekilde uygulanmalıdır.
Bahçe tesis ederken ekonomik değeri yüksek olan standart çeşitlere seçilmeli. Ayrıca
verimi artırmak amacıyla yeteri kadar dölleyici çeşide de bahçede yer vermelidir. Dölleyici çeşitler
sıra halinde hakim rüzgarlar yönünde dikilebileceği gibi bahçe aralarına düzgün dağıtılarak da
dikilebilirler.Dölleyici çeşidin standart çeşide oranı en az
1 / 10 olmalıdır.
Yıllık Bakım İşlemleri:
Toprak İşleme: Derin köklü olan cevizlerde toprak işlemenin önemi azdır.Toprak işleme;
gübre verme,yabancı ot kontrolü, sulama arkı, çanak ve tava açma gibi işlemler için yapılmalıdır.
Sulama:Yapılan araştırmalara göre ceviz bahçeleri, yağışlarla birlikte 750-l500 mm.lik bir
suya ihtiyaç duymaktadır. Ceviz en fazla su ihtiyacını Haziran-Temmuz-Ağustos-Eylül aylarında
gösterir. Buna göre bölgemiz yetiştirme şartları göz önünde tutulursa ceviz bahçelerinin özellikle
Temmuz-Ağustos aylarında sulanması gerekebilir. Üretici sulama zamanını bitkinin ve toprağın
durumuna, yağış olup olmamasına göre kendisi ayarlamalıdır.
Gübreleme:Mutlaka toprak analiz sonuçlarına göre yapılmalıdır.Toprak analiz sonuçlarına
göre tavsiye edilen Azot miktarı ikiye bölünerek erken ilkbahar (Mart başı) ve geç ilkbahar
(Mayıs sonu) dönemlerinde uygulanır. Potasyumlu ve Fosforlu gübrelerin önerilen miktarlarda
bitkinin yaşı göz önünde bulundurularak 5-6 yılda bir kış aylarında (Kasım-Şubat) depo olarak
verilmesi uygundur.
Budama:Cevizde değişik doruk dallı denilen terbiye sistemi uygundur.Bu sistemde 4-5
ana dal gövde üzerinde sarmal şekilde oluşturulur. Her ana dalda 4-5 yan dal oluşturulunca şekil
budaması tamamlanmış olur. Bundan sonraki yıllarda kuruyan, kırılan, birbirine girmiş dalların
ağacın şeklini bozmasına izin vermeden budanması gerekir.
Üreticiye Tavsiye Edilen Önemli Yerel Çeşitlerin Özellikleri
Çeşit Adı Yetiştirme
Bölgesi
Geç
Dölleyici Salkımda Meyve
Donlara
Çeşidi
Meyve Ağırlığı
(Gram)
Dayanımı
Sayısı
Yalova1 KıyıHariç
Hassas
Yalova4
1-2
16
C.Y.T.B
Kaplan86
Şebin
Yalova2 KıyıHariç
_
Yalova3
_
16,5
C.Y.T.B
Yalova1
Şebin
Yalova3
C.Y.T.B
_
Yalova1
2-3
13
Bilecik
Tokat1
Yalova4
C.Y.T.B
Hassas
Yalova1
2-3
13
Kaplan86
Bilecik
KıyıHariç Dayanıklı Yalova3
2-3
13
C.Y.T.B
Şebin
KR 2
Şebin
KıyıHariç Dayanıklı Bilecik
2-4
12
C.Y.T.B
KR 2
Gültekin1 C.Y.T.B Dayanıklı
Şebin
1-2
17
Bilecik
KR 2
C.Y.T.B Dayanıklı
Şebin
_
17,4
Yalova3
Bilecik
Kaplan86 Özellikle
_
Yalova1
2-3
24
Kıyı B. ve
Yalova3
C.Y.T.B
Şebin
Şen 1
KıyıHariç Dayanıklı
Şebin
2-3
17
C.Y.T.B
Yalova1
KR 2
Tokat 1
C.Y.T.B
_
Yalova1
_
12
Yalova 3
Şebin
İç
Oranı
(%)
50
Yağ
Oranı
(%)
70
Protein Hasat Tüketim
Oranı Zamanı
Şekli
(%)
23
Eylül
Kuru ve
Ortası
Taze
46
68
18
Eylül
Sonu
Taze
53
69
21
Eylül
Sonu
Kuru
52
69
17
Kuru
53
68
18
Eylül
Sonu
Eylül
Sonu
63
67
17
Kuru
40
_
_
56
_
_
Eylül
Sonu
Eylül
Ortası
Eylül
Sonu
40
68
16
Ağustos
Sonu
Taze
54
74
18
Eylül
Sonu
Kuru
63
71
23
Eylül
Ortası
Kuru ve
Taze
Kuru
Kuru ve
Taze
Kuru ve
Taze
Kıyı Hariç: Kıyı bölgelerinden kasıt Ege ve Akdeniz Bölgelerinin denize açık olan yetiştirme
alanlarıdır.
C.Y.T.B : Ceviz yetiştirilen tüm bölgeler
ÇİFTÇİ EĞİTİM VE YAYIM ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ
TLF: 230 21 57
Download

İndir