ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş.
GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN
ÇİFT YAKITLI (DOĞALGAZ+MOTORİN) KOMBİNE
ÇEVRİM SANTRALİNE (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
İSTANBUL İLİ, AVCILAR İLÇESİ,
AMBARLI MEVKİİ
ÇED RAPORU
NİHAİ ÇED RAPORU
TEMMUZ-2014
AK-TEL MÜHENDİSLİK
EĞT.TUR.GD.SAN.TİC.LTD. ŞTİ.
Adres:75. Sokak No: 16/16 Aşağı Öveçler
Posta Kodu 06460, ANKARA, TÜRKİYE
Telefon : +90 312 472 40 17
Faks : +90 312 472 31 69
Mobil : +90 532 333 87 39
e-posta : [email protected]
web
: www.aktel1.com
Bu rapor, ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi ve ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemine uygunluğu belgelendirilmiş olan AK-TEL
MÜHENDİSLİK Eğt. Tur. Gd. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından hazırlanmıştır.
5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserlerini Koruma Kanunu Gereği (Rapor Telif Hakları) Konusunda Yasal Uyarı;Bu raporun ve
eklerinin, isim hakları, içeriği, şablonu, tasarımı ve içindeki tüm dokümanlara ait hakları saklıdır. Raporun içinde yer alan sayfalarda aksi
belirtilmediği sürece, rapor ve ekleri içindeki hiçbir doküman, sayfa, grafik, tasarım unsuru ve diğer unsurlar izin alınmaksızın
kopyalanamaz, başka yere taşınamaz, alıntı yapılamaz, internet üzerinden veya her ne şekilde olursa olsun yayınlanamaz ve kullanılamaz
(arama motorlarının dizinleri için kullandıkları geçici bellek kayıtlarından alınmış olsalar dahi). Raporun telif hakkı konusunda firmamızın
tüm talep ve açıklamalarını kabul ettiklerini beyan ve taahhüt ederler. Hakları saklı tutulmuş bu rapor ve eklerinin, sahiplerinin
muvafakati olmadan hiç bir suretle çoğaltılamaz, alıntı yapılamaz, yayınlanamaz, başka bir yerde kullanılamaz. Rapor içinde yer alan tüm
dokümanların, firmamızdan önceden verilmiş açık muvafakati olmaksızın başka raporda, eser yada medyalara kopyalanamaz.
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
PROJE SAHİBİNİN ADI
ELEKTRİK ÜRETİM A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
ADRESİ
NASUH AKAR MAH. TÜRKOCAĞI CAD. NO:2
BAHÇELİEVLER/ANKARA
TELEFONU VE FAKS NO'SU
TEL. : (312) 212 69 00
FAKS : (312) 212 78 54
PROJENİN ADI
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN
ÇİFT YAKITLI (DOĞALGAZ+MOTORİN)
KOMBİNE ÇEVRİM SANTRALİNE(1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
PROJE BEDELİ
1.800.000.000 TL
PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN
AÇIK ADRESİ (İLİ, İLÇESİ,
MEVKİİ)
İSTANBUL İLİ, AVCILAR İLÇESİ, AMBARLI MEVKİİ
PROJE İÇİN SEÇİLEN YERİN
KOORDİNATLARI, ZONE
Koor. Sırası : Sağa,Yukarı
Datum
: ED-50
Türü
: UTM
D.O.M.
: 27
Zone
: 35
Ölçek Fak.
: 6 derecelik
643198.423:4538109.158
643214.459:4537605.940
643194.189:4538119.896
643027.340:4538099.529
643008.573:4537291.537
642992.906:4537598.339
642994.466:4537450.969
642916.211:4538408.183
642953.286:4537255.748
642908.795:4538463.944
642909.511:4538359.188
642929.125:4537449.605
642898.502:4538308.415
642922.730:4537577.543
642873.892:4538508.008
642877.523:4538231.302
642866.914:4538092.267
642860.838:4538185.586
642853.807:4538175.341
642845.440:4538167.932
i
Koor. Sırası : Enlem,Boylam
Datum
: WGS-84
Türü
: COĞRAFİ
D.O.M.
: -Ölçek Fak. : ----------40.97991442:28.70162800
40.97538058:28.70170205
40.98001187:28.70158018
40.97985770:28.69959306
40.97258564:28.69918333
40.97535089:28.69906810
40.97402366:28.69905258
40.98265642:28.69834399
40.97227306:28.69851825
40.98315979:28.69826876
40.98221638:28.69825306
40.97402285:28.69827598
40.98176116:28.69811053
40.97517598:28.69822956
40.98356263:28.69786422
40.98107052:28.69784345
40.97982042:28.69768528
40.98066176:28.69763464
40.98057079:28.69754874
40.98050553:28.69744761
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
642846.576:4538072.813
642844.005:4538111.236
642834.285:4538137.038
642824.473:4538155.708
642824.865:4538056.942
642790.866:4538060.396
642786.865:4538060.388
642782.877:4538060.001
642779.026:4538059.119
642771.507:4538056.109
642768.071:4538054.241
642692.064:4537587.754
642691.902:4537534.233
642691.923:4537533.603
642532.172:4537875.247
642291.199:4538934.867
642335.736:4537062.695
642320.780:4537130.421
642303.795:4537605.885
642312.603:4537145.144
642293.733:4537599.828
642301.214:4537153.955
642257.593:4537596.205
642247.973:4537590.093
642233.983:4537570.937
642230.783:4537553.553
642231.818:4537469.694
642222.477:4537023.794
642203.530:4536963.596
642183.829:4536946.285
642158.845:4536891.431
642065.558:4539100.794
641989.265:4539156.189
641973.627:4537044.605
641963.357:4536937.261
641941.041:4536805.317
641846.299:4537259.774
641801.313:4537416.494
641788.139:4537468.936
641752.773:4537610.382
641744.084:4537644.974
641740.933:4537660.120
641692.153:4538024.669
641678.878:4538123.741
641666.773:4538214.101
641653.398:4538315.391
641618.753:4538416.010
642122.180:4538880.556
642095.516:4538897.555
641992.146:4539019.039
PAFTA : BURSA G21-a2
ii
40.97964885:28.69743915
40.97999524:28.69741747
40.98022925:28.69730794
40.98039908:28.69719567
40.97950975:28.69717752
40.97954676:28.69677436
40.97954737:28.69672682
40.97954465:28.69667935
40.97953731:28.69663339
40.97951152:28.69654336
40.97949537:28.69650211
40.97530826:28.69549145
40.97482638:28.69547719
40.97482070:28.69547729
40.97792483:28.69365805
40.98750799:28.69103877
40.97064266:28.69113727
40.97125513:28.69097516
40.97553927:28.69088272
40.97138910:28.69088141
40.97548646:28.69076178
40.97147041:28.69074813
40.97546016:28.69033158
40.97540682:28.69021588
40.97523674:28.69004526
40.97508080:28.69000325
40.97432552:28.68999627
40.97031213:28.68978282
40.96977337:28.68954391
40.96962093:28.68930589
40.96913140:28.68899649
40.98904138:28.68839562
40.98955340:28.68750173
40.97054281:28.68683130
40.96957807:28.68668468
40.96839383:28.68638931
40.97250240:28.68536798
40.97392137:28.68486944
40.97439585:28.68472494
40.97567565:28.68433718
40.97598862:28.68424187
40.97612558:28.68420790
40.97941648:28.68371184
40.98031094:28.68357680
40.98112667:28.68345367
40.98204104:28.68331795
40.98295306:28.68292933
40.98704842:28.68901785
40.98720613:28.68870491
40.98831796:28.68750447
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
PROJENİN ÇED
YÖNETMELİĞİ
KAPSAMINDAKİ YERİ
(SEKTÖRÜ, ALT SEKTÖRÜ)
EK-I:
2- TERMİK GÜÇ SANTRALLERİ:
A) TOPLAM ISIL GÜCÜ 300 MWT (MEGAWATT TERMAL) VE DAHA
FAZLA OLAN TERMİK GÜÇ SANTRALLARI İLE DİĞER YAKMA
SİSTEMLERİ,
DOSYAYI / RAPORU
HAZIRLAYAN KURULUŞUN
ADI
AK-TEL MÜH. EĞT. TRZ. GD. SAN. TİC. LTD. ŞTİ.
DOSYAYI / RAPORU
HAZIRLAYAN KURULUŞUN
ADRESİ, TELEFONU, FAKS
NOSU
ADRESİ : 1330. SOKAK NO: 16/16
AŞAĞI ÖVEÇLER / ANKARA
TEL.
: (312) 472 40 17 – 427 25 08
FAKS
: (312) 472 31 69
e-posta : [email protected]
YETERLİK BELGESİ
NUMARASI, TARİHİ
47 / 26.10.2013
RAPORUN SUNUM TARİHİ
04.07.2014
iii
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
İçindekiler
Sayfa No
Bölüm I: Projenin Tanımı ve Amacı ........................................................................................................ 1
(Proje konusu faaliyetin tanımı, ömrü, hizmet amaçları, pazar veya hizmet alanları ve bu alan
içerisinde ekonomik ve sosyal yönden ülke, bölge ve/veya il ölçeğinde önem ve gereklilikleri)
Bölüm II: Proje İçin Seçilen Yerin Konumu .............................................................................................. 3
II.I. Proje Yer seçimi ................................................................................................................................ 4
(İlgili Valilik veya Belediye tarafından doğruluğu onanmış olan faaliyet yerinin, lejant ve plan notlarının
da yer aldığı 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı, (Plan Notları ve hükümleri), Onaylı Nazım İmar
Planı ve Uygulama İmar Planı, (Plan Notları ve lejantları) üzerinde, değil ise mevcut arazi kullanım
haritası üzerinde gösterimi)
II.2. Proje Kapsamındaki Faaliyet Ünitelerinin Konumu .......................................................................... 5
(Bütün idari ve sosyal ünitelerin, teknik alt yapı ünitelerinin varsa diğer ünitelerin yerleşim planı, bunlar
için belirlenen kapalı ve açık alan büyüklükleri, binaların kat adetleri ve yükseklikleri, temsili resmi)
Bölüm III: Projenin Ekonomik ve Sosyal Boyutları .................................................................................. 6
III.1. Projenin Gerçekleşmesi İle İlgili Yatırım Programı ve Finans Kaynakları ....................................... 6
III.2. Projenin Gerçekleşmesi İle İlgili İş Akım Şeması veya Zamanlama Tablosu ................................. 7
III.3. Projenin Fayda-Maliyet Analizi ........................................................................................................ 8
III.4.Proje kapsamında olmayan ancak projenin gerçekleşmesine bağlı olarak, yatırımcı firma veya
diğer firmalar tarafından gerçekleştirilmesi tasarlanan diğer ekonomik, sosyal ve altyapı faaliyetleri .... 9
III.5. Proje kapsamında olmayan ancak projenin gerçekleşebilmesi için ihtiyaç duyulan ve yatırımcı
firma veya diğer firmalar tarafından gerçekleştirilmesi beklenen diğer ekonomik, sosyal ve altyapı
faaliyetleri................................................................................................................................................. 9
III.6. Kamulaştırma ve/veya yeniden yerleşimin nasıl yapılacağı, ......................................................... 10
III.7. Diğer hususlar. .............................................................................................................................. 10
Bölüm IV: Projeden Etkilenecek Alanın Belirlenmesi ve Bu Alan İçerisindeki Çevresel Özelliklerin
Açıklanması (*) ...................................................................................................................................... 10
IV.I Projeden Etkilenecek Alanın Belirlenmesi, Etkilenecek Alanın Harita Üzerinde Gösterimi ............ 10
IV.2. Fiziksel ve Biyolojik Çevrenin Özellikleri ve Doğal Kaynakların Kullanımı ................................... 12
IV.2.1. Meteorolojik ve İklimsel Özellikler (Bölgenin genel ve yerel iklim koşulları, projenin bulunduğu
mevkiinin topoğrafik yapısı, aylık, mevsimlik ve yıllık sıcaklık, yağış, bağıl nem, basınç ve buharlaşma
rejimleri ve bunların grafikleri, enverziyonlu gün sayıları, kararlılık durumu, rüzgar yönü ve hızı, yıllık ve
mevsimlik rüzgar gülü, fırtınalı günler sayısı, vb. ) ................................................................................ 12
IV.2.2. Jeolojik özellikler (Bölgesel Jeoloji ve Faaliyet Alanı Jeolojisi) jeolojik yapının fiziko-kimyasal
özellikleri, tektonik hareketler ve depremsellik, mineral kaynaklar, heyelan, benzersiz oluşumlar, çığ,
sel, kaya düşmesi, su baskını v.s. başlıkları altında incelenmesi, proje sahasının 1/25.000 ölçekli genel
jeoloji haritası ve inceleme alanına ait 1/1000 ve/veya 1/5000'lik jeolojik harita ve lejantı, stratigrafik
kolon kesiti, Jeoteknik Etüt Raporu) ...................................................................................................... 22
IV.2.3. Hidrojeolojik Özellikler (Yeraltı su seviyeleri, halen mevcut her türlü keson, derin, artezyen vb.
kuyu; emniyetli çekim değerleri, suyun fiziksel ve kimyasal özellikleri; yeraltı suyunun mevcut ve
planlanan kullanımı), ............................................................................................................................. 25
iv
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
IV.2.4. Toprak Özellikleri ve Kullanım Durumu (Toprak yapısı, arazi kullanım kabiliyeti sınıflaması,
taşıma kapasitesi, yamaç stabilitesi, erozyon, mera, çayır, tarım amaçlı kullanım durumları, alınacak
izinler vb.), ............................................................................................................................................. 27
IV.2.5. Tarım Alanları (Tarımsal gelişim proje alanları, sulu ve kuru tarım arazilerinin büyüklüğü, ürün
desenleri ve bunların yıllık üretim miktarları ile birim alan itibarıyla verimi, kullanılan tarım ilaçları), ... 30
IV.2.6. Yüzeysel Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı (İçme, kullanma, sulama suyu,
elektrik üretimi, baraj, göl, gölet, su ürünleri üretiminde ürün çeşidi ve üretim miktarları, su yolu ulaşımı
tesisleri, turizm, spor ve benzeri amaçlı su ve/veya kıyı kullanımları, diğer kullanımlar), ..................... 33
IV.2.7. Hidrolojik Özellikler, (Yüzeysel su kaynaklarından akarsu, göl ve diğer sulak alanların fiziksel,
kimyasal, bakteriyolojik ve ekolojik özellikleri, bu kapsamda mevsimlik değişimleri, kıyı ekosistemleri),
............................................................................................................................................................... 33
IV.2.8. Soğutma suyunun temin edileceği sulardaki Canlı Türleri ve diğer özellikler (Bu türlerin tabii
karakterleri, ulusal ve uluslararası mevzuatla koruma altına alınan türler; bunların üreme, beslenme,
sığınma ve yaşama ortamları; bu ortamlar için belirlenen koruma kararları, dalga hareketleri, sıcaklık,
derinlik, tuzluluk vb), .............................................................................................................................. 34
IV.2.9. Termal ve Jeotermal Su Kaynakları (Bunların fiziksel ve kimyasal özellikleri, debileri, mevcut ve
planlanan kullanımları), ......................................................................................................................... 35
IV.2.10. Koruma Alanları (Milli Parklar, Tabiat Parkları, Sulak Alanlar, Tabiat Anıtları, Tabiatı Koruma
Alanları, Biyogenetik Rezerv Alanları, Biyosfer Rezervleri, Doğal Sit ve Anıtlar, Arkeolojik, Tarihi,
Kültürel Sitler, Özel Çevre Koruma Bölgeleri, Özel Koruma Alanları, Turizm Bölgeleri ),..................... 35
IV.2.11. Orman Alanları (Orman alanı miktarları, bu alanlardaki ağaç türleri ve miktarları, kapladığı
alan büyüklükleri, kapalılığı ve özellikleri, mevcut ve planlanan koruma ve/veya kullanım amaçları,
proje alanı orman alanı değil ise proje ve ünitelerinin en yakın orman alanına mesafesi, 1/25.000
ölçekli meşcere haritası), ....................................................................................................................... 37
IV.2.12. Flora ve Fauna (Türler, endemik türler, yaban hayatı türleri ve biyotoplar, ulusal ve
uluslararası mevzuatla koruma altına alınan türler; nadir ve nesli tehlikeye düşmüş türler ve bunların
alandaki bulunuş yerleri, bunlar için belirlenen koruma kararları; av hayvanları ve bunların
popülasyonu ile yaşama ortamları) proje alanındaki vejetasyon tiplerinin bir harita üzerinde gösterimi,
proje faaliyetlerinden etkilenecek canlılar için alınacak koruma önlemleri (inşaat ve işletme
aşamasında) arazide yapılacak flora çalışmasının vejetasyon döneminde gerçekleştirilmesi ve bu
dönemin belirtilmesi, .............................................................................................................................. 38
IV.2.13. Yakıt Kaynakları (Gazın hangi hattan alınacağı, proje sahasının doğalgaz boru hattına olan
uzaklığı,), ............................................................................................................................................... 51
IV.2.14. Peyzaj Değeri Yüksek Yerler ve Rekreasyon Alanları, ............................................................ 51
IV.2.15. Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Araziler (Askeri Yasak
Bölgeler, kamu kurum ve kuruluşlarına belirli amaçlarla tahsis edilmiş alanlar, 7/16349 sayılı Bakanlar
Kurulu Kararı ile sınırlandırılmış alanlar vb.), ........................................................................................ 51
IV.2.16. Proje yeri ve etki alanının hava, su, toprak ve gürültü açısından mevcut kirlilik yükünün
belirlenmesi,........................................................................................................................................... 52
IV.2.17. Diğer Özellikler ......................................................................................................................... 52
IV.3. Sosyo - Ekonomik Çevrenin Özellikleri ......................................................................................... 52
IV.3.1. Ekonomik Özellikler (yörenin ekonomik yapısını oluşturan başlıca sektörler, yöre ve ülke
ekonomisi içindeki yeri ve önemi, diğer bilgiler ), .................................................................................. 52
v
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
IV.3.2. Nüfus (Yöredeki kentsel ve kırsal nüfus, nüfus hareketleri; göçler, nüfus artış oranları, diğer
bilgiler), .................................................................................................................................................. 53
IV.3.3. Yöredeki Sosyal Altyapı Hizmetleri (Eğitim, sağlık, bölgede mevcut endemik hastalıklar, kültür
hizmetleri ve bu hizmetlerden yararlanılma durumu), ........................................................................... 54
IV.3.4. Proje Alanı ve Yakın Çevresindeki Kentsel ve Kırsal Arazi Kullanımları ................................... 55
IV.3.5. Gelir ve İşsizlik (Bölgede gelirin iş kollarına dağılımı iş kolları itibariyle kişi başına düşen
maksimum, minimum ve ortalama gelir), ............................................................................................... 55
IV.3.6. Diğer Özellikler ........................................................................................................................... 55
Bölüm V: Projenin Bölüm IV'te Tanımlanan Alan Üzerindeki Etkileri ve Alınacak Önlemler ................. 56
(Bu bölümde projenin fiziksel ve biyolojik çevre üzerine etkileri, bu etkileri önlemek, en aza indirmek ve
iyileştirmek için alınacak yasal, idari ve teknik önlemler V.I veV.2. başlıkları için ayrı ayrı ve ayrıntılı
şekilde açıklanır.)
V.1. Arazinin Hazırlanması, İnşaat ve Tesis Aşamasındaki Faaliyetler, Fiziksel ve Biyolojik Çevre
Üzerine Etkileri ve Alınacak Önlemler ................................................................................................... 56
V.1.1.Arazinin hazırlanması ve ünitelerin inşası için yapılacak işler kapsamında (ulaşım altyapısı dâhil)
nerelerde ve ne kadar alanda hafriyat yapılacağı, hafriyat artığı toprak, taş, kum vb maddelerin
nerelerde, nasıl taşınacakları veya hangi amaçlar için kullanılacakları; kullanılacak malzemeler, araçlar
ve makineler, kırma, öğütme, taşıma, depolama gibi toz yayıcı mekanik işlemler, tozun yayılmasına
karşı alınacak önlemler, ......................................................................................................................... 57
V.1.2.Arazinin hazırlanması sırasında ve ayrıca ünitelerin inşasında kullanılacak maddelerden
parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve toksik olanların taşınımları, depolanmaları, hangi işlem için nasıl
kullanılacakları, bu işler için kullanılacak alet ve makineler, ................................................................. 57
V.1.3.Zemin emniyetinin sağlanması için yapılacak işlemler (taşıma gücü, emniyet gerilmesi, oturma
hesapları), .............................................................................................................................................. 58
V.1.4.Taşkın önleme ve drenaj ile ilgili işlemlerin nerelerde ve nasıl yapılacağı, ................................. 58
V.1.5. Proje kapsamındaki su temini sistemi ve planı, kullanılacak su miktarı, özellikleri, nereden ve
nasıl temin edileceği, ortaya çıkan atık suyun miktar ve özellikleri, nasıl arıtılacağı ve nereye deşarj
edileceği,................................................................................................................................................ 58
V.1.6. Hammadde ürün ve kimyasal maddelerin taşınması ve depolanması ....................................... 61
V.1.7. Proje kapsamındaki soğutma sisteminin yapısı, soğutma suyu alma ve deşarj yapılarında
kullanılacak malzemeler, Soğutma suyu deşarjı, soğutma suyu sistemi ile ilgili yapıların inşaatı
sırasında alınacak önlemler,.................................................................................................................. 61
V.1.8.Doğalgaz boru hattına yakınlığı(mesafesi), etkileşimi, doğalgaz boru hattı yapılması için gerekli
olan işlemler,.......................................................................................................................................... 62
V.1.9.Proje kapsamındaki yapılacak çalışmaların karasal ve sucul flora ve fauna üzerine etkileri ve
alınacak önlemler, ................................................................................................................................. 63
V.1.10. Arazinin hazırlanmasından ünitelerin faaliyete açılmasına dek sürdürülecek işler sonucu
meydana gelecek katı atıkların cins ve miktarları, bu atıkların nerelere taşınacakları veya hangi
amaçlar için kullanılacakları, (atıkların niteliği, ömürleri konusunda detaylı bilgi verilmesi, ÇED
Yönetmeliği kapsamında alınan izinlerin rapor ekinde yer alması) ....................................................... 64
V.1.11.Arazinin hazırlanmasından başlayarak ünitelerin faaliyete açılmasına dek yapılacak işler nedeni
ile meydana gelecek vibrasyon, gürültünün kaynakları ve seviyesi, ..................................................... 67
vi
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
V.1.12.Arazinin hazırlanmasından başlayarak ünitelerin faaliyete açılmasına dek yapılacak işlerde
kullanılacak yakıtların türleri, tüketim miktarları, oluşabilecek emisyonlar, ........................................... 70
V.1.13. Arazinin hazırlanması ve inşaat alanı için gerekli arazinin temini amacıyla elden çıkarılacak
tarım alanlarının büyüklüğü, bunların arazi kullanım kabiliyetleri ve tarım ürün türleri, ........................ 73
V.1.14. Arazinin hazırlanması ve inşaat alanı için gerekli arazinin temini amacıyla kesilecek ağaçların
tür ve sayıları, meşcere tipi, kapalılığı, kesilecek ağaçların bölgedeki orman ekosistemi üzerine etkileri,
ortadan kaldırılacak tabii bitki türleri ve ne kadar alanda bu işlerin yapılacağı, ağaç ve bitki kaybından
ötürü fauna üzerine olabilecek etkiler, önlemler, ................................................................................... 73
V.1.15. Arazi hazırlama ve inşaat faaliyetleri sırasında olası orman yangınlarına karşı alınacak
önlemler ................................................................................................................................................. 73
V.1.16.Arazinin hazırlanmasından başlayarak ünitelerin faaliyete açılmasına dek yerine getirilecek
işlerde çalışacak personelin ve bu personele bağlı nüfusun konut ve diğer teknik/sosyal altyapı
ihtiyaçlarının nerelerde ve nasıl temin edileceği, ................................................................................... 74
V.1.17.Proje ve yakın çevresinde yeraltı ve yerüstünde bulunan kültür ve tabiat varlıklarına (geleneksel
kentsel dokuya, arkeolojik kalıntılara, korunması gerekli doğal değerlere) materyal üzerindeki
etkilerinin şiddeti ve yayılım etkisinin belirlenmesi, ............................................................................... 74
V.1.18.Arazinin hazırlanmasından başlayarak ünitelerin faaliyete açılmasına dek sürdürülecek
işlerden, insan sağlığı ve çevre için riskli ve tehlikeli olanlar, ................................................................ 75
V.1.19.Proje kapsamında yapılacak bütün tesis içi ve tesis dışı taşımaların trafik yükünün ve etkilerinin
değerlendirilmesi, .................................................................................................................................. 76
V.1.20.Proje alanında peyzaj öğeleri yaratmak veya diğer amaçlarla yapılacak saha düzenlemelerinin
(ağaçlandırmalar, yeşil alan düzenlemeleri vb.) ne kadar alanda nasıl yapılacağı, bunun için seçilecek
bitki ve ağaç türleri vb. ........................................................................................................................... 77
V.1.21. Faaliyetin yerleşim yerine mesafesi ve olası etkileri alınacak önlemler (1/25.000 ölçekli
topografik harita üzerine işlenerek) ....................................................................................................... 77
V.1.22. Diğer faaliyetler, ........................................................................................................................ 78
V.2. Projenin İşletme Aşamasındaki Faaliyetler, Fiziksel ve Biyolojik Çevre Üzerine Etkileri ve Alınacak
Önlemler ................................................................................................................................................ 78
V.2.1.Proje kapsamındaki tüm ünitelerin özellikleri, hangi faaliyetlerin hangi ünitelerde
gerçekleştirileceği, kapasiteleri, her bir ünitenin ayrıntılı proses akım şeması, temel proses
parametreleri, prosesin açıklaması, faaliyet üniteleri dışındaki diğer ünitelerde sunulacak hizmetler,
kullanılacak makinelerin, araçların, aletlerin ve teçhizatın özellikleri, ................................................... 78
V.2.2.Proje ünitelerinde üretilecek mal ve/veya hizmetler, nihai ve yan ürünlerin üretim miktarları,
nerelere, ne kadar ve nasıl pazarlanacakları, üretilecek hizmetlerin nerelere, nasıl ve ne kadar nüfusa
ve/veya alana sunulacağı, ..................................................................................................................... 84
V.2.3.Proje için gerekli hammadde, yardımcı madde miktarı, özellikleri, nereden ve nasıl sağlanacağı,
taşınımları, depolanmaları, taşınma ve depolanması sırasındaki etkileri, ............................................ 85
V.2.4. Proje ünitelerinde kullanılacak suyun hangi prosesler için ne miktarlarda kullanılacağı, nereden,
nasıl temin edileceği, ne miktarlarda hangi alıcı ortamlara nasıl verileceği( arıtma tesisi dahil v.s.),
suya uygulanacak ön işlemler (arıtma birimleri ile katma-besleme suyu olarak katılacağı birimleri
kapsayan), su hazırlama ana akım şeması, su buhar çevrimi, proses akım şeması çevrimde
uygulanacak su iç işlemleri, kullanılacak kimyasal maddeler, ............................................................... 87
vii
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
V.2.5. Projenin tüm ünitelerinden kaynaklanacak atıksuların miktarları, fiziksel, kimyasal ve
bakteriyolojik özellikleri, atıksu arıtma tesislerinde bertaraf edilecek parametreler ve hangi işlemlerle
ne oranda bertaraf edileceği, arıtma işlemleri sonrası atıksuyun ne miktarlarda hangi alıcı ortamlara
nasıl verileceği, ...................................................................................................................................... 88
V.2.6. Soğutma (ana ve yardımcı soğutma suyu) sistemine ilişkin bilgiler, soğutma suyu akım şeması,
kullanılacak kimyasal maddeler ve miktarları, soğutma suyunun deşarj edileceği alıcı ortama etkileri ve
alınacak önlemler, ................................................................................................................................. 88
V.2.7.Proje kapsamında kullanılacak ana yakıtların ve yardımcı yakıtın hangi ünitelerde ne miktarlarda
yakılacağı ve kullanılacak yakma sistemleri, emisyonlar, mevcut hava kalitesine olacak katkı miktarı,
azaltıcı önlemler ve bunların verimleri, ölçümler için kullanılacak aletler ve sistemler, modelleme
çalışmasında kullanılan yöntem, modelin tanımı, modellemede kullanılan meteorolojik veriler (yağış,
rüzgar, atmosferik kararlılık, karışım yüksekliği vb.), model girdileri, kötü durum senaryosu da dikkate
alınarak model sonuçları, muhtemel ve bakiye etkiler, önerilen tedbirler, Modelleme sonucunda elde
edilen çıktıların arazi kullanım haritası üzerinde gösterilmesi, kullanılacak filtrelerin özellikleri, filtrelerin
bakımı, arızalanması durumunda alınacak önlemler,............................................................................ 90
V.2.8.Tesisin faaliyeti sırasında oluşacak diğer katı atık miktar ve özellikleri, bertaraf işlemleri, bu
atıkların nerelere ve nasıl taşınacakları veya hangi amaçlar için yeniden değerlendirilecekleri, alıcı
ortamlarda oluşturacağı değişimler, muhtemel ve bakiye etkiler, alınacak önlemler ............................ 92
V.2.9.Proje kapsamında meydana gelecek vibrasyon bakiye etkiler, alınacak önlemler, Çevresel
Gürültü’nün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği’ne göre akustik raporun hazırlanması, (her bir
tesis için ayrı ayrı hazırlanacak) ............................................................................................................ 94
V.2.10.Radyoaktif atıkların miktar ve özellikler, gürültü kaynakları ve seviyeleri, muhtemel ve bakiye
etkiler ve önerilen tedbirler, ................................................................................................................... 95
V.2.11.Proje ünitelerinde üretim sırasında kullanılacak tehlikeli, toksik, parlayıcı ve patlayıcı maddeler,
taşınımları ve depolanmaları, hangi amaçlar için kullanılacakları, kullanımları sırasında meydana
gelebilecek tehlikeler ve alınabilecek önlemler, .................................................................................... 95
V.2.12.Proje etki alanında yeraltı ve yerüstünde bulunan kültür ve tabiat varlıklarına (geleneksel
kentsel dokuya, arkeolojik kalıntılara, korunması gerekli doğal değerlere) materyal üzerindeki
etkilerinin şiddeti ve yayılım etkisinin belirlenmesi, ............................................................................... 96
V.2.13. Sucul ve karasal flora/fauna üzerine olası etkiler ve alınacak tedbirler, ................................... 96
V.2.14. Orman alanları üzerine olası etkiler ve alınacak tedbirler ve izinler, orman yangınlarına karşı
alınacak tedbirler, .................................................................................................................................. 96
V.2.15.Projenin tarım ürünlerine ve toprak asitlenmesine olan etkileri, toprak asitlenmesinin tahmininde
kullanılan yöntemler ve alınacak tedbirler, ............................................................................................ 97
V.2.16.Yeraltı ve yüzey suyuna etkiler ve alınacak tedbirler, ................................................................ 98
V.2.17. Bölgenin mevcut kirlilik yükü (hava, su, toprak) dikkate alınarak kümülatif etkinin
değerlendirilmesi, .................................................................................................................................. 98
V.2.18 Proje kapsamında yapılacak bütün tesis içi ve tesis dışı taşımaların trafik yükünün ve etkilerinin
değerlendirilmesi, ................................................................................................................................ 100
V.2.19 Tesisin faaliyeti sırasında çalışacak personelin ve bu personele bağlı nüfusun konut ve diğer
teknik/sosyal altyapı ihtiyaçlarının nerelerde ve nasıl temin edileceği, ............................................... 101
V.2.20.Projenin işletme aşamasındaki faaliyetlerden insan sağlığı ve çevre açısından riskli ve tehlikeli
olanlar, ................................................................................................................................................. 101
viii
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
V.2.21.Proje alanında peyzaj öğeleri yaratmak veya diğer amaçlarla yapılacak saha düzenlemeleri,101
V.2.22. Termik santralin verimi, açığa çıkan atık ısının miktarı, enerji kaybından (yakıtın tamamının
enerjiye dönüştürülememesinden kaynaklanan) dolayı atmosfere verilecek ısının başka amaçla
kullanılıp kullanılmayacağı, .................................................................................................................. 102
V.2.23.Sağlık koruma bandı için önerilen mesafe, .............................................................................. 102
V.2.24.Diğer faaliyetler ........................................................................................................................ 103
V.3. Projenin Sosyo - Ekonomik Çevre Üzerine Etkileri ...................................................................... 104
V.3.1. Projeyle gerçekleşmesi beklenen gelir artışları, yaratılacak istihdam imkanları, nüfus hareketleri,
göçler, eğitim, sağlık, kültür, diğer sosyal ve teknik altyapı hizmetleri ve bu hizmetlerden yararlanma
durumlarında değişiklikler vb. .............................................................................................................. 104
V.3.2. Çevresel Fayda-Maliyet Analizi ................................................................................................. 104
V.3.3. Projenin gerçekleşmesine bağlı olarak sosyal etkilerin değerlendirilmesi.( Proje Alanı ve Etki
Alanındaki tarım, hayvancılık, balıkçılık, arıcılık vb. faaliyetlere etkileri, projenin inşası ve işletmesi
aşamasında çalışacak insanlar ile yerel halk ilişkileri, bunların insan yaşamı üzerine etkileri ve SosyoEkonomik Açıdan Analizi, uygulamaya geçirilecek sosyal sorumluluk projeleri) ................................ 106
Bölüm VI: İşletme Faaliyete Kapandıktan Sonra Olabilecek ve Süren Etkiler ve Bu Etkilere Karşı
Alınacak Önlemler: .............................................................................................................................. 107
VI.1. Rehabilitasyon ve Reklamasyon Çalışmaları,............................................................................. 107
VI.2. Mevcut Su Kaynaklarına Etkiler .................................................................................................. 107
VI.3. Olabilecek Hava Emisyonları ...................................................................................................... 108
Bölüm VII: Projenin Alternatifleri .......................................................................................................... 108
(Bu bölümde yer seçimi, santralin teknolojisinin, alınacak önlemlerin ve alternatiflerin karşılaştırılması
yapılacak ve tercih sıralaması belirtilecektir.)
Bölüm VIII: İzleme Programı ve Acil eylem Planı. ............................................................................... 108
VIII.1.Faaliyetin inşaatı için önerilen izleme programı, faaliyetin işletmesi ve işletme sonrası için
önerilen izleme programı ve acil müdahale planı, ............................................................................... 108
VIII.2. ÇED Olumlu Belgesinin verilmesi durumunda, Yeterlik Tebliği’nde “Yeterlik Belgesi alan
kurum/kuruluşların yükümlülükleri” başlığının ikinci paragrafında yer alan hususların gerçekleştirilmesi
ile ilgili program. ................................................................................................................................... 109
Bölüm IX. Sonuçlar .............................................................................................................................. 110
(Yapılan tüm açıklamaların özeti, projenin önemli çevresel etkilerinin sıralandığı ve projenin
gerçekleşmesi halinde olumsuz çevresel etkilerin önlenmesinde ne ölçüde başarı sağlanabileceğinin
belirtildiği genel bir değerlendirme, proje kapsamında alternatifler arası seçimler ve bu seçimlerin
nedenleri )
Bölüm X. Halkın Katılımı...................................................................................................................... 111
(Projeden etkilenmesi muhtemel yöre halkının nasıl ve hangi yöntemlerle bilgilendirildiği, proje ile ilgili
halkın görüşlerinin ve konu ile ilgili açıklamalar,)
ix
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Ekler
(Raporun hazırlanmasında kullanılan ve çeşitli kuruluşlardan sağlanan bilgi, belge ve tekniklerden
rapor metninde sunulamayanlar)
Notlar ve Kaynaklar:
ÇED Raporunu hazırlayanların tanıtımı (Adı Soyadı, Mesleği, 1 kişi için 1 sayfayı geçmeyecek şekilde
hazırlanmış kısa özgeçmiş, Referansları ve Rapordan sorumlu olduğunu belirten imzası) (bilgilenme
kapsam ve özel format belirleme toplantısında komisyon tarafından ÇED Başvuru Dosyasını
hazırlayan çalışma grubuna Su Ürünleri Mühendisi, Makine Mühendisi ve Kimya Mühendisi tarafından
katkı sağlanması uygun görülmüştür.)
x
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Tablolar Listesi
Sayfa No
Tablo 1. Proje alanı koordinatları............................................................................................................. 3
Tablo 2:Arazi Mülkiyeti ve kullanım durumu ............................................................................................ 5
Tablo 3:Yatırım Programı ........................................................................................................................ 6
Tablo 4: Kredi Harcama ve Geri Ödeme Tablosu ................................................................................... 7
Tablo 5: Projenin zamanlama tablosu ..................................................................................................... 7
Tablo 6:Projenin Fayda Maliyet Analiz Tablosu ...................................................................................... 8
Tablo 7:Florya Meteoroloji İstasyonu sıcaklık değerleri ........................................................................ 13
Tablo 8:Florya Meteoroloji İstasyonu ortalama toplam yağış ve günlük maksimum yağış miktarları ... 14
Tablo 9: Florya Meteoroloji İstasyonu Nisbi Nem değerleri ................................................................... 15
Tablo 10:Florya Meteoroloji İstasyonu basınç değerleri ........................................................................ 16
Tablo 11:Florya Meteoroloji İstasyonu sayılı gün değerleri ................................................................... 17
Tablo 12:Florya Meteoroloji İstasyonu rüzgarların esme sayıları toplamı ............................................. 18
Tablo 13:Florya Meteoroloji İstasyonu yönlere göre rüzgar hızı ........................................................... 19
Tablo 14:Florya Meteoroloji İstasyonu ortalama rüzgar hızı (m/s) ........................................................ 20
Tablo 15:Florya Meteoroloji İstasyonu Maksimum Rüzgar Hızı ve yönü .............................................. 21
Tablo 16:Florya Meteoroloji İstasyonu fırtınalı günler sayısı ................................................................. 21
Tablo 17: Arazi kullanım kabiliyeti sınıflarına göre İstanbul ili arazilerinin kullanım şekilleri ................. 28
Tablo 18: İstanbul ili arazi varlığı dağılımı ............................................................................................. 30
Tablo 19:2008 Yılı Tarla Bitkileri Üretim Alanları ve Üretim ve Miktarları ............................................ 31
Tablo 20:Kullanılan Tarım İlaçları .......................................................................................................... 32
Tablo 21:Proje alanı ve etki alanında Saptanan Flora Türleri ............................................................... 39
Tablo 22:Proje Alanı ve Yakın Çevresinin Balıkları ............................................................................... 41
Tablo 23:Proje alanı ve etki alanında habitat özelliği nedeniyle bulunması muhtemel Ikiyaşamlı
(Amphibia) Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri ............................................................................. 45
Tablo 24:Proje alanı ve etki alanında habitat özelliği nedeniyle bulunması muhtemel Sürüngen
(Reptilia) türleri, Korunma Durumları ve Statüleri.................................................................................. 46
Tablo 25:Proje Alanı ve Etki Alanında Habitat Özelliği Nedeniyle Bulunması Muhtemel Kuş(Aves)
Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri ................................................................................................ 47
Tablo 26:Proje alanı ve etki alanında habitat özelliği nedeniyle bulunma olasılığı yüksek olan Memeli
(Mammalia) türleri ve Korunma Durumları ............................................................................................ 49
Tablo 27:Proje kapsamındaki su temini ................................................................................................ 59
Tablo 28:Soğutma suyu sistemi ile ilgili parametreler ........................................................................... 62
Tablo 29:Projenin inşaat aşamasında kullanılması planlanan makine listesi ....................................... 68
Tablo 30:İnşaat esnasında Gürültü dağılımı ......................................................................................... 69
Tablo 31:Motorinin Özellikleri ................................................................................................................ 70
Tablo 32: İnşaat Sırasında Kullanılacak İş Makineleri .......................................................................... 70
Tablo 33:Dizel Araçlardan Yayılan Kirlenmenin Faktörleri .................................................................... 71
Tablo 34:Kütlesel Debiler ...................................................................................................................... 71
Tablo 35:Hesaplanan Emisyon Miktarları ve Sınır Değerler ................................................................. 71
Tablo 36:Trafik Yükü ............................................................................................................................. 76
Tablo 37:Doğal Gaz Spesifikasyonları (BOTAŞ)................................................................................... 86
Tablo 38:Endüstriyel Tesisler İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri ..................................................... 94
Tablo 39:Emisyon Ölçüm noktaları ve koordinatları .............................................................................. 99
xi
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Grafikler Listesi
Sayfa No
Grafik 1: Florya Meteoroloji İstasyonu sıcaklık değerleri ....................................................................... 13
Grafik 2: Florya Meteoroloji İstasyonu ortalama toplam yağış ve günlük maksimum yağış miktarları .. 14
Grafik 3: Florya Meteoroloji İstasyonu Nisbi Nem değerleri .................................................................. 15
Grafik 4 : Florya İstasyonu Basınç Grafiği ............................................................................................. 16
Grafik 5: Florya Meteoroloji İstasyonu sayılı gün değerleri ................................................................... 17
Grafik 6: Florya Meteoroloji İstasyonu Hakim Rüzgar Yönü Grafiği ...................................................... 18
Grafik 7:Florya Meteoroloji İstasyonu Hakim Rüzgar Yönü Grafiği ....................................................... 19
Grafik 8:Florya Meteoroloji İstasyonu yönlere göre rüzgar hızı grafiği .................................................. 20
Grafik 9: Florya Meteoroloji İstasyonu ortalama rüzgar hızı grafiği ....................................................... 20
Grafik 10: Florya Meteoroloji İstasyonu Maksimum Rüzgar Hızı ve yönü grafiği .................................. 21
Grafik 11: Florya Meteoroloji İstasyonu fırtınalı günler sayısı grafiği .................................................... 22
Grafik 12:İnşaat faaliyetleri esnasında gürültü dağılımı ........................................................................ 69
Şekiller Listesi
Sayfa No
Şekil 1:İş akım Şeması ............................................................................................................................ 8
Şekil 2:Etki Mesafesi Uydu Görüntüsü .................................................................................................. 12
Şekil 3:Stratigrafik kesit ......................................................................................................................... 24
Şekil 4:Proje Alanının Fay Hatlarına Olan Mesafesi ............................................................................. 25
Şekil 5:İstanbul İli Arazi Kullanım Haritası ............................................................................................. 29
Şekil 6:Arazi sınıflarının dağılımı ........................................................................................................... 29
Şekil 7:En Yakın Orman Alanı ............................................................................................................... 37
Şekil 8:Proje Alanının Vejetasyon Haritası ............................................................................................ 38
Şekil 9:Trafik Hacim Haritası ................................................................................................................. 76
Şekil 10:Rankine çevrimine göre çalışan (Klasik Termik Santral) şeması ............................................ 79
Şekil 11:Brayton çevrimi çalışma şeması .............................................................................................. 80
Şekil 12:Gaz ve buhar bileşik (Kombine çevrimine göre) çalışan santral şeması................................. 81
Şekil 13: Gaz ve Buhar Türbininden Oluşan Kombine Çevrim Santrali İş Akım Şeması ...................... 82
Şekil 14:Etki Mesafesi Ölçüm Noktalarını Gösterir Uydu Görüntüsü .................................................. 100
xii
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Ekler Listesi
Ek–1
: Yer Bulduru Haritası
Ek–2
: Topografik Harita
Ek–2A
: Vaziyet Planı
Ek–3
: Proje Alanı Fotoğrafları
Ek–3A
: Uydu Görüntüsü
Ek–4
: Deprem Haritası
Ek–5
: Coğrafi Veri Portalı Görüntüsü
Ek–6
: Jeoloji Haritası
Ek–7
: Meşcere Haritası
Ek–8
: Üretim Lisansı
Ek–9
: Tapu
Ek–10
: Çevre Düzeni Planı lejandı ve Plan Hükümleri
Ek–11
: Su Kullanım Belgesi
Ek–12
: İSKİ Atıksu Arıtma Tesisi Çıkış Suyu Kullanım Başvurusu
Ek–13
: İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Görüşü
Ek–14
: Avcılar Belediye Başkanlığı Görüşü
Ek–15
: Emisyon Ölçüm raporu
Ek–16
: Deniz Suyu analizi
Ek–17
: Soğutma Suyu Deşarj Modellemesi
Ek–18
: Emisyon Dağılım Modellemesi
Ek–19
: Projenin Deniz Ekosistemine Etkilerine Dair Hidrobiyoloji Raporu
Ek–20
: Akustik Rapor
Ek–21
: Acil Müdahale Planı
İstanbul Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü Tabiat Varlığı ve Doğal
:
Sit Alanları Görüşü
Ek–22
xiii
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Bölüm I: Projenin Tanımı ve Amacı
(Proje konusu faaliyetin tanımı, ömrü, hizmet amaçları, pazar veya hizmet alanları ve bu alan
içerisinde ekonomik ve sosyal yönden ülke, bölge ve/veya il ölçeğinde önem ve gereklilikleri)
Proje, İstanbul ili, Avcılar ilçesi, Ambarlı mevkii’nde, Elektrik Üretim A.Ş. uhdesinde
işletilmekte olan fuel-oil yakıtlı elektrik üretim santralinin 1. 2. ve 3. ünitelerinin yakıt
sistemlerinin çift yakıt sistemine (doğalgaz+motorin) dönüştürülmesi ve kapasite artışı
projesidir.
Proje kapsamında fuel-oil yakıtlı 1. 2. ve 3. ünitelerin yerine toplam 1400 MW e kurulu
gücünde ana yakıt olarak doğal gaz, yardımcı yakıt olarak motorin kullanacak çift yakıtlı
kombine çevrim santrali (DGKÇS) planlanmaktadır. DGKÇS net veriminin %60 olması
planlanmaktadır. Tesisin ısıl gücü 2333 MW t’dir.
Ambarlı Termik Santral Sahası içerisinde bulunan 4. ve 5. Ünitelerin doğal gaza
dönüşüm ve rehabilitasyon işlemleri tamamlanmış olup, (2x408 MW) toplam 816 MW
yükseltilmiş ve 21 Kasım 2013 tarihi itibariyle de işletmeye alınmıştır.
Mevcut tesisler için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan alınan Üretim Lisansı Ek8’de sunulmuştur.
Proje kapsamında mevcut durumda 1. 2. ve 3. ünitelerin bulunduğu alan kullanılacaktır.
Bu nedenle ilave arazi maliyeti bulunmamaktadır. Sahanın tüm mülkiyeti Elektrik Üretim
A.Ş’ye aittir.
Proje alanını gösterir yer bulduru haritası, topoğrafik harita ve uydu görüntüsü eklerde
sunulmuştur (Bkz. Ek-1, Ek-2, Ek-3A).
İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları dahil, Avcılar Belediyesi sınırları içerisinde
Marmara sahilinde bulunan Ambarlı Fuel-oil Santrali 1. ve 2. üniteler Şubat 1967’de, 3. ünite
Ağustos 1970’de, 4. ve 5. üniteler Aralık 1970 ve Eylül 1971 yılında olmak üzere toplam
(3x110 MW + 2x150 MW) 630 MW kurulu kapasiteyle işletmeye alınmıştır. Santral,
kurulduğu zaman diliminde Türkiye’nin en büyük elektrik üretim tesisidir.
1967–1970 yılları arasında işletmeye açılan fuel-oil yakıtlı 1, 2 ve 3. üniteler; 40 yılı
aşan süredir işletilmektedir. Sıvı yakıtlarda SOX emisyonu limit değerlerini sınırlayan
düzenleme nedeniyle tesisin ekonomik olarak işletilmesi zora girdiğinden ünitelerin, doğal
gaz yakıtlı kombine çevrim santraline dönüştürülerek veriminin artırılması ve ülke
ekonomisine kazandırılması oldukça önemlidir. Ayrıca, nüfus yoğunluğu gittikçe artan
İstanbul ve çevresi hava kirliliği değerlerini sağlama açısından, projenin yapacağı katkı
nedeniyle de proje önemli bir yatırım olarak değerlendirilmektedir.
İşletme şartlarında yıllık 1 milyon ton fuel-oil tüketimiyle, 4,5 milyon MWh üretim
yapabilen santral 1987 yılına kadar (%60 ile %82 arası kapasite kullanımıyla) yoğun olarak
kullanılmıştır. 1987 ile 1994 yılları arasında düşük kapasitelerde çalıştırılan santral, 1995
yılından itibaren 2000’li yılların başına kadar tekrar yoğun olarak kullanılmıştır. Fuel-oil
fiyatlarındaki artışa ve kombine çevrim santrallerine göre verimleri oldukça düşük, klasik
termik santral teknolojisiyle yapılmış olmasına bağlı olarak elektrik üretim maliyetlerinin
yükselmesi; bununla beraber 40 yıla yakındır kullanılması sebebiyle arızaların artması,
santralin ekonomik ve güvenli olarak üretim yapmasını zorlaştırmaktadır.
1
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Marmara Bölgesi yurdumuzun sanayisi en gelişmiş bölgesidir. Enerji talebi diğer tüm
bölgelere göre daha fazla ve talep artışı daha hızlıdır. Son yıllarda bölge önemli bir turizm
merkezi haline gelmiştir. İstanbul bu konularda özellikle kongre turizmi ile çok büyük bir
ilerleme sağlamış ve enerji güvenirliği çok önem kazanmıştır. Enerji santrallerinin tüketim
merkezlerine yakın yapılması iletim kayıpları ve arz güvenliği açısından önem
kazanmaktadır. İstanbul’da elektrik üretim tesisi yapılabilecek hem merkezi ve hem de alt
yapısı uygun yerlerden birisi Ambarlı’dır.
Ambarlı Fuel-oil Termik Santrali 1. 2. ve 3. üniteleri; buhar kazanının açıkta olduğu
sahra tipinde, yakıtın (gaz türbini olmadan) kazanda brülörler yardımıyla yakıldığı, türbin giriş
sıcaklığı 538°C olan, tekrar kızdırmalı, soğutmalı deniz suyu kullanılan, % 36 verimli ve
buhar çevrimli, klasik termik santral tarzında yapılmıştır.
Ünitelerin 40 yılı aşkın süredir kullanılmaları, santralin; kazan, türbin, kondensör vb.
ana ekipmanlarında ve yardımcı ekipmanlarında yıpranmalara bağlı arıza ve duruşlara
neden olmaktadır.
İşletmede kullanılan fuel-oil, sahilin 900 m açığında bulunan bir platforma yanaşan
tankerlerden temin edilmektedir. İşletmenin toplam yakıt depolama kapasitesi 102.500 ton
olup, platform ile ana yakıt tankları arasındaki boru hattı Ø 16”, 1800 m uzunluğunda ve
Taşıma kapasitesi 800 – 900 ton / saat taşıma kapasitesindedir.
Ambarlı Termik Santrali'nde mevcut durumda kullanılan doğalgaz Ukrayna üzerinden
Türkiye’ye gelmekte ve doğalgaz hattı santral sahasının hemen yanından geçmektedir. Bu
doğalgaz hattı halen Ambarlı'da bulunan doğalgaz kombine çevrim santrali ile doğal gaz
kombine çevrim santraline dönüştürülerek deneme çalışmaları başlatılan 4. ve 5. üniteleri
beslemektedir. 1.583.623 m3/saat kapasiteye sahip BOTAŞ doğalgaz hattının boru çapı 36’’,
basıncı ise 36–75 barg arasındadır.
Halihazırda kullanılan doğalgaz RMS-A istasyonları 180.000m3/saat+300.000m3/saat
olmak üzere toplam 480.000m3/saat olup, bu kapasite Ambarlı Fuel-oil Santrali 1. 2. ve 3.
üniteleri için yeterli değildir.
Doğal gaza dönüştürülecek fuel oil 1, 2 ve 3 no.lu ünitelerin nominal ihtiyacı yaklaşık
270.000 m3/saat olarak düşünüldüğünde toplam doğal gaz ihtiyacı mevcut Ambarlı doğal gaz
ve doğal gaza dönüşümü yapılan fuel oil 4. ve 5. üniteler dahil yaklaşık 750.000 m3/saattir.
BOTAŞ mevcut hattı kapasitesi uygundur.
Santralda doğal gaz yakıtına dönülmesinden sonra yılda yaklaşık 1,7 milyar m3
doğal gaz kullanılacaktır. Mevcut santralın hemen yanında, Ambarlı Doğal Gaz Kombine
Çevrim Santralı ( Ambarlı-A Santralı ) ile 4. ve 5. Ünitelerden oluşan Doğal Gaz Kombine
Çevrim Santralı (Ambarlı-B Santralı) bulunmakta olup, her iki santral için BOTAŞ'a ait
sırasıyla 300.000 m3/saat ve 180.000 m3/saat’lik doğal gaz istasyonu mevcuttur. Projenin
hayata geçmesiyle birlikte 1,2 ve 3. Ünitelerin ihtiyacına göre yeni yapılacak doğal gaz
istasyonundan yakıt sağlanacaktır. Santralın 1. 2. ve 3. ünitelerinin yakıt dönüşümü
tamamlandıktan sonra yılda 700.000 ton fuel-oil kullanımı önlenmiş olacaktır.
Çevre kirliliği ile ilgili sorunları ve bölgenin artan enerji talebini önemli ölçüde çözmek
ve bunu yaparken mevcut imkânlardan da azami ölçüde yararlanmak için, Ambarlı Fuel-oil
Santrali 1. 2. ve 3. ünitelerinde iyileştirme ve yenileme yatırımlarına gereksinim vardır.
2
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Bölüm II: Proje İçin Seçilen Yerin Konumu
Proje kapsamında, İstanbul ili, Avcılar ilçesi, Ambarlı mevkiinde, Elektrik Üretim A.Ş.
uhdesinde işletilmekte olan Ambarlı Fuel-oil Termik Santralinin 1. 2. ve 3. ünitelerinin yakıt
sistemlerinin çift yakıt sistemine (doğalgaz+motorin) dönüştürülerek kapasite artışı yapılması
planlanmaktadır.
Ambarlı tesisleri, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Avcılar ilçesi, Ambarlı mevkiinde yer
almaktadır. Kurulu bulunduğu yer itibarı ile Ambarlı limanına, E5 karayoluna çok yakın bir
konumdadır. E5 karayolu Avcılar bağlantısından 2 km içeride Marmara Denizi'nin kuzey
sahilinde bulunmaktadır. Proje sahası ve çevresi, düz bir topoğrafya sergilemektedir. Santral
sahasında arazi kotu deniz seviyesine göre +5.00 m'dir. Proje alanı koordinatları aşağıdaki
tabloda verilmiştir.
Tablo 1. Proje alanı koordinatları
Koor. Sırası : Sağa,Yukarı
Koor. Sırası : Enlem,Boylam
Datum
: ED-50
Datum
: WGS-84
Türü
: UTM
Türü
: COĞRAFİ
D.O.M.
: 27
D.O.M.
: -Ölçek Fak. : ----------Zone
: 35
Ölçek Fak.
: 6 derecelik
643198.423:4538109.158
40.97991442:28.70162800
643214.459:4537605.940
40.97538058:28.70170205
643194.189:4538119.896
40.98001187:28.70158018
643027.340:4538099.529
40.97985770:28.69959306
643008.573:4537291.537
40.97258564:28.69918333
642992.906:4537598.339
40.97535089:28.69906810
642994.466:4537450.969
40.97402366:28.69905258
642916.211:4538408.183
40.98265642:28.69834399
642953.286:4537255.748
40.97227306:28.69851825
642908.795:4538463.944
40.98315979:28.69826876
642909.511:4538359.188
40.98221638:28.69825306
642929.125:4537449.605
40.97402285:28.69827598
642898.502:4538308.415
40.98176116:28.69811053
642922.730:4537577.543
40.97517598:28.69822956
642873.892:4538508.008
40.98356263:28.69786422
642877.523:4538231.302
40.98107052:28.69784345
642866.914:4538092.267
40.97982042:28.69768528
642860.838:4538185.586
40.98066176:28.69763464
642853.807:4538175.341
40.98057079:28.69754874
642845.440:4538167.932
40.98050553:28.69744761
642846.576:4538072.813
40.97964885:28.69743915
642844.005:4538111.236
40.97999524:28.69741747
642834.285:4538137.038
40.98022925:28.69730794
642824.473:4538155.708
40.98039908:28.69719567
642824.865:4538056.942
40.97950975:28.69717752
642790.866:4538060.396
40.97954676:28.69677436
642786.865:4538060.388
40.97954737:28.69672682
642782.877:4538060.001
40.97954465:28.69667935
642779.026:4538059.119
40.97953731:28.69663339
642771.507:4538056.109
40.97951152:28.69654336
642768.071:4538054.241
40.97949537:28.69650211
642692.064:4537587.754
40.97530826:28.69549145
642691.902:4537534.233
40.97482638:28.69547719
3
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
642691.923:4537533.603
642532.172:4537875.247
642291.199:4538934.867
642335.736:4537062.695
642320.780:4537130.421
642303.795:4537605.885
642312.603:4537145.144
642293.733:4537599.828
642301.214:4537153.955
642257.593:4537596.205
642247.973:4537590.093
642233.983:4537570.937
642230.783:4537553.553
642231.818:4537469.694
642222.477:4537023.794
642203.530:4536963.596
642183.829:4536946.285
642158.845:4536891.431
642065.558:4539100.794
641989.265:4539156.189
641973.627:4537044.605
641963.357:4536937.261
641941.041:4536805.317
641846.299:4537259.774
641801.313:4537416.494
641788.139:4537468.936
641752.773:4537610.382
641744.084:4537644.974
641740.933:4537660.120
641692.153:4538024.669
641678.878:4538123.741
641666.773:4538214.101
641653.398:4538315.391
641618.753:4538416.010
642122.180:4538880.556
642095.516:4538897.555
641992.146:4539019.039
PAFTA: BURSA G21-a2
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
40.97482070:28.69547729
40.97792483:28.69365805
40.98750799:28.69103877
40.97064266:28.69113727
40.97125513:28.69097516
40.97553927:28.69088272
40.97138910:28.69088141
40.97548646:28.69076178
40.97147041:28.69074813
40.97546016:28.69033158
40.97540682:28.69021588
40.97523674:28.69004526
40.97508080:28.69000325
40.97432552:28.68999627
40.97031213:28.68978282
40.96977337:28.68954391
40.96962093:28.68930589
40.96913140:28.68899649
40.98904138:28.68839562
40.98955340:28.68750173
40.97054281:28.68683130
40.96957807:28.68668468
40.96839383:28.68638931
40.97250240:28.68536798
40.97392137:28.68486944
40.97439585:28.68472494
40.97567565:28.68433718
40.97598862:28.68424187
40.97612558:28.68420790
40.97941648:28.68371184
40.98031094:28.68357680
40.98112667:28.68345367
40.98204104:28.68331795
40.98295306:28.68292933
40.98704842:28.68901785
40.98720613:28.68870491
40.98831796:28.68750447
Proje alanı doğuda Küçükçekmece gölü ile Küçükçekmece ilçesi, güneyde ise
Marmara denizi ile çevrelenmiştir. Proje alanının bulunduğu ilçe Avcılar yaklaşık 3.850 hektar
bir yüzölçümüne sahiptir. İstanbul’a 27 km. uzaklıktadır. TEM otoyolu, E-5 (D-100) karayolu
ilçe sınırları içinden geçmektedir.
II.I. Proje Yer seçimi
(İlgili Valilik veya Belediye tarafından doğruluğu onanmış olan faaliyet yerinin, lejant ve plan
notlarının da yer aldığı 1/25.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı, (Plan Notları ve hükümleri),
Onaylı Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planı, (Plan Notları ve lejantları) üzerinde, değil
ise mevcut arazi kullanım haritası üzerinde gösterimi)
İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları dahil, Avcılar Belediyesi sınırları içerisinde
Marmara sahilinde bulunan Ambarlı Fuel-oil Santrali 1. ve 2. üniteler Şubat 1967’de, 3. ünite
Ağustos 1970’de, 4. ve 5. Üniteler Aralık 1970 ve Eylül 1971 yılında olmak üzere toplam
(3x110 MW + 2x150 MW) 630 MW kurulu kapasiteyle işletmeye alınmıştır. Santral, kurulduğu
4
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
zaman diliminde Türkiye’nin en büyük elektrik üretim tesisidir.1967–1970 yılları arasında
işletmeye açılan fuel-oil yakıtlı 1, 2 ve 3. üniteler; 40 yılı aşan süredir işletilmektedir.
Proje kapsamında mevcut durumda 1. 2. ve 3. ünitelerin bulunduğu alan
kullanılacağından ilave bir arazi kullanılmayacaktır.
Elektrik Üretim A.Ş.’ye ait toplam 126.239,91m2’ lik alanda bulunan fuel-oil 1 - 2 ve 3.
üniteleri kapsayan alanda çalışma yapılacaktır. Bu alana ait tapu kayıtları Ek-9’da
sunulmuştur.
Proje alanının gösterildiği çevre düzeni planı, lejandı ve plan uygulama hükümleri ekte
sunulmuştur (Bkz. Ek-10).
Proje kapsamında İstanbul Büyükşehir Belediyesinin “İstanbul ili 1/100.000 ölçekli
Çevre Düzeni Planı” kapsamındaki görüşü, Avcılar Belediyesi'nin alt ölçekli planlar
kapsamındaki görüşü ekte sunulmuştur (Bkz. Ek-13, Ek-14).
II.2. Proje Kapsamındaki Faaliyet Ünitelerinin Konumu
(Bütün idari ve sosyal ünitelerin, teknik alt yapı ünitelerinin varsa diğer ünitelerin yerleşim
planı, bunlar için belirlenen kapalı ve açık alan büyüklükleri, binaların kat adetleri ve
yükseklikleri, temsili resmi)
Proje kapsamında mevcut durumda 1. 2. ve 3. ünitelerin bulunduğu alan
kullanılacağından ilave bir arazi ihtiyacı bulunmamaktadır.
Elektrik Üretim A.Ş.’ye ait toplam 126.239,91m2’lik alanda çalışma yapılacaktır.
Projeye ait vaziyet planı Ek-2A’da sunulmuştur.
Proje alanı içerisinde mevcut bulunan fuel-oil 1, 2, 3 no'lu üniteleri 16.500 m2, şalt
sahası 16.000 m2, fuel-oil tankları 14.000 m2, idare binası 1500 m2 alan kaplamaktadır. İdare
binası 2 katlı olup 10 m yüksekliktedir. Proje alanına ait fotoğraflar Ek-3’te sunulmuştur.
Tablo 2:Arazi Mülkiyeti ve kullanım durumu
Ünite
Alan
Mevcuttaki fuel-oil 1,2,3 üniteleri
16.500 m2
Şalt sahası
16.000 m2
Fuel-oil Tankları
14.000 m2
İdare binası
1500 m2
5
Mülkiyet
En yakın yerleşim
Elektrik Üretim
A.Ş.’ye ait toplam
126.239,91m2’lik
tapulu alan
Tesis sahasına en
yakın yerleşim yeri
kuşuçuşu 500 m
mesafededir.
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Bölüm III: Projenin Ekonomik ve Sosyal Boyutları
III.1. Projenin Gerçekleşmesi İle İlgili Yatırım Programı ve Finans Kaynakları
Tablo 3:Yatırım Programı
YATIRIM
Etüt-Proje, Müh.ve Kontrolluk
YATIRIM
BEDELİ ($)
YILLAR
1
2
3
15.000.000
4.500.000
9.000.000
1.500.000
Arazi Düzenleme ve Geliştirme
8.000.000
2.400.000
4.800.000
800.000
Hazırlık Yapıları (Şantiye vb.)
İnşaat (toprak işleri, altyapı,
üstyapı vb.)
Çevre Koruma
2.000.000
600.000
1.200.000
200.000
35.000.000
10.500.000
21.000.000
3.500.000
1.000.000
300.000
600.000
100.000
750.000.000
225.000.000
450.000.000
75.000.000
15.000.000
4.500.000
9.000.000
1.500.000
40.000.000
12.000.000
24.000.000
4.000.000
Genel Giderler
15.000.000
4.500.000
9.000.000
1.500.000
İşetmeye Alma Giderleri
6.000.000*
0
0
6.000.000*
Beklenmeyen
13.000.000
3.900.000
7.800.000
1.300.000
Proje Bedeli
900.000.000
268.200.000
536.400.000
95.400.000
84.150.000
11.475.000
34.425.000
38.250.000
984.150.000
279.675.000
570.825.000
133.650.000
Makine-donanım
Taşıma, Sigorta,İthalat ve
Gümrükleme
Montaj
Yatırım Dönemi Faiz Giderleri
TOPLAM YATIRIM BEDELİ
Yatırım bedelinin yıllara dağılımında aşağıdaki ödeme esasları göz önüne alınmıştır.
-Yatırım süresi ihale süreci sonunda gerçekleşecek sözleşme imzasından itibaren 3
yıldır.
-Yatırım bedelinin % 30’unun ekipman bağlantılarının yapılması, imalatların başlaması
ve avans olarak ödeneceği kabul edilmiştir.
-Yatırım bedelinin % 60’ı, sahaya ekipmanların gelmesi ve işin gerçekleştirilmesi ile
ödeneceği kabul edilmiştir.
-Yatırım bedelinin %10’u Santralın İşletmeye alınması, Performans Testlerinin
yapılması ve Geçici Kabulün yapılması ile ödeneceği kabul edilmiştir.(* İşletmeye alma
giderlerinin tamamı 3. Yıl içerisinde ödenecektir)
Kredi faiz ve anapara ödemeleri aşağıdaki tabloda belirtilen dağılıma göre yapılacaktır.
Yatırımın müteahhitle sözleşme imzalanmasından itibaren 3 yıl süreceği tahmin edilmiştir.
Yatırımın hazırlık ve yapılması dönemi esnasında kredi geri ödemesi planlanmamış ve 4. yıl
sonunda başlayacak olan işletme döneminin ilk yılından başlamak üzere 8 yılda, eşit ana
para ve gerçekleşen işletme dönemi faizlerinin ödenmesiyle kredi geri ödemelerinin
tamamlanması planlanmıştır.
6
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Tablo 4: Kredi Harcama ve Geri Ödeme Tablosu
Kullanılan
Dönem Sonu
Ana Para Geri
Yıl
Kredi ($)
Bakiye ($)
Ödemeleri ($)
(Kümülatif)
(Borç)
1
2
229.500.000
229.500.000
3
688.500.000
688.500.000
4
765.000.000
765.000.000
5
95.625.000
669.375.000
6
95.625.000
573.750.000
7
95.625.000
478.125.000
8
95.625.000
382.500.000
9
95.625.000
286.875.000
10
95.625.000
191.250.000
11
95.625.000
95.625.000
12
95.625.000
13
14
-
Yıl Sonu Faiz Ödemeleri
Yatırım
İşletme
Dönemi ($)
Dönemi ($)
11.475.000
34.425.000
38.250.000
33.468.750
28.687.500
23.906.250
19.125.000
14.343.750
9.562.500
4.781.250
-
- Dış kaynaklı Kredide (765 milyon USD) yıllık %5 faiz öngörülmüştür.
- Proje için 765.000.000 USD ( Proje Bedelinin %85’i) dış kaynaklı kredi kullanılacaktır.
- Kredinin ilk 4 yılı geri ödemesiz ve takip eden 8 yıl boyunca eşit geri ödeme olmak üzere
toplam 12 yılda geri ödeneceği öngörülmüştür.
- Yatırımın 3 yıl ( 36 ay) sonunda tamamlanması öngörülmüştür.
III.2. Projenin Gerçekleşmesi İle İlgili İş Akım Şeması veya Zamanlama Tablosu
Projenin toplam yatırım uygulama süresi ihale ve sözleşme imzasından itibaren 3 yıl
olarak planlanmaktadır.
Tablo 5: Projenin zamanlama tablosu
1.yıl
12 ay
1
2
3
İhale ve sözleşme imzası
Etüt proje ve mühendislik
Mobilizasyon/yıkım-söküm
Ekipman temin ve nakliyeler
İnşaat işleri
Montaj
Testler ve işletmeye alma
Ticari işletmeye alma
7
2.yıl
4
1
2
3
3.yıl
4
1
2
3
4
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Mevcuttaki tesisin yıkım söküm işleminin yapılması
Toz, gürültü, metal hurda
oluşumu
Mevcut tesis sahasının düzeltilmesi
Toz, gürültü, hafriyat
oluşumu
DGKÇS ekipmanlarının temini ve sahaya getirilmesi
Toz, gürültü oluşumu
İnşaat İşlerinin Tamamlanması
Toz, gürültü, ahşap, metal
ambalaj atığı oluşumu
Makine Ekipman montajı ve mevcut sisteme adapte edilmesi
Toz, gürültü, ahşap, metal
ambalaj atığı oluşumu
DGKÇS testlerinin yapılması ve devreye alma
Şekil 1:İş akım Şeması
III.3. Projenin Fayda-Maliyet Analizi
Tablo 6:Projenin Fayda Maliyet Analiz Tablosu
İŞLETME GELİRLERİ
Kurulu Güç (MW)
Yıllık Çalışma Süresi
Brüt Elektrik üretimi
İç tüketim Oranı
Yıllık Net Elektrik Üretimi
Birim Elektrik satış Fiyatı
Elektrik Satış Geliri
II. YATIRIMLAR
Sabit yatırım
Birim Maliyet
İşletme Sermayesi
Kredi Faizi
Toplam Yatırım Bedeli
III. İŞLETME GİDERLERİ
Doğal gaz alt ısıl değeri
Isı sarfiyatı
Verim
Birim doğal gaz tüketimi
Tüketilen doğal gaz(yıllık)
Doğal gaz birim fiyatı
Yakıt Gideri
Demiarilize su gideri
Kimyasal madde gideri
Personel gideri
Bakım-onarım gideri
Amortisman
Giderlerin Genel Toplamı
MW
Saat
MWh
%
MWh
$/kWh
$
1.350
7.000
9.450.000
1,00%
9.355.500
0,09
841.995.000
$
$/kW
$
$
$
900.000.000
666,7
69.754.487
84.150.000
1.053.904.487
kCal/m³
kcal/kWh
%
m³/kWh
1.000 m³
$/1000m³
Toplam
695.230.830
1.668.870
171.045
7.903.421
6.970.707
60.480.000
772.424.873
8.852
1.435
60
0,162
1.530.900
455
Sabit
0
166.887
17.105
7.113.079
2.091.212
60.480.000
69.868.283
8
(işletme giderinin %10'u)
Degişken
695.230.830
1.501.983
153.941
790.342
4.879.495
0
702.556.591
Sabit(%)
0,0%
10,0%
10,0%
90,0%
30,0%
100,0%
9%
Degişken(%)
100,0%
90,0%
90,0%
10,0%
70,0%
0,0%
91%
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
İşletme sermayesi dahil 1.053.904.487 $’lık yatırımın, %15 öz kaynak, %85 kredi
kullanılarak gerçekleştirilmesi ve İskonto oranı (paranın zaman içerisindeki değeri) %5
alınarak hazırlanan Nakit Para Akışı (A) Tablosunda ( Baz Senaryo) İç Karlılık oranının
%7,13, Net Bugünkü Değerinin 60.360.695 $ ve 18 yıllık işletme dönemi içerisinde geri
ödemenin gerçekleştiği görülmektedir.
Sabit değerlerle (enflasyon dikkate alınmadan, yakıt maliyeti, elektrik satış fiyatı sabit
alınarak), İşletme sermayesi dahil 1.053.904.487 $ yatırımın, %15 öz kaynak, %85 kredi
kullanılarak gerçekleştirilmesi durumunda ve Iskonto oranı (paranın zaman içerisindeki
değeri) %5 alındığında,
İç Karlılık oranı : %7,13
Net bugünkü Değer : 60.360.695 $ (Kar edildiği)
Geri Ödeme Süresi : 18 yıl olarak gerçekleştiği görülmektedir.
Yine benzer şekilde, sabit değerlerle (enflasyon dikkate alınmadan, yakıt maliyeti,
elektrik satış fiyatı sabit alınarak), İşletme sermayesi dahil 1.053.904.487 $ yatırımın, %100
öz kaynak kullanılarak gerçekleştirilmesi durumunda ve Iskonto oranı (paranın zaman
içerisindeki değeri) %5 alındığında da,
İç Karlılık oranı : %18,07
Net bugünkü Değer : 621.040.122 $ ( Çok daha karlı)
Geri Ödeme Süresi : 13 yıl olarak görülmektedir.
Duyarlılık analizlinde; belirleyici unsurun Yakıt maliyeti ve Elektrik satış fiyatı olduğu
gözükmektedir. Her ikisinin enflasyon oranı üzerinde artması karlılığı artırmakta; enflasyon
oranı altında kalması karlılığı azaltmaktadır. Yakıt maliyetinin elektrik satış fiyatı üzerinde
artması yatırım önündeki en büyük risk olarak gözükmektedir.
III.4.Proje kapsamında olmayan ancak projenin gerçekleşmesine bağlı olarak, yatırımcı
firma veya diğer firmalar tarafından gerçekleştirilmesi tasarlanan diğer ekonomik,
sosyal ve altyapı faaliyetleri
Proje alanına ulaşım mevcut yollarla sağlanacaktır. Projenin inşaat aşamasında
malzemelerin, makine ekipmanın getirilmesi, oluşan atıkların alandan uzaklaştırılması
sırasında yolların yetersiz kalması durumunda bağlantı yolları yapılacaktır. Projenin
tamamlanmasını müteakip, gerekli çevre düzenlenmesi, aydınlatma, yangın ikaz ve koruma
sistemi, kapalı devre görüntüleme güvenlik sistemi kurulumu yapılacaktır.
III.5. Proje kapsamında olmayan ancak projenin gerçekleşebilmesi için ihtiyaç duyulan
ve yatırımcı firma veya diğer firmalar tarafından gerçekleştirilmesi beklenen diğer
ekonomik, sosyal ve altyapı faaliyetleri.
Proje alanında hali hazırda kullanılan doğalgaz RMS-A istasyonları
180.000m3/saat+300.000m3/saat olmak üzere toplamda 480.000m3/saat kapasitelidir. Söz
konusu bu kapasite Ambarlı Fuel-oil Santrali 1. 2. ve 3. Üniteleri için yeterli değildir.
Doğal gaza dönüştürülecek fuel oil 1, 2 ve 3 no.lu ünitelerin nominal ihtiyacı yaklaşık
270.000 m3/saat olarak düşünüldüğünde toplam doğal gaz ihtiyacı mevcut Ambarlı doğal gaz
ve doğal gaza dönüşümü yapılan fuel oil 4. ve 5. üniteler dahil yaklaşık 750.000 m3/saattir.
BOTAŞ mevcut hattı kapasitesi uygundur.
9
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Proje kapsamında soğutma suyu, kazan suyu, idari kullanım ve sosyal siteler için
ihtiyaç olan ham su mevcut hatlardan sağlanacaktır. Makine techizat revizyonu ve kapasite
artışına bağlı olarak hatlarda iyileştirmeler yapılacaktır.
Proje kapsamında Azatlı mevkii’nden temin edilen suyun yetersiz olması durumunda
proje alanına sınır olan kuzey batı yönündeki İSKİ atıksu arıtma tesisinin çıkış suyu
bağlantısından 300 ton/saat su temin edilmesi planlanmaktadır. Bu şekilde temin edilecek su
ters osmoz sistemiyle arıtılarak kullanılacaktır.
Proje kapsamında üretilen elektrik, mevcut durumda bulunan 154 kV’lık şalt
sahasından iletim sistemine bağlanacaktır. Şalt sahası ihtiyacı konusunda TEİAŞ’ın görüşleri
doğrultusunda hareket edilecektir.
III.6. Kamulaştırma ve/veya yeniden yerleşimin nasıl yapılacağı,
Proje kapsamında mevcut durumda 1. 2. ve 3. ünitelerin bulunduğu alan kullanılacağı
için, ilave bir arazi ihtiyacı bulunmamaktadır. Mülkiyeti Elektrik Üretim A.Ş.’ye ait toplam
126.239,91 m2’lik alanda çalışma yapılacaktır. Projeye ait vaziyet planı Ek-2A’da
sunulmuştur.
III.7. Diğer hususlar.
Proje kapsamında bahsedilmesi gereken başka bir husus bulunmamaktadır.
Bölüm IV: Projeden Etkilenecek Alanın Belirlenmesi ve Bu Alan İçerisindeki Çevresel
Özelliklerin Açıklanması (*)
IV.I Projeden Etkilenecek Alanın Belirlenmesi, Etkilenecek Alanın Harita Üzerinde
Gösterimi
Projenin etki alanının belirlenmesinde, tesis faaliyetlerinden kaynaklı baca gazı
emisyonu, Marmara Denizi'nden soğutma suyu kullanımı etkin olacaktır. Tesis belirli bir
altyapısı olan kurulu vaziyette çalışan bir tesistir. Etki alanının tayininde geniş alanlara
yayılan hava emisyonları ön plana çıkmaktadır.
Baca gazı emisyonuna bağlı tesis etki mesafesi;
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek- 2’de
“Tesisten açık havaya verilen emisyonların Hava Kirlenmesine Katkı Değerinin
(HKKD) hesaplanmasında veya hava kalitesi ölçümlerinin yapılmasında tesis etki alanı,
inceleme alanı ve tepe noktaları dikkate alınır.
1) Tesis Etki Alanı: Emisyonların merkezinden itibaren bu yönetmelikte Ek-4 de verilen
esaslara göre tespit edilmiş baca yüksekliklerinin 50 (elli) katı yarı çapa sahip alan, tesis etki
alanıdır.”
Tesiste baca yüksekliğinin 50 m olması planlanmaktadır. Buna göre etki mesafesi;
50 m x 50 kat = 2,5 km olmaktadır.
Proje kapsamında fuel-oil yakıtlı 1. 2. ve 3. Üniteleri yerine toplam 1400 MWe kurulu
gücünde ana yakıt olarak doğal gaz, yardımcı yakıt olarak motorin kullanacak çift yakıtlı
10
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
kombine çevrim santrali (DGKÇS) planlanmaktadır. DGKÇS net veriminin %60 olması
planlanmaktadır. Tesisin ısıl gücü 2333 MWt’dir.
Ambarlı Termik Santral Sahası içerisinde bulunan 4. ve 5. Ünitelerin doğal gaza
dönüşüm işlemleri tamamlanmış olup 21 Kasım 2013 tarihi itibariyle işletmeye alınmıştır.
Sualma ve deşarj hatları kara kısmı bu alan üzerinden döşenecek bir boru sistemi ile
denizdeki sualma ve deşarj hatlarına bağlanacaktır. Proje kapsamında, genel toplam
63.000m3/saat denizden soğutma suyu alımı ve 63.000m3/saat santral soğutma suyunun
denize deşarjı planlanmaktadır.
Hali hazırda mevcut olan sistemin genel özellikleri şöyledir;
1-2 nolu üniteler soğutma suyu hattı bilgileri:
Denizden kıyıya kadar uzunluk: Basma hattı (Denizden santrala) 430 m , dönüş
hattı:(santraldan denize) 225 m
Boru çapı : 2000 mm (2 ünite için deniz tarafında tek bir boru kullanılıyor.)
Derinlik basma hattı 8m ve dönüş hattı 5,3m
Deniz suyu kara tarafında önce ortak bir havuza alınıyor buradan 2'şer adet pompa ile
(2ünite için 2*2) ünitelere basılıyor.
Pompa Debileri : 4x9000 m3/h
Sıcaklık farkı: 8 ○C
3-4-5 nolu ünitelerin soğutma suyu hattı bilgileri:
Kıyıya kadar uzunluğu: Basma hattı 470 m , dönüş hattı: 275 m
Serinlik: basma 9 m ve dönüş 5,3 m
Pompa Debisi : 2x30.000 m3/h 4 ve 5 nolu üniteler için 2*9500m3/h 3 nolu ünite için
3 ünite için karada ortak bir pompa emiş havuzu kullanılıyor.
Boru çapı : 3500 mm
Sıcaklık farkı: 10 ○C
Yukarıda açıklandığı üzere toplam 63.000 m3/h saat için soğutma suyu deşarj
modellemesi çalışması yapılmıştır. Yapılan soğutma suyu modelleme çalışması Ek-17'de
sunulmuştur.
11
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
2,5 Km
ETKİ MESAFESİ
Şekil 2:Etki Mesafesi Uydu Görüntüsü
IV.2. Fiziksel ve Biyolojik Çevrenin Özellikleri ve Doğal Kaynakların Kullanımı
IV.2.1. Meteorolojik ve İklimsel Özellikler (Bölgenin genel ve yerel iklim koşulları, projenin
bulunduğu mevkiinin topoğrafik yapısı, aylık, mevsimlik ve yıllık sıcaklık, yağış, bağıl nem,
basınç ve buharlaşma rejimleri ve bunların grafikleri, enverziyonlu gün sayıları, kararlılık
durumu, rüzgar yönü ve hızı, yıllık ve mevsimlik rüzgar gülü, fırtınalı günler sayısı, vb. )
İstanbul ili kışları ılık ve yağışlı, yazları ise sıcak geçen ılıman iklim kuşağındadır.
Kuzeyi Karadeniz iklimi, diğer kesimleri Akdeniz iklim özelliği gösterir.
Jeomorfolojik özelliklerinden dolayı, İstanbul İli iki ayrı doğal ekosistem olarak
düşünülebilir. İklimsel özellikler açısından metropoliten alanın kuzey bölümünde kuzey
rüzgârlarının hâkim olduğu ıslak ve nemli iklim özellikleri hâkimken, güney bölgelerde sıcak
ve kuru iklim özellikleri gözlenmektedir.
İstanbul ilinde, deniz sevisinden 100-300 m arasında değişen irtifadaki Çatalca ve
Kocaeli platoları bulunmaktadır. Platolar, paralel vadilerle ayrılmıştır.
Bölgenin coğrafi konumu ve dolayısıyla hakim olan makro iklim özellikleri, doğal bitki
örtüsünün oluşumunda ve ekolojik yapının şekillenmesinde büyük önem taşır.
12
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Hakim olan iklim özellikleri göz önünde bulundurulduğunda İstanbul ve yakın
çevresinin doğal vejetasyonu yazın yeşil, kışın yaprağını döken ağaç ve çalıların hakim
olduğu bir vejetasyon tipidir.
Sıcaklık:
1970 – 2011 yılları Florya Meteoroloji İstasyonu Gözlem kayıtlarına göre en yüksek
sıcaklık 38,5 0C ile Ağustos ayında, en düşük sıcaklık ise -10,0 0C ile Şubat ayında
görülmektedir.
Tablo 7:Florya Meteoroloji İstasyonu sıcaklık değerleri
AYLAR
o
o
o
Ortalama Sıcaklık( C) Maksimum Sıcaklık( C) Minimum Sıcaklık( C)
Ocak
5.8
19.4
-9.5
Şubat
5.7
21.0
-10.0
Mart
7.5
26.0
-6.6
Nisan
11.8
30.5
-1.4
Mayıs
16.5
33.5
1.4
Haziran
21.3
36.2
8.4
Temmuz
23.9
37.4
11.0
Ağustos
23.8
38.5
13.4
Eylül
20.2
34.2
6.7
Ekim
15.8
31.5
1.8
Kasım
11.2
26.4
-1.3
Aralık
7.9
20.0
-5.6
Yıllık
14.2
38.5
-10
80
70
60
50
40
Minimum Sıcaklık(oC)
30
Maksimum Sıcaklık(oC)
Ortalama Sıcaklık(oC)
20
10
0
Grafik 1: Florya Meteoroloji İstasyonu sıcaklık değerleri
13
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Yağış :
1970 – 2011 yılları Florya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre
ortalama yıllık toplam yağış miktarı 643,2 mm’dir. Bugüne kadar gözlemlenen günlük
maksimum yağış miktarı 111 mm ile Ekim ayında görülmektedir.
Tablo 8:Florya Meteoroloji İstasyonu ortalama toplam yağış ve günlük maksimum yağış miktarları
Ortalama Toplam
Günlük Maksimum
AYLAR
Yağış Miktarı (mm) Yağış Miktarı (mm)
Ocak
78.8
49.9
Şubat
66.7
44.8
Mart
58.7
45.1
Nisan
49.0
50.5
Mayıs
28.9
48.8
Haziran
29.5
41.8
Temmuz
21.9
57.9
Ağustos
24.6
76.5
Eylül
33.9
62.7
Ekim
75.7
111.0
Kasım
82.0
58.4
Aralık
93.5
65.4
Yıllık
643.2
111.0
200
180
160
140
120
Günlük Maksimum
Yağış Miktarı (mm)
100
80
Ortalama Toplam Yağış
Miktarı (mm)
60
40
20
Aralık
Kasım
Ekim
Eylül
Ağustos
Temmuz
Haziran
Mayıs
Nisan
Mart
Şubat
Ocak
0
Grafik 2: Florya Meteoroloji İstasyonu ortalama toplam yağış ve günlük maksimum yağış miktarları
14
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Ortalama Nisbi Nem:
1970 – 2011 yılları Florya Meteoroloji İstasyonu Gözlem kayıtlarına göre ölçülen
ortalama nispi nem değişimleri aşağıdaki tabloda sayısal olarak verilmiştir.
Ortalama Nisbi
76.9 75.7 74.8 72.6
Nem (%)
72
Yıllık
Aralık
Kasım
Ekim
Eylül
Ağustos
Temmuz
Haziran
Mayıs
Nisan
Mart
Şubat
AYLAR
Ocak
Tablo 9: Florya Meteoroloji İstasyonu Nisbi Nem değerleri
68.7 67.3 69.1 70.7 74.8 75.8 76.3 72.8
Ortalama Nisbi Nem (%)
78
76
74
72
70
68
66
64
62
Ortalama Nispi Nem (%)
Grafik 3: Florya Meteoroloji İstasyonu Nisbi Nem değerleri
15
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Basınç:
1970 – 2011 yılları Florya Meteoroloji İstasyonu gözlem kayıtlarına göre en yüksek
yerel basınç 1038.8 hPa ile Ocak ayında, en düşük yerel basınç ise 986.1 hpa ile Aralık
ayında görülmüştür.
Tablo 10:Florya Meteoroloji İstasyonu basınç değerleri
Ortalama Basınç
Maksimum
AYLAR
(hPa)
Basınç (hPa)
Ocak
1038.8
1015.3
Şubat
1013.6
1033.4
Mart
1012.5
1037.6
Nisan
1009.7
1027.7
Mayıs
1010.1
1021.1
Haziran
1009.0
1019.8
Temmuz
1007.9
1017.4
Ağustos
1008.7
1018.0
Eylül
1011.6
1023.9
Ekim
1014.2
1027.1
Kasım
1014.7
1030.7
Aralık
1015.0
1037.3
Yıllık
1011.8
1038.8
Minimum
Basınç (hPa)
986.5
988.5
988.2
990.9
996.5
993.9
996.7
997.6
995.2
996.5
987.8
986.1
986.1
1050
1040
1030
1020
1010
1000
Ortalama Basınç (hPa)
990
Maksimum Basınç (hPa)
980
Minimum Basınç (hPa)
970
960
Aralık
Kasım
Ekim
Eylül
Ağustos
Temmuz
Haziran
Mayıs
Nisan
Mart
Şubat
Ocak
950
Grafik 4 : Florya İstasyonu Basınç Grafiği
16
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Sayılı Günler
1970 – 2011 yılları Florya Meteoroloji İstasyonu Gözlem kayıtlarına göre kar yağışlı
gün sayısının, kar örtülü gün sayısının, sisli gün sayısının, dolulu gün sayısının, kırağılı gün
sayısının, orajlı gün sayısının ortalama değerleri aşağıdaki tabloda sayısal olarak verilmiştir.
Tablo 11:Florya Meteoroloji İstasyonu sayılı gün değerleri
Ortalama
Ortalama
Ortalama
AYLAR
Kar Yağışlı Kar Örtülü
Sisli Gün
Gün Sayısı Gün Sayısı
Sayısı
Ortalama
Ortalama
Dolulu Gün
Kırağılı
Sayısı
Gün Sayısı
Ortalama
Orajlı Gün
Sayısı
Ocak
3.8
2.0
2.6
0.0
3.2
0.2
Şubat
4.0
2.8
1.8
0.1
3.0
0.3
Mart
2.0
0.7
2.0
0.1
2.7
0.4
Nisan
0.0
0.3
0.7
1.3
Mayıs
0.5
0.0
1.5
Haziran
0.4
0.0
2.0
Temmuz
0.1
0.0
1.7
Ağustos
0.2
0.0
1.9
Eylül
0.5
Ekim
1.3
Kasım
0.3
1.7
0.0
1.2
2.5
0.0
1.0
0.8
Aralık
2.2
0.8
2.5
0.0
2.0
0.5
YILLIK TOPLAM
12.3
6.3
15.7
0.2
12.2
12.9
14
12
10
Ortalama Orajlı Gün Sayısı
8
Ortalama Kırağılı Gün Sayısı
6
Ortalama Dolulu Gün Sayısı
Ortalama Sisli Gün Sayısı
4
Ortalama Kar Örtülü Gün Sayısı
Ortalama Kar Yağışlı Gün Sayısı
2
0
Grafik 5: Florya Meteoroloji İstasyonu sayılı gün değerleri
17
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Yıllık, Mevsimlik Rüzgar Yönü:
1970 – 2011 yılları Florya Meteoroloji İstasyonları gözlem kayıtları yönlere göre
rüzgarın esme sayısı toplamları yıllık, mevsimlik ve aylık olarak aşağıdaki tablolarda sayısal
olarak verilmiştir. Verilere göre yıllık 1. Etkin yön NNE, 2. Etkin yön NE, 3. Etkin yön ENE’dir.
Tablo 12:Florya Meteoroloji İstasyonu rüzgarların esme sayıları toplamı
AYLAR /
YÖNLER
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
TOPLAM
İlkbahar
Yaz
Sonbahar
Kış
N
2748 2316 2084 2051 2309
2509
2748
2648
2639 2393 2399 2651
29495
6444
7905
7431
7715
NNE
6414 5764 6531 5339 6466
6130
8145
8564
7813 7186 5441 6299
80092
18336 22839
20440
18477
NE
3066 3474 3764 3789 4301
4766
7231
7635
5771 5167 3246 3056
55266
11854 19632
14184
9596
ENE
2034 2203 2621 2172 2279
2676
3247
3820
2984 3210 2624 2315
32185
7072
9743
8818
6552
E
1122
999
1249
965
924
1023
936
842
926
952
1269 1313
12520
3138
2801
3147
3434
ESE
862
828
853
919
760
668
483
384
592
676
1074 1065
9164
2532
1535
2342
2755
SE
437
536
594
651
594
546
388
275
360
417
509
447
5754
1839
1209
1286
1420
SSE
862
1044 1021 1228 1269
1118
690
504
731
909
870
769
11015
3518
2312
2510
2675
976
802
978
S
1121 1122
1112
679
582
791
1408 1104
11550
3118
2373
3177
2882
SSW
2734 2360 2451 2535 2536
2399
1233
986
1393 2084 2944 3331
26986
7522
4618
6421
8425
SW
1832 1373 1718 1760 1880
1540
969
687
820
1066 1575 1946
17166
5358
3196
3461
5151
WSW
1606 1518 1989 2132 1790
1142
632
496
658
1106 1302 1468
15839
5911
2270
3066
4592
740
685
574
676
661
8120
3029
1356
1649
2086
WNW
762
NW
1198
W
NNW
875
975
1116
938
580
450
326
399
698
846
966
782
592
484
309
697
563
727
711
8137
2594
1385
1987
2171
738
1036 1092 1010
813
809
777
978
1249 1155
865
11720
3138
2399
3382
2801
3553 2535 2319 1964 2082
1953
1869
1907
2235 2401 2742 2992
28552
6365
5729
7378
9080
Hakim Rüzgar Yönü
N
100000
NNW
80000
NW
60000
WNW
40000
20000
W
0
NNE
NE
ENE
E
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Grafik 6: Florya Meteoroloji İstasyonu Hakim Rüzgar Yönü Grafiği
18
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
İlkbahar
Yaz
N
N
20000
NNW
15000
NW
NE
10000
WNW
25000
NNW
20000
NW
15000
WNW
10000
5000
W
0
NNE
ENE
5000
W
E
0
WSW
ESE
SW
NE
ENE
E
WSW
SE
SSW
NNE
ESE
SW
SSE
SE
SSW
SSE
S
S
Sonbahar
Kış
N
N
25000
NNW
20000
NW
15000
WNW
10000
5000
W
0
20000
NNW
NNE
NE
NW
ENE
NNE
15000
NE
10000
WNW
ENE
5000
WSW
SW
E
W
ESE
WSW
SE
SSW
E
0
ESE
SW
SSE
SE
SSW
SSE
S
S
Grafik 7:Florya Meteoroloji İstasyonu Hakim Rüzgar Yönü Grafiği
Yönlere Göre Rüzgar Hızı :
Tablo 13:Florya Meteoroloji İstasyonu yönlere göre rüzgar hızı
YÖNLER
N
NNE
NE
ORTALAMA
1.99 2.35 2.49
RÜZGAR HIZI
ENE
2.3
E
ESE
SE
SSE
S
SSW SW WSW
1.98 1.74 1.63 1.75 1.92 2.27
19
2.3
2.16
W
2.06
WNW NW
1.81
1.74
NNW
1.97
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Yönlere Göre Rüzgar Hızı
N
NNW 2,5
2
NW
1,5
WNW
1
0,5
W
0
NNE
NE
ENE
E
WSW
ESE
SW
SE
SSW
SSE
S
Grafik 8:Florya Meteoroloji İstasyonu yönlere göre rüzgar hızı grafiği
Ortalama Rüzgar Hızı:
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
Yıllık
2.9
2.9
2.7
2.3
2.3
2.3
2.7
2.7
2.4
2.5
2.6
2.9
2.6
Ortalama Rüzgar Hızı
3,5
3
2,5
2
1,5
Ortalama Rüzgar Hızı
1
0,5
Aralık
Kasım
Ekim
Eylül
Ağustos
Temmuz
Haziran
Mayıs
Nisan
Mart
0
Şubat
Ortalama
Rüzgar
Hızı
Ocak
AYLAR
Ocak
Tablo 14:Florya Meteoroloji İstasyonu ortalama rüzgar hızı (m/s)
Grafik 9: Florya Meteoroloji İstasyonu ortalama rüzgar hızı grafiği
20
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Maksimum Rüzgar Hızı ve Yönü:
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
SSW
SSW
N
NE
N
WSW
NNW
WSW
SSW
SSW
SSW
SSW
27,6
22,3
19,3
19,8
18,3
16,0
17,1
19,1
18,5
21,1
28,1
21,7
28,1
Mayıs
Nisan
Yıllık
Temmuz
SSW
Haziran
Mart
Maksimum
Rüzgar
Yönü
Maksimum
Rüzgar Hızı
Şubat
AYLAR
Ocak
Tablo 15:Florya Meteoroloji İstasyonu Maksimum Rüzgar Hızı ve yönü
Maksimum Rüzgar Hızı
30
25
20
15
10
5
0
SSW
SSW
SSW
N
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
NE
N
WSW
NNW
Mayıs Haziran Temmuz Ağustos
WSW
SSW
SSW
SSW
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
Grafik 10: Florya Meteoroloji İstasyonu Maksimum Rüzgar Hızı ve yönü grafiği
Ortalama Fırtınalı Gün Sayısı:
AYLAR
Ocak
Şubat
Mart
Nisan
Mayıs
Haziran
Temmuz
Ağustos
Eylül
Ekim
Kasım
Aralık
Yıllık
Toplam
Tablo 16:Florya Meteoroloji İstasyonu fırtınalı günler sayısı
Rasat
Son 41
Yıl
0.6
0.1
0.3
0.1
0.1
0
0
0
0.1
0.1
0.3
0.3
2.0
21
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Ortalama Fırtınalı Gün Sayısı
0,7
0,6
0,5
0,4
0,3
0,2
0,1
0
Grafik 11: Florya Meteoroloji İstasyonu fırtınalı günler sayısı grafiği
IV.2.2. Jeolojik özellikler (Bölgesel Jeoloji ve Faaliyet Alanı Jeolojisi) jeolojik yapının
fiziko-kimyasal özellikleri, tektonik hareketler ve depremsellik, mineral kaynaklar,
heyelan, benzersiz oluşumlar, çığ, sel, kaya düşmesi, su baskını v.s. başlıkları altında
incelenmesi, proje sahasının 1/25.000 ölçekli genel jeoloji haritası ve inceleme alanına
ait 1/1000 ve/veya 1/5000'lik jeolojik harita ve lejantı, stratigrafik kolon kesiti, Jeoteknik
Etüt Raporu)
Proje alanı Trakya bölgesinin doğu kesiminde Küçükçekmece-Silivri sahası içindedir.
Bölgede görülen kayaçlar Paleozoik Tersiyer ve Kuvarterner yaşlıdır.
Sahanın doğu ve batısındaki, yüksek yerlerde hakim olan Bakırköy formasyonunun
üst seviyeleri kireçtaşı, alt seviyeleri ise kil, marn ve kumdan oluşmaktadır. Yüksek tepelerde
yer alan kireçtaşlarının Haramidere vadisine doğru aşınmasıyla, zeminde yüzey sularının alt
seviyelere geçmesine olanak verecek çatlaklar oluşmuştur. Alt seviyelerde bulunan kil ve
kiltaşları genellikle yeşil renkli olup yer yer kum ve şilt bandları içermektedir. Bakırköy
formasyonu yaklaşık 30 metre kalınlığındadır.
Proje alanı bölgesi çakıl, kum, şilt ve kil çekellerinden oluşmuştur. Kalınlığı yaklaşık
40 m olan bu formasyonda yapılan sondajlardan elde edilen numunelerin incelenmesiyle
rengi açık yeşilden kahverengi kiremit rengine değişen açık yeşil, yeşil, bej, sarı kahverengi,
kiremit renkli kil çökeltisinde yer yer mika pulları içeren kum, ince çakıl ve iri çakıl parçaları
görülmüştür. Çakıllar genellikle daha yaşlı formasyonlara ait kireçtaşı mermer kuvarsit
magmatik kayaçlardan oluşmuştur.
Haramidere vadisinde dar bir alan içinde görülen alüvyon çökellerinin kalınlıkları ise
bir kaç metreyi geçmemektedir. Çakıl kum, çakıllı kum, siltli killi kum ve kil bandları şeklinde
oluşmuş bu çökelde özellikle killerde organik malzeme miktarı oldukça yüksek bulunmuştur.
Pliosen çökelleri olarak tanımlanan çakıl kum şilt ve kil çökelleri ile Bakırköy
formasyonu arasında eski bir fay bulunduğu sanılmaktadır. Muhtemelen Haramidere
grabenini oluşturan bu eski fayın bir bölümü inceleme alanına girmektedir. Grabeni dolduran
22
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Pliosen çökelleri ile alüvyon çökelleri fayı örtmüştür. Bununla beraber yakından bir inceleme
yapıldığında faya ait bulgular görülmektedir. Ayrıca fayın iki tarafında yapılan sondajlar bu
eski olduğu düşünülen fayı doğrular niteliktedir. Fay hattı proje alanının güneyinden 10 km
mesafeden geçmektedir.
Zemin kesitinin genellikle yüksek ve orta plastisiteli siltli killerden oluştuğu
görülmektedir. Bu kil tabakasının kalınlığı 2.0 -27.0 m arasında değişmektedir.
Genel olarak zemin yüzeyinde yer alan ve kalınlığı 1-2 m arasında değişen bitkisel
toprak altında, kahverengi kumlu yer yer çakıllı bir siltli kil tabakası bulunmaktadır. Yüksek
plastisiteli bir kil özelliği gösteren bu tabaka genelde katı bir kıvamda olup yer yer orta ve
yumuşak kıvamda cepler içermektedir.
Bu kahverengi siltli kil tabakasının altında yüksek orta plastisiteli bir gri yeşil kireçli
siltli kil tabakası yer almaktadır. Sondaj kuyularının tabanlarına kadar görülen bu tabakanın
derinde bulunan ana kayaya kadar devam ettiği tahmin olunmaktadır. Bu tabaka yer yer
kalınlıkları, 4-5 m olan kum ve şilt cepleri, marn ve kireçtaşı damarları içermektedir.
Ayrıca inceleme alanının, orta kısmında ve Haramidere'ye yakın bölgelerde yapılan
sondajlarda kalınlıkları 3-4 m arasında değişen koyu gri-siyah organik siltli kil cepleri
bulunmaktadır.
Bölgenin depremselliğini belirlemek amacıyla yapılan çalışmada, 28°E ve 30°E
boylamları ile 40°N ve 42°N enlemleri arasında kalan alan sismotektonik bölge olarak ele
alınmıştır. Bu bölge içinde hem tarihsel, hem de aletsel dönemler ayrı ayrı ve birlikte
değerlendirilerek sismik olasılık hesapları yapılmıştır.
Genel olarak bütün çalışmalarda 1894 yılından beri sakin bir dönem geçirmiş olan
bölgenin gerçekte sismik olarak çok aktif olduğu belirtilmekte ve buna uygun olarak tasarım
depremi için önerilen magnitüd ve en büyük yer ivmesi değerlerinin oldukça büyük
değerlerde olduğu görülmektedir.
Bilindiği üzere Ambarlı'yıda içine alan sahil şeridinde düşük veya yüksek şiddette aktif
heyelan alanları, heyelan tehlikesi az olan bölgeler ve yeterli stabiliteye sahip bölgeler
görülmektedir.
Santral sahası I. derece Deprem bölgesinde yer almakta olup, projenin uygulanması
sırasında bu konu özenle dikkate alınacaktır. Proje kapsamında yapılacak her türlü yapılarda
mülga Bayındırlık ve İskan Bakanlığı'nın "Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında
Yönetmelik" hükümlerine ve "Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkındaki Yönetmelik
" hükümlerine titizlikle uyulacaktır.
Proje alanının içinde bulunduğu bölgede, deniz ve atmosfer tesiriyle meydana gelen
erozyonun yamaç eğimlerini arttırması, dikkatsiz kazılar sonucu aşırı konsolide serilerde iç
ve dış etkenlerle kayma mukavemetinin azalması, killi siltli seriler arasında bulunan su
taşıyan geçirimli tabakalar ile merceklerde, bilhassa yağışlı mevsimlerde, oluşan boşluk
basınçları gibi sebeplerle, sahil şeridinde arazi hareketleri (heyelanlar) düşük veya yüksek
şiddette oluşa gelmiştir.
23
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Proje alanında ve yakın çevresinde tabii şev eğimleri düşük olup yerleşim sahası
heyelan alanları dışında kalmaktadır. Yapılacak tesviye ve temel kazıları sebebiyle oluşacak
yeni şevlerle, mevcut stabilitenin bozulmaması gerekmektedir.
Tesviye kazısına başlamadan evvel hazırlanacak bir drenaj projesi, tesviye kazısı ile
beraber uygulamaya konularak kazı ile ortaya çıkacak yeraltı suları ile yerüstü suları süratle
şevden uzaklaştırılmalıdır. Aksi hesapla gösterilmedikçe kazı şev eğimleri daimi olarak
kalacak şevlerde 1 (düşey) / 3 (yatay) değerinden fazla olmamalıdır. Kazı derinliğinin 5 m
değerini geçmesi halinde kademeler teşkil olunmalıdır.
Şev yüzleri ve topukları suya karşı korunmalıdır. İnşaat sahası çevresinde şev
hareketlerinin mevcut olduğu, yapıların önemi göz önüne alınarak şev topuklarında istinat
yapıkları teşkili tavsiye olunur. Bu istinat yapılarının yüksekliklerinin arttırılması şev
stabilitesine müspet yönde etkiyecektir.
(Kaynak: Ambarlı Jeoteknik Raporu,2009).
Şekil 3:Stratigrafik kesit
Proje alanını gösterir jeoloji haritası Ek-6’da sunulmuştur.
24
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Şekil 4:Proje Alanının Fay Hatlarına Olan Mesafesi
IV.2.3. Hidrojeolojik Özellikler (Yeraltı su seviyeleri, halen mevcut her türlü keson,
derin, artezyen vb. kuyu; emniyetli çekim değerleri, suyun fiziksel ve kimyasal
özellikleri; yeraltı suyunun mevcut ve planlanan kullanımı),
Jeolojik Etütlerde sondaj çalışmaları sırasında sondaj kuyularında yeraltı suyu
seviyesi ölçümleri yapılmıştır. Bu ölçümlere göre yeraltı su seviyesinin yaklaşık olarak +7 ile
+8 m kotları arasında bulunmaktadır. Ayrıca yeraltı su seviyesinin Haramidere'ye dik
doğrultularda, eğimli zemin yüzünü yaklaşık olarak takip etmesi, bu bölgede yeraltı suyu
akışı olduğunu göstermektedir.
Eosen’in kalker ve konglomeraları su taşırlar ve marnlı seviyelerde bu suyun daha
aşağıya sızmalarına engel olurlar. Bu bakımdan Eosen içinde yeraltı suyu bulmak
mümkündür. Fakat sahada Eosene kaç metrede girilebileceği kati olarak bilinmediğinden, bu
seviyelerden alınacak sular belki de ekonomik olmayacaktır.
Sarmasiyen içindeki kumlu, kalkerli ve konglomeralı seviyeler de su vermekte ve
marnlar bu akiferlerin, Eosen içine sızmasına mani olmaktadır, bununla birlikte eğer
Sarmasiyen konglomeralarını ekonomik derinliklerde yakalamak mümkün olursa bu
seviyelerden de tesisler ihtiyacı karşılanabilir. Alüvyonlar çok az yeraltı suyu taşırlar.
25
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Tesis sahası civarında az derin bir çok kuyu mevcuttur. Bunlar ekseriya alüvyon
içindeki kumlu ve çakıllı seviyelerin ya da Sarmasiyen'in en üstünde bulunan marnlar içindeki
kumlu adeselerden beslenmektedir. Bu bakımdan verimleri düşüktür.
Haramidere yakınlarında birçok kaynak mevcut olmasına rağmen bunların içinde
yalnız iki tanesi önemlidir. Birincisi Haramidere'ye inen asfaltın kuzeyinde bulunandır ki
bunun 3,2 l/s debisi vardır. Diğeri de Büyük Reşit Paşa Çiftliği'ndeki kaynaktır. Bu kaynağın
verimi daha yüksek olup, debisi 4 l/s'dir. Her iki kaynak da fay kontağından çıkmaktadırlar.
Bu bakımdan mevsim değişikliklerinden diğerleri kadar etkilenmezler.
Bu iki kaynaktan başka debisi 1 l/s'nin altında bulunan pek çok kaynak mevcuttur.
Bunların çoğu yazın kurur. Beslenme sahaları dardır ve ince kumlu adeselerden çıkmaktadır.
Tesislere su temini için aşağıdaki üç alternatif düşünülebilir.
1-Mevcut kaynaklardan faydalanmak
2-Haramidereden faydalanmak
3-Yeraltı suyu imkanlarını aramak,
Mevcut kaynaklar sahipli olmakla beraber yukarıda adı geçen iki kaynağın toplam
debisi 7 l/s civarındadır ve bu verimlilikle tesislerin ihtiyacını karşılayabilir. Tesislere su temin
etmek için en kolay yol bu kaynakların satın alınması seçeneği olabilir.
Haramidere'nin geniş bir beslenme havzası mevcut olup, yapılan incelemelere göre
yazın bu dere kurumamaktadır. Tasfiye tesisleri sayesinde bu sudan faydalanmak uygun
gözükse de su temini için bu seçeneğin tercih edilmesi durumunda birkaç senelik ölçülerden
yararlanılmalıdır.
Yeraltı suyundan faydalanma durumunda 150-200 metre derinliğinde bir araştırma
kuyusu açmadan bu hususta bir yorum yapmak mümkün değildir. Sarmasiyen de kumlu,
konglomeralı seviyeler mevcut bulunduğuna göre takriben 200 metrelik bir sondaj ile bu
seviyeleri kat etmek ve buralardan su almak uygun olacaktır. Fakat oldukça faylı bulunan bu
bölgede akifer daha üst seviyelerde çıkacağı gibi, daha derinlerde de bulunabilir.
(Kaynak: Ambarlı Jeoteknik Raporu, 2009)
Santralin ihtiyacı olan kondense soğutma suyu Marmara Denizinden alınmaktadır.
Kazan suyu, idari kullanım ve sosyal siteler için ihtiyaç olan ham su Altınşehir’ deki Azatlı
mevkiinde bulunan kaynak suyundan karşılanmaktadır. Buradan 15 km’lik boru hattıyla 3x60
m3/saat kapasiteli pompalarla basılan su, 800 m3’lük beton tankta toplanmakta ve 2 adet 50
m3/saat kapasiteli demineralizasyon grubunu beslemektedir. Ayrıca su 6x5000 m3’lük
tanklarda da depolanabilmektedir. Bu kaynaklardan yazın 50 m3/saat, kışın 100–120 m3/saat
su tedarik edilebilmektedir.
Proje kapsamında soğutma suyu, kazan suyu, idari kullanım ve sosyal siteler için
ihtiyaç olan ham su mevcut hatlardan sağlanacaktır. Makine techizat revizyonu ve kapasite
artışına bağlı olarak hatlarda iyileştirmeler yapılacaktır.
Proje kapsamında Azatlı mevkii’nden temin edilen suyun yetersiz olması durumunda
proje alanına sınır olan kuzey batı yönündeki İSKİ atıksu arıtma tesisinin çıkış suyu
bağlantısından 300 ton/saat su temin edilmesi planlanmaktadır. Bu şekilde temin edilecek su
26
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
ters osmoz sistemiyle arıtılarak kullanılacaktır. Konuyla ilgili İSKİ’ye yapılan başvuru Ek12’de sunulmuştur.
IV.2.4. Toprak Özellikleri ve Kullanım Durumu (Toprak yapısı, arazi kullanım kabiliyeti
sınıflaması, taşıma kapasitesi, yamaç stabilitesi, erozyon, mera, çayır, tarım amaçlı
kullanım durumları, alınacak izinler vb.),
İstanbul ve çevresinde kahverengi orman, kireçsiz kahverengi orman ve kireçsiz
orman toprakları yaygındır. Bunlar sığ olup, A ve C horizonlarına sahiptir. B horizonları çoğu
zaman yoktur. Aşınmanın fazla olduğu yerlerde bu topraklarda ana kayanın yüzeye
yaklaşması nedeniyle taşlılık görülmektedir.
İstanbul İli'ndeki topraklarda erozyon, toprağın sığlığı, taşlılık, kayalık, drenaj ve
tuzluluk gibi etkinlikleri değişen bitki yetişmesini ve tarımsal faaliyetleri sınırlayan bazı
problemler bulunmaktadır.
Yörenin kuzeyi ve platoları ile güney kıyı şeridinde oldukça kuvvetli bir podzolizasyon
hakimdir ve bu durum gerek Belgrad Ormanında, gerek Karadeniz kıyı şeridi boyunca
uzanan ve yer yer platoyu da örten gevşek Neojen depoları üzerinde meydana gelen toprak
profillerinde açıkça görülmektedir. Buna karşılık yörenin Kocaeli kıyılarında Akdeniz
Bölgesinin karakteristik toprak tipi olan Kırmızı Akdeniz Toprakları (Alfisoller), Trakya'nın
Marmara kıyılarında ise daha çok killi ve marnlı ana kaya etkilerini yansıtan rendzina
(Mollisol) toprak tipleri yaygındır. Kaynak:İstanbul Gıda Tarım Ve Hayvancılık Müdürlüğü
Avcılar ilçesinde erozyon, erozyon-toprak yetersizliği, toprak yetersizliği, toprak
yetersizliği-erozyon ve drenaj sorunu olan topraklar mevcuttur. Toprak yetmezliği olan alanlar
en büyük oran ile % 29’dur. Sırası ile % 24 oran ile erozyon, % 21 oran ile erozyon-toprak
yetersizliği, % 14 oran ile toprak yetersizliği-erozyon ve % 12 oran ile drenaj sorunu olan
alanlar yer almaktadır Avcılar ilçesi Avrupa yakasındaki tek toprak yetersizliğinin en fazla
oranda olduğu ilçedir.
Toprak yetersizliği olan alanlar, ilçenin orta kesiminde yer almaktadır. Erozyona ve
erozyon-toprak yetersizliğine maruz kalan alanlar ilçenin kuzeyinde görülmektedir. Toprak
yetersizliği-erozyon ve drenaj sorunu olan topraklar ilçenin iç kesimlerinde yer almaktadır.
Bölgesel bazdaki özellikleri, barındırdığı uygarlıklar ve iklimsel özellikleri nedeni ile
İstanbul ve çevresindeki tarımsal faaliyetler geçmişte çeşitlilik göstermiştir. Yağış rejimi
açısından Karadeniz kıyıları ve Boğaz şeridi, orta ve iç kesimler ve Marmara kıyı kesimi
olmak üzere kabaca üç bölgeye ayırabildiğimiz İl bütününde geçmişte meyve ve sebze
yetiştiriciliği yoğun olarak görülürken, günümüzde daha çok tarla tarımı ağırlık kazanmıştır.
İstanbul İl bütünündeki araziler dalgalı bir topoğrafik yapıya sahiptir. Bu nedenle arazi
kullanım yeteneklerini sınırlandıran eğim, erozyon ve toprak sığlığı etmenleri yaygın olarak
görülmektedir. İstanbul İlinin toplam arazi varlığının yaklaşık % 50’si arazi kullanım kabiliyet
sınıfı VI, VII ve VIII olan arazilerden oluşmuştur. Buna karşılık, İstanbul İli toplam arazi
varlığının sadece % 1,3’lük bir bölümünde I. Sınıf araziler mevcuttur. Diğer taraftan, tarım
arazileri bazında ise kabaca % 3’e karşılık gelen I. Sınıf arazilerin, yeterince verimli
kullanılmadığı görülmektedir. Bu arazilerin % 54’ü kuru tarım amaçlı, % 8,8’i sulu tarım
amaçlı, %12’si ise dikili tarım (fındık) amaçlı kullanılmaktadır. Örneğin Ağva yöresinde eğimli
arazilerde de yetişebilen fındık bitkisi daha çok düz ve düze yakın eğimli I. Sınıf arazilerde de
yetiştirilmektedir. İl bütünündeki arazilerin dalgalı ve kısmen engebeli oluşu ve eğim yüksek
27
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
yerlerde tarla tarımına bağlı arazi işleme biçimi erozyonu hızlandırmıştır. Kuru tarım
arazilerinin ise % 30’u orta ve yüksek eğimli IV. ve VI. sınıf arazilerdir. Bu nedenle toprak
özellikleri, iklim ve sulama şartlarına bağlı olarak arazi kullanım planlaması yapılmakta ve bu
planlama alanlarında dikili tarım uygulamalarına öncelik verilmektedir. Potansiyeller dikkate
alındığında Şile ve Çatalca’nın köyleri öne çıkmaktadır. Özellikle Şile’de oluşturulacak üç
baraj gölü mevcutta zaten az olan tarım arazilerini sınırlayacağından yöre insanının geliri
daha yüksek olan organik tarıma ve bağıntılı olarak ekolojik turizme yönlendirilmektedir.
Tablo 17: Arazi kullanım kabiliyeti sınıflarına göre İstanbul ili arazilerinin kullanım şekilleri
ARAZİ
KULLANIM
ŞEKİLLERİ
I.
Sınıf
II.
Sınıf
III.
Sınıf
Sulu Tarım
482,3
2727,5
28,7
Kuru Tarım
2982,5
45609,1
36622,8
Yetersiz Sulu
Tarım
735,3
844,4
101,9
Dikili Tarım
659,4
235,1
88,8
79,2
Özel Ürün
78,6
1774
45,5
611,3
261,3
274,4
Çayır
IV.
Sınıf
V.
Sınıf
VI.
Sınıf
VII.
Sınıf
VIII.
Sınıf
TOPLAM
3238,5
24916
475,5
12082,7
1097,6
935,8
123624,4
26,5
1708,1
45,5
2205,6
2509,4
83,9
Mera
38,2
635,1
1389,9
394,3
Funda
24,7
1187,8
2510,7
2534,4
Orman
424,27
20851,075 26474,695 34265,17
18,9
0
Sazlık Bataklık
619,6
634,9
638,4
3730,8
3129,4
2004,2
11410,1
84473,63 81311,355
5
247800,2
135,5
135,5
Sahil Kumulu
907,8
907,8
Çıplak Kayalık
87,1
87,1
Taş ve Maden
Ocağı
8278,3
8278,3
9408,7
420574,8
TOPLAM
5447,6
75222,8
68930,8
64603,8
28
578,3
107141,5 89241,3
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
PROJE ALANI
Şekil 5:İstanbul İli Arazi Kullanım Haritası
Şekil 6:Arazi sınıflarının dağılımı
Kaynak:İstanbul İl Çevre Durum raporu 2010-2011
Proje alanı 126.239,91 m2 olup Avcılar Belediyesi sınırları içerisinde Marmara Denizi
kıyısındadır. 1967–1970 yılları arasında işletmeye açılan fueloil yakıtlı 1, 2 ve 3. Üniteler; 40
yılı aşan süredir işletilmektedir.
Proje kapsamında mevcutta 1. 2. ve 3. ünitelerin bulunduğu alan kullanılacağından
ilave bir arazi kullanılmayacaktır.
29
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
(*) Bu bölümde proje için seçilen yerin çevresel özellikleri verilirken etki alanı dikkate
alınmalıdır. Bu bölümde sıralanan hususlar itibarı ile açıklanırken, ilgili kamu kurum ve
kuruluşlarından, araştırma kurumlarından, üniversitelerden veya benzeri diğer kurumlardan
temin edilen bilgilerin hangi kurumdan ve kaynaktan alındığı raporun notlar bölümünde
belirtilir veya ilgili harita, doküman vb. belgeye işlenir. Proje sahibince kendi araştırmalarına
dayalı bilgiler verilmek istenirse, bunlardan kamu kurum ve kuruluşların yetkileri altında
olanlar için ilgili kurum ve kuruluşlardan bu bilgilerin doğruluğunu belirten birer belge alınarak
rapora eklenir.
IV.2.5. Tarım Alanları (Tarımsal gelişim proje alanları, sulu ve kuru tarım arazilerinin
büyüklüğü, ürün desenleri ve bunların yıllık üretim miktarları ile birim alan itibarıyla
verimi, kullanılan tarım ilaçları),
İstanbul ili arazi varlığı ve dağılımına bakıldığında; tarım alanlarının 142.015,661 ha,
çayır mera alanının 7.936,2594 ha orman ve fundalık alanların 273.931,254 ha, sanayi ve
yerleşim alanları yüzölçümünün de 128.945,929 ha olduğu görülmektedir.
Tablo 18: İstanbul ili arazi varlığı dağılımı
CİNS
ALAN
Mutlak tarım arazisi
86.125,808 ha
Kuru marjinal tarım arazisi
55.889,853 ha
Çayır mera alanı
7.936,2594 ha
TOPLAM
141.642,169 ha
Kaynak: İstanbul Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü, 2008 yılı Verileri
İstanbul ilinde buğday, arpa, yulaf, çeltik, mısır, bakla, nohut, fasulye, fiğ,
şekerpancarı, ayçiçeği, patates ve yonca üretimi yapılmakta olup, buğday, ayçiçeği ve arpa
en önemli bitkisel ürünlerdir.
30
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Tablo 19:2008 Yılı Tarla Bitkileri Üretim Alanları ve Üretim ve Miktarları
ÜRÜNLER
Buğday(Durum)
Buğday (Diğer)
Arpa(Biralık)
Arpa(Diğer)
Yulaf(Dane)
Mısır(Dane)
Çeltik
Triticale(Dane)
Nohut
Fasulye(Kuru)
Fiğ(Dane)
Ayçiçeği(Yağlık)
Aspir
Kolza
Soğan(Kuru)
Sarımsak(Kuru)
Patates
Hayvan Pancarı
Yonca
Mısır(Hasıl)
Fiğ(ot)
Mısır(Slaj)
Yulaf(ot)
Sorgum(ot)
Triticale(Ot)
Korunga
VERİM
ALAN (da)
3600
410877
14000
45749
20895
1890
2050
2250
260
1260
816
152528
100
47300
620
160
240
85
720
1300
10876
10338
38245
60
970
63
200-350
575-620
500-600
150-590
320-530
300-850
700
530-600
120-260
80-200
150-450
270-300
250
350
1250-1500
550
1500
1100-4000
1500-1700
1500-4000
ÜRETİM (ton)
790
243379,74
8560
25974,22
8417,75
1169
1435
1251,5
45,2
144,4
250,7
43648,56
25
16555
900
88
360
311
2420
2190
27070
32623
100690,4
1810
1560
40
Tarımsal savaşımda pestisit dendiği zaman akla, hastalık, zararlı ve yabancı otlar gibi
bitkilere olumsuz etkileri olan canlıları önlemek için kullanılan kimyasal maddeler gelir. Bu
kimyasallar, etkili oldukları canlı gruplarına göre de isimlendirilirler. Böcek öldürücülere
insektisid, akar öldürücülere akarisid, nemotod öldürücülere nematosid, fungus öldürücülere
fungusid, bakteri öldürücülere bakterisid, ot öldürücülere herbisid, kemirgen öldürücülere
rodentisid, yumuşakçı öldürücülere mollusisid adı verilir. Ayrıca böcek larvalarını öldürenlere
larvasid, zararlı yumurtalarını etkileyenlere de ovisid adı verilir. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı
İstanbul İl Kontrol Laboratuar Müdürlüğünce satışı yapılmakta olan pestisitlerin listesi
aşağıda verilmektedir.
31
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Tablo 20:Kullanılan Tarım İlaçları
S. NO
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
PESTİSİT ADI
2,4’-DDD
2,4’-DDE
2,4’-DDT
4,4’-DDD
4,4’-DDE
4,4’-DDT
Alachlor
Aldicarb
Aldicarb sulfone
Aldicarb sulfoxide
Aldrin
Benomyl
Bifenthrin
Bromopropylate
Bupirimate
Buprofezin
Butocarboxim
Carbendazim
Carbofuran 3Carbosulfan
hydroxy
Chlorothalonil
Chlorpyrifos-Ethyl
Clorpyriphos-Methyl
Coumaphos
Cyfluthrin
Cyfluthrin-beta
Cyhalothrin-Lambda
Cypermethrin-alpha
Cypermethrin-beta
Cypermethrin-theta
Cypermethrin-zeta
Deltamethrin
Diazinon
Dichlorvos
Dicofol
Dieldrin
Dimethoate
Diphenylamine
Disulfoton
Endosulfan alpha
Endosulfan beta
Endosulfan-sulphate
Endrin
Endrin aldehyde
Endrin ketone
S.NO
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
PESTİSİT ADI
Ethiofencarb
Ethiofencarb sulfone
Ethion
Ethoprophos
Fenamiphos
Fenarimol
Fenchlorphos(Ronnel)
Fenitrothion
Fenprophathrin
Fenthion
Fenvalerate
HCH-alpha
HCH-beta
HCH-delta
HCH-gamma(Lindane)
Heptachlor
Heptachlor endo epoxide
Heptachlor
(isomer A) exo epoxide
Iprodione
(isomer B)
Leptophos
Malathion
Mecarbam
Methamidophos
Methidathion
Mevinphos
Oxamyl
Parathion-ethyl
Parathion-methyl
Permethrin
Phorate
Phosalone
Pirimiphos-ethyl
Pirimiphos-Methyl
Procymidone
Propargite
Prothiofos (Tukuthion)
Quinalphos
Quintozene
Sulfotep
Sulprofos(Bolstar)
Terbufos
Tetrachlorvinphos(Stirofos
Tetradifon
)
Trichloronat
Vinclozolin
Kaynak: İstanbul İl Kontrol Laboratuvarı Müdürlüğü
32
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
IV.2.6. Yüzeysel Su Kaynaklarının Mevcut ve Planlanan Kullanımı (İçme, kullanma,
sulama suyu, elektrik üretimi, baraj, göl, gölet, su ürünleri üretiminde ürün çeşidi ve
üretim miktarları, su yolu ulaşımı tesisleri, turizm, spor ve benzeri amaçlı su ve/veya
kıyı kullanımları, diğer kullanımlar),
Santralin ihtiyacı olan kondense soğutma suyu Marmara Denizi'nden alınmaktadır.
Kazan suyu, idari kullanım ve sosyal siteler için ihtiyaç olan ham su Altınşehir’deki Azatlı
mevkiinde bulunan kaynak suyundan karşılanmaktadır.
Halen fuel oil 1. ve 2. ünitelere denizden ortak bir hat ile soğutma suyu alınmakta, 3.
üniteye ise ayrı bir hattan 4. ve 5. ünite ile birlikte denizden soğutma suyu temin edilmektedir.
Her bir ünitenin denizden aldığı soğutma suyu miktarı 10.800m3/saat olup toplam 32.400
m3/saat debisindedir. Denizden alınan soğutma suyu herhangi bir kirlenme olmaksızın tekrar
denize verilmektedir. 1. 2. ve 3. ünite mevcut soğutma suyu hatları kapasitesi 1200-1400 MW
aralığındaki bir santral için toplam ~70.000 m3/saate yükseltilecektir. Proje kapsamında
soğutma suyu, Kazan suyu, idari kullanım ve sosyal siteler için ihtiyaç olan ham su mevcut
hatlardan sağlanacaktır. Makine teçhizat revizyonu ve kapasite artışına bağlı olarak hatlarda
iyileştirmeler yapılacaktır.
Soğutma suyu kıyıdan ortalama 450 m. mesafeden 8 m. derinlikten alınıp, kıyıdan
250 m. mesafeden 5 m. derinlikten Marmara Denizi'ne tekrar verilmektedir.
IV.2.7. Hidrolojik Özellikler, (Yüzeysel su kaynaklarından akarsu, göl ve diğer sulak
alanların fiziksel, kimyasal, bakteriyolojik ve ekolojik özellikleri, bu kapsamda
mevsimlik değişimleri, kıyı ekosistemleri),
Söz konusu proje alanına en yakın yüzeysel sulak alanlar; Büyükçekmece Gölü ile
Küçükçekmece Gölü’dür. Büyükçekmece Gölü Sulak Alanı proje alanın kuzeybatısında ve
yaklaşık 10 km uzaklıkta, Küçükçekmece Gölü Sulak Alanı ise proje alanının
kuzeydoğusunda ve yaklaşık 4 km uzaklıkta yer almaktadır.
Büyükçekmece Gölü
Büyükçekmece Gölü, İstanbul’un batısında, kuzey ve batı kesimleri sazlık olan ve
Marmara Denizi’ne bağlanan hafif tuzlu bir lagündür. 1989 yılında inşa edilen barajla birlikte
bir içme suyu rezervuarı haline dönüştürülen ve su seviyesi yapay olarak yüksek tutulan,
dolayısıyla alanı da genişletilen bu tatlı su gölü, önemli bir kuş alanıdır. Büyükçekmece Gölü
631,6 km2’lik su toplama havzasıyla ve yaklaşık 27,5 km2’lik göl alanıyla İstanbul’a su
sağlarken aynı zamanda yerel ve göçmen kuşlara yaşam ortamı sunmaktadır.
Büyükçekmece Gölü, içme ve kullanma suyu koruma sahası statüsünde olup, havzanın tümü
kirliliğe karşı koruma altına alınmıştır. Ancak göl ekolojisini olumsuz yönde etkileyebilecek
demografik ve ekonomik faaliyetler kapsamında çeşitli tehlikeli gelişmelerin önüne
geçilememiştir.
Ramsar Sözleşmesi kriterlerine göre kuş türleri bakımından Büyükçekmece Gölü ve
çevresi uluslararası öneme sahip bir sulak alan olarak belirlenmiştir. Kışı bu gölde geçiren
çok sayıda kuş bulunmaktadır. Elmabaş patka su kuşu sözü edilen kuşlardan biridir. Ayrıca
bu alanda özellikle kışın önemli sayılarda gümüşi martı, baharda ise küçük martı ve Akdeniz
martısı görülür. Nesli tüm dünyada tehlike altında olan Sibirya kazı da burada kışı geçiren
kuş türlerinden biridir.
33
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Küçükçekmece Gölü
Su toplama alanı 179 km2 olan Küçükçekmece Gölü, kuzey ucunu sazlıkların
kapladığı 20 metre derinliğinde hafif tuzlu bir lagündür. Gölün gelgitleri ile oluşan bataklık
alan kuşların göç yolu üzerinde çok önemli bir dinlenme ve üreme bölgesi durumundadır.
Toplam alanı 15 km2 olup, koruma statüsüne sahip değildir. DSİ’den elde edilen verilere göre
Küçükçekmece Gölü’nün Sazlıdere Baraj kretine kadar olan bölümü sulak ve bataklık
alanları oluşturmaktadır.Küçükçekmece Gölü Ramsar Sözleşmesi kriterlerine uygun
uluslararası öneme sahip bir sulak alandır. Alan, kışın bahri, karabatak ve gümüşi martı dahil
olmak üzere, önemli sayıda (en yüksek 21.273) su kuşu barındırır. Göl aynı zamanda Doğal
Hayatı Koruma Derneği ve Birdlife International tarafından Türkiye’de belirlenmiş 97 Önemli
Kuş Alanı’ndan birisidir.
Karasu Deresi ve Çakıl Deresi Büyükçekmece Baraj Gölü’ne, Sazlıdere, Nazlıdere,
Nakkaş Deresi Küçükçekmece Gölü’ne; dökülmektedir.
IV.2.8. Soğutma suyunun temin edileceği sulardaki Canlı Türleri ve diğer özellikler (Bu
türlerin tabii karakterleri, ulusal ve uluslararası mevzuatla koruma altına alınan türler;
bunların üreme, beslenme, sığınma ve yaşama ortamları; bu ortamlar için belirlenen
koruma kararları, dalga hareketleri, sıcaklık, derinlik, tuzluluk vb),
Ambarlı proje alanı ve yakın çevresinde bulunan ve proje faaliyetlerinden
etkilenebilecek olan deniz türlerinden algler, zooplanktonik organizmalar, bentik canlılar ve
balıklar hakkında, Prof. Dr. Aydın AKBULUT tarafından hazırlanan ve Ek-19'da verilen
"Projenin Deniz Ekosistemine Etkileri ve Hidrobiyoloji Raporu içerisinde detaylı bilgi
verilmiştir.
Proje alanı, Marmara Denizi'nin kuzey kıyısında bulunmaktadır. İki boğaz ile
Karadeniz ve Ege’ye açılan bir iç deniz olan Marmara Denizi, su akıntısı açısından oldukça
hareketli bir bölge olup, içerdiği canlı türlerinin çoğu neredeyse tüm denizlerimizde
bulunabilecek bitki ve hayvanlardan meydana gelmiştir. Tuzluluk ve sıcaklık değişimlerine
rahatlıkla adapte olabilen türlerin yer aldığı bu iç deniz, aynı zamanda balık türlerinin göç
yolunu oluşturur. Yüzey suları az tuzlu olup, tuzluluk oranı ortalama ‰ 20-22’dir. Deniz yüzey
sıcaklığı yaz aylarında 24-28ºC arasında değişmektedir.
Proje bölgesinde yapılan örnekleme çalışmalarında sucul sistem canlılarının bol ve
Türkiye denizlerinde geniş yayılış gösteren taksonlar oldukları görülmüştür. Bununla birlikte
planlanan faaliyetin işletme aşamasında sucul sistem üzerinde bir takım etkileri de söz
konusudur.
Yapımı planlanan faaliyet alanının deniz sahasındaki fiziksel ölçüm değerleri ve genel
gözlemlere göre ortamın temiz su özelliğinde olduğu ve biyolojik çeşitliliğinin yüksek
olduğunu görülmektedir. Özellikle deniz algleri önemli sayılarda ve bollukta bulunmuşlardır.
Teşhisleri gerçekleştirilen algler, zooplanktonik organizmalar, bentik organizmalar ve
balıkların tamamı Marmara denizinin yaygın ve bol bulunan türleridir.
34
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
IV.2.9. Termal ve Jeotermal Su Kaynakları (Bunların fiziksel ve kimyasal özellikleri,
debileri, mevcut ve planlanan kullanımları),
Söz konusu proje alanına yakın Küçükçekmece fayı, Haramidere fayı ve
Büyükçekmece fayı bulunmaktadır.
Küçükçekmece fayı, Küçükçekmece gölünün oluşumu ile ilgili bir faydır. Bu fayın kara
tarafındaki devamında İstanbul Üniversitesi Avcılar kampüs arazisinin göle bakan
yamaçlarında çizgisel yapı izlenmekte, KB’ya devamında alüvyon birimler içerisinde
kalmaktadır. Haramidere fayının belirteçleri, bina temelleri için açılan temel kazılarında
gözlenmektedir. Diğer bir fay ise Büyükçekmece gölünü oluşturan Büyükçekmece fayıdır. Bu
fay inceleme alanının güney batısından başlayarak KB yönüne doğru Büyükçekmece
gölünün içinden geçerek karaya çıkmakta ve Çatalca‘ya doğru uzanmaktadır. Bu fayın
Çatalca‘ya doğru olan devamında Paleozoik yaşlı metamorfik birimler ile Oligosene ait
birimler yan yana gelmektedir. Bu fayın diğer verisi, Büyükçekmece yerleşim yerinde yapılan
su sondajında alüvyon kalınlığı 100 metreye ulaşmış ve sondajda yoğun olarak gaz çıkışı
izlenmiştir.
Bölgede yapılan su sondajlarında da bu fayların verilerini görmek mümkündür. Su
sondajlarında Kırklareli formasyonu Küçükçekmece fayının doğusundaki Yeşilköy dolayında
yüzeyden 250-300 m dolayında kesilirken, Küçükçekmece fayı ile Haramidere fayı arasında
kalan kesimde Kırklareli formasyonu 700 metreden daha derindedir. Bu kesimden batıya
doğru, tekrar Kırklareli formasyonu Haramidere fayı ile Büyükçekmece fayı arasında
yüzeyden 300-350 m derinliğe ulaşmaktadır. Büyükçekmece fayının daha batısında ise
Kırklareli formasyonu yüzeyde mostra vermektedir.
Haramidere ve Kıraç dolayında açılan derin kuyularda sıcak su ile karşılaşılmaktadır.
Bu kuyularda yaklaşık 450 metreden sonra sıcaklığı 37o olan jeotermal sular bulunmaktadır.
İstanbul‘un diğer bölgelerinde görülmeyen bu yüksek jeotermal gradyan, Göller arası bölgede
etkin genç tektonizmanın sonucu olarak yorumlanmıştır (Gözübol, 2009).
IV.2.10. Koruma Alanları (Milli Parklar, Tabiat Parkları, Sulak Alanlar, Tabiat Anıtları,
Tabiatı Koruma Alanları, Biyogenetik Rezerv Alanları, Biyosfer Rezervleri, Doğal Sit ve
Anıtlar, Arkeolojik, Tarihi, Kültürel Sitler, Özel Çevre Koruma Bölgeleri, Özel Koruma
Alanları, Turizm Bölgeleri ),
Proje alanı ve yakın çevresinde ÇED Yönetmeliği Ek-5’te verilen;
-09/08/1983 tarihli ve 2873 Sayılı Milli Parklar Kanunu’nun 2. maddesinde tanımlanan
ve bu Kanunun 3. maddesi uyarınca belirlenen "Tabiat Parkları", "Tabiat Anıtları" ve "Tabiat
Koruma Alanları” bulunmamaktadır.
-04/04/2014 Tarih ve 28962 Sayılı Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği Madde 4'te
tanımlanan Sulak Alanlar (Tabii veya suni, devamlı veya geçici, suları durgun veya akıntılı,
tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gelgit hareketlerinin çekilme devresinde altı metreyi geçmeyen
derinlikleri kapsayan, başta su kuşları olmak üzere canlıların yaşama ortamı olarak önem
taşıyan bütün sular, bataklık, sazlık ve turbiyeler ile bu alanların kıyı kenar çizgisinden
itibaren kara tarafına doğru ekolojik açıdan sulak alan kalan yerler: Proje alanının batısından
Haramidere geçmektedir.
35
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
-01/07/2003 tarihli ve 4915 Sayılı Kara Avcılığı Kanunu uyarınca mülga Çevre ve Orman
Bakanlığı’nca belirlenen "Yaban Hayatı Koruma Sahaları ve Yaban Hayvanı Yerleştirme
Alanları" bulunmamaktadır.
-Bilimsel araştırmalar için önem arzeden ve/veya nesli tehlikeye düşmüş veya düşebilir türler
ve ülkemiz için endemik olan türlerin yaşama ortamı olan alanlar, biyosfer rezervi, biyotoplar,
biyogenetik rezerv alanları, benzersiz özelliklerdeki jeolojik ve jeomorfolojik oluşumların
bulunduğu alanlar bulunmamaktadır.
- 21/07/1983 tarihli ve 2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 3’üncü
maddesinin birinci fıkrasının "Tanımlar" başlıklı (a) bendinin 1, 2, 3 ve 5 inci alt bentlerinde
"Kültür Varlıkları", "Tabiat Varlıkları", "Sit" ve "Koruma Alanı" olarak tanımlanan ve aynı
kanun ile 17/6/1987 tarihli ve 3386 Sayılı Kanunun (2863 Sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını
Koruma Kanunu’nun Bazı Maddelerinin Değiştirilmesi ve Bu Kanuna Bazı Maddelerin
Eklenmesi Hakkında Kanun) ilgili maddeleri uyarınca tespiti ve tescili yapılan alanlar
bulunmamaktadır.
Proje alanında 644Sayılı KHK'nin 13/A maddesi kapsamında doğal sit statüsünde tanımlı
alanlar bulunmamaktadır. Ancak; tescilli veya tescile değer tabiat varlığı olması durumunda
İstanbul V nolu Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kuruluna intikali sağlanacaktır. Proje
kapsamında İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü görüşü Ek-22'de sunulmuştur.
- 09/08/1983 tarihli ve 2872 Sayılı Çevre Kanunu’nun 9 uncu maddesi uyarınca Bakanlar
Kurulu tarafından "Özel Çevre Koruma Bölgeleri" olarak tespit ve ilan edilen alanlar
bulunmamaktadır.
-23/10/1988 tarihli ve 19968 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan "Akdeniz’de Özel Koruma
Alanlarının Korunmasına Ait Protokol" gereği ülkemizde "Özel Koruma Alanı" olarak
belirlenmiş alanlar bulunmamaktadır.
- 3621 Sayılı Kıyı Kanunu gereğince yapı yasağı getirilen alanlardan değildir. Proje alanı ve
yakın çevresinde Turizm Alan ve Merkezleri yer almamaktadır.
Proje alanı içerisinde 2863 sayılı yasa kapsamına giren herhangi bir korunması
gerekli tescilli kültür varlığı, sit alanı veya koruma alanı bulunmamaktadır. Proje alanında
yapılacak çalışmalarda herhangi bir kültür varlığına rastlanılması halinde 2863 sayılı yasanın
4. maddesi gereğince İstanbul 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu
Müdürlüğüne bilgi verilecektir.
Proje alanı ve yakın çevresinin Korunan Alanlar haritası Ek-5’de verilmiştir. Proje
sahası herhangi bir koruma alanı sınırları içerisinde veya yakınında yer almamaktadır.
Bununla birlikte ÇED süreci kapsamında ilgili resmi kurum ve kuruluşlarca belirlenen, güncel
veri tabanına işlenen veya onaylanan duyarlı yöreler olması durumunda, gerekli bilgi ve
açıklamalar yapılacaktır.
36
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
IV.2.11. Orman Alanları (Orman alanı miktarları, bu alanlardaki ağaç türleri ve
miktarları, kapladığı alan büyüklükleri, kapalılığı ve özellikleri, mevcut ve planlanan
koruma ve/veya kullanım amaçları, proje alanı orman alanı değil ise proje ve
ünitelerinin en yakın orman alanına mesafesi, 1/25.000 ölçekli meşcere haritası),
Proje alanı İstanbul ili, Avcılar ilçesi, Ambarlı mevkiinde yer almaktadır. Proje alanı
orman alanı olmayıp, sahanın tüm mülkiyeti Elektrik Üretim A.Ş’ye aittir. Proje alanına en
yakın orman mesafesi kuzey yönünde kuş uçuşu 18 km mesafededir. Proje alanı işaretli
mescere haritası Ek-7’de sunulmuştur. Proje alanı İstanbul Orman Bölge Müdürlüğü, Çatalca
İşletme Müdürlüğü, Durusu İşletme Şefliği sınırları içerisinde 370 nolu bölmede, mescere tipi
Z (tarım arazisi) olarak tanımlanmaktadır.
18 km
PROJE ALANI
Şekil 7:En Yakın Orman Alanı
37
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
IV.2.12. Flora ve Fauna (Türler, endemik türler, yaban hayatı türleri ve biyotoplar,
ulusal ve uluslararası mevzuatla koruma altına alınan türler; nadir ve nesli tehlikeye
düşmüş türler ve bunların alandaki bulunuş yerleri, bunlar için belirlenen koruma
kararları; av hayvanları ve bunların popülasyonu ile yaşama ortamları) proje alanındaki
vejetasyon tiplerinin bir harita üzerinde gösterimi, proje faaliyetlerinden etkilenecek
canlılar için alınacak koruma önlemleri (inşaat ve işletme aşamasında) arazide
yapılacak flora çalışmasının vejetasyon döneminde gerçekleştirilmesi ve bu dönemin
belirtilmesi,
Proje, İstanbul ili, Avcılar ilçesi, Ambarlı mevkiinde, Elektrik Üretim A.Ş. tarafından
mevcutta kurulu bulunan fuel-oil yakıtlı elektrik üretim santralinin 1. 2. ve 3. Ünitelerinin yakıt
sistemlerinin çift yakıt sistemine (doğalgaz+motorin) dönüştürülmesi ve kapasite artışı
projesidir. Proje kapsamında mevcutta 1. 2. ve 3. ünitelerin bulunduğu alan kullanılacağından
ilave bir arazi kullanılmayacaktır.
Söz konusu proje alanı ve çevresi için, Biyolog Oya ORBAY tarafından Mart 2014 ve
Haziran 2014 vejetasyon dönemlerinde, arazi gözlemleri yapılmıştır. Buna ek olarak yapılan,
literatür çalışmalarında; T. Ekim, M. Koyuncu, M. Vural, H. Duman, Z. Aytaç ve N. Adıgüzel
tarafından hazırlanan “Türkiye Bitkileri Kırmızı Kitabı” 2000, P. H. Davis’in “Flora of Turkey
And The East Aegean Islands” (11 cilt) adlı eseri, TUBIVES veri sistemi, Y. Akman “Türkiye
Orman Vejetasyonu” ve T. Baytop’un hazırladığı “Türkçe Bitki Adları Sözlüğü” adlı
eserlerden yararlanılmıştır.
Literatür çalışmaları sonucu proje alanı ve etki alanında saptanan bitkiler, fitocoğrafik
bölgeler, endemizm durumu, Red Data Book Kategorisi, habitatlar, uluslararası sözleşmeler
(BERN), IUCN kategorileri, korunma durumları açısından irdelenmiş ve tablo halinde aşağıda
verilmiştir.
Şekil 8:Proje Alanının Vejetasyon Haritası
(Kaynak: Türkiyenin Önemli Doğa Alanları, Cilt1, Doğa Derneği)
38
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
FİTOCOĞRAFİK
BÖLGE
Bilinmiyor
-
-
-
Sahil yakını
Bilinmiyor
-
-
-
Gelincik
Boş alan
Bilinmiyor
-
-
-
Tere otu
Yol kenarı,
boş alan
Yol kenarı, boş
alan
Bilinmiyor
-
-
-
Bilinmiyor
-
-
-
Çıplak alan,
Bilinmiyor
-
-
Sahil
Çalılık
Bilinmiyor
Bilinmiyor
-
-
-
Kıyılar
Bilinmiyor
-
-
-
Tırtıklı sirken
Ruderal, yol
kenarları
Bilinmiyor
-
-
Kıyı iğneliği
Kumlu kıyılar
Bilinmiyor
-
-
Akdeniz
-
-
Düğün
çiçeği
Ekin
dağarcığı
BERN
Maki
Katran ardıcı
HABİTAT
IUCN
KATEGORİSİ
Thlaspi arvense
ENDEMİZM
CUPRESSACEAE
Juniperus oxycedrus
subsp. oxycedrus
RANUNCULACEAE
Ranunculus
Millefoliatus
PAPAVERACEAE
Papaver rhoeas
BRASSICACEAE
Lepidium ruderale
TÜRKÇE ADI
FAMİLYA /
TÜR(SPECİES)
Tablo 21:Proje alanı ve etki alanında Saptanan Flora Türleri
POLYGALACEAE
Polygala supina
CARYOPHYLLACEAE
Spergularia salina
Silene vulgaris
var. vulgaris
POLYGONACEAE
Rumex crispus
CHENOPODIACEAE
Chenopodium multifidum
GERANİACEAE
Erodium laciniatum
subsp. laciniatum
ANACARDIACEAE
Pistacia terebinthus
subsp. terebinthus
FABACEAE
Vicia hirsuta
Onobrychis caput-galli
APİACEAE
Eryngium campestre
var. campestre
ASTERACEAE
Anthemis tinctoria
var. tinctoria
Gihaye
sipirge
Remilotu
Ecibücü
Evelik
Menengiç
Deniz
seviyesine
yakın maki
Kumlu toprak
Yolkenarları,
deniz kenarları
Bilinmiyor
Akdeniz
Kırsenet
Çalılık, yol
kenarları
D.Akdeniz
Çalılıklar arası
Bilinmiyor
39
-
-
-
-
Bozfiğ
Pıtrak
korunga
Sarı papatya
-
-
-
-
-
-
-
-
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Crepis foetida
subsp. foetida
Kohum
Maki,deniz
kumulu
Bilinmiyor
-
-
Tragopogon longirostis
var. longirostis
Teke
sakalı
Çalılık, yol
kenarı
Bilinmiyor
-
-
Karahindiba
Taşlık, açık
arazi
Bilinmiyor
-
-
Acem
yayılganı
Kıyı kumullar
Bilinmiyor
-
-
Alacakız
Yol kenarları ve
yaş yerler
Akdeniz
-
-
Engerek otu
Yol kenarları,
çalılık
Avr.- Sib.
-
-
Keçi şöğüdü
Titrek Kavak
Akarsu kenarı
Dere kenarı
Avr.- Sib.
Avr.- Sib.
-
-
Maki
Akdeniz
-
-
Frigana ve maki
Akdeniz
-
-
Servi
Kültür (Dikme)
Akdeniz
-
LR/nt
Diş
budak
Dere kenarı,
Kültür (Dikme)
Avr. – Sib.
-
-
Sütleğen
Kumlu sahiller
ve kumullar,
yolkenarları
Akdeniz
-
-
Taraxacum gracilens
CONVOLVULACEAE
Convolvulus persicus
BORAGİNACEAE
Cerinthe major
Echium vulgare
SALICACEAE
Salix caprea
Populus tremula
FAGACEAE
Quercus ilex
Quercus coccifera
CUPRESSACEAE
Cupressus sempervirens
OLEACEAE
Fraxinus angustifolia
subsp. oxycarpa
EUPHORBIACEAE
Euphorbia terracina
ULMACEAE
Ulmus minor
subsp. minor
PINACEAE
Pinus brutia var. brutia
POACEAE
Bromus diandrus
Festuca gigantea
Pırnal
meşesi
Kermes
meşesi
Ova
karaağaç
Akarsu
kenarındaki
çalılıklar
Kızılçam
Dikme
Yumak otu
Yol kenarları
Çimenlikler
-
-
-
-
-
-
D. Akdeniz
D. Akd.
-
LR/lc
Bilinmiyor
Avr.- Sib.
-
-
-
SCROPHULARİACEAE
Verbascum blattaria
Sığır kuyruğu
Makiler,
Bilinmiyor
kumullar
Kaynak: http://turkherb.ibu.edu.tr/ (Türkiye Bitkileri Veri Servisi- TUBİVES)
Baytop T., 1994, Türkçe Bitki Adları Sözlüğü, TDK, Ankara, www.iucnredlist.org
-
Proje alanı ve yakın çevresinde Bern Sözleşmesi ile koruma altına alınan herhangi bir
bitki türüne rastlanılmamıştır.
40
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Faaliyet Alanı ve Yakın Çevresi Faunası
Proje alanı ve yakın çevresi ile ilgili çevresel etki değerlendirmesi çalışmaları
kapsamında, Biyolog Oya ORBAY tarafından arazi gözlemleri ve literatür taraması yapılarak
bölgenin faunası hazırlanmıştır.
Faaliyet alanı ve yakın çevresinde yer alan, literatüre dayalı fauna listesi aşağıda
verilmiştir. Literatür çalışmalarında; Mustafa Kuru’nun “Omurgalı Hayvanlar”, A. Demirsoy’un
“Türkiye Omurgalıları- Memeliler, Amfibiler”, İbrahim Baran’ın “Türkiye’nin Amfibi ve
Sürüngenleri” adlı eseri, İ. Kiziroğlu (2008) tarafından hazırlanan “Türkiye Kuşları Kırmızı
Listesi” (Species List in Red Data Book) adlı eserlerden faydalanılmıştır. Proje alanı uzun
yıllardır kurulu bir tesis olup, yerleşimlerin yoğun olduğu şehir merkezinde yer almaktadır.
Alanda Av hayvanları bulunmamaktadır.
Proje Bölgesindeki Deniz Canlıları
Ambarlı proje alanı ve yakın çevresinde bulunan ve proje faaliyetlerinden
etkilenebilecek olan deniz türlerinden algler, zooplanktonik organizmalar, bentik canlılar ve
balıklar hakkında, Prof. Dr. Aydın AKBULUT tarafından hazırlanan ve Ek-19'da verilen
"Projenin Deniz Ekosistemine Etkileri ve Hidrobiyoloji Raporu" içerisinde detaylı bilgi
verilmiştir.
Proje alanı ve yakın çevresinde yapılan incelemelerde 19 balık türü gözlenerek teşhis
edilmiştir. Bu sayı yapılan literatür çalışmaları ile toplam 74'e çıkmıştır. Gözlenen 19 türün
10’u ekonomik olarak değerlendirilmektedir.
Tablo 22:Proje Alanı ve Yakın Çevresinin Balıkları
Family: Belonıdae
Belone belone euxini
Family: Congridae
Conger conger
Family: Engraulidae
Engraulis encrasicolus
Family: Clupeidae
Sardina pilchardus
Alosa fallax nilotica
Family: Moronidae
Dicentrarchus labrax
Family: Merluccidae
Merluccius merluccius
Family: Gadidae
Micromesistius poutassou
Family: Zeidae
Zeus faber
Family: Caproidae
Capros aper
Family: Syngnathidae
Nerophis ophidion
Syngnathus abaster
Türkçe İsmi
Endemizm
Bern
IUCN
Literatür/
Gözlem
Zarganalar
Zargana
-
-
-
G
Mıgrı
-
-
-
L
Hamsi
-
-
-
G
Sardalya
Tirsi
Levrek
Levrek
-
Ek III
DD
L
G
-
-
-
G
Bakalyaro
-
-
-
L
Mavi mezgit
-
-
-
G
Dülger balığı
-
-
-
G
-
-
-
-
L
Denizatı
Deniziğnesi
-
Ek III
DD
L
L
41
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Syngnathus acus
Family: Scorpaenidae
Helicolenus dactylopterus
Scorpaena porcus
Scorpaena scrofa
Family: Scombridae
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Deniziğnesi
-
-
-
L
Derinsu
iskorpiti
Lipsoz
İskorpit
Uskumrular
-
-
-
G
L
L
Auxis rochei
Gobene balığı
-
-
-
L
Euthynnus alletteratus
Yazılı orkinos
-
-
-
G
Palamut
-
-
-
G
Scomber japonicus
Kolyoz
-
-
-
G
Scomber scombrus
Uskumru
-
-
-
G
Thunnus alalunga
Family: Triglidae
Eutrigla gurnardus
Orkinoz
-
-
DD
G
Benekli
kırlangıç
Kırlangıç
Kırlangıç
-
-
-
L
L
L
Benekli hani
-
-
-
L
Lüfer
Kefaller
Kefal = Mavraki
Kefal =
Altınbaş kefal
Kefal = Ceran
Kefal = Kastros
Kefal = Has
kefal
İstavritler
Akya
Sarıkuyruk
istavrit
İstavrit
Karagöz istavrit
Barbunyalar
Barbunya
Tekir
Dil Balıkları
Dörtbenekli dil
balığı
Dil balığı
Dil balığı
Mercan
Balıkları
Isparoz
Sargoz
-
-
-
L
-
-
-
L
-
-
-
G
G
L
-
-
-
L
-
-
-
L
-
-
-
L
G
G
-
-
-
G
G
-
-
-
L
L
L
-
-
-
L
L
Sarda sarda
Trigla lucerna
Trigla lyra
Family: Serranidae
Serranus hepatus
Family: Pomatomidae
Pomatomus saltator
Family: Mugilidae
Chelon labrosus
Liza aurata
Liza ramada
Liza saliens
Mugil cephalus
Family: Carangidae
Lichia amia
Trachurus mediterraneus
Trachurus picturatus
Trachurus trachurus
Family: Mullidae
Mullus barbatus
Mullus surmuletus
Family: Soleidae
Microchirus ocellatus
Solea kleinii
Solea solea
Family: Sparidae
Diplodus annularis
Diplodus sargus
42
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
Diplodus vulgaris
Lithognathus mormyrus
Pagellus erythrinus
Sarpa salpa
Sparus aurata
Family: Centracanthidae
Spicara flexuosa
Spicara smaris
Family: Sciaenidae
Umbrina cirrosa
Family: Cepolidae
Cepola rubescens
Family: Trachinidae
Trachinus draco
Family: Uranoscopidae
Uranoscopus scaber
Family: Rajıdae
Raja (Dipturus) oxyrinchus
Family: Bleniidae
Blennius ocellaris
Callionymus lyra
Family: Gobiidae =
Kayabalıkları
Gobius cobitis
Gobius niger
Neogobius
gymnotrachelus
Pomatoschistus bathi
Pomatoschistus
marmoratus
Proterorhinus marmoratus
Zosterisessor
ophiocephalus
Family: Citharidae
Citharus linguatula
Family: Bothidae
Arnoglossus laterna
Family: Soleidae
Microchirus variegatus
Buglossidium luteum
Solea lascaris
Solea solea
Family: Acipenseridae
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Karagöz
-
-
-
L
Mırmır
Kırma mercan
Salpa
Çipura
-
-
-
L
L
L
L
İzmarit
İstrangilos
-
-
-
L
L
Minakop =
Kötekbalığı
-
Ek III
-
L
Kurdela balığı
-
-
-
L
Trakonya
-
-
-
L
Tiryaki balığı =
Kurbağa balığı
Vatozlar
Vatoz
-
-
-
L
Horozbina
Üzgün balığı
-
-
-
L
L
-
-
-
L
-
-
-
L
-
-
DD
L
-
-
-
L
-
-
-
L
-
-
-
L
-
Ek III
-
-
L
-
-
-
L
-
-
-
L
L
L
G
Büyük
kayabalığı
Kömürcü
kayabalığı
Kayabalığı
Küçük
kayabalığı
Küçük
kayabalığı
Tüp burunlu
kayabalığı
Saz kayabalığı
Küçük pisi
balığı
Lekeli dil balığı
Küçük dil balığı
Dil balığı
Mersin
43
L
L
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Balıkları
Rus mersin
Acipenser gueldenstaedti
balığı
EN
L
Karadeniz
Acipenser nudiventris
mersin balığı
EN
L
Mersin balığı
Acipenser stellatus
Ek III
EN
L
Dikence
Family: Gasterosteidae
Balıkları
Dikence
Gasterosteus aculeatus
LR/lc
L
Kısaltmalar: G-gözlem, L-literatür, END-endemik
Kaynak: Projenin Deniz Ekosistemine Etkileri ve Hidrobiyoloji Raporu, Prof. Dr. Aydın AKBULUT
Deniz Canlılarına Olumsuz Etkiler ve Alınacak Önlemler
Projenin deniz ekosistemine mekanik etkisi çok yoğun olmayacaktır. İşletmede olan
ve kullanılan soğutma suyu boruları kullanılacağı gibi yeni hatların çekilmesi durumunda bir
takım etkiler söz konusu olabilir. Soğutma suyu için yeni hattın çekilmesi durumunda, boru
sisteminin yerleştirilmesi sırasında deniz zemininde yapılacak olan kazı çalışmalarının etkisi
söz konusu olabilecektir. Deniz ekosisteminin dip yapısı üzerinde gerçekleştirilecek olan bu
faaliyet sırasında, özellikle inşaat aşamasında, sucul ekosistem olumsuz olarak
etkilenebilecektir.
Deniz tabanında yapılacak kazı ve dolgu çalışmaları özellikle bentik omurgasızlar ve
zemine bağlı makro alglere zarar verebilecektir. Ancak bu etki küçük bir alanda söz konusu
olacaktır. Deşarj hattının deniz zeminine gömülmesi söz konusu olsa bile, etkilediği alanların
üzeri kapatıldıktan sonra buralara dönen ilk deniz canlıları algler olacaktır. Alglerin arasında
bir çok omurgasız canlı barınma ve beslenme imkanı bulacaktır. Özellikle Polychaeta ve
Mollusca üyeleri, kendileri için saklanacak ve tutunacak alan olarak buraları kullanacaktır. Bu
canlıların bulunduğu alana balıklar besin bulmak için gelecektir ve sucul sistem tekrar bir
dinamik yapı kazanacaktır. Bu süreç, biyotik ve abiyotik faktörlere bağlı olarak oldukça kısa
bir sürede gerçekleşebilecektir.
Soğutma suyu amaçlı alınan suyun santral çıkışından sonraki deşarj noktasında
sıcaklık yükselecektir. Sıcaklığın yükselmesi sucul canlılar için olumsuz etkilere neden
olabilecektir. Bu sıcaklık artışı, normal çevresel koşullarda yaşayan sucul canlılar açısından
istenmeyen bir durumdur. Başta balıklar olmak üzere birçok canlı bu ortamdan
uzaklaşacaktır. Bu termal artış, sıcak suyu seven bazı alglerin (Cyanophyta gibi) artışına
neden olacaktır. Farklı kaynaklardan ortama giren azotlu ve fosforlu bileşiklerin de etkisi ve
artan sıcaklık ile birlikte, algler fazla sayıda çoğalarak ötrofikasyon sürecini hızlandırabilir.
Her bir sistem için kullanılabilecek soğutma suyu geri deşarjının sıcaklık değerleri
standartlara uygun olarak alıcı ortama verilmelidir. Bunun için, Su Kirliliği Kontrolü
Yönetmeliği’nin Tablo 22 ve 23’de verilen standart koşullar göz önünde bulundurulacaktır.
Boru hattı ile deşarj esnasında deniz sıcaklığına yakın standart değerlere ulaşması
sağlanacaktır. Bu sayede aşırı sıcak suyun deniz ekosistemine etkisi minimum düzeye
çekilebilecektir.
Marmara Denizi proje alanında, deşarj hattının uzunluğu, deşarj noktasının derinliği
ve habitat yapıları açısından uygun koşullara sahip olmakla birlikte deşarjın tek bir noktadan
değil hattın değişik bölümlerinde açılacak çıkış noktaları olan difüzörden verilecektir. Tek bir
noktadan yapılacak olan deşarjın etkisi daha yoğun olacağından, bu etkinin seyreltilerek
geniş bir alana yayılması ile sıcaklık etkisinin daha küçük boyutlarda ve hacimde olması
44
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
sağlanacaktır. Bu kapsamda yapılan değerlendirmelere göre, soğutma suyu deşarj değerleri
yaz ve kış ayları için, Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği limitleri elde edilebilecektir.
Deniz canlıları içinde bu sıcaklık artışından etkilenecek ilk canlı grubu algler olacaktır.
Yukarıda da açıklandığı gibi termal sıcaklık durumlarında meydana gelebilecek etkiler aşırı
besin artışı yani alg türlerinin populasyon yoğunluklarını arttırması ile kendini gösterecektir.
Ancak söz ilgili önlemler sonucunda oluşacak etkinin boyutlarının çok sınırlı olacağı ve deniz
ekosistemini yoğun olumsuz yönde etkileyebilecek bir termal deşarjın olmayacağı
söylenebilir.
Soğutma suyunun denize deşarj edilmeden önce sıcaklık ve tuzluluk sürekli olarak
ölçülecektir. Soğutma suyu sıcaklığı, SKKY’nin Tablo 23’te belirtmiş olduğu gibi mevsimsel
farklar ve deniz suyu sıcaklığı da göz önünde bulundurularak deşarj edilecek ve tuzluluk da
sürekli olarak kontrol edilecektir. Yukarıda belirtilen öneriler doğrultusunda gerçekleştirilecek
uygulamalar ile faaliyetin deniz ekosistemine olan etkisinin minimum düzeyde olacağı
düşünülmektedir.
Tablo 23:Proje alanı ve etki alanında habitat özelliği nedeniyle bulunması muhtemel Ikiyaşamlı
(Amphibia) Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri
Tkm:URODELA
Fam: Salamandridae
Triturus vulgaris vulgaris
Küçük semender
Çalılıklarda
LC
EK 3
Tkm:ANURA
Kuyruklu kurbağalar
Fam: Bufonidae
Bufo bufo bufo
Siğilli kurbağa
Taş altı,toprak içi
LC
EK 3
Bufo viridis
Gece kurbağası
Taş altı,toprak içi
LC
EK 2
Fam:Hylidae
Yaprak kurbağaları
Hyla arborea arborea
Ağaç kurbağası
Ağaç,ağaçsı bitki üzeri
LC
EK 2
Kaynak: Demirsoy, A., 2003, Türkiye Omurgalıları “Amfibiler”, Çevre Bakanlığı Çevre Koruma Genel Müdürlüğü,
Proje No: 90-K-1000-90. Ankara. Baran, İ, 2005, “Türkiye Amfibi ve Sürüngenleri”, Ankara.
45
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Kaplumbağalar
Kara kaplumbağaları
Adi tosbağa
LACERTILIA
GEKKONIDAE
Cyrtopodion kotschyi
LACERTIDAE
Ophisops elegans
Podarcis sicula
Lacerta viridis
ANGUIDAE
OPHIDIA
TYPHLOPIDAE
Typhlops vermicularis
Anguis fragilis
Fam:COLUBRIDAE
Eirenis modestus
Elaphe quatuorlineata
Kertenkeleler
Ev kelerleri
İnce Parmaklı keler
Gerçek kertenkeleler
Tarla kertenkelesi
İstanbul kertenkelesi
Yeşil kertenkele
Yılan kertenkeleleri
Yılanlar
Kör yılanlar
Kör yılan
Yılan kertenkelesi
Coluber najadum
İnce yılan
Coronella austriaca
Avusturya yılanı
Uysal yılan
Sarı yılan
BERN
IUCN
KATEGORİSİ
MAK
I
Tkm: CHELONIA
Fam:TESTUDINIDAE
Testudo graeca
HABİTAT
TÜRKÇE ADI
TAKIM/FAMİLYA
TÜR ADI
Tablo 24:Proje alanı ve etki alanında habitat özelliği nedeniyle bulunması muhtemel Sürüngen
(Reptilia) türleri, Korunma Durumları ve Statüleri
Taşlı kumlu
Araziler
EK 1
VU
EK 2
Az bitkili taşlık kısımlar
EK 1
LC
EK 3
Az bitkili açık alanlar
Taş araları
Ormanlık veya açık arazi
EK 1
EK 1
EK 1
NT
LC
EK 2
EK 2
EK 2
Seyrek bitkili açık arazi
Taşlık çakıllık alan
EK 1
EK1
-
EK 3
EK 3
Seyrek bitkili taşlık arazi
Seyrek ormanlık, çalılık
taşlık
Taşlık,
çalılık
kuru
ortamlar
Orman kenarındaki taşlık
çalılık kısımlar
EK 1
EK 1
LC
NT
EK 3
EK 2
EK 1
-
EK 2
EK 1
-
EK 2
Kaynak: Demirsoy, A., 2006, Türkiye Omurgalıları “Sürüngenler”, Çevre Bakanlığı Çevre Koruma Genel
Müdürlüğü, Proje No: 90-K-1000-90. Ankara. Baran, İ, 2005, “Türkiye Amfibi ve Sürüngenleri”, Ankara.
46
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
IUCN
KATEGORİSİ
Deniz kıyısında,
Y
EK-2
A.3
EK-3
LC
Tkm: Ciconiiformes
Fam: Ardeidae
Ardea cinerea
Gri balıkçıl
Sığ sularda
Y
EK-2
A.3.1
EK-3
LC
Erguvani balıkçıl
Sığ sularda
T
EK-1
A.2
EK-2
LC
Karabaş Martı
Deniz kıyıları,
İnce
Gagalı Deniz kıyılarında
Martı
Küçük Martı
Deniz kıyılarında
T
K
EK-1
Ek-1
A.3
B.4
EK-2
EK-2
LC
LC
K
Ek-1
B.3
EK-2
LC
Larus ridibundus
Larus argentatus
Tkm: Anseriformes
Fam: Anatidae
Anas platyrhynchos
Tkm:
Accıpıtrıformes
Fam: Accipitridae
Karabaş Martı
Gümüşi Martı
Deniz kıyılarında
Deniz kıyılarında
Y
Y
Ek-2
-
A.5
A.4
-
LC
LC
Yeşilbaş
Yırtıcı
Kuşlar
Deniz kıyılarında
KZ
EK-3
A.5
EK-3
Buteo buteo
Circus cyaneus
Tkm: Coracııformes
Fam: Coraciidae
Coracias garrulus
Şahin
Mavi doğan
Ağaçsız düzlükler
Ağaçsız düzlük,
Y
Y, Kz
EK 1
EK 1
A.3
A.3
EK 2
EK 2
LC
LC
Mavi kuzgunlar
Açık ve ağaçlık
alanlarda
Ötücü kuşlar
Açık ve ağaçlık
alanlar
G
EK 1
A.2
EK 2
NT
Y
Ek-3
A.5
EK 3
LC
Ağaçlık alan
Y
EK 2
-
EK 3
LC
Seyrek ağaçlı açık
araziler,
Y
EK-2
A.5
EK 3
LC
Ardea purpurea
Tkm: Charadriiformes
Fam: Laridae
Larus ridibundus
Larus genei
Larus minutus
Tkm:
PASSERIFORMES
Fam: Passeridae
Passer domesticus
Fam: CORVIDAE
Corvus corax
STURNIDAE
Sturnus vulgaris
R
I
BERN
Karabatak
Tkm:Podicipediformes
Fam: Phalacrocoracidae
RDB
MAK
Phalacrocorax carbo
HABİTAT
KONUM
TÜRKÇE ADI
TAKIM/FAMİLYA
TÜR ADI
Tablo 25:Proje Alanı ve Etki Alanında Habitat Özelliği Nedeniyle Bulunması Muhtemel Kuş(Aves)
Türleri, Korunma Durumları ve Statüleri
Ev serçesi
Kargalar
Kara karga
Sığırcık kuşları
Sığırcık
Yerleşim
tarlalar
yeri
ve
Kaynak: Kiziroğlu, İ., 2008, “Türkiye Kuşları” (Species List in Red Data Book), Ankara, www.trakus.org
47
LC
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
“Türkiye Kuşları” (Kiziroğlu, 2008) adlı esere göre proje alanı ve çevresinde bulunan
ve bulunması muhtemel kuş türleri için yapılan Red Data Book sınıflandırması ve Türkiye’de
bulunan statüleri aşağıda verilmiştir.
A.1.1.
A.1.2.
A.2
A.3
A.4
A.5
A.6
A.7
B Kategorileri
Nesli tükenmiş
Nesli tehlikede olanlar
Şiddetli tehlike altında olanlar
Tehlike altındakiler
Potansiyel olarak tehlike sinyali verenler
Tehditsiz
Veri eksikliği olan
Veriler sağlıklı ve güvenli değil
Geçici- Transit Türler
Yine aynı esere göre bu kuş türlerinin Türkiye’de bulundukları statüler ise şöyle
sınıflandırılmıştır.
Y
Yerli Türler
G/KG
Göçmen türler (Yaz göçmeni)
K
Kış ziyaretçileri
T
Transit göçerler
R
Rastlantısal türler
N
Nadir türler
48
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Tablo 26:Proje alanı ve etki alanında habitat özelliği nedeniyle bulunma olasılığı yüksek olan Memeli
(Mammalia) türleri ve Korunma Durumları
TÜR (SPECİES)
TÜRKÇE ADI
ERINACEIDAE
Erinaceus concolor
VESPERTILIONIDAE
Nyctalus noctula
Cüce yarasa
Pipistrellus
pipistrellus
SORICIDAE
Suncus etruscus
LAGOMORPHA
Leporidae
Lepus europaeus
MYOMORPHA
Mus musculus
domesticus
MURİDAE
Apodemus mystacinus
CARNIVORA
Canıdae
Canis familiaris
FELİDAE
Felis domesticus
Kirpiler
Kirpi
Düzburun
yarasalar
Akşamcı yarasa
Sivrifareler
Etrüsk sivri
faresi
Tavşanlar
Tavşanlar
Yabani tavşan
Fare benzeri
sincaplar
Batı faresi
HABİTAT
MAK
IUCN
Çalılıklar
EK 1
LC
Her tarafta, orman
ve dışı alanlarda
Açık arazi
EK
LC-1
-
LC -
EK 3
Çalılıklar
-
Her çeşit ortamda
BERN
-
LC
EK 3
Yerleşim yerleri ve çalılıklar -
EK 3
LC
LC
EK 3
-
Sıçanlar
Kayalık faresi
Açık alanlarda
Karasal yırtıcılar
Köpekler
Evcil köpek
Her yerde
-
-
-
Evcil kedi
Yerleşim yerleri yakınları
-
-
-
-
LC
-
Kaynak: Demirsoy, A., 2003, Türkiye Omurgalıları “Memeliler”, Çevre ve Orman Bakanlığı, Çevre Koruma Genel
Müdürlüğü, Proje No: 90-K-1000-90. Ankara,
Bazı kısaltmalar ve açıklamalar:
EX
: Tükenmiş
EW
: Doğada Tükenmiş
CR
: Çok Tehlikede
EN
: Tehlikede
DD
: Veri Yetersiz
NE
: Değerlendirilemeyen
VU
LR
a-(cd)
b- (nt)
c- (lc)
:Zarar Görebilir
: Az Tehdit Altında
: Koruma Önlemi Gerektiren
: Tehdit Altına Girebilir
: En az endişe verici
Yukarıdaki fauna tabloları, Orman ve Su İşleri Bakanlığı’na bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar
Genel Müdürlüğü’nün 26.05.2013 Tarih ve 28658 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
giren Merkez Av Komisyonu’nun 2013-2014 av dönemi kararına göre irdelenmiş ve bununla ilgili
kısaltmalar aşağıda verilmiştir.
EK Liste 1
EK Liste 2
EK Liste 3
Orman Bakanlığınca Korumaya Alınan Yaban Hayvanları
Merkez Av Komisyonunca Koruma Altına Alınan Av Hayvanları
Merkez Av Komisyonunca avına belli edilen sürelerde izin verilen av hayvanları
49
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
II- Kesin Olarak Koruma Altına Alınan Türler
 Her türlü kasıtlı yakalamada alıkoyma, kasıtlı öldürme şekilleri
 Üreme veya dinlenme yerlerine kasıtlı olarak zarar vermek veya bunları tahrip etmek
 Yabani faunayı bu sözleşmenin şartlarına ters düşecek şekilde özellikle üreme, geliştirme
ve kış uykusu dönemlerinde kasıtlı olarak rahatsız etmek,
 Yabani çevreden yumurta toplamak veya kasten tahrip etmek veya boş dahi olsa bu
yumurtaları alıkoymak,
 Fauna türlerinin canlı veya cansız olarak elde bulundurulması ve iç ticareti yasaktır.
Proje kapsamında patlatma yapılmayacaktır
III- Korunan fauna türleri
 Yabani faunayı yeterli populasyon düzeylerine ulaştırmak amacıyla uygun durumlarda
geçici veya bölgesel yasaklama. Kapalı av mevsimleri ve diğer Ulusal esaslar (Merkez Av
Komisyonu Kararı)
.IUCN’e göre koruma altına alınan fauna türleri şu şekilde sınıflandırılmıştır.
EX (EXTINCT)
CR (CRITICALLY ENDANGERED)
EN ( ENDANGERED)
VU ( VULNERABLE)
LR/nt (LOWER RİSK/ Near Threatened)
LR/Ic (LOWER RİSK/ Least Consern)
Nesli tükenmiş olan takson
Şiddetli tehdit altında olan takson.
Bu kategorinin taksonları yakın gelecekte yok
olma tehlikesiyle karşı karşıyadır.
Nesli tehlike altında olan takson.
Bu kategorideki türlerin nesilleri şiddetli tehdit
altında değildir, ancak yakın gelecekte yok
olma sinyalleri vermektedir.
Zarar görebilir.
Düşük risk.
Nesli tehlike altında olmayan takson.
Düşük risk.
Nesli gelecekte de tehlike altında olmayan
takson.
Proje yeri veya çevresinde koruma altına alınmış herhangi bir tür tespit edildiği
takdirde ulusal mevzuat ve ülkemizin taraf olduğu uluslararası sözleşme hükümlerine uygun
olarak gerekli önlemler alınacak ve söz konusu türler korunacak, 2013–2014 Merkez Av
Komisyonu Kararları’na uygun hareket edilecektir. Bu türlerin avlanması, kasıtlı olarak
öldürülmesi veya alıkonulması, yumurtalara zarar verilmesi gibi etkiler kesinlikle söz konusu
değildir. Söz konusu faaliyette Bern Sözleşmesi hükümlerine uyulacaktır. Ayrıca yasal
mevzuatlar çerçevesinde doğal ekosistemlerin ve biyolojik çeşitliliğin korunmasına özen
gösterilecek, proses ve çevreye yapılacak yatırımlar ile çevreye pozitif değerler
kazandırmada süreklilik sağlanacaktır.
50
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
IV.2.13. Yakıt Kaynakları (Gazın hangi hattan alınacağı, proje sahasının doğalgaz boru
hattına olan uzaklığı,),
Ambarlı Termik Santralinde mevcutta kullanılan doğalgaz Ukrayna üzerinden
Türkiye’ye gelmekte ve doğal gaz hattı santral sahasının hemen yanından geçmektedir. Bu
doğalgaz hattı halen Ambarlıda bulunan doğalgaz kombine çevrim santralini beslemekte
olup, doğal gaz kombine çevrim santraline dönüştürülerek deneme çalışmalarına başlanan
4. ve 5. üniteleri de beslemektedir. Mevcutta 1.583.623 m3/saat kapasiteye sahip BOTAŞ
doğalgaz hattı boru çapı 36’’ basıncı 36–75 barg arasındadır. Botaş Doğal Gaz İletim Hattı
RMS/A, proje alanının yaklaşık 1.000 m. kuzeybatısından geçmektedir.
Halihazırda kullanılan doğalgaz RMS-A istasyonları 180.000m3/h+300.000m3/h olmak
üzere toplamda 480.000m3/h kapasitelidir. Söz konusu bu kapasite Ambarlı fueloil santrali 1.
2. ve 3. Üniteleri için yeterli değildir. Doğal gaza dönüştürülecek fuel oil 1, 2 ve 3 no.lu
ünitelerin nominal ihtiyacı yaklaşık 270.000 m3/saat olarak düşünüldüğünde toplam doğal gaz
ihtiyacı mevcut Ambarlı doğal gaz ve doğal gaza dönüşümü yapılan fuel oil 4. ve 5. üniteler
dahil yaklaşık 750.000 m3/saattir. BOTAŞ mevcut hattı kapasitesi uygundur.Bu kapsamda
kapasite artışı ile beraber ilave boru hattı yapılmasına gerek duyulmamaktadır.
IV.2.14. Peyzaj Değeri Yüksek Yerler ve Rekreasyon Alanları,
Proje alanı şehir merkezinde olup, çevresinde yerleşim alanları yer almaktadır. Proje
alanı ve yakın çevresinde peyzaj değeri yüksek yerler ve rekreasyon alanları yer
almamaktadır.
IV.2.15. Devletin Yetkili Organlarının Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunan Araziler
(Askeri Yasak Bölgeler, kamu kurum ve kuruluşlarına belirli amaçlarla tahsis edilmiş
alanlar, 7/16349 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile sınırlandırılmış alanlar vb.),
Proje kapsamında mevcutta 1. 2. ve 3. ünitelerin bulunduğu alan kullanılacaktır. Bu
nedenle ilave arazi maliyeti bulunmamaktadır. Sahanın tüm mülkiyeti Elektrik Üretim A.Ş’ye
aittir.
Proje sahası içinde devletin yetkili kurumlarının hüküm ve tasarrufu altında bulunan
araziler Araziler (Askeri Yasak Bölgeler, kamu kurum ve kuruluşlarına belirli amaçlarla tahsis
edilmiş alanlar, 7/16349 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile sınırlandırılmış alanlar vb.)
bulunmamaktadır.
51
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
IV.2.16. Proje yeri ve etki alanının hava, su, toprak ve gürültü açısından mevcut kirlilik
yükünün belirlenmesi,
Projenin etki alanının belirlenmesinde, tesis faaliyetlerinden kaynaklı baca gazı
emisyonu, etkin olacaktır. Tesis belirli bir altyapısı olan kurulu vaziyette çalışan bir tesistir.
Etki alanının tayininde geniş alanlara yayılan hava emisyonları ön plana çıkmaktadır.
Baca gazı emisyonuna bağlı tesis etki mesafesi;
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek- 2’de
“Tesisten açık havaya verilen emisyonların Hava Kirlenmesine Katkı Değerinin
(HKKD) hesaplanmasında veya hava kalitesi ölçümlerinin yapılmasında tesis etki alanı,
inceleme alanı ve tepe noktaları dikkate alınır.
1) Tesis Etki Alanı: Emisyonların merkezinden itibaren bu yönetmelikte Ek-4 de verilen
esaslara göre tespit edilmiş baca yüksekliklerinin 50 (elli) katı yarı çapa sahip alan, tesis etki
alanıdır.”
Tesiste baca yüksekliğinin 50 m olması planlanmaktadır. Buna göre etki mesafesi;
50 m x 50 kat = 2,5 km olmaktadır. 2,5 km yarıçaplı etki alanı 19,625 km2 olmaktadır.
Kuzeykuzeydoğu olan etkin rüzgar yönüne göre bu alan içerisinde emisyonlara göre
belirlenen ölçüm noktaları aşağıda verilmiştir. Emisyonlara göre belirtilen noktalarda CO ve
PM10 için 1 günlük anlık ölçüm, SO2 ve NOx için pasif örnekleme metoduyla 27.02.2014 29.04.2014 tarihleri arasında 20 günlük 3 periyot olarak ölçüm yapılmıştır. Ölçüm sonuçlarına
ait rapor Ek-15'de sunulmuştur. Ayrıca Proje alanı sahilinde iskele ve açıktan alınan deniz
suyu numunelerinin analiz sonucu ek-16'da sunulmuştur.
Proje kapsamında 1.400 MW’lık santralde yılda yaklaşık 1,7 milyar m3 doğal gaz
kullanılacaktır. Yıllık 7000 saat çalıştırılması planlanan santralde saatlik 242.857 m 3 doğalgaz
kullanımı olacaktır. Bölgede EÜAŞ'a ait Ambarlı A 1350 MW DGKÇS ve Ambarlı B 816 MW
DGKÇS bulunmaktadır. Modelleme çalışmasında alansal olarak bölgenin mevcut kirlilik
yükünün dışında DGKÇS arka plan noktasal emisyon kaynağı olarak değerlendirilmiştir.
bölgenin mevcut kirlilik yükü, projeden kaynaklanacak kirlilik ve diğer 2 adet DGKÇS'den
kaynaklanacak kirlilik yüklerinin belirlenen çalışma alanı içinde mevcut meteorolojik koşullar
altında ne şekilde yayılacağı ve bu yayılma sonucunda söz konusu kirleticilerin yaratacağı
muhtemel yer seviyesi konsantrasyon değerleri incelenmiştir. Hazırlanan Emisyon dağılım
modelleme Raporu Ek-18'de, Akustik Rapor Ek-20'de sunulmuştur.
IV.2.17. Diğer Özellikler
Bu bölümde incelenecek başka bir husus bulunmamaktadır.
IV.3. Sosyo - Ekonomik Çevrenin Özellikleri
IV.3.1. Ekonomik Özellikler (yörenin ekonomik yapısını oluşturan başlıca sektörler,
yöre ve ülke ekonomisi içindeki yeri ve önemi, diğer bilgiler ),
Avcılar ilçesinde, sanayi tesislerinin gelişmesiyle balıkçılık, bağcılık ve tarım tarihe
karışmış bunların yerini sanayi, ticaret ve eğlence-dinlenme almıştır. Avcılar'da başta madeni
eşya, dokuma, giyim eşyası olmak üzere irili ufaklı 250'den fazla sanayi tesisi faaliyettedir.
52
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Buna göre nüfusun %40'ından fazlasını işçiler, %10'unu bölge esnafı ve küçük çapta memur
kesimi oluşturmaktadır.
IV.3.2. Nüfus (Yöredeki kentsel ve kırsal nüfus, nüfus hareketleri; göçler, nüfus artış
oranları, diğer bilgiler),
Türkiye'nin her bölgesinden gelen insanlar Avcılar'a yerleşmiş bulunmaktadır. Hızla
gelişen ilçein nüfusu da hızla artmakta ve inşaat sektörü bölgenin en kuvvetli sektörlerinden
biri olmaya devam etmektedir.1934 yılında 340 kişi olan nüfusu 1940 yılında 1222 kişiye
çıkmıştır. 1945 yılında yani 2. Dünya Savaşı sırasında ise nüfusu 1730 kişi olmuştur. Zaten
1945 yılında nüfusunun bu kadar artmasının nedeni olarak da bölgeye yerleştirilen askeri
birlikler olduğu sanılmaktadır. Çünkü savaştan sonra nufus birden 1130 kişiye düşmüştür.
Avcılar İlçesinde 1950 yılına kadar nüfus artışı genel değerlerin altında kalmışsa da bu artış
1950 yılından sonra hızlı bir ivme kazanmıştır. 1959 yılında yakıt dolum tesislerinin
yapılması: 1964 yılında TEK Ambarlı Termik santralinin kurulması bu nüfus artışını etkileyen
ilk faktörler olmuştur.
Günümüze doğru gelindiğinde, örneğin 1990 yılında bölgenin nüfusu 126.282 kişi
olmuş; son yapılan 1997 yılı nüfus sayımında ise bölge 214.383 kişilik bir yerleşim durumuna
gelmiştir. 2000 yılında yapılan Nüfus sayımına göre ilçe 235.113 kişi, 13/03/2008 tarihi
itibariyle 323.596 kişi, 01/01/2009 tarihi itibariyle 333.944 kişi, 01/01/2010 tarihi itibariyle
348.635 kişi, 01/01/2011 tarihi itibariyle ilçe nüfusu 364.682 kişi, 01/01/2012 tarihi itibariyle
ilçenin nüfusu 383.736 kişidir. 01.01.2014 Tarihi itibariyle İlçenin nüfusu 407,240 kişidir.
Avcılar İlçesinin Nüfus Bilgileri;
MAHALLE ADI
Yüzölçümü 1997 Yılı 2000 Yılı
(Hektar)
Nüfusu Nüfusu
2008
2009
2010
2011
01/01/2012
Yılı
Yılı
Yılı
Yılı
Yılı Nüfusu
Nüfusu Nüfusu Nüfusu Nüfusu
01/01/2013
Yılı Nüfusu
AMBARLI
182,35
31.696
32.632
36.005
-
37.310 37.511
38.146
-
CİHANGİR
380,72
27.009
33.920
44.711
-
48.407 51.237
54.053
-
DENİZKÖŞKLER
169,65
36.245
34.533
42.773
-
43.764 44.467
45.253
-
FİRUZKÖY
1253,06
22.252
31.523
17.260
-
18.896 19.598
20.058
-
GÜMÜŞPALA
115,6
25.622
23.491
34.302
-
35.555 36.462
38.909
-
M. KEMAL PAŞA
95
19.150
24.058
35.221
-
38.755 40.559
42.783
-
MERKEZ
85,65
30.180
26.065
31.364
-
31.843 31.467
31.262
-
TAHTAKALE
1129,44
10.557
14.310
19.920
-
22.619 26.047
30.962
-
ÜNİVERSİTE
284,06
8.120
11.267
16.056
-
16.420 16.916
17.657
-
YEŞİLKENT
507,52
3.552
3.314
45.984
-
55.246 60.418
64.653
-
TOPLAM
4203,05
214.383 235.113 323.596 333.944 348.635 364.682
383.736
395,274
53
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
IV.3.3. Yöredeki Sosyal Altyapı Hizmetleri (Eğitim, sağlık, bölgede mevcut endemik
hastalıklar, kültür hizmetleri ve bu hizmetlerden yararlanılma durumu),
Eğitim ve Kültür:
Eğitim ve Kültür tarihi, gelişimi, ilköğretim ve yüksek öğretim kuruluşları, okuma
yazma durumu, basın evleri, kitapevleri, sinemalar, tiyatrolar, spor ve folklor faaliyetleri)
İlçede toplam 26 İlköğretim Okulu ,Bunlar (23 resmi 3 Özel) Toplam 14 Lise (4 Genel
Lise, 6 Meslek Lisesi, 1 Özel Lise, 1 Özel Anadolu Lisesi, 1 Özel Fen Lisesi, 1 Resmi
Anadolu Lisesi) 3 Anaokulu, 7 Özel Anaokulu, 1 Özel Eğitim Uygulama Okulu, 1 Rehberlik
Araştırma Merkezi, 1 Halk Eğitim Müdürlüğü ve Öğretmen Evi, 9 Özel Rehabilitasyon
Merkezi, 1 Özel Motorlu Taşıt Sürücü Kurusu, 19 Özel Muhtelif Kurslar, 22 Özel Dershane, 7
Özel Yurt bulunmaktadır.
İlçede olan yoğun göç nedeniyle nüfus hızla arttığından okullardaki sınıf mevcudu
arzu edilen rakamın çok üzerindedir. Bu yoğunluk bilhassa yeterli okul bulunmayan Yeşilkent
ve Tahtakale mahallelerinde çok fazladır. O bölgeye okullar yapılması gerekmektedir.
İlçede İstanbul Üniversitesine bağlı 4 fakülte, 1 Meslek Yüksek Okulu eğitime hizmet
vermektedir.
2009-2010 Öğretim Yılında İlçede Resmi-Özel 50 okulda 1136 derslikte toplam 1995
kadrolu öğretmen 59.015 öğrenci ile eğitim ve öğretime devam etmektedir.
İlçede Okul kütüphaneleri dışında bir Halk Kütüphanesi mevcuttur.
Ayrıca Halk Eğitim Müdürlüğü'nce Okuma Yazama bilmeyenlere Okuma yazma
kursları düzenlenmektedir. İlçe halkının %90’ı Okuryazardır. İlçemiz halkının %60’ı İlköğretim
Okulu, %30’u Lise ve %10 Yüksekokul mezunudur.
İlçede Yerel Medya, Gazete Manşet, Haber Veriyorum, Gelişim gazeteleri
neşredilmektedir.
İlçede 2 sinema salonu mevcut olup, Avcılar Belediyesinin Sinema, Tiyatro, Teşhir,
Toplantı salonu ve Kütüphane bölümlerini içeren Kültür Merkezi mevcuttur. İlçedeki sportif
faaliyetler memnuniyet vericidir. 6 adet spor kulübü mevcuttur. İlçede 4000 kişilik Stadyum
vardır. Bunun dışında İstanbul Üniversitesi´ne bağlı Avcılar Kampüsü´ndeki kapalı spor
salonu inşaatı tamamlanmış hizmete açılmayı beklemektedir. İlçede herhangi bir endemik
hastalığa rastlanılmamıştır (Kaynak:meb.gov.tr).
Sağlık:
1 Devlet Hastanesi ile her mahallede Sağlık Ocakları bulunmaktadır. İlçenin çeşitli
yerlerinde çok sayıda klinik ve büyük özel hastaneler açılmıştır. Bunlar ilçede yaşayan
insanların ihtiyaçlarını büyük ölçüde karşılamaktadır.
54
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
IV.3.4. Proje Alanı ve Yakın Çevresindeki Kentsel ve Kırsal Arazi Kullanımları
Avcılar ilçesinin doğusunda; Küçükçekmece Gölü ve Küçükçekmece ilçesi,
Güneyinde; Marmara Denizi, Batı ve Kuzeyinde; Büyükçekmece İlçesi bulunmaktadır.
Yaklaşık 4.185 (42 milyon m2) hektar alan üzerinde kurulu olan ilçenin İstanbul’a uzaklığı 27
km. mesafededir.
IV.3.5. Gelir ve İşsizlik (Bölgede gelirin iş kollarına dağılımı iş kolları itibariyle kişi
başına düşen maksimum, minimum ve ortalama gelir),
Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre, İstanbul, “ekmek parası” kazanmak
isteyenler için en cazip seçenek olma özelliğini sürdürmektedir. İstanbul, son 5 yılda
Türkiye’nin istihdamına 735 kişilik katkıda bulunmuştur. Böylece İstanbul’da 2008’de 3 milyon
923 bin olan istihdam sayısı geçen yıl itibariyle 4 milyon 658 bine çıktı. İstanbul’daki istihdam
söz konusu dönemde yüzde 19 artmıştır. Türkiye’nin genelinde olduğu gibi İstanbul’un
istihdamında da belirleyici sektör hizmetler olmuştur. İstanbul’da 2008’de 2 milyon 335 bin
olan hizmetler sektörü çalışan sayısı, geçen yıl 2 milyon 997 bine çıkmıştır. Bu dönemde,
şehirde hizmetler sektöründe çalışanlara 662 bin kişi eklenmiştir. Geçen yıl sonu itibariyle
İstanbul’da her 100 çalışandan 64’ü hizmetler sektöründe faaliyet göstermektedir. İstanbul’da
2012’de 1 milyon 574 bin olan sanayi sektörü çalışan sayısı da geçen yıl 1 milyon 635 bine
çıkmıştır. Bu dönemde, şehirde sanayi sektöründe çalışanlara 61 bin kişi eklenmiştir.
İstanbul’da tarımsal istihdam da 5 yıllık dönemde 2’ye katlanmıştır. 2008’de 14 bin olan
tarımsal istihdam geçen yıl 27 bine çıkmıştır. Geçen yıl itibariyle İstanbul’daki istihdamın
yüzde 0.6’sını tarım, yüzde 35.1’ini sanayi, yüzde 64.3’ünü hizmetler sektörü
oluşturmaktadır. İstanbul, toplam istihdamda hizmetler sektörünün payı itibariyle 2008 yılında
Ankara ve İzmir’in gerisinde iken geçen yıl itibariyle Türkiye’de ilk sıraya yükselmiştir.
İstanbul’da 2013 yılı sonu itibariyle 15 ve daha yukarı yaşta 10 milyon 46 bin kişi
bulunmaktadır. Bu nüfusun 5 milyon 248 binlik kısmı iş gücünü oluşturmaktadır. Şehirde
istihdam edilenlerin sayısı geçen yıl 165 bin kişi artarak 4 milyon 658 bine, işsiz sayısı da 19
bin artarak 589 bine ulaşmıştır. İstanbul’da işgücü piyasasındaki bu gelişmelerle iş gücüne
katılma oranı yüzde 51.1’den yüzde 52.2’ye, istihdam oranı da yüzde 45.3’ten yüzde 46.4’e
yükselmiştir. İşsizlik oranı da 2012’de yüzde 11.3 iken geçen yıl sonunda yüzde 11.2 olarak
gerçekleşmiştir.
IV.3.6. Diğer Özellikler
Marmara bölgesi yurdumuzun sanayisi en gelişmiş bölgesidir. Enerji talebi diğer tüm
bölgelere göre daha fazla ve talep artışı daha hızlıdır. Son yıllarda bölge önemli bir turizm
merkezi haline gelmiştir. İstanbul bu konularda özellikle kongre turizmi ile çok büyük bir
aşama sağlamış, enerji güvenirliliği çok önem kazanmıştır. Enerji santrallerinin tüketim
merkezlerine yakın yapılması iletim kayıpları ve arz güvenliği açısından önem
kazanmaktadır. İstanbul’da elektrik üretim tesisi yapılabilecek hem merkezi ve hem de alt
yapısı uygun yerlerden birisi Ambarlı’dır.
55
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Bölüm V: Projenin Bölüm IV'te Tanımlanan Alan Üzerindeki Etkileri ve Alınacak
Önlemler
(Bu bölümde projenin fiziksel ve biyolojik çevre üzerine etkileri, bu etkileri önlemek, en aza
indirmek ve iyileştirmek için alınacak yasal, idari ve teknik önlemler V.I veV.2. başlıkları için
ayrı ayrı ve ayrıntılı şekilde açıklanır.)
V.1. Arazinin Hazırlanması, İnşaat ve Tesis Aşamasındaki Faaliyetler, Fiziksel ve
Biyolojik Çevre Üzerine Etkileri ve Alınacak Önlemler
Proje kapsamında, İstanbul ili, Avcılar ilçesi, Ambarlı mevkiinde, Elektrik Üretim A.Ş.
uhdesinde işletilmekte olan Ambarlı Fuel-oil Termik Santralinin 1. 2. ve 3. ünitelerinin yakıt
sistemlerinin çift yakıt sistemine (doğalgaz+motorin) dönüştürülerek kapasite artışı yapılması
planlanmaktadır.
Projeden etkilenecek alanlar; ana yakıt olarak doğal gaz, yardımcı yakıt olarak
motorin yanması sonucu oluşacak emisyon ve soğutma suyundan kaynaklı çevresel etkiler
olacak olup, proje kapsamında Büyük Yakma Tesisleri yönetmeliği başta olmak üzere
projenin olası olumsuz çevresel etkilerinin en aza indirilmesi için, İşletme esnasında meri
mevzuat ve 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna istinaden çıkarılan tüm mevzuat
hükümlerine uyulacaktır.
Termik santrallerin soğutma sularını deşarj ettikleri su ortamındaki normal sıcaklık
derecesi zamanla yükselerek, termik santral kurulmadan önceki doğal halinden farklı yeni bir
sıcaklık dengesi oluşur. Sıcaklık sulardaki canlılar ve canlı metabolizması üzerinde
hızlandırıcı, katalizleyici, kısıtlayıcı, dondurucu ve öldürücü gibi çeşitli etkilerde bulunur.
Sıcaklık aynı zamanda sudaki çözünmüş oksijen konsantrasyonunun azalmasına neden
olmaktadır. Bundan dolayı denize geri verilen su SKKY göre ortam sıcaklığını 1°C’den daha
fazla değiştirmeyecek 31.12.2004 Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayılı
değişiklik) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği
hükümlerine uyulacak böylelikle su kalitesinde ise herhangi bir değişiklik olmayacağından
sucul flora ve faunaya etkisi olmayacaktır.
Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği Tablo 23: Derin Deniz Deşarjları İçin Uygulanacak
Kriterler “Deniz ortamının seyreltme kapasitesi ne olursa olsun, denize deşarj edilecek
suların sıcaklığı 35 ˚C yi aşamaz. Sıcak su deşarjları difüzörün fiziksel olarak sağladığı birinci
seyrelme (S1) sonucun da karıştığı deniz suyunun sıcaklığını Haziran-Eylül aylarını
kapsayan yaz döneminde 1 ˚C’den, diğer aylarda ise 2 ˚C den fazla arttıramaz. Ancak, deniz
suyu sıcaklığının 28˚C’nin üzerinde olduğu durumlarda, soğutma amaçlı olarak kullanılan
deniz suyunun deşarj sıçaklığına herhangi bir sınırlama getirilmeksizin alıcı ortam sıcaklığını
3 ˚C’den fazla artırmayacak şekilde deşarjına izin verilebilir. “ denmektedir. Bu kriterlere
mutlak surette uyulması gerekmektedir.
Termik santrallerde kullanılmakta olan soğutma suyu pompalarla çekilerek arıtmadan
geçirilmekte ve bu sırada geçici sertlik giderimi, çöktürme ve mikroorganizmaların yok
edilmesi aşamalarında kimyasal maddeler ilave edilmektedir. Kullanılan bu kimyasallar
soğutma suyunun bir alıcı ortama verilmesi durumunda alıcı ortamda kirliliğe sebebiyet
vermektedir. Ayrıca santral bacasından çıkacak olan kirletici gazların oluşturacağı asit
yağmurları da suların pH'ını değiştirebilmektedir. Uçucu küllerde bulunan Fe, Mn, Co, Cu, Zn,
Pb, U gibi ağır metaller de zamanla taban sulan vasıtasıyla alıcı ortama varabilmektedir.
Proje kapsamında soğutma suyu ile ilgili kirliliği önlemek için Su Kirliliği Kontrolü
Yönetmeliğinde verilen atık suyun içinde kalıntı klor, sıcaklık, PH ve diğer kimyasal kalıntı
56
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
miktarları sürekli izlenecek standart değerlere uyumu sağlanacaktır. Bu yüzden soğutma
suyunun deniz ekolojisi üzerinde olumsuz bir etkisi beklenmemektedir.
(Kaynak: Bülent İlhan GONCALOGLU - Ferruh ERTURK - Alpaslan EKDAL Termik Santrallerle Nükleer
Santrallerin ÇED Açısından Değerlendirilmesi)
Baca gazı emisyonları olarak en önemli kirleticiler kükürt dioksit (SO 2), azot oksitler
(NOx) ve karbon monoksit (CO) ve partikül madde (PM10) emisyonları olacaktır. Doğalgaz ve
motorinin yanması sonucu oluşacak emisyonlar yer seviyesinde oluşturacağı konsantrasyon
değerleri yönetmelik sınır değerlerinin altında olması sağlanacak olup, baca gazı ölçümleri
her daim izlenecektir.
V.1.1.Arazinin hazırlanması ve ünitelerin inşası için yapılacak işler kapsamında (ulaşım
altyapısı dâhil) nerelerde ve ne kadar alanda hafriyat yapılacağı, hafriyat artığı toprak,
taş, kum vb maddelerin nerelerde, nasıl taşınacakları veya hangi amaçlar için
kullanılacakları; kullanılacak malzemeler, araçlar ve makineler, kırma, öğütme, taşıma,
depolama gibi toz yayıcı mekanik işlemler, tozun yayılmasına karşı alınacak önlemler,
Proje kapsamında halihazırda kullanılan doğalgaz RMS-A istasyonları
180.000m3/h+300.000m3/h olmak üzere toplamda 480.000m3/h kapasitelidir. Söz konusu bu
kapasite Ambarlı fueloil santrali 1. 2. ve 3. üniteleri için yeterli değildir. Doğal gaza
dönüştürülecek fuel oil 1, 2 ve 3 no.lu ünitelerin nominal ihtiyacı yaklaşık 270.000 m 3/saat
olarak düşünüldüğünde toplam doğal gaz ihtiyacı mevcut Ambarlı doğal gaz ve doğal gaza
dönüşümü yapılan fuel oil 4. ve 5. üniteler dahil yaklaşık 750.000 m3/saattir. BOTAŞ mevcut
hattı kapasitesi uygundur.
Elektrik Üretim A.Ş.’ne ait toplamda 126.239,91m2’lik alanda bulunan fuel-oil 1- 2 ve
3. Üniteleri kapsayan alanda çalışma yapılacak olup, projenin mevcutta bulunan 1. 2. ve 3.
ünitelerinin bulunduğu alan kullanılacağından ilave bir arazi kullanılmayacaktır.
Proje alanına ulaşım mevcut yollarla sağlanacaktır. Projenin inşaat aşamasında
malzemelerin, makine ekipmanın getirilmesi, oluşan atıkların alandan uzaklaştırılması
sırasında yolların yetersiz kalması durumunda bağlantı yolları yapılacaktır.
Proje kapsamında yukarıdaki verilerden de anlaşılacağı üzere hafriyat oluşuma
neden olacak herhangi inşaat çalışmasının yapılması planlanmamaktadır. Projedeki kapasite
artışı yalnızca makine revizyonu ile sınırlıdır.
V.1.2.Arazinin hazırlanması sırasında ve ayrıca ünitelerin inşasında kullanılacak
maddelerden parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve toksik olanların taşınımları,
depolanmaları, hangi işlem için nasıl kullanılacakları, bu işler için kullanılacak alet ve
makineler,
Proje kapsamında arazi düzenleme ve inşaat işleri sırasında herhangi patlatma
yapılmayacaktır. Projenin inşaat aşamasında parlayıcı, patlayıcı, tehlikeli ve toksik madde
olarak makine ve ekipmanların ihtiyacı olan akaryakıt ve yağ kullanımı söz konusu olacaktır.
Proje alanı içerisinde arazi hazırlanması aşamasında herhangi yakıt ve yağ depolanması
olmayacaktır. Sahada kullanılacak araçların bakım, onarım, yağ ve filtre değişimleri proje
sahasında tabanı sızdırmaz beton uygun bir alanda anlaşmalı yetkili firma tarafından
yapılacaktır. Yerinde bakım onarım esnasında oluşacak atık yağlar ve değişen parçalar,
anlaşmalı yetkili firma tarafından 30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı (05.11.2013 Tarih ve
28812 Sayı ile değişiklik) Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık Yağların
Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre bertaraf edilecektir.
57
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Proje alanında bakım ve ikmal çalışmaları sonucu oluşması muhtemel atık yağlar
özelliklerine göre üzerinde “Atık Yağ” ibaresi olan bidonlarda geçirimsiz zemin üzerinde
depolanacaktır. Söz konusu proje alanında biriktirilen atık yağlar lisanslı araçlarla lisanslı geri
kazanım ve/veya bertaraf tesislerine gönderilecektir.
V.1.3.Zemin emniyetinin sağlanması için yapılacak işlemler (taşıma gücü, emniyet
gerilmesi, oturma hesapları),
İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları dahil, Avcılar Belediyesi sınırları içerisinde
Marmara sahilinde bulunan Ambarlı fueloil santrali 1. ve 2. Üniteler Şubat 1967’de, 3. ünite
Ağustos 1970’de, 4. ve 5. Üniteler Aralık 1970 ve Eylül 1971 yılında olmak üzere toplam
(3x110 MW + 2x150 MW) 630 MW kurulu kapasiteyle işletmeye alınmıştır.
Proje kapsamında mevcut durumda 1. 2. ve 3. ünitelerin bulunduğu alan
kullanılacağından ilave bir arazi kullanılmayacaktır. Proje sahası ve çevresi düz bir
topografya sergilemektedir. Santral sahasında arazi kotu deniz seviyesine göre +5.00 m'dir.
Proje inşaatının 1970 yılında bitirildiği düşünülürse yaklaşık 44 yıllık işletme dönemi
boyunca, projenin zemin emniyeti ile ilgili herhangi bir sorun yaşamamıştır. Zemin kesitinin
genellikle yüksek ve orta plastisiteli siltli killerden oluştuğu görülmektedir. Bu kil tabakasının
kalınlığı 2.0 -27.0 m arasında değişmektedir. Bu tür zeminlerde taşıma gücü ve oturma
açısından problemsiz zeminlerdir. Bu tür zeminlerde bu tür riskler beklenmemektedir.
Bölgede önemli bir faylanma görülmemekle birlikte yer yer küçük kırıkların
mevcudiyeti bilinmektedir. Santral sahası 1. derece Deprem bölgesinde yer almaktadır.
Projenin uygulanması sırasında bu konu özenle dikkate alınacak olup, ilgili mevzuat
hükümlerine uyulacaktır.
V.1.4.Taşkın önleme ve drenaj ile ilgili işlemlerin nerelerde ve nasıl yapılacağı,
Proje sahası ve yakın çevresinde yüzeysel su kaynağı bulunmamaktadır. Bu yüzden
su baskını riski beklenmemektedir. Ancak proje sahası ve çevresi düz bir topografyaya sahip
olmasından dolayı aşırı yağışlarda su baskını riski yaşanması olasılığı bulunmaktadır.
Proje kapsamında santral sınırları içerisinde yağmur sularını toplamak için drenaj
kanalları mevcuttur. Drenaj kanalları yağmurun yer çekimi yardımıyla akabilmesini sağlamak
amacıyla inşaat sahasında zemin eğimli şekilde yapılmıştır.
Proje ile olası taşkın önlemleri Elektrik Üretim A.Ş. tarafından alınacak ve
yamaçlardan gelecek yağmur suları drenaj kanalları vasıtasıyla toplanacaktır. Drenaj yapısı
ile toplanan yağmur suları Marmara denizine deşarj edilecektir.
V.1.5. Proje kapsamındaki su temini sistemi ve planı, kullanılacak su miktarı,
özellikleri, nereden ve nasıl temin edileceği, ortaya çıkan atık suyun miktar ve
özellikleri, nasıl arıtılacağı ve nereye deşarj edileceği,
Proje faaliyetleri esnasında içme ve kullanma suyu, proses suyu ve soğutma suyu
ihtiyacı söz konusu olacaktır.
58
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Tablo 27:Proje kapsamındaki su temini
Kullanım Amacı
Su Temini
Kullanım Aşaması
İçme- Kullanma Suyu
EÜAŞ kampüsü
içerisindeki içme suyu
şebekesi
Marmara Denizi
Makine Kurulum
Su Kullanım
Miktarı
15,75 m3/gün
Tesisin İşletme Aşaması
63.000 ton/saat
Azatlıdaki YAS
kaynaklarından/İSKİ AAT
Çıkış suyu(alternatif
kaynak)
EÜAŞ kampüsü
içerisindeki içme suyu
şebekesi
Tesisin İşletme Aşaması
35 ton/saat'tir.
Tesisin İşletme Aşaması
33,15 m3/gün
Soğutma Suyu
Proses Suyu
İçme-Kullanma Suyu
Soğutma Suyu Temini
Santralin ihtiyacı olan kondense soğutma suyu Marmara Denizinden alınmaktadır.
Kazan suyu, idari kullanım ve sosyal siteler için ihtiyaç olan ham su Altınşehir’ deki Azatlı
mevkiinde bulunan kaynak suyundan karşılanmaktadır. Halen fuel oil 1. ve 2. ünitelere
denizden ortak bir hat ile soğutma suyu alınmakta, 3. üniteye ise ayrı bir hattan 4. ve 5. ünite
ile birlikte denizden soğutma suyu temin edilmektedir. Her bir ünitenin denizden aldığı
soğutma suyu miktarı 10.800 m3/saat olup toplam 32.400 m3/saat debisindedir. Denizden
alınan soğutma suyu herhangi bir kirlenme olmaksızın tekrar denize verilmektedir. 1. 2. ve 3.
ünite mevcut soğutma suyu hatları kapasitesi 200-1400 MW aralığındaki bir santral için
toplam ~70.000 m3/saate yükseltilecektir. Soğutma suyu hattının kapasite artırım maliyeti
yatırım maliyetine dâhil edilmiştir. Ayrıca santral İSKİ hattına bağlıdır.
Proje kapsamında Azatlı mevkii’nden temin edilen suyun yetersiz olması durumunda
proje alanına sınır olan kuzey batı yönündeki İSKİ atıksu arıtma tesisinin çıkış suyu
bağlantısından 300 ton/saat su temin edilmesi planlanmaktadır. Bu şekilde temin edilecek su
ters osmoz sistemiyle arıtılarak kullanılacaktır. Bu konuda İSKİ’ye yapılan başvuru Ek-12’de
sunulmuştur.
İşletme döneminde, Santrale soğutma suyu Marmara Denizinden sağlanmakta, proje
uygulamasından sonra da mevcut sistem devam edecek olup, 1. 2. ve 3. ünitelerde yaklaşık
olarak 50.000 ton/saat olan soğutma suyu miktarı 63.000 ton/saat olacak, su
parametrelerinde değişme olmayacaktır.
Proje kapsamında soğutma suyu ile ilgili kirliliği önlemek için Su Kirliliği Kontrolü
Yönetmeliğinde verilen atık suyun içinde kalıntı klor, sıcaklık, PH ve diğer kimyasal kalıntı
miktarları sürekli izlenecek standart değerlere uyumu sağlanacaktır. Soğutma suyu
sıcaklığının, SKKY’nin Tablo 23’de belirtmiş olduğu gibi mevsimsel farklar ve deniz suyu
sıcaklığı da göz önünde bulundurularak deşarj edilmesi ve tuzluluğun da sürekli olarak
kontrolü yapılacaktır.
59
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Santral Besleme Suyu Temini
Santral besleme suyu ve kullanım için gerekli olan su Azatlı' da bulunan kaynaktan
temin edilmekte olup, halen beş ünitenin ihtiyacı 35 ton/saat'tir. Projenin tamamlanmasından
sonra da bu suyun yeterli olacağı düşünülmektedir. Suyun yetersiz olması durumunda İSKİ
bağlantısından su temin edilmesi düşünülmektedir.
Projenin İnşaatı Aşamasında Oluşacak Atıksu
Projenin kurulum aşamasında 105 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Söz konusu
personelin içme ve kullanma suyu miktarı, 15,75 m3/gün olacaktır. Bu suyun sağlanması ve
bertarafında halen işletilmekte olan santralin alt yapısı kullanılacaktır. Kullanılacak bu suyun
tamamının atıksuya dönüşeceği varsayımı ile inşaat aşamasında personelden
kaynaklanacak atıksu miktarı da 15,75 m3/gün’dür. Tüm atık suyun %100 geri döndüğü
tahmini ve kabulü ile oluşacak atık suyun özellikleri aşağıdaki gibidir. (Bir kişinin günlük su
kullanımı Resmi Gazete 22.04.1985 Tarih ve 18733 Sayılı nüshasında yayımlanarak
yürürlüğe giren İller Bankası içme Suyu Projelerine Dair Şehir ve Kasabaların İçme Suyu
Projelerin Hazırlanmasına Ait Yönetmelik hükümlerince 150 lt olarak alınmıştır.)
Çalışacak kişi sayısı
Kişi başına düşen günlük kullanım
Oluşacak atık su
BOI
BOI olarak kirlilik yükü
KOI
KOI olarak kirlilik yükü
AKM
AKM olarak kirlilik yükü
: 105
: 150 lt/gün
: 15,75 m3/gün
: 200 mg/lt
: 3,15 kg/gün
: 300 mg/lt
: 4,72 kg/gün
: 200 mg/lt
: 3,15 kg/gün
(Kaynak: USLU, O. “Kullanılmış Suların Arıtılması”, 1992 İzmir )
Projenin İşletilmesi Aşamasında Oluşacak Atıksu
Projenin işletme aşamasında 221 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Kişi başına su
tüketimi 150 lt/gün kabul edildiğinde, söz konusu personelin içme ve kullanma suyu miktarı,
33,15 m3/gün olarak belirlenmiştir. Kullanılacak bu suyun tamamının atıksuya dönüşeceği
varsayımı ile inşaat aşamasında personelden kaynaklanacak atıksu miktarı da 33,15
m3/gün’dür.
Çalışacak kişi sayısı
Kişi başına düşen günlük kullanım
Oluşacak atık su
BOI
BOI olarak kirlilik yükü
KOI
KOI olarak kirlilik yükü
AKM
AKM olarak kirlilik yükü
: 221
: 150 lt/gün
: 33,15 m3/gün
: 200 mg/lt
: 6,63 kg/gün
: 300 mg/lt
: 9,94 kg/gün
: 200 mg/lt
: 6,63 kg/gün
(Kaynak: USLU, O. “Kullanılmış Suların Arıtılması”, 1992 İzmir )
60
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Projenin inşaat ve İşletme aşamasında, içme ve kullanma suyu, EÜAŞ kampüsü
içerisindeki içme suyu şebekesinden karşılanacak olup, oluşacak sıvı atıklar; kanalizasyon
altyapısına verilmek suretiyle bertarafı sağlanacaktır.
Proje alanında araziye atıksu deşarjı yapılmayacaktır. Bu konuda 31.12.2004 Tarih ve
25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayı ile değişiklik) Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
V.1.6. Hammadde ürün ve kimyasal maddelerin taşınması ve depolanması
Proje kapsamında gerek demineralize su elde edilmesi gerekse kazan suyunda
kimyasallar kullanılacaktır. Bu kimyasallar su tasfiye tesisinde demir 3 klorür, sülfürik asit ve
kostikten oluşmaktadır. Kazanda ise sodyum fosfat, amonyum ve hidrazin gibi buhar regüle
edici kimyasallar kullanılacaktır.
Tesiste kullanılacak kimyasal maddeler karayolunda tehlikeli madde taşımacılığı
yapılması amacıyla ilgili mevzuata uygun olarak imal edilen en az dört tekerlekli ve azami
tasarım hızı 25 km/s’den fazla olan kamyon, kamyonet, tanker ve bunlar tarafından
çekilmesine izin verilen römorklar ile çekici türündeki taşıtlarla çekilen yarı römork veya
römork türündeki taşıtlar ile bu amaçla özel donanımı bulunan diğer taşıtlar ile sağlanacaktır.
Proje kapsamında taşımada kullanılacak araçlar “Tehlikeli Atıkların Kontrol Yönetmeliği”nin
13. maddesine göre tehlikeli atık madde taşıma lisanslı olacak olup, araçlarda taşıdığı
maddeye göre“Tehlikeli Maddelerin Karayolu ile Taşınmasına İlişkin Avrupa Anlaşması
(ADR)'' kodları ile gerekli uyarıcı semboller bulundurulacak ve sızdırmazlığı sağlanmış
olacaktır.
Kimyasalların taşınması ile ilgili olarak özel eğitilmiş personel tarafından
kullanılacaktır. Bu kapsamda tüm önlemler 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna
istinaden çıkarılan tüm mevzuat hükümlerince gerekse de 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği
Kanunu gereğince gerekli önlemler Elektrik Üretim A.Ş tarafından alınacaktır.
Proje kapsamında kullanılacak kimyasallar, proje sahasına ambalajlı, etiketli(bidon,
varil vb.) olarak getirilecek olup, tesiste sızdırmasız dört tarafı kapalı beton zemin üzerinde
MSDS formlarında yazılan talimatlara uygun şekilde diğer kimyasallarla temas etmeden
depolanacak olup, depoma aşamasında sızmalara karşı kimyasal tankların etrafında
sızdırmaz betonarme seddeler yapılacaktır.
Konu ile ilgili olarak, 26.12.2003 Tarih ve 25328 Sayılı (12.08.2013 Tarih ve 28733
Sayı ile değişiklik)Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren “Kimyasal Maddelerle
Çalışmalarda Sağlık ve Güvenlik Önlemleri Hakkında Yönetmelik” ve 11.07.1993 tarih ve
21634 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Kimyasallar
Yönetmeliği”nde belirtilen esaslara uyulacaktır.
V.1.7. Proje kapsamındaki soğutma sisteminin yapısı, soğutma suyu alma ve deşarj
yapılarında kullanılacak malzemeler, Soğutma suyu deşarjı, soğutma suyu sistemi ile
ilgili yapıların inşaatı sırasında alınacak önlemler,
Santralin ihtiyacı olan kondense soğutma suyu Marmara Denizinden alınmaktadır.
Kazan suyu, idari kullanım ve sosyal siteler için ihtiyaç olan ham su Altınşehir’ deki Azatlı
mevkiinde bulunan kaynak suyundan karşılanmaktadır. Halen fuel oil 1. ve 2. ünitelere
denizden ortak bir hat ile soğutma suyu alınmakta, 3. üniteye ise ayrı bir hattan 4. ve 5. ünite
61
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
ile birlikte denizden soğutma suyu temin edilmektedir. Her bir ünitenin denizden aldığı
soğutma suyu miktarı 10.800m3/saat olup toplam 32.400 m3/saat debisindedir. Denizden
alınan soğutma suyu herhangi bir kirlenme olmaksızın tekrar denize verilmektedir. 1. 2. ve 3.
ünite mevcut soğutma suyu hatları kapasitesi 1200-1400 MW aralığındaki bir santral için
toplam ~70.000 m3/saate yükseltilecektir. Soğutma suyu hattının kapasite artırım maliyeti
yatırım maliyetine dâhil edilmiştir.
Sadece revizyonla buhar türbin ve soğutma suyu hattı (pompalar yenilenerek)
kullanılmaktadır. Buhar türbini revizyonunun riskli ve pahalı olduğu, soğutma suyu hattının
ise santral maliyeti yanında fazla bir bedel tutmadığı dikkate alınırsa santral ünitelerinin
yeniden yapılmasının daha uygun olacağı düşünülmektedir.
Tablo 28:Soğutma suyu sistemi ile ilgili parametreler
KONDENSER VE
YARDIMCILARI
Tip
Soğutma Suyu
Boru Adedi
Boru Dış Çapı
Boru Malzemesi
Kondenser Soğutma Yüzeyi
Ejektör
Pompa Adedi
Pompa Debisi
Tek geçişli ve çift bölmeli
Deniz Suyu
7000
25 mm
Alüminyum Brass
5109 m2
2 kademeli
2 (Her Grup İçin)
10.680 t/h
S. Suyu Çıkış Basıncı
7,1 m
Proje kapsamında gaz türbininden çıkacak olan sıcak egzoz gazları kazan içinde
bulunan soğutma suyunun buharlaştırmasında kullanılacak yüksek basınçta oluşan buhar,
buhar türbinini çalıştırarak projede ek enerji eldesi sağlanacaktır. Amaç soğutma suyunun
yoğunlaştırılarak atık ısı kazanında kullanılarak tekrar enerji elde edilecektir. Islak tip
soğutma sistemi sayesinde elektrik sarfiyatı büyük oranda azaltılacak ayrıca tesis içi elektrik
tüketiminde tasarruf sağlanacaktır.
V.1.8.Doğalgaz boru hattına yakınlığı(mesafesi), etkileşimi, doğalgaz boru hattı
yapılması için gerekli olan işlemler,
Ambarlı Termik Santralinde mevcutta kullanılan doğalgaz Ukrayna üzerinden
Türkiye’ye gelmekte ve doğal gaz hattı santral sahasının hemen yanından geçmektedir. Bu
doğalgaz hattı halen Ambarlıda bulunan doğalgaz kombine çevrim santralini beslemekte
olup, doğal gaz kombine çevrim santraline dönüştürülerek deneme çalışmalarına başlanan
4. ve 5. üniteleri de beslemektedir. Mevcutta 1.583.623 m3/saat kapasiteye sahip BOTAŞ
doğalgaz hattı boru çapı 36’’ basıncı 36–75 barg arasındadır. Botaş Doğal Gaz İletim Hattı
RMS/A, proje alanının yaklaşık 1.000 m. kuzeybatısından geçmektedir.
Halihazırda kullanılan doğalgaz RMS-A istasyonları 180.000m3/h+300.000m3/h olmak
üzere toplamda 480.000m3/h kapasitelidir. Söz konusu bu kapasite Ambarlı fueloil santrali 1.
2. ve 3. üniteleri için yeterli değildir. Bu yüzden Doğal gaza dönüştürülecek fuel oil 1, 2 ve 3
no.lu ünitelerin nominal ihtiyacı yaklaşık 270.000 m3/saat olarak düşünüldüğünde toplam
doğal gaz ihtiyacı mevcut Ambarlı doğal gaz ve doğal gaza dönüşümü yapılan fuel oil 4. ve
5. üniteler dahil yaklaşık 750.000 m3/saattir. BOTAŞ mevcut hattı kapasitesi uygundur. Bu
kapsamda kapasite artışı ile beraber ilave boru hattı yapılmasına gerek duyulmamaktadır.
62
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
İşletmede kullanılacak dizel yakıt, sahilin 900 m açığında bulunan bir platforma
yanaşan tankerlerden temin edilmektedir. Platform ile ana yakıt tankları arasındaki boru hattı
Ø 16” ve 1800 m uzunluğundadır. Taşıma kapasitesi 800 – 900 ton / saat’tir.
V.1.9.Proje kapsamındaki yapılacak çalışmaların karasal ve sucul flora ve fauna
üzerine etkileri ve alınacak önlemler,
Projenin işletilmesi aşamasında prosesten kaynaklı karasal ve sucul flora ve faunaya
etkiler; baca gazı emisyonları, gürültü seviyeleri, atıksu deşarjı olarak verilebilinir.
Baca gazı emisyonları olarak en önemli kirleticiler kükürt dioksit (SO 2), azot oksitler
(NOx) ve karbon monoksit (CO) ve partikül madde (PM10) emisyonları olacaktır. Doğalgaz ve
motorinin yanması sonucu oluşacak emisyonlar yer seviyesinde oluşturacağı konsantrasyon
değerleri yönetmelik sınır değerlerinin altında olması sağlanacak olup, baca gazı ölçümleri
her daim izlenecektir. Bu nedenle bitki ve hayvan toplulukları üzerinde SO2, NOX, PM10 ve
CO emisyonundan kaynaklanacak olumsuz etkiler gözlenmeyecektir.
Projede tesisin soğutma suyu ihtiyacı Marmara denizinden sağlanacaktır. Termik
santrallerin soğutma sularını deşarj ettikleri su ortamındaki normal sıcaklık derecesi zamanla
yükselerek, termik santral kurulmadan önceki doğal halinden farklı yeni bir sıcaklık dengesi
oluşur. Sıcaklık sulardaki canlılar ve canlı metabolizması üzerinde hızlandırıcı, katalizleyici,
kısıtlayıcı, dondurucu ve öldürücü gibi çeşitli etkilerde bulunur. Sıcaklık aynı zamanda sudaki
çözünmüş oksijen konsantrasyonunun azalmasına neden olmaktadır. Bundan dolayı denize
geri verilen su SKKY göre ortam sıcaklığını 1°C’den daha fazla değiştirmeyecek 31.12.2004
Tarih ve 25687 Sayılı (25.03.2012 Tarih ve 28244 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de
yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacak
böylelikle su kalitesinde ise herhangi bir değişiklik olmayacağından sucul flora ve faunaya
etkisi olmayacaktır.
Her bir sistem için kullanılabilecek soğutma suyu geri deşarjının sıcaklık değerleri
standartlara uygun olarak alıcı ortama verilecektir. Bunun için, Su Kirliliği Kontrol
Yönetmeliği’nin Tablo 22 ve 23’de verilen standart koşullar göz önünde bulundurulacaktır.
Boru hattı ile deşarj esnasında deniz sıcaklığına yakın standart değerlere ulaşması
sağlanacak. Bu sayede aşırı sıcak suyun deniz ekosistemine etkisi minimum düzeye
çekilebilecektir. Proje kapsamındaki yapılacak çalışmaların sucul flora ve fauna üzerine
etkileri ve alınacak önlemler hidrobiyoloji raporunda verilmiştir (Bkz Ek-19).
Marmara Denizi proje alanında, deşarj hattının uzunluğu, deşarj noktasının derinliği
ve habitat yapıları açısından uygun koşullara sahip olmakla birlikte deşarjın tek bir noktadan
değil hattın değişik bölümlerinde açılacak çıkış noktaları olan difüzörden verilmesi
gerekmektedir. Tek bir noktadan yapılacak olan deşarjın etkisi daha yoğun olacağından, bu
etkinin seyreltilerek geniş bir alana yayılması ile sıcaklık etkisinin daha küçük boyutlarda ve
hacimde olması sağlanacaktır. Bu kapsamda yapılan değerlendirmelere göre, soğutma suyu
deşarj değerleri yaz ve kış ayları için, Su Kirliliği Kontrol Yönetmeliği limitleri elde
edilebilecektir.
Projede denizden soğutma suyu alınırken boruların su alma giriş ağzının tasarımı
ağız kısmına elekler konularak canlılarının içeri girmesini önleyecek şekilde planlanmıştır. Bu
elekler balık, balık larvalarının santral içerisine borular vasıtasıyla gelişini önleyecektir.
63
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Proje kapsamında inşaat çalışmalarında kullanılacak araçların oluşturacağı gürültü
fauna üzerinde olumsuz etki yapabilecektir. Bu sebepten dolayı bölgedeki karasal hayvanlar
proje sahası dışında benzer alternatif alanlara yönelecektir. Ancak Tesisin kurulu olması ve
sadece makine revizyonu şeklinde yenileme çalışmaları yapılmasından ötürü gürültü
oluşumu yalnızca araç trafiğinden kaynaklı olması düşünülmektedir. Bu kapsamda tesisin
inşaat ve işletme aşamalarında 04.06.2010 Tarih ve 27601 Sayılı (27.04.2011 Tarih ve
27917 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün
Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” hükümlerinde belirtilen bütün hususlara riayet
edilerek gerekli olan tedbirler alınacaktır. Ayrıca, oluşacak gürültünün olabilecek minimum
seviyede tutulması amacıyla iş makinelerinin bakımları düzenli olarak yapılacak, çalışan
personele gerekli olabilecek her türlü koruyucu teçhizat sağlanacaktır. Yine, çalışan
personelin gürültüye maruz kaldığı süre, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
Yönetmeliği ve İş Kanununda belirtilen sınır değerleri geçmeyecektir.
V.1.10. Arazinin hazırlanmasından ünitelerin faaliyete açılmasına dek sürdürülecek
işler sonucu meydana gelecek katı atıkların cins ve miktarları, bu atıkların nerelere
taşınacakları veya hangi amaçlar için kullanılacakları, (atıkların niteliği, ömürleri
konusunda detaylı bilgi verilmesi, ÇED Yönetmeliği kapsamında alınan izinlerin rapor
ekinde yer alması)
İnşaat Aşaması:
Projenin inşaatı aşamasında çalışacak personelden ve inşaat sırasında kullanılan
malzemelerden kaynaklanacak katı atık oluşumu söz konusudur.
Çalışacak Personelden Kaynaklı Atıklar:
- Katı atıklar
Evsel Nitelikli Katı Atıklar
Proje kapsamında inşaat aşamasında çalışacak toplam personel sayısı 105 kişi olup,
bir kişinin günlük katı atık üretimi 1,15 kg.(TÜİK-2008) olarak baz alındığında; 105 kişiden
kaynaklanacak katı atık miktarı;
Q= q x N
Q= Bir günlük toplam katı atık miktarı
q= Bir kişiden kaynaklanacak günlük katı atık miktarı
N= İşçi sayısı
Q= 1,15 kg/kişi-gün x 105 kişi = 120,75 kg/gün olarak hesaplanmaktadır.
Personelin ihtiyaçlarının giderilmesi sonucu oluşan atıklar, yemek artıkları, ambalaj
kâğıdı, pet şişe, cam şişe vb. dir. Bu katı atıklar, 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”nin 8.
maddesine uygun olarak, çevreye zarar vermeden bertarafını ve değerlendirilmesini
kolaylaştırmak, çevre kirliliğini önlemek ve ekonomiye katkıda bulunmak amacıyla ayrı ayrı
toplanarak biriktirilecektir. Katı atıkların toplanması ve taşınması konusunda aynı
yönetmeliğin 4. Bölümünde yer alan 18. Maddesinde belirtilen esaslara uyulacak, buna göre
katı atıklar çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmeyecek, ağzı
kapalı standart çöp kaplarında muhafaza edilerek toplanacaktır. Aynı bölümün 20.
Maddesine uygun olarak, görünüş, koku, toz, sızdırma ve benzeri faktörler yönünden çevreyi
kirletmeyecek şekilde kapalı kaplarda toplanacak ve İşletmenin sağladığı araçla protokol
64
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
neticesinde, Avcılar Belediyesi ve/veya en yakın belediyenin katı atık depolama sahasında
bertaraf edilecektir.
İnşaat aşamasında, çalışan personelden kaynaklanan evsel nitelikli katı atıklar dışında
büro atıkları da oluşacaktır. Söz konusu bu atıklar 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı
(05.04.2005 Tarih ve 25777 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
en son değişiklik yapılarak yürürlükte bulunan “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” nde
belirtilen ilgili maddelere göre yapılacaktır. Atıklar, adı geçen yönetmeliğin 8. ve 18.
maddelerine göre toplanıp, depolanacak ve aynı yönetmeliğin 20. maddesine uygun bir
şekilde taşınacaktır.
Ambalaj atıkları
Ambalaj atığı miktarı ÇEVKO verilerine göre evsel nitelikli katı atıkların %25'ini
oluşturmaktadır. Dolayısıyla projenin inşaat aşamasında 30,18 kg/gün’lük ambalaj atığı
oluşması beklenmektedir. Evsel nitelikli katı atıkların (kağıt, karton, cam, plastik vb.)
değerlendirilebilir sınıfına girenleri tekrar kullanılabilirlikleri göz önünde bulundurularak ayrı
ayrı toplanarak, biriktirilecektir. Proje kapsamında oluşacak ambalaj atıkları belirli aralıklarla
işletmenin sağladığı araçlarla toplanıp en yakın lisanslı geri kazanım tesisine verilerek
bertaraf edilecektir.
Konuyla ilgili olarak 24.08.2011 Tarih ve 28035 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Ambalaj Atıklarının Kontrol Yönetmeliği” hükümlerine riayet edilecektir.
Tıbbi Atıklar
İnşaat faaliyetleri aşamasında 105 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Çalışacak
personel sayısının 49 kişiyi geçmesi nedeniyle revir ünitesi kurulma zorunluluğu
bulunmaktadır. Bu kapsamda EÜAŞ kampüsü içerisinde mevcutta kurulu bulunan revir
kullanılacaktır. Tesiste oluşacak ciddi yaralanmalı kazalarda; yaralıya ilk müdahalede
yapılacaktır. Bu ünitede oluşacak tıbbi atık, pansuman yapılmış pamuk, sargı bezi gibi
atıklardır. Bu işlemlerin sonunda 1 gr/gün-kişi tıbbi atık oluşması öngörülmektedir.
Buna göre oluşması muhtemel tıbbi atık miktarı;
105 kişi-gün x 1 gr/gün-kişi = 105 gr/gün = 0,105 kg/gün civarında olacağı tahmin
edilmektedir. Revirden kaynaklı tıbbi atıklar diğer atıklardan ayrı olarak toplanacaktır. Tıbbi
atıklar delinmeye ve taşınmaya dayanıklı 150 mikron kalınlığında kırmızı plastik torbalara
konulacaktır. Tıbbi atıklar kırmızı torbalarda toplandıktan revirde ve özel olarak hazırlanmış
tıbbi atık konteynırlarda muhafaza edilecek ve yakın sağlık kuruluşuna götürülerek bertaraf
edilecektir. Konu ile ilgili 22.07.2005 Tarih ve 25883 Sayılı (21.03.2014 Tarih ve 28948 Sayılı
değişiklik) Resmi Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Tıbbi Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği" hükümlerine uyulacaktır.
İnşaat Atıkları ve Yağlar
İnşaat aşamasında kullanılacak makinelerin bakımları, yakıt ikmalleri ve yağ
değişimleri; kurulacak şantiye alanında oluşturulacak makine parkının ilgili biriminde veya
ruhsatlı Akaryakıt İstasyonlarında yapılacaktır.
65
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Bu işlemlerin şantiye yapılması durumunda araçların bakımından oluşacak; atık
maddeler, atık yağlar ve benzeri petrol ürünleri kesinlikle alanda açıkta bırakılmayacaktır.
Bunlardan değerlendirilebilir atıklar sınıfına giren (akü, makine parçaları, metal aksamlar vb.)
atıklar Çevre ve Şehircilik Bakanlığından lisans almış firmalara verilecektir.
Proje sahasında bulunan fueloil yakıt tankları ve 1. 2. ve 3. ünitelere ait kazan ve
türbinlerin komple demontajı yapılacaktır. Bu işlemler sırasında oluşacak hurda atıklar uygun
bir alanda depolandıktan sonra yedek malzeme olarak kullanılabilecek olanlar ayrılacak olup,
kalan kısmın hurda satışı yapılacaktır. Bütün bu işlemler sırasında 18.03.2004 tarih ve 25406
sayılı Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği ve 14.03.1991 tarih ve
20814 sayılı Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda işlem yapılacaktır.
Proje kapsamında 18.03.2004 tarih ve 25406 sayılı Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı
Atıkların Kontrolü Yönetmeliği 19, 20, 21. madde hükümlerince hafriyat, inşaat, tamir, tadilat
ve yıkım işlemleri sırasında oluşacak toz emisyonları ile ilgili 06.06.2008 tarih ve 26898 sayılı
Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren "Hava Kalitesi Değerlendirme ve Yönetimi
Yönetmeliği"'nde belirtilen hava kalitesi standartlarının sağlanması için gerekli önlemler
alınacaktır.
Proje kapsamında inşaat alanından çıkışta "araç yıkama ünitesi" kurulacak, yolların
temizliği için yıkama araçları hazır bulundurulacaktır.
Araçlar ve makineler için bakım ve yakıt ikmallerinin yapılmasında 14.03.2005 Tarih ve
25755 Sayılı (05.11.2013 Tarih ve 28812 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” ve 30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı
(05.11.2013 Tarih ve 28812 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır.
Projenin inşaat aşamasında inşaat demiri, demir boru, çelik, sac, profil, plastik, beton,
ambalaj malzemesi gibi atıklar oluşacaktır. Yapılacak inşaat işlemleri esnasında yeniden
değerlendirilmesi mümkün olan atıklar hurda deposunda toplanarak, değerlendirilme yoluna
gidilecektir.
Geri kazanımı mümkün olmayan ambalaj atığı hariç diğer atıklar; belediye imkanları
dâhilinde bertaraf edilecektir. Proje kapsamında oluşacak tehlikeli atıklar 14.03.2005 tarih ve
25755 Sayılı (05.11.2013 Tarih ve 28812 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”’ne; Geri Kazanımı mümkün olmayan
ambalaj atıkları ise 24.08.2011 tarih ve 28035 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uygun olarak bertaraf
edilecektir.
Ömrünü Tamamlamış Lastikler
Proje alanında kullanılacak iş makinelerinin lastik değişimleri sonucu çıkabilecek
ömrünü tamamlamış lastikler, 25.11.2006 Tarih ve 26357 Sayılı (10.11.2013 Tarih ve 28817
Sayılı değişiklik) Resmi Gazete’de yayımlanarak Yürürlüğe giren “Ömrünü Tamamlamış
Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine göre lisanslı geri dönüşüm firmalarına verilerek
bertarafı sağlanacaktır.
Atık Pil ve Akümülatörler
Tesiste çıkacak olan atık pil ve akümülatörler, 31.08.2004 Tarih ve 25569 Sayılı
(05.11.2013 Tarih ve 28812 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
66
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
“Atık Pil ve Akümülatörlerin Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerince diğer atıklardan ayrı olarak
ve ağzı kapalı sızdırmaz kaplarda biriktirilerek lisanslı tesislere verilecektir.
V.1.11.Arazinin hazırlanmasından başlayarak ünitelerin faaliyete açılmasına dek
yapılacak işler nedeni ile meydana gelecek vibrasyon, gürültünün kaynakları ve
seviyesi,
Proje, İstanbul ili, Avcılar ilçesi, Ambarlı mevkiinde, Elektrik Üretim A.Ş. uhdesinde
işletilmekte olan Ambarlı Fuel-oil Termik Santralinin 1. 2. ve 3. ünitelerinin yakıt sistemlerinin
çift yakıt sistemine (doğalgaz+motorin) dönüştürülmesi ve kapasite artışı projesidir.
Elektrik Üretim A.Ş.’ne ait toplamda 126.239,91 m2’lik alanda bulunan fuel-oil 1- 2 ve
3. üniteleri kapsayan alanda çalışma yapılacak olup, projenin mevcutta bulunan 1. 2. ve 3.
ünitelerinin bulunduğu alan kullanılacağından ilave bir arazi kullanılmayacaktır.
Proje kapsamında inşaat aşamasında mobil inşaat makinelerinin (kamyonlar,
pompalar, vinç v.s.) kullanımı ve kapasite artışı ile revizyona gidilecek yeni makinelerin
yükleme, taşıma gibi faaliyetlerden kaynaklanacak gürültü ve vibrasyon oluşumu mevcuttur.
İşletme aşamasında ise tesise gelen araçlardan ve tesiste bulunan makine ve ekipmanlardan
kaynaklanacaktır.Tesis sahası ile yerleşim yerleri arasındaki mesafe kuşuçuşu 500 m
civarındadır.
Projede halihazır tesis kullanılacağından patlatma işlemi gerçekleştirilmeyecektir. Bu
yüzden patlatmadan kaynaklı vibrasyon oluşumu söz konusu olmayacaktır.
Projenin inşaat aşamasında oluşacak gürültü geçici olup, sadece makinelerin proje
alanına getirilmesi ve tesis içerisindeki makinelerin konumlandırılması şeklinde olacaktır.
İnşaat bitiminde sona erecektir. Projenin inşasında çalışanların ve gürültü etkileşim alanında
bulunan kişilerin sağlığını koruyabilmek amacıyla, 04.06.2010 Tarih ve 27601 Sayılı
(27.04.2011 Tarih ve 27917 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” ve 6331 sayılı İş Sağlığı
ve Güvenliği Kanunu gereğince gerekli önlemler Elektrik Üretim A.Ş tarafından alınacaktır.
Projede 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gereğince işçilerin gürültüden
etkilenmemeleri için başlık, kulaklık veya kulak tıkaçları gibi uygun kişisel koruyucu
malzemeler kullandırılacaktır. Ayrıca, oluşacak gürültünün olabilecek minimum seviyede
tutulması amacıyla iş makinelerinin bakımları düzenli olarak yapılacak, çalışan personele
gerekli olabilecek her türlü koruyucu teçhizat sağlanacaktır. Yine, çalışan personelin
gürültüye maruz kaldığı süre, Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi
Yönetmeliği ve İş Kanununda belirtilen sınır değerleri geçmeyecektir.
67
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Tablo 29:Projenin inşaat aşamasında kullanılması planlanan makine listesi
Makine Adı
Vinç
Paletli Yükleyici
Beton Sıkıştırma Aleti
Kamyon
Forklift
Beton Mikseri
Beton Pompası
Tanker Kamyon
Kompaktör
Tekerlekli Yükleyici
Otomobil
Ses Gücü Seviyesi(db)
105
115
106
82
102
115
115
94
106
108
85
Makine Adedi
4
1
3
5
6
2
2
2
1
1
5
Eşdeğer gürültü seviyesi, aşağıdaki formülden hesaplanmaktadır.
Eş değer gürültü düzeyi = Leq = (Toplam Ses Basıncı Düzeyi = Lpt)
n
LWT = 10 Log Σ10 L Wİ/10.................................................1
İ=1
LWT = 123,79 dB
Daha sonra aşağıdaki formül yardımıyla değişik uzaklıklardaki toplam gürültü
seviyesi hesaplanabilir.
LpT = LwT + 10 Log (Q/A)………………..………………2
A = 4 π r2
Q= yönelme katsayısı
(Yer düzeyindeki ses kaynağının yarı küresel dağılımı, Q=1)
r = Kaynaktan uzaklık (m)
Lw= Ses gücü düzeyi
İş makinelerinin çalışma frekans aralığı 500-4.000 Hz aralığında olduğundan her bir
noktanın ses basıncı düzeyi yaklaşık gürültü düzeyine eşittir.
68
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Tablo 30:İnşaat esnasında Gürültü dağılımı
r (m)
LpT (dBA)
100
200
300
400
500
750
1000
1500
72,82099737
66,80039745
63,27857227
60,77979754
58,84159728
55,3197721
52,82099737
49,29917219
ÇGDY
Yönetmeliği
Madde 23.
(L gündüz)
70 dBA
80
70
60
50
dBA
40
30
20
10
0
100
200
300
400
500
uzaklık, m
750
1000
1500
Grafik 12:İnşaat faaliyetleri esnasında gürültü dağılımı
Tablo ve Grafikte görüldüğü gibi inşaat faaliyetleri esnasında gürültü kaynaklarının
beraber çalışmasından çıkan gürültü düzeyi en yüksek: 72,82 dBA’dir. 04.06.2010 Tarih ve
27601 Sayılı (27.04.2011 Tarih ve 27917 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği” Madde23’te belirtilen Ek-VII Tablo-5'e göre faaliyetin yapılacağı alan "Bina" statüsü içerisinde
kalmaktadır.
Tesis sahasına en yakın yerleşim yeri kuşuçuşu 500 m mesafededir. Söz konusu
gürültü düzeyi "Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği”’ne göre
belirlenen sınır değerlerle karşılaştırıldığında işitme sağlığı açısından ve en yakın yerleşim
birimi üzerindeki etkisi bakımından herhangi bir sakınca görülmemektedir.
69
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
V.1.12.Arazinin hazırlanmasından başlayarak ünitelerin faaliyete açılmasına dek
yapılacak işlerde kullanılacak yakıtların türleri, tüketim miktarları, oluşabilecek
emisyonlar,
Söz konusu çalışmalar esnasında aşağıdaki araçların kullanımı olacaktır. Söz konusu
ekipmanlarda yakıt olarak motorin kullanılacaktır. Projenin inşaat aşamasında oluşacak gaz
atıklar kullanılacak iş makinelerinin kullandığı yakıttan kaynaklı olacaktır.
İş
Tablo 31:Motorinin Özellikleri
ÖZELLİKLER
MOTORİN
KIVAM
ÇOK AKICI
TİP
DAMITILMIŞ
RENK
AMBER
3
YOĞUNLUK (150C-gr/cm )
0.8654
VİSKOZİTE (380C)
2.68
AKMA NOKTASI (00C)
-18
0
ATOMİZASYON SICAKLIĞI(0 C) ATMOSFERİK
0
POMPALAMA SICAKLIĞI(0 C)
ATMOSFERİK
KARBON ARTIKLARI(%)
ESER
KÜKÜRT(%)
0.4-0.7
OKSİJEN-AZOT(%)
0.2
HİDROJEN(%)
12.7
KARBON(%)
86.4
SU VE ÇÖKELTİ(%)
ESER
KÜL(%)
ESER
ISI DEĞERİ(Kcal /lt)
9.387
Makine Adı
Makine Adedi
4
Vinç
Paletli Yükleyici
1
3
Beton Sıkıştırma Aleti
5
Kamyon
6
Forklift
2
Beton Mikseri
Beton Pompası
2
Tanker Kamyon
2
Kompaktör
Tekerlekli Yükleyici
1
Otomobil
5
(Kaynak: Hava Kirliliği Kontrol Ve
Denetim, Kimya Müh. Odası, Mayıs, 1991)
Tablo 32: İnşaat Sırasında Kullanılacak
Makineleri
1
Nitekim bir iş makinesinin saatte 4 L motorin harcadığı varsayılır. Bu durumda
harcanan motorin miktarı;
4 L/saat (1 adet iş makinesi) × 32 adet iş makinesi
= 128 L motorin/saat
Motorinin Özgül ağırlığı
= 0,84 kg/L
Saatte Tüketilecek Motorin Miktarı = 128 L/ saat ×0,84 kg/L= 107,52 kg/saat
70
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Tablo 33:Dizel Araçlardan Yayılan Kirlenmenin Faktörleri
KİRLETİCİ
DİZEL (Kg/ L)
Karbonmonoksit
9,7
Hidrokarbonlar
29,0
Azot Oksitler
36,0
Kükürt Oksitler
6,5
Tablo 34:Kütlesel Debiler
Normal işletme şartlarında ve haftalık iş
günlerindeki işletme saatleri için kütlesel debiler
(kg/saat)
Bacadan
Baca Dışındaki Yerlerden
10
1
0.5
0.05
0.01
0.001
0.01
0.001
20
2
20
2
Emisyonlar
Toz
Kurşun
Kadmiyum
Talyum
Klor
Hidrojen klorür ve Gaz Halde
İnorganik Klorür Bileşikleri
Hidrojen florür ve Gaz
2
0.2
Halde
İnorganik
Florür
Bileşikleri
Hidrojen Sülfür
4
0.4
Karbon Monoksit
500
50
Kükürt Dioksit
60
6
Azot
Dioksit
[NOx
(NO2
40
4
cinsinden)]
Toplam Organik Bileşikler
30
3
Not: Tablodaki emisyonlar İşletmenin tamamından (bacaların toplamı) yayılan saatlik
kütlesel debilerdir.
Kaynak: 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği”
Buna göre iş makinelerinden kaynaklanacak kirletici değerleri aşağıda verilmiştir.
Tablo 35:Hesaplanan Emisyon Miktarları ve Sınır Değerler
Kirletici
Kg/L
Hesaplanan Değer
Karbonmonoksit
9,7
107,5 kg/saat × 9,7 Kg/L / 1000 Kg/ L = 1,0427 Kg/sa
Sınır Değer
(kg/saat)
50
Hidrokarbonlar
29,0
107,5 kg/saat × 29,0 Kg/L / 1000 Kg/ L = 3,1030 Kg/sa
----
Azot Oksitler
36,0
107,5 kg/saat × 36,0 Kg/L / 1000 Kg/ L = 3,8700 Kg/sa
4
Kükürt Oksitler
6,5
107,5 kg/saat × 6,5 Kg/L / 1000 Kg/ L = 0,6987 Kg/sa
6
(Kaynak: Hava Kirliliğinin Ve Kontrolünün Esasları, 1991)
Yapılan hesaplamalarda aynı anda çalışacak maksimum iş makinesi baz alınmıştır.
03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı (10.11.2012 Tarih ve 28463 Sayılı değişiklik) Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü
Yönetmeliği”, Ek-2 Tablo 2.1’de belirlenen emisyon miktarları sınır değerlerinin altında
olduğundan hava kirlenmesine katkı değerleri ve toplam kirlenme değerlerinin
hesaplanmasına gerek olmadığı sonucuna varılmıştır.
Projenin tüm aşamalarında çalışacak araçlar ve iş makinalarından kaynaklanacak
71
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
emisyonların en aza indirgenmesi için, tüm araç ve ekipmanların düzenli olarak kontrolleri
yaptırılarak bakım gereken araçlar bakıma alınacak ve bakımları sonuçlanana kadar başka
araçlar kullanılacaktır.
Arazinin hazırlanması, inşaat dönemlerinde; 03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı
(10.11.2012 Tarih ve 28463 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
İş makinelerinde yakıt olarak dizel yakıt kullanımdan kaynaklı başlıca NO, CO ve PM
emisyonları meydana gelecektir. İnşaat aşamasında iş makinelerinden kaynaklanan
emisyonun kontrol edilmesi için yeni ve bakımlı araçlar kullanılacaktır. Proje kapsamında
30.11.2013 Tarih ve 28837 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Egzoz
Gazı Emisyonu Kontrolü İle Benzin ve Motorin Kalitesi Yönetmeliği”nin;
Egzoz Gazı Emisyon Ölçümü Yaptırma Periyotları
MADDE 7 – (1) Taşıtlar, bu Yönetmeliğin 5 inci maddesinde belirtilen kategoriler
esas alınmak kaydıyla cinslerine, kullanım amaç ve şekillerine uygun olarak aşağıda
belirtilen periyotlarda egzoz gazı emisyon ölçümüne tabi tutulur:
a) Hususi ve resmi otomobiller ilk üç yaş sonunda ve devamında her iki yılda bir.
b) Diğer motorlu taşıtlar ilk bir yaş sonunda ve devamında yılda bir.
Hükümleri ile;
Motorlu kara taşıt sahibinin yükümlülüğü
MADDE 14 – (1) Çevre Kanununun Ek-4 üncü maddesi uyarınca, motorlu taşıt sahibi,
taşıtının egzoz gazı emisyon ölçümlerini anılan yönetmeliğin 7'nci maddesinde belirtilen
periyotlarda yaptırmak ve taşıtının egzoz gazı emisyonlarının anılan yönetmeliğin 8'inci
maddesinde belirtilen sınır değerlere uygun olmasını sağlamakla yükümlüdür.
(2) Egzoz gazı emisyon ölçüm sonucu, sınır değerlere uygun çıkmayan taşıt sahibi,
taşıtının gerekli bakımını ve egzoz gazı emisyon ölçümünü otuz gün içerisinde yaptırmakla
ve bu Yönetmelikle belirlenen standartları sağlamakla yükümlüdür. Taşıt sahibi otuz gün
içerisinde aynı istasyonda ilk ölçümden sonra yapılacak en fazla 2 ölçüm için ücret ödemez.
3'üncü ölçümden sonra ölçüm ücreti tam olarak alınır.
(3) Taşıt sahibi, egzoz gazı emisyon ölçüm pulunun ilgili bölüme yapıştırıldığı motorlu
taşıt egzoz emisyon ruhsatını taşıtında bulundurmak ve istenildiğinde denetim yetkilisine
ibraz etmek zorundadır. Egzoz gazı emisyon ölçümlerinin devamının takibi amacıyla,
ruhsatın üzerinde egzoz gazı emisyon ölçüm pulu yapıştırma yeri dolana kadar tahrifat
olmaksızın saklanması ve denetimlerde ibraz edilmesi zorunludur, hükümlerine titizlikle
uyulacaktır. Proje kapsamında egzoz gazı emisyon ölçümleri yapılmayan araçlar kesinlikle
çalıştırılmayacaktır.
Projenin inşaat aşamasında kullanılacak araçların bakım, onarım, yağ ve filtre
değişimleri proje sahasında tabanı sızdırmaz beton uygun bir alanda anlaşmalı yetkili firma
tarafından yapılacaktır. Yerinde bakım onarım esnasında oluşacak atık yağlar ve değişen
parçalar, anlaşmalı yetkili firma tarafından 30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı (05.11.2013
72
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Tarih ve 28812 Sayı ile değişiklik) Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Atık
Yağların Kontrolü Yönetmeliği hükümlerine göre bertaraf edilecektir.
Proje alanında bakım ve ikmal çalışmaları sonucu oluşması muhtemel atık yağlar
özelliklerine göre üzerinde “Atık Yağ” ibaresi olan bidonlarda geçirimsiz zemin üzerinde
depolanacaktır. Söz konusu proje alanında biriktirilen atık yağlar lisanslı araçlarla lisanslı geri
kazanım ve/veya bertaraf tesislerine gönderilecektir.
V.1.13. Arazinin hazırlanması ve inşaat alanı için gerekli arazinin temini amacıyla elden
çıkarılacak tarım alanlarının büyüklüğü, bunların arazi kullanım kabiliyetleri ve tarım
ürün türleri,
Proje kapsamında kapalı alanda hâlihazırda kurulu olan Ambarlı Doğalgaz Kombine
Çevrim Santrali’nde yenileme çalışması yapılması planlanmaktadır. Projenin mevcutta
bulunan 1. 2. ve 3. ünitelerinin bulunduğu alan kullanılacağından ilave bir arazi
kullanılmayacaktır. Bu yüzden kapasite artışı ile elden çıkarılacak tarım alanı veya tapulu
arazi bulunmamaktadır.
Tesis ve çevresinde olası arazi kullanımı durumunda; 5403 Sayılı Toprak Koruma ve
Arazi Kullanım Kanunu, 4342 Sayılı Mera kanunu ve 1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu
kapsamında gerekli izinler alınacaktır.
V.1.14. Arazinin hazırlanması ve inşaat alanı için gerekli arazinin temini amacıyla
kesilecek ağaçların tür ve sayıları, meşcere tipi, kapalılığı, kesilecek ağaçların
bölgedeki orman ekosistemi üzerine etkileri, ortadan kaldırılacak tabii bitki türleri ve
ne kadar alanda bu işlerin yapılacağı, ağaç ve bitki kaybından ötürü fauna üzerine
olabilecek etkiler, önlemler,
Proje kapsamında mülkiyeti Elektrik Üretim A.Ş’ye ait olan 1. 2. ve 3. ünitelerin
bulunduğu alan kullanılacaktır. Ünitelerin bulunduğu alanda mevcutta fuel oil ile çalışan
makine ve ekipmanlar sökülüp, yerine doğalgazla çalışan makine ve ekipmanlar kurulacaktır.
Bu nedenle proje için yeni bir alana ihtiyaç duyulmayacağından, inşaat alanı için gerekli arazi
temini amacıyla ağaç kesilmesi söz konusu değildir.
V.1.15. Arazi hazırlama ve inşaat faaliyetleri sırasında olası orman yangınlarına karşı
alınacak önlemler
Söz konusu olan faaliyet halihazırda çalışmakta olan fuel-oil yakıtlı elektrik üretim
santralinin 1. 2. ve 3. ünitelerinin yakıt sistemlerinin çift yakıt sistemine (doğalgaz+motorin)
dönüştürülmesi ve kapasite artışı faaliyetidir. Dolayısıyla proje kapsamında mevcutta 1. 2. ve
3. ünitelerin bulunduğu alan kullanılacak ve yeni bir tesis kurulumu olmayacaktır.
Proje alanı ve yakın çevresinde büyük orman yangını oluşmasına neden olabilecek bir orman
varlığı bulunmamaktadır. Proje alanı içinde peyzaj amaçlı dikilmiş olan bir ağaç topluluğu
bulunmakta olup, yenileme çalışmaları kapsamında söz konusu ağaç topluluğunun doğal
yapısı korunacaktır.
Dolayısıyla proje kapsamında yürütülecek inşaat faaliyetlerinde santral alanı dışında
herhangi başka bir alan kullanımının söz konusu olmaması orman yangını oluşma riskini
ortadan kaldırmaktadır. Söz konusu faaliyetlerde oluşabilecek yangınlara karşı;
73
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ







AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Acil müdahale planı ile yangın ekibi oluşturulacak ve acil durumlarda tüm personele
gerekli bilgilendirmeler ve belirli aralıklarla tatbikatlar yapılacaktır.
Ateşleyici ve yanıcı malzeme kaynakları ayrı ve korunaklı vaziyette saklanacaktır.
Yangın söndürme cihazları her an çalışabilecek durumda bulundurulacaktır.
Sabit tesisat düzenli ve sık sık yetkili ve uzman kişilerce kontrol edilecektir,
Acil ışıklandırma sistemi kurulacaktır,
30.06.2012 Tarih ve 28339 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İş
Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve 09.12.2003 Tarih ve 25311 Sayılı Resmi Gazete’de
yayımlanarak yürürlüğe giren İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği hükümlerine
uyulacaktır,
Tesis içinde personelin bilgilenmesi için yangın afişleri asılacaktır.
V.1.16.Arazinin hazırlanmasından başlayarak ünitelerin faaliyete açılmasına dek yerine
getirilecek işlerde çalışacak personelin ve bu personele bağlı nüfusun konut ve diğer
teknik/sosyal altyapı ihtiyaçlarının nerelerde ve nasıl temin edileceği,
Söz konusu olan faaliyet halihazırda çalışmakta olan fuel-oil yakıtlı elektrik üretim
santralinin 1. 2. ve 3. ünitelerinin yakıt sistemlerinin çift yakıt sistemine (doğalgaz+motorin)
dönüştürülmesi ve kapasite artışı faaliyetidir. Dolayısıyla hali hazırda santral alanında elektrik
üretimine devam edilmekte olup, santral alanı içinde mevcutta idari ve sosyal hizmet alanları
mevcuttur.
Projede sadece makine ve ekipman değişimi işlemi yapılacak ve değişim işlemlerinde
çalışacak personel mümkün olduğunca yerel halktan ve civardaki yerleşim birimlerinden
karşılanacağı için barınma ve diğer teknik/sosyal ihtiyaçları karşılanmasında herhangi bir
mağduriyet oluşumu söz konusu olmayacaktır.
V.1.17.Proje ve yakın çevresinde yeraltı ve yerüstünde bulunan kültür ve tabiat
varlıklarına (geleneksel kentsel dokuya, arkeolojik kalıntılara, korunması gerekli doğal
değerlere) materyal üzerindeki etkilerinin şiddeti ve yayılım etkisinin belirlenmesi,
Söz konusu proje fuel-oil yakıtlı elektrik üretim santralinin 1. 2. ve 3. ünitelerinin yakıt
sistemlerinin çift yakıt sistemine (doğalgaz+motorin) dönüştürülmesi ve kapasite artışı
projesidir. Proje alanı içerisinde mevcutta bulunan fuel-oil 1, 2, 3 nolu üniteleri 16.500 m2, şalt
sahası 16.000 m2, fuel-oil tankları 14.000 m2, idare binası 1500 m2 alan kaplamaktadır. Proje
alanında fuel oille çalışan tankların doğalgaza dönüştürülmesi işlemi yapılacak ve mevcutta
1. 2. ve 3. ünitelerin bulunduğu alan kullanılacağından ilave bir arazi kullanılmayacaktır.
Proje alanı içinde ve yakın çevresinde korunması gereken herhangi bir doğal yapı,
arkeolojik kalıntı, koruma alanı, SİT ve/veya tabiat varlığı bulunmamaktadır.
Proje kapsamında söz konusu işlemler mevcut santral alanı sınırları içinde
gerçekleşecektir. Bu sebepten dolayı proje alanında herhangi bir kültür ve tabiat varlığının
tespit edilmemiştir. Bununla birlikte inşaat faaliyetlerinde herhangi bir kültür veya tabiat
varlığına ve/veya arkeolojik bulguya rastlanılması durumunda, çalışmalar durdurulacak ve
proje yetkilileri tarafından derhal İstanbul 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu
Müdürlüğü’ne konu hakkında bilgilendirilecektir. Sonrasında çalışmalara Müdürlük
yetkililerinin görüşleri çerçevesinde devam edilecektir.
74
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
V.1.18.Arazinin hazırlanmasından başlayarak ünitelerin faaliyete açılmasına dek
sürdürülecek işlerden, insan sağlığı ve çevre için riskli ve tehlikeli olanlar,
Proje kapsamında yapılacak olan tank değişim ve benzeri işlemlerde işçi sağlığı ve
güvenliği ön planda tutulacaktır. Meydana gelebilecek kaza riskini en aza indirmek ve
tehlikeleri önlemek açısından ÇED raporunda yer alan tüm taahhüt ve ilgili mevzuat
hükümlerine uyulacaktır.
İnşaat aşamasında oluşabilecek faaliyetler iş makinesi ve ekipmanlarından kaynaklanacak
atık yağlar, olası kimyasal madde ve yakıt dökülmesi ve/veya sızıntısı, iş makinelerinden
kaynaklanacak olası trafik kazaları, olarak sayılabilir.

30.06.2012 Tarih ve 28339 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İş
Sağlığı ve Güvenliği Kanunu,

09.12.2003 Tarih ve 25311 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren İş
Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği,

05.10.2013 Tarih ve 28786 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği hükümlerine uyulacaktır.
Tankların değişimi aşamasında personelin güvenliği için alınacak önlemler;





Tüm çalışanlar için uygun kişisel koruyucu malzemeler temin edilecek ve kontrolü
yapılacaktır.
Gece çalışmaları için inşaat alanı düzenli ve yeterli ölçüde aydınlatılacaktır.
Yangınlara karşı ulusal ve uluslararası ölçekte önlemler alınacaktır.
Proje alanında olası kazalara karşı gerekli ilkyardım malzemesi hazır
bulundurulacaktır.
Gürültü ve titreşime bağlı etkiler en aza indirmek için gerekli tedbirler alınacaktır.
19.12.2007 tarih ve 26735 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan “Binaların Yangından
Korunması Hakkında Yönetmelik” kapsamında gerekli önlemler alınacaktır.
Acil durum ekipleri yangından korunma, yangının söndürülmesi, can ve mal kurtarma, ilk
yardım faaliyetleri, itfaiye ile işbirliği ve organizasyon sağlanması konularında, gerekli
düzenlemeler yapılacaktır.
Patlama ve yangın tehlikesi olan basınçlı gaz tüpleri ile yapılan çalışmalarda (oksiasetilen
kaynağı, oksi-LPG kaynağı, ateşli kesme işlemleri, vb.) çalışma izni sistemi oluşturulacak ve
bu konularda eğitimli işçilerin çalıştırılmasına dikkat edilecektir.
75
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
V.1.19.Proje kapsamında yapılacak bütün tesis içi ve tesis dışı taşımaların trafik
yükünün ve etkilerinin değerlendirilmesi,
Proje alanının bulunduğu İstanbul İli Karayolları 1. Bölge Müdürlüğünde yer
almaktadır. Otoyollar ve devlet yolları trafik hacim haritasında proje alanına en yakın E-80
otoyolundaki trafik yükü aşağıda verilmiştir.
Şekil 9:Trafik Hacim Haritası
Tablo 36:Trafik Yükü
Araç Türü
Otomobil
Orta Yüklü Ticari Taşıt
Otobüs
Kamyon
Kamyon+Römork+Çekici+Yan Römork
Toplam
Sayısı
27.971
1.702
314
2.128
751
32.866
Proje kapsamında tankların dönüşümü sırasında çalışacak 2 adet tanker, 4 adet
kamyon, 4 adet mikser ve binek otolardan dolayı bölgenin trafik yüküne bir miktar ilave yük
gelecektir. Bu araçların faaliyetleri, işçilerin can güvenliği korumak, kaza risklerini azaltmak,
mevcut ulaşım ağına ve diğer sürücülere olumsuz etkilerini minimize etmek için gerekli
önlemler alınacaktır.
76
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Söz konusu alana karayolu ile ulaşacak hizmetlerin tamamı için E-5 ve E-80 karayolu
kullanılacaktır. Bu kapsamda bu yolların Karayolları Genel Müdürlüğü‟nün hazırladığı
“Otoyollar ve Devlet Yolları Trafik Hacim Haritası” üzerindeki gösterimi yukarıdaki Şekilde ve
tabloda, bu yollar üzerindeki araç tiplerinin dağılımı verilmiştir. Proje kapsamında bu yollar
üzerinde yapılacak taşıma hizmetlerinin (ekipman, makine, personel vb.) bölgenin mevcut
trafik yükünü az da olsa arttırması beklenmektedir. Ancak projenin tank ve ekipman
dönüşümü geçici olduğu göz önüne alındığında, önerilen tesisin bölgeye olumsuz bir etki
yaratması beklenmemektedir.
V.1.20.Proje alanında peyzaj öğeleri yaratmak veya diğer amaçlarla yapılacak saha
düzenlemelerinin (ağaçlandırmalar, yeşil alan düzenlemeleri vb.) ne kadar alanda nasıl
yapılacağı, bunun için seçilecek bitki ve ağaç türleri vb.
İnşaat dönemindeki peyzaj çalışmasının amacı, proje alanının çalışmalar sırasında
zedelenmiş dokusunun görsel perdelenmesini sağlamaktır. Ambarlı DGKÇ Santrali dahilinde
tesis işletmesi için görsel ve ekolojik olarak estetik bir çevre oluşturmak ve Proje Alanı’nın
görsel perdelenmesini sağlamak amacı ile peyzaj çalışmaları yapılacaktır.
İnşaat sürecinin tamamlanmasının ardından sahanın doğal yapısı dikkate alınarak
bitki ve ağaç dikme çalışmalarına başlanılacaktır. Projenin inşaat aşaması tamamlandıktan
sonra peyzaj projesi çalışmalarına başlanacaktır. Peyzaj projesi dahilinde seçilecek türlerin
mevcut ekolojiye uyum sağlamasına dikkat edilecektir.
V.1.21. Faaliyetin yerleşim yerine mesafesi ve olası etkileri alınacak önlemler (1/25.000
ölçekli topografik harita üzerine işlenerek)
Projenin inşaat aşamasında dönüşüm çalışmaları kapsamında 1., 2., ve 3. Ünitelerde
yapılacak çalışmalar sonucunda toz ve gürültü, meydana gelecek çevresel etkiler olarak yer
almaktadır. Mobil inşaat makinelerinin (yükleyiciler, kazıcılar, deliciler, kamyonlar, pompalar,
v.s.) kullanımı ve yapılan kırma, yükleme, taşıma ve boşaltma gibi faaliyetler de dahil olmak
üzere açık alanda yürütülen inşaat faaliyetlerinden kaynaklanan gürültü kaynakları yer
almaktadır. Tesis sahası ile yerleşim yerleri arasındaki mesafe kuş uçuşu 500 m civarındadır.
İnşaat çalışmaları esnasında hafriyat işlemlerinden kaynaklı bir etki meydana gelmeyecek
olup, söz konusu etkiler yıpranmış ve doğalgazla çalışmaya uyum hale getirilmesi gereken
tankların dönüşüm çalışmaları sonucu meydana gelecek çevresel etkilerdir.
Proje alanında hali hazırda elektrik üretimine devam ediliyor olması ve tesisin uzun
yıllardır çalışıyor olması sebebiyle, inşaat döneminde çalışacak olan işçilerden
kaynaklanacak evsel nitelikli katı atıklar ve atıksular için santral alanında artıma tesislerinin
olması, evsel nitelikli katı atıkların düzenli olarak Avcılar Belediyesi tarafından alınması bu
etkileri önemli ölçüde azaltmaktadır.
Çalışacak olan iş makineleri ve hali hazırda çalışan santralden dolayı olaşacak olan
gürültü kümülatif olarak değerlendirilmiş olup, en yakın yerleşim yerine yaratacağı etki ve
gürültü dağılımı hesabı rapor içerisinde detaylıca incelenmiştir. Yapılan çalışmalar
sonucunda tüm teçhizatın aynı anda çalışması durumunda en yakım yerleşimde hissedilecek
gürültü düzeyinin yasal mevzuat sınır değerlerinin altında kalacağı görülmüştür.
Projeden kaynaklı çevresel etkilerin en yoğun dönemin inşaat döneminde olduğu
görülmektedir. Proje sahasında bulunan fueloil yakıt tankları ve 1. 2. ve 3. ünitelere ait kazan
ve türbinlerin komple demontajı yapılacaktır. Bu işlemler sırasında oluşacak hurda atıklar
77
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
uygun bir alanda depolandıktan sonra yedek malzeme olarak kullanılabilecek olanlar
ayrılacak olup, kalan kısmın hurda satışı yapılacaktır.
Projenin zamanlama tablosuna balkıdığında 2 ay mobilizasyon-yıkım/söküm, 6 ay
inşaat ve 4 ay montaj çalışmalarının yapılacağı görülmektedir. Toplamda 12 ay sürecek
inşaat döneminde meydana gelecek çevresel etkilerin yoğunluğunun artması muhtemeldir.
Ancak bu etkiler kısa dönemli olup, kalıcı ve yüksek etkili çevresel etkiler oluşması
beklenmemektedir.
V.1.22. Diğer faaliyetler,
Bu kapsamda belirtilmesi gereken başkaca bir faaliyet bulunmamaktadır.
V.2. Projenin İşletme Aşamasındaki Faaliyetler, Fiziksel ve Biyolojik Çevre Üzerine
Etkileri ve Alınacak Önlemler
V.2.1.Proje kapsamındaki tüm ünitelerin özellikleri, hangi faaliyetlerin hangi ünitelerde
gerçekleştirileceği, kapasiteleri, her bir ünitenin ayrıntılı proses akım şeması, temel
proses parametreleri, prosesin açıklaması, faaliyet üniteleri dışındaki diğer ünitelerde
sunulacak hizmetler, kullanılacak makinelerin, araçların, aletlerin ve teçhizatın
özellikleri,
Proje kapsamında kullanılacak olan makine ekipmanlar aşağıda belirtilmiştir:
 250-400 MW güç üretim aralığında 3 adet gaz türbin ve jeneratörü,
 3 adet atık ısı kazanı ve by-pass bacası,
 150-200 MW güç üretim aralığında 3 adet buhar türbin ve jeneratörü,
 Tesis yardımcı mekanik ekipmanları
- Doğalgaz RMS-A istasyonu, nihai filtre ve ölçüm ekipmanları,
- Dizel (yedek yakıt) pompa istasyonu ekipmanları,
- Gaz türbin jeneratörü yardımcı soğutma ekipmanları,
- Mevcut su tasfiye kapasite artırımı için gerekli ekipmanlar,
- Kondensat arıtma tesisi ekipmanları,
- Kazan kimyasal enjeksiyon ekipmanları,
- Basınçlı enstümantasyon ve servis havası ekipmanları,
- Isıtma havalandırma ve klima tesisat ekipmanları,
- Yangın koruma sistemi ekipmanları,
- Haberleşme ekipmanları,
- Yardımcı kazan ve ekipmanları,
- Su buhar devresi koruma ekipmanları,
- Bina vinç, monoray ve asansörler,
- Özel takımlar,
- Boru, fittings, izolasyon ve kaplama malzemeleri

Tesis Elektrik yardımcı ekipmanları
- Trafolar (yükseltici , ünite yardımcı ve dağıtım)
- Jeneratör devre kesici,
- İzole bus bar,
78
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
- OG ve AG panoları,
- DC, UPS panoları,
- Elektrik motorları,
- Kablolar, kablo tavaları, kablo merdivenleri,
- 380kV ve 154 kV şalt sahası,
- Acil güç dizel jeneratörü,
- Ölçüm, enstrümantasyon ve kontrol sistemi ekipmanları
Termik Santrallar; ısı enerjisinin yüksek sıcaklık ortamından, Termodinamik bir ısılgüç çevrimi üzerinden, düşük sıcaklık ortamına transferi sırasında, ısı enerjisinin bir kısmının
mekanik enerjiye dönüştürülmesi prensibine göre çalışırlar. Çevrim verimi; Yüksek sıcaklık
sınırı (Ty), Alt sıcaklık sınırı TA’nın bir fonksiyonudur.
Buhar Çevrimi (Buhar Türbini):
Ambarlı fueloil santrali 1. 2. ve 3. üniteler; Yakıtın kazanda yakılarak buhar (ısı enerjisi)
üretilmesi ve buharın (ısı enerjisinin), türbinden geçirilerek (Rankine termodinamik çevrimine
göre) mekanik enerji dönüştürülmesi prensibine göre çalışan, Klasik Termik santral tarzında
yapılmıştır.
3
Jeneratör
B.Türbini
4
Kazan
2
1
Pompa
Kondansör
Şekil 10:Rankine çevrimine göre çalışan (Klasik Termik Santral) şeması
Bu çevrimde; iş akışkanı su pompa ile sıkıştırılarak (1-2) istenilen basınçta kazana
sevk edilir. Kazanda (2-3) işletme sıcaklığına kadar ısıtılan (kızdırılan) buhar, türbinde (3-4)
genişletilerek iş elde edilir. Türbini terk eden buhar yoğuşturucuda (4-1) yoğuşturulduktan
sonra çevrime tekrar girer.
İlk yapılan buhar türbinlerinden, günümüze kadar imal edilen buhar türbinleri prensip
olarak aynı kalmakla beraber, sanayinin elektrik ve buhar ihtiyacına verimli ve ekonomik
olarak cevap verecek şekilde birçok gelişme kaydedilmiştir.
Buhar çevrim verimi; türbin girişindeki buhar basıncı ve sıcaklığı ile (Kondansör)
yoğuşturucu basıncına bağlı olarak değişmektedir. Türbin giriş sıcaklığının artırılması hem
verimi artırmakta, hem de türbin çıkışında nem oranını azaltarak, türbin içerisinde su
damlalarının oluşmasına ve bu damlaların yüksek hızla türbin kanatlarına çarparak kısa
sürede kanatları deforme etmesine mani olmaktadır. Türbin çıkışındaki doymuş nem oranı
maksimum %10-12 değerini geçmemelidir. Ancak kazanda ve boru hatlarında kullanılan çelik
malzeme özelliklerini; Ferritik yapıyı içeren çeliklerde maksimum 5650C, daha pahalı olan ve
ancak büyük santrallerde kullanımı ekonomik olan Ostenitik yapı içeren çeliklerin kullanılması
durumunda en fazla 6500C sıcaklığı kadar muhafaza edebilmektedir. Bu sıcaklıkların üzerine
çıkmak mevcut teknolojilerle mümkün değildir.
79
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Buhar basıncının artırılması da verimi artırmaktadır. Ancak basıncın artmasıyla türbin
çıkışındaki kuruluk değeri azalmaktadır. Bunu önlemek için buhar sıcaklığının artırması
(buharın kızdırılması) gerekir. Yüksek basınçlarda türbinde doyma sınırına kadar genişletilen
buhar, Ara kızdırma denilen yöntemle tekrar kızdırılarak tekrar türbinde genişletilmekte,
büyük kapasiteli santrallarda ve özellikle kritik üstü basınçlarda ara kızdırma birkaç kez
tekrarlanmaktadır.
Verimi artırmak için uygulanan diğer bir yöntem ise türbinde geçirilerek iş üretilen
buharın bir kısmının, ara basınç kademelerinden çekilerek, suyu ısıtmasında kullanılması,
Ara buharla ön ısıtma yöntemidir. Bu yöntemle, iş üretiminde kayıp olmakla beraber, buharın
yoğuşma ısısından faydalanıldığı için iş akışkanına verilmesi gereken ısı miktarı
azaldığından verim artmaktadır.
Yoğuşturucu basıncını düşürme yoluyla (bunu çevre sıcaklığı, bağıl nem ve soğutma
kulesinin etkenliği belirlemektedir) buhar, türbinde daha fazla genişletilerek, üretilen iş miktarı
ve dolayısıyla verim artmaktadır. Ancak türbin çıkışındaki buharın kuruluk derecesi, türbin
içerisinde su damlalarının oluşmasına müsaade etmeyecek düzeyde kalmalıdır.
Kâğıt, Tekstil, Gıda vb. gibi bir çok Sanayi dalında Elektrik enerjisi yanında ısı
enerjisine ve özellikle orta ve düşük basınçlarda buhara ihtiyaç duyulmaktadır. Buhar
ihtiyacının klasik buhar kazanı ile karşılanması yerine, türbinden çıkan buharla karşılanması
halinde hem ihtiyaç duyulan buhar, hem de elektrik üretileceğinden yakıttan azami fayda
sağlanacağı gibi, maliyetlerde azalacaktır. Bu tür buhar türbinleri Karşı basınçlı buhar türbini
olarak adlandırılmaktadır. Elektrik verimi, buhar türbinde tamamen genişletilmediği için bir
miktar azalmakta, ancak ısıl verim; türbinden geçirilerek elektrik üretilen buharın, ısısından
faydalanıldığı için artmakta, (elektrik verimleri %40’ın altında olsa da) %80-90 gibi yüksek ısıl
verim değerlerine ulaşılmaktadır.
Günümüzde buhar türbinleri; ihtiyaca göre ara kızdırmalı, ara buhar almalı, yüksek,
orta ve alçak basınç kademeli, karşı basınçlı ve/veya yoğuşturuculu olarak imal
edilmektedirler.
Gaz Çevrimi (gaz türbini):
Termik santralarda kullanılan, Yüksek sıcaklık sınırı daha yüksek olan diğer
termodinamik çevrim Brayton çevrimidir.
2
3
Yanma O.
1
Kompresör
4
Türbin
Jeneratör
Şekil 11:Brayton çevrimi çalışma şeması
Brayton çevriminde iş akışkanı çevrim boyunca her noktada gaz fazındadır. İş
akışkanı olarak hava ve yanma sonucu oluşan duman gazları kullanılmaktadır. Brayton
çevriminde; iş akışkanı Kompresörde (1-2) sıkıştırıldıktan sonra, türbin yanma odasında
ısıtılmakta (2-3), gaz türbinde (3-4) genişleterek iş elde edildikten sonra gaz türbininden
çıkmaktadır.
80
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Gaz çevrimi çok önceden bilinmekle beraber, malzeme ve teknolojik zorluklar
nedeniyle 20. yüz yıla kadar imal edilemediler. Türbo kompresörlerin, yüksek sıcaklığa
dayanan kanat malzemelerinin imali ile bu sorunlar kısmen aşılmış ve ilk gaz türbinleri askeri
uçaklarda kullanılmaya başlanmıştır.
2. Dünya harbi sırasında askeri uçaklarda kullanılmaya başlayan gaz türbinleri,
savaşın sona ermesiyle sanayide de kullanılmaya başlamıştır. İlk gaz türbinlerinde türbin
giriş sıcaklığı 200-3000C iken, günümüzde kanat soğutma teknikleriyle 15000C sıcaklığın
üzerine çıkılmıştır. Türbin verimleri; sanayide kullanılan ilk türbinlerde % 20’lere ulaşmazken,
günümüzde sıkıştırma oranının 35’in üzerine çıkması, kanat soğutma tekniklerindeki
gelişmeye paralel olarak türbin giriş sıcaklığının 1500 0C’ın üzerine çıkmasıyla türbin
verimleri % 40’ın, Kombine çevrim verimleri ise % 60’ın üzerine çıkmıştır. Halen ısıya
dayanıklı malzeme geliştirme çalışmaları devam etmekte, diğer taraftan kanat soğutma
teknikleri geliştirilmektedir.
Kombine (Bileşik) Çevrim:
Gaz çevriminde türbin çıkış sıcaklığının düşürülememesi, buhar çevriminde ise
yüksek sıcaklıklara çıkılamaması diğer taraftan gaz türbinlerinde çevrim giriş sıcaklığını
yükseltmenin mümkün olması yani çevrimin üst sıcaklık sınırını nispeten iyi kullanması;
buhar türbininde ise soğutma verimine bağlı olarak çevre sıcaklıklarına yakın değerlere
inilebilmesi yani çevrimin alt sıcaklık sınırını iyi kullanması, verimli bir ısıl çevrim için buhar ve
gaz çevrimlerinin aynı sistemde birleştirilmesi düşüncesini gündeme getirmiştir.
Bileşik (Kombine) çevrim santrallerinde iş akışkanı olarak gaz ve buhar
kullanılmaktadır. Hava kompresörde (1-2) sıkıştırıldıktan sonra, yanma odasında (2-3) çevrim
sıcaklığına kadar ısıtılmakta, türbinde (3-4) iş elde edildikten sonra atık ısı kazanında suyu
ısıtarak buharlaştırmakta ve bacadan atılarak çevrimi terk etmektedir. Diğer taraftan
pompada (5-6) sıkıştırılan su, atık ısı kazanında (6-7) ısıtılarak önce buharlaştırılmakta,
sonra kızdırılarak buhar türbinine (7-8) gönderilmekte, burada iş ürettikten sonra
yoğuşturucuya gönderilmekte, yoğuşturucuda (8-5) yoğuşturularak çevrime tekrar
sokulmaktadır.
Yanma odası
2
3
4
7
B.Türbini
Pel.
1
G.Türbini
Komprasör
Jeneratör
Kazan
Baca
6
8
5
Pompa
Kondansör
Şekil 12:Gaz ve buhar bileşik (Kombine çevrimine göre) çalışan santral şeması
Kombine çevrim verimi; gaz ve buhar çevrimlerinin ayrı ayrı verimlerinden daha
yüksektir. Büyük kapasiteli ısı enerjisi uygulamalarından biri olan kombine çevrim santralleri,
aynı zamanda sanayide yaygın olarak kullanılan enerji ekonomisi uygulamalarından da
biridir. Kombine çevrimli doğalgaz santralleri, küresel ısınmaya karşı orta vadede alınması
gereken tedbirler arasında yer almaktadır. Dünyada ve özellikle yurdumuzda kombine çevrim
santralleri artan elektrik enerjisi ihtiyacını karşılamada;
81
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
-
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Yaygın olarak temiz bir yakıt olan doğalgazın kullanılması nedeniyle çevreye zararlı
etkilerinin az olması,
-
Nispeten ucuz olmaları, yapım maliyetinin düşük olması,
-
İmallerinin (işletmeye alınma süresinin) kısa sürmesi, yapım süresinin kısa olması
-
İhtiyaca göre küçük kapasitelerden (5-10 MW), büyük kapasitelere kadar (1 ünitede
350 MW gücün üzerinde) geniş bir aralıkta imal edilmeleri,
-
İşletme acısından değişken yüklere daha çabuk intibak edebilmeleri,
-
Bakımlarının kolay olması,
- %60’a ulaşan elektrik verimlerinin diğer termik santrallere göre yüksek olması, gibi
sebeplerden dolayı tercih edilmekte, elektrik üretimi içindeki payı her geçen gün artmaktadır.
Çok Amaçlı Kombine Çevrim (Bileşik Isıl Güç) Santralleri:
Kombine çevrim santralında asıl amaç, tüm sektörlerin gereksinim duyduğu elektrik
enerjisinin daha düşük maliyetle üretilmesidir. Elektrik maliyeti; yatırım maliyeti ve yakıt
maliyetinin bir fonksiyonudur.
Yatırım maliyetlerinin düşürülmesi üretici firmaların çalışmalarına bağlıdır. Elektrik
maliyetini etkileyen yakıt maliyeti ise, yakıt ısısından maksimum yararlanarak, yani yakıtın
ısısından yüksek sıcaklıkta; gaz türbininde elektrik üretiminde, orta sıcaklıkta; buhar
türbininde elektrik üretiminde ve sanayi ısı ihtiyacının karşılanmasında, düşük sıcaklıkta ise
konut ısı ihtiyacının karşılanmasında faydalanarak, çok amaçlı kombine çevrim santralı
verimi maksimum yapılarak azaltılabilir.
Yakıtın yüksek sıcaklıktaki ısısından faydalanarak elektrik ürettiğimiz gaz türbini
verimi, türbin giriş sıcaklığına ve sıkıştırma oranına bağlıdır. Gaz türbin verimini artırabilmek
için optimum sıkıştırma eğrisi üzerinde, teknik olarak çıkabilen yüksek sıcaklığa ve basınç
oranına çıkmalıdır.
Şekil 13: Gaz ve Buhar Türbininden Oluşan Kombine Çevrim Santrali İş Akım Şeması
82
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Gaz türbininden çıkan atık ısılardan (yakıtın orta sıcaklık ısısından) maksimum
faydayı elde etmemiz; tersinmezlik kayıplarını ve baca sıcaklığını düşürmemize bağlıdır.
Buda ancak çok kademeli atık ısı kazanı ile mümkündür.
Kombine çevrim santrallerinde kullanılan buhar türbinleri, tersinmezlik kayıplarını
azaltmak ve dolayısıyla toplam santral verimini artırmak için klasik santrallerin aksine ara
buhar girişlidirler.
Endüstriyel ısı gereksiniminin ve konut sektörünün düşük sıcaklık ısı
gereksinimlerinin, çok amaçlı kombine çevrim santralinden karşılanması, iş akışkanının
yüksek sıcaklıkta elektrik üretimine katılması ve soğutma kulesinden çevreye atılan enerji
miktarını azaltması nedeniyle toplam ısıl verimi artırmaktadır.
Atık Isı Kazanları
Ambarlı Santrali’nde 3 adet atık ısı kazanı bulunacaktır. Gaz türbinlerinden yüksek
sıcaklıkta çıkan atık gazlar, buhar üretmek üzere farklı basınç seviyelerinde atık ısı kazanının
ısı değişimini sağlayan serpantinlerinden geçirilecektir. İlave yakıt gerektirmeyen bu sistemin
ana bölümleri; buharın üretilmesinde kullanılan su borulu kazan duvarları, ekonomizörler,
evaporatörler, kızdırıcılar ve diğer yardımcı ekipman (entegre borulama, besleme sistemleri,
vs)‟dır. Atık ısı kazanları için ek ateşleme gerekmeyecektir. Sistemde kullanılacak atık ısı
kazanı; Gaz türbininden gelecek sıcak gaz ile buhar türbinine sağlanacak buharı
dengeleyecek bir çalışma prensibine sahip olacaktır. Yatay veya alternatif olarak dikey su
dolaşım sistemine sahip olacaktır.
Gelecekte olabilecek çevresel mevzuat değişiklerine karşı Seçici Katalitik
Redüksiyonu’nun sisteme entegrasyonu için uygun alan bırakılacaktır. Bölgedeki mevcut
iklimsel yapı göz önüne alındığında, koruma yapısı ile birlikte açık alana kurulacaktır. Bakım
ve testler dışında müdahale olmayacak şekilde, başlatma, işletme ve kapatma amacıyla
elektronik sistemlerle yapılacaktır. Aralıklı ve sürekli çalışacak su besleme ve drenaj
sistemlerine sahip olacaktır. Korozyonun önlenmesi için kimyasal enjeksiyonu yapılacaktır.
pH kontrolü, düşük bir oranda kullanılacak nitrojen ile yapılacaktır.
Atık ısı kazanı işletmeye alınmadan önce, suyu işleyecek tarafı asidik kimyasallarla
temizlenerek operasyona hazır hale getirilecektir. Atık ısı kazanı ile buhar türbini yardımcıları
su tarafında kısıtlı bir yüzey, montaj süresi ve gelen ekipmanın koruma şartlarına göre asitle
yıkama tekniği gerektirdiğinde, ekipmanların durumu ve montaj şartlarına göre kullanılacak
asit ve inhibitörü tespit edilecektir. Söz konu kimyasal yıkama işleminden kaynaklı atıkların
tümü geçirimsiz yüzeyli bir haznede toplanarak 14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı
(05.11.2013 Tarih ve 28812 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren
"Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği" hükümlerine uygun olarak bertaraf edilecektir.
By-Pass bacası Kullanılması: Gaz türbini ile atık ısı kazanı arasında yer alan by-pass
bacası günümüz teknolojisi ile sızdırmaz olarak yapılabilmekte ve kazan yada buhar
türbininde arıza olması durumunda sadece gaz türbini ve jeneratörü ile enerji üretimine
devamı mümkün kılmaktadır. Ayrıca gerek işletmeye almada sağladığı kolaylık gerekse
yatırımın gaz türbin tarafının erken bitirilmesi ve enerji üretilmesi açısından avantajlar
sağlamaktadır. Ayrıca gereksiz yere kazanın kuru çalışması önlenecektir.
Şalt Sahası: Transformatör, elektrik enerjisinin frekansını değiştirmeden, akım ve gerilim
değerlerini belirli bir oran dâhilinde alçaltan veya yükselten elektrik makineleridir. Santralde
83
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
üretilen elektrik enerjisinin gerilimini bağlanılacak olan Trafo Merkezinin gerilimine
yükseltmek için yükseltici transformatörler, Trafo Merkezlerinden son kıllanıcıya gerekli olan
gerilimi sağlamak içinde alçaltıcı transformatörler kullanılır. Bu bağlamda proje kapsamında
üretilen elektrik enerjisinin gerilimini bağlanılacak olan Trafo Merkezinin gerilimine
yükseltmek için şalt sahasında trafo kullanılacaktır. Transformatörler; ince, silisli (silis, oksijen
ve silisyumdan oluşan çok dayanıklı bir malzemedir) saclardan oluşan kapalı bir manyetik
gövde ile bunun üzerine sarılan yalıtılmış iletken sargılarından oluşur. Temelde
transformatörde iki sargı bulunur. Bu sargılardan biri primer (birincil) sargı diğeri ise sekonder
(ikincil) sargıdır. Primer ve sekonder sargılarının elektriksel bir bağlantısı yoktur.
Transformatörlerin primer ve sekonder sargıları birbirlerinden elektriksel olarak yalıtıldıkları
gibi nüveden de yalıtılır. Güç trafolarında bu sargılar (bobinler) yalıtım ve soğutulmak için
yağ içinde bulunur. Trafonun soğurtulmasındaki amaç trafo sargılarının üzerinden akım
geçtiğinde sargının ısınmasıdır. Sargıların ısınması sargılara zarar vermektedir. Bu nedenle
sargıların soğutulması gerekmektedir.
Mevcut Santral 7 adet ayrı hatla 154 kV’lık şalt tesisiyle iletim sistemine bağlanmaktadır. Şalt
sahasında, Westinghouse yağlı kesicileri mevcuttur. Proje kapsamında şalt sahası ihtiyacı
konusunda TEİAŞ’ın görüşleri doğrultusunda hareket edilecektir.
Buhar Türbin Kondenser Soğutma Sistemi: Ambarlı tesislerinin deniz kenarında olması
dolayısı ile en uygun soğutma sistemi olarak kondenserin deniz suyu ile soğutulması öncelik
kazanmaktadır. Deniz suyunun kaba filtrasyonu ve midye gibi deniz canlılarının zararını
önlemek üzere su alma ağzına basınçlı hava sistemi (Tapis) ve kondenser girişine filtre
konulması uygun olacaktır.
Gaz Türbin Giriş Havası Soğutulması: Gaz türbinlerinin verimi doğal gazın yakılması için
dışarıdan alınan havanın sıcaklığının düşük olması ile artmaktadır. Bu nedenle yakma
havasını soğutmak üzere ilave olarak evaporatif soğutma seçeneği uygun olacaktır.
Konfigürasyon Alternatifi: Yeni tesis yatırımında 2 gaz türbini, 2 atık ıs kazanı ve her iki
kazanın beslediği tek bir buhar türbini yapılabilir. Bu durumda buhar türbini ile ilgili yatırım
giderlerinde ve toplam yatırım giderinde % 2–4 arası bir tasarruf mümkün olacaktır. Ancak
sistem komponentlerini oluşturan gaz türbini, kazan veya buhar türbininden birinin arızası
halinde durma kayıpları seçilen 1 gaz türbini 1 atık ısı kazan ve 1 buhar türbini
konfigürasyonuna göre çok daha fazla olacaktır.
V.2.2.Proje ünitelerinde üretilecek mal ve/veya hizmetler, nihai ve yan ürünlerin üretim
miktarları, nerelere, ne kadar ve nasıl pazarlanacakları, üretilecek hizmetlerin nerelere,
nasıl ve ne kadar nüfusa ve/veya alana sunulacağı,
İstanbul ili, Avcılar ilçesi, Ambarlı mevkii’nde, Elektrik Üretim A.Ş. uhdesinde
işletilmekte olan fuel-oil yakıtlı elektrik üretim santralinin 1. 2. ve 3. ünitelerinin yakıt
sistemlerinin çift yakıt sistemine (doğalgaz+motorin) dönüştürülmesi ve kapasite artışı
yapılması planlanmaktadır. Proje kapsamında fuel-oil yakıtlı 1. 2. ve 3. üniteleri yerine toplam
1400 MWe kurulu gücünde ana yakıt olarak doğal gaz, yardımcı yakıt olarak motorin
kullanacak çift yakıtlı kombine çevrim santrali (DGKÇS) planlanmaktadır. DGKÇS net
veriminin %60 olması planlanmaktadır. Tesisin ısıl gücü 2333 MWt’dir. Ambarlı Termik
Santral Sahası içerisinde bulunan 4. ve 5. Ünitelerin doğal gaza dönüşüm ve rehabilitasyon
işlemleri tamamlanmış olup, (2x408 MW) toplam 816 MW yükseltilmiş ve 21 Kasım 2013
tarihi itibariyle de işletmeye alınmıştır.
84
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Ambarlı fuel-oil termik santrali 1. 2. ve 3. üniteler; buhar kazanının açıkta olduğu
sahra tipinde, yakıtın (gaz türbini olmadan) kazanda brülörler yardımıyla yakıldığı, ara
kızdırmalı klasik termik santral tarzında yapılmıştır. Ambarlı fueloil santrali 1. 2. ve 3. üniteler;
Türbin giriş sıcaklığı 538 °C olan, tekrar kızdırmalı, soğutmada deniz suyu kullanılan, %36
verimli, buhar çevrimli, klasik termik santraldir. İşletmede kullanılacak dizel yakıt, sahilin 900
m açığında bulunan bir platforma yanaşan tankerlerden temin edilmektedir. Platform ile ana
yakıt tankları arasındaki boru hattı Ø 16” ve 1800 m uzunluğundadır. Taşıma kapasitesi 800
– 900 ton / saat’tir.
Tesiste üretilecek enerji, enterkonnekte sistem üzerinden ulusal şebekeye
aktarılacaktır. Ulusal şebekeye aktarılan enerji, ülkenin artan enerji ihtiyacının büyük bir
kısmını karşılayacaktır. Elektrik üretiminde süreklilik ve güvenirliliğin sağlanması ile ülkenin
gelişmesine katkıda bulunacaktır.
V.2.3.Proje için gerekli hammadde, yardımcı madde miktarı, özellikleri, nereden ve
nasıl sağlanacağı, taşınımları, depolanmaları, taşınma ve depolanması sırasındaki
etkileri,
Proje kapsamında fuel-oil yakıtlı 1. 2. ve 3. üniteleri yerine toplam 1400 MWe kurulu
gücünde ana yakıt olarak doğalgaz, yardımcı yakıt olarak motorin kullanacak çift yakıtlı
kombine çevrim santrali (DGKÇS) planlanmaktadır. DGKÇS net veriminin %60 olması
planlanmaktadır. Tesisin ısıl gücü 2333 MWt’dir.
Ambarlı Termik Santral Sahası içerisinde bulunan 4. ve 5. Ünitelerin doğal gaza
dönüşüm ve rehabilitasyon işlemleri tamamlanmış olup, (2x408 MW) toplam 816 MW
yükseltilmiş ve 21 Kasım 2013 tarihi itibariyle de işletmeye alınmıştır.
İşletmede kullanılacak dizel yakıt, sahilin 900 m açığında bulunan bir platforma
yanaşan tankerlerden temin edilmektedir. Platform ile ana yakıt tankları arasındaki boru hattı
Ø 16” ve 1800 m uzunluğundadır. Taşıma kapasitesi 800 – 900 ton / saat’tir.
Ambarlı Termik Santrali'nde mevcut durumda kullanılan doğalgaz Ukrayna üzerinden
Türkiye’ye gelmekte ve doğalgaz hattı santral sahasının hemen yanından geçmektedir. Bu
doğalgaz hattı halen Ambarlı'da bulunan doğalgaz kombine çevrim santrali ile doğal gaz
kombine çevrim santraline dönüştürülerek deneme çalışmaları başlatılan 4. ve 5. üniteleri
beslemektedir. 1.583.623 m3/saat kapasiteye sahip BOTAŞ doğalgaz hattının boru çapı 36’’,
basıncı ise 36–75 barg arasındadır.
Halihazırda kullanılan doğalgaz RMS-A istasyonları 180.000m3/saat+300.000m3/saat
olmak üzere toplam 480.000m3/saat olup, bu kapasite Ambarlı Fuel-oil Santrali 1. 2. ve 3.
üniteleri için yeterli değildir.
Doğal gaza dönüştürülecek fuel oil 1, 2 ve 3 no.lu ünitelerin nominal ihtiyacı yaklaşık
270.000 m3/saat olarak düşünüldüğünde toplam doğal gaz ihtiyacı mevcut Ambarlı doğal gaz
ve doğal gaza dönüşümü yapılan fuel oil 4. ve 5. üniteler dahil yaklaşık 750.000 m 3/saattir.
BOTAŞ mevcut hattı kapasitesi uygundur.
Santralda doğal gaz yakıtına dönülmesinden sonra yılda yaklaşık 1,7 milyar m3
doğal gaz kullanılacaktır. Mevcut santralın hemen yanında, Ambarlı Doğal Gaz Kombine
Çevrim Santralı ( Ambarlı-A Santralı ) ile 4. ve 5. Ünitelerden oluşan Doğal Gaz Kombine
85
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Çevrim Santralı (Ambarlı-B Santralı) bulunmakta olup, her iki santral için BOTAŞ'a ait
sırasıyla 300.000 m3/saat ve 180.000 m3/saat’lik doğal gaz istasyonu mevcuttur. Projenin
hayata geçmesiyle birlikte 1,2 ve 3. Ünitelerin ihtiyacına göre yeni yapılacak doğal gaz
istasyonundan yakıt sağlanacaktır. Santralın 1. 2. ve 3. ünitelerinin yakıt dönüşümü
tamamlandıktan sonra yılda 700.000 ton fuel-oil kullanımı önlenmiş olacaktır.
Tablo 37:Doğal Gaz Spesifikasyonları (BOTAŞ)
Kimyasal Kompozisyon
Metan
Minimum
%82
Etan
Maksimum
%12
Propan
Maksimum
%4
Bütan
Maksimum
%2
Pentan ve diğer hidrokarbonlar
Maksimum
%1
Karbondioksit
Maksimum
%3
Oksijen
Maksimum
%0.5
Nitrojen
Maksimum
%5
Hidrojen sülfür
Maksimum
5.1 mg/m³
Merkaptan sülfür
Maksimum
15.30mg/m³
Tupiam sülfür
Maksimum
102.00 mg/m³
Toplam Kalorifik Değer
Maksimum
10427 kCal/m³
Minimum
8100 kCal/m³
SO 2 : Doğal gaz kombine çevrim ünitelerinde kükürt dioksit emisyonları açısından bir
olumsuzluk beklenmemektedir. 08.06.2010 Tarih ve 27605 Sayılı Büyük Yakma Tesisleri
Yönetmeliği hükümlerine uyulacak olup, sınır değerler aşılmayacaktır.
NOx: Gaz türbinleri ile ilgili teknolojilerdeki son gelişmeler çerçevesinde uygulanacak yakma
tekniğine bağlı olarak NOx emisyonlarının minimum düzeyde tutulması sağlanacaktır.
08.06.2010 Tarih ve 27605 Sayılı Büyük Yakma Tesisleri Yönetmeliği'nde verilen sınır
değerler aşılmayacaktır.
Ayrıca, diğer parametreler açısından da 08.06.2010 Tarih ve 27605 Sayılı Büyük
Yakma Tesisleri Yönetmeliği'nde belirtilen sınır değerlere uyum esas alınacaktır.
Özet olarak seçilen yakıt ve teknoloji nedeniyle halen 4.000mg/Nm³ ün üstünde olan
SO2 emisyonu yatırım sonrasında 60mg/Nm³ ün altına inecektir. Keza 500mg/Nm³ ün
üzerinde olan NOx 75mg/Nm3 ün altına inecektir. Mevcut fuel-oil santralinin çevreye zararlı
etkileri bu yatırım sonrasında ortadan kaldırılmış olacaktır.
86
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
V.2.4. Proje ünitelerinde kullanılacak suyun hangi prosesler için ne miktarlarda
kullanılacağı, nereden, nasıl temin edileceği, ne miktarlarda hangi alıcı ortamlara nasıl
verileceği( arıtma tesisi dahil v.s.), suya uygulanacak ön işlemler (arıtma birimleri ile
katma-besleme suyu olarak katılacağı birimleri kapsayan), su hazırlama ana akım
şeması, su buhar çevrimi, proses akım şeması çevrimde uygulanacak su iç işlemleri,
kullanılacak kimyasal maddeler,
İnşaat faaliyetleri sırasında 105 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Kişi başına su
tüketimi 150 lt/gün kabul edildiğinde, söz konusu personelin içme ve kullanma suyu miktarı,
15,75 m3/gün olarak belirlenmiştir. Kullanılacak bu suyun tamamının atık suya dönüşeceği
varsayımı ile inşaat aşamasında personelden kaynaklanacak atıksu miktarı da 15,75
m3/gün’dür. İnşaat döneminde, içme ve kullanma suyu, EÜAŞ kampüsü içerisindeki içme
suyu şebekesinden karşılanacak olup, oluşacak sıvı atıklar; kanalizasyon altyapısına
verilmek suretiyle bertarafı sağlanacaktır.
Projenin işletme aşamasında 221 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Kişi başına su
tüketimi 150 lt/gün kabul edildiğinde, söz konusu personelin içme ve kullanma suyu miktarı,
33,15 m3/gün olarak belirlenmiştir. Kullanılacak bu suyun tamamının atıksuya dönüşeceği
varsayımı ile inşaat aşamasında personelden kaynaklanacak atıksu miktarı da 33,15
m3/gün’dür. İşletme aşamasında, içme ve kullanma suyu, EÜAŞ kampüsü içerisindeki içme
suyu şebekesinden karşılanacak olup, oluşacak sıvı atıklar; kanalizasyon altyapısına
verilmek suretiyle bertarafı sağlanacaktır.
Santralin ihtiyacı olan kondense soğutma suyu Marmara Denizinden alınmaktadır.
Kazan suyu, idari kullanım ve sosyal siteler için ihtiyaç olan ham su Altınşehir’ deki Azatlı
mevkiinde bulunan kaynak suyundan karşılanmaktadır. Buradan 15 km’lik boru hattıyla 3x60
m3/saat kapasiteli pompalarla basılan su, 800 m3’lük beton tankta toplanmakta ve 2 adet 50
m3/saat kapasiteli demineralizasyon grubunu beslemektedir. Ayrıca su 6x5000 m3’lük
tanklarda da depolanabilmektedir. Bu kaynaklardan yazın 50 m3/saat, kışın 100–120 m3/saat
su tedarik edilebilmektedir.
Proje kapsamında soğutma suyu, kazan suyu, idari kullanım ve sosyal siteler için
ihtiyaç olan ham su mevcut hatlardan sağlanacaktır. Makine techizat revizyonu ve kapasite
artışına bağlı olarak hatlarda iyileştirmeler yapılacaktır.
Proje kapsamında Azatlı mevkii’nden temin edilen suyun yetersiz olması durumunda
proje alanına sınır olan kuzey batı yönündeki İSKİ atıksu arıtma tesisinin çıkış suyu
bağlantısından 300 ton/saat su temin edilmesi planlanmaktadır. Bu şekilde temin edilecek su
ters osmoz sistemiyle arıtılarak kullanılacaktır. Konuyla ilgili İSKİ’ye yapılan başvuru Ek12’de sunulmuştur.
87
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
V.2.5. Projenin tüm ünitelerinden kaynaklanacak atıksuların miktarları, fiziksel,
kimyasal ve bakteriyolojik özellikleri, atıksu arıtma tesislerinde bertaraf edilecek
parametreler ve hangi işlemlerle ne oranda bertaraf edileceği, arıtma işlemleri sonrası
atıksuyun ne miktarlarda hangi alıcı ortamlara nasıl verileceği,
Projenin inşaat aşamasında 105 kişi ve işletme aşamasında 221 olmak üzere
toplamda 326 kişinin çalışması planlanmaktadır. Kişi başına düşen günlük su tüketim miktarı
150 lt/gün’dür.
Çalışacak kişi sayısı
Kişi başına düşen günlük kullanım
Oluşan atık su
BOI
BOI olarak kirlilik yükü
KOI
KOI olarak kirlilik yükü
AKM
AKM olarak kirlilik yükü
:326 kişi
:150 lt/gün
:48,9 m3/gün
: 200 mg/lt
: 9,78 kg/gün
: 300 mg/lt
: 14,67 kg/gün
: 200 mg/lt
: 9,78 kg/gün
(Kaynak: USLU, O. "Kullanılmış Suların Arıtılması” 1992 İzmir.)
İnşat ve işletme aşamasında, içme ve kullanma suyu, EÜAŞ kampüsü içerisindeki içme suyu
şebekesinden karşılanacak olup, oluşacak sıvı atıklar; kanalizasyon altyapısına verilmek
suretiyle bertarafı sağlanacaktır.
V.2.6. Soğutma (ana ve yardımcı soğutma suyu) sistemine ilişkin bilgiler, soğutma
suyu akım şeması, kullanılacak kimyasal maddeler ve miktarları, soğutma suyunun
deşarj edileceği alıcı ortama etkileri ve alınacak önlemler,
Halen fuel-oil 1. ve 2. ünitelere denizden ortak bir hat ile soğutma suyu alınmakta, 3.
üniteye ise ayrı bir hattan 4. ve 5. ünite ile birlikte denizden soğutma suyu temin edilmektedir.
Her bir ünitenin denizden aldığı soğutma suyu miktarı 10.800m3/saat olup toplam 32.400
m3/saat debisindedir. Denizden alınan soğutma suyu herhangi bir kirlenme olmaksızın tekrar
denize verilmektedir. 1. 2. ve 3. ünite mevcut soğutma suyu hatları kapasitesi 1200-1400 MW
lık bir santral için toplam ~70.000m3/saate arttırılacaktır.
Tesisin üretimdeki verimliliğini arttırmak için enerji üretimi sırasında açığa çıkacak
ısının uzaklaştırılması gerekmektedir. Isının uzaklaştırılması aşamasında su tüketimi artacak
ve gereken su Marmara Denizinden temin edilecektir. Soğutma suyu için deniz suyunun
tercih edilmesi aşağıda belirtildiği üzere oldukça avantajlıdır.
•
•
•
•
•
Deniz suyunun bol olması ve miktarında mevsime bağlı değişim göstermemesi,
Kullanımının kolay olması,
Yüksek ısıl değeri,
Termal deşarjının kolay olması,
Soğutma amacına uygun sıcaklık düzeyi.
Santralde türbinden gelen ısınmış sirkülasyon suları, denizden çekilen 32.400 m³/saat
debili su ile tek geçişli deniz suyu soğutma tekniği kullanılarak soğutulacaktır.
88
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Soğutma suyu sistemini biyolojik kirlenmeye elverişli yapıda olduğundan, soğutma
suyunu söz konusu kirlenmeden korumak için, pompa alım girişine hipoklorit dozlaması
yapılacaktır.
•
•
•
•
•
Ana sirkülasyon suyu sistemi
Yardımcı soğutma suyu sistemi
Tuzsuzlaştırma tesisi
Elektro-klorlama tesisi
Elekli yıkama (ızgara)
Ana soğutma suyu pompasının amacı; kondansatör ve yardımcı soğutuculara
soğutma suyu tedarik etmektir. Diğer sistemlere su temini için ise, dört adet %33‟lük pompa
yerleştirilecektir. Deniz suyu alım pompası bölümüne, pompaların bakımı ile ızgara
ekipmanının ve izolasyon kapaklarının takılması ve sökülmesi için gerekli ekipmanlar tedarik
edilecektir.
Izgara Kanalı
Izgara sistemi, pompalara verilecek zararın önlenmesi için pompa istasyonunun
girişinde yer alacaktır. Sistem dahilinde kaba ve ince ızgara kanalı bulunacaktır. Kaba ızgara
kanalındaki ızgara çubukları ara mesafesi 50 mm, çubuk genişliği 10 mm olarak seçilmiştir.
Kaba ızgarada tutunamayan katı malzemenin tutulması için ise 5 mm aralıklı mekanik ince
ızgara kullanılacaktır. Izgaranın temizliği, her iki sistemde de arkadan taramalı mekanik bir
sistemle yapılacaktır.
Klorlama ve Klorsuzlaştırma Ünitesi
Mikroorganizmalar, zamanla soğutma yüzeyinde tabakalar oluşturarak sistemdeki ısı
alışverişi verimliliğini düşürmesi nedeniyle, soğutma suyu ile birlikte çok sayıda
mikroorganizmanın sisteme girişinin önlenmesi gerekmektedir. Dolayısıyla sudaki
organizmaların yok edilmesi veya etkisiz hale getirilmesi için soğutma suyu pompa odasının
girişine klorlama ünitesi yerleştirilecektir.
Önerilen klorlama, sıvı sodyum hipoklorit (NaClO) ile yapılacaktır. Dezenfeksiyon
amacıyla deniz suyuna verilecek 12,8 pH değerine sahip NaClO, su içinde reaksiyona sebep
olacak ve deniz suyunun pH derecesini yükseltecektir.
Sistem çıkışındaki ısınmış su, borular ve çıkış yapılarından oluşan su çıkış
sisteminden geçerek Marmara Denizine deşarj edilecektir. Deşarj edilecek soğutma
suyundaki klor, deşarj edilmeden önce klorsuzlaştırma ünitelerine verilerek nötralize
edilecektir.
89
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
V.2.7.Proje kapsamında kullanılacak ana yakıtların ve yardımcı yakıtın hangi ünitelerde
ne miktarlarda yakılacağı ve kullanılacak yakma sistemleri, emisyonlar, mevcut hava
kalitesine olacak katkı miktarı, azaltıcı önlemler ve bunların verimleri, ölçümler için
kullanılacak aletler ve sistemler, modelleme çalışmasında kullanılan yöntem, modelin
tanımı, modellemede kullanılan meteorolojik veriler (yağış, rüzgar, atmosferik
kararlılık, karışım yüksekliği vb.), model girdileri, kötü durum senaryosu da dikkate
alınarak model sonuçları, muhtemel ve bakiye etkiler, önerilen tedbirler, Modelleme
sonucunda elde edilen çıktıların arazi kullanım haritası üzerinde gösterilmesi,
kullanılacak filtrelerin özellikleri, filtrelerin bakımı, arızalanması durumunda alınacak
önlemler,
Proje kapsamında fuel-oil yakıtlı 1. 2. ve 3. ünitelerin yerine toplam 1400 MW e kurulu
gücünde ana yakıt olarak doğal gaz, yardımcı yakıt olarak motorin kullanacak çift yakıtlı
kombine çevrim santrali (DGKÇS) planlanmaktadır. DGKÇS net veriminin %60 olması
planlanmaktadır. Tesisin ısıl gücü 2333 MW t’dir. Mevcut santral ünitelerinin sökülmesinden
sonra yerine yapılacak yeni üniteler için yer konusunda sıkıntı olmadığı, 1200-1400 MW güç
aralığında teknik ve ekonomik kriterlere uygun (1 gaz türbini + 1 buhar türbininden oluşan) 3
ünite, yada daha yüksek kapasiteli 2 ünite yapılması planlanmaktadır.
Proje kapsamında 1.400 MW’lık santralde yılda yaklaşık 1,7 milyar m3 doğal gaz
kullanılacaktır. Yıllık 7000 saat çalıştırılması planlanan santralde saatlik 242.857 m3 doğalgaz
kullanımı olacaktır.
Baca gazı emisyonları olarak en önemli kirleticiler kükürt dioksit (SO2), azot oksitler
(NOx) ve karbon monoksit (CO) ve partikül madde (PM10) emisyonları olacaktır. Doğalgaz
ve motorinin yanması sonucu oluşacak emisyonlar yer seviyesinde oluşturacağı
konsantrasyon değerleri yönetmelik sınır değerlerinin altında olması sağlanacak olup, baca
gazı ölçümleri her daim izlenecektir.
Modelleme çalışmasında alansal olarak bölgenin mevcut kirlilik yükünün dışında
DGKÇS arka plan noktasal emisyon kaynağı olarak değerlendirilmiştir. Bu kapsamda arka
planda Ambarlı 1,2,3 1400 MW DGKÇS, Ambarlı A 1350 MW DGKÇS ve Ambarlı B 816
MW DGKÇS’den kaynaklanacak kirlilik yükü hesaplanmıştır. Modelleme ile çalışma alanında
tesisten kaynaklanması muhtemel YSK değerleri belirlenmiş ve SKHKKY’de belirtilen
standartlar ile karşılaştırılmıştır.
Modelleme çalışmaları için gerekli olan uzun dönemli meteorolojik veriler, yöredeki
mevcut meteoroloji istasyonlarından sağlanmaktadır. Bu çalışmada, proje alanında yapılacak
olan çalışmalardan kaynaklı toz emisyonları kümülatif olarak hesaplanmıştır. Modelleme
çalışmasında ise 1970-2011 uzun yıl (Kumköy ve Florya meteoroloji istasyonları)
hesaplaması yapılarak temsili yıl, 2006 yılı, 17059 no’lu Kumköy meteoroloji istasyonu
seçilmiştir. Bu istasyona ait 2006 yılı saatlik sıcaklık, buharlaşma, rüzgar yönü, rüzgar hızı,
bulutluluk verileri (surface) Aermod modeli Aermet programı için kullanılmıştır. Yükseklik (ana
sondaj verisi) verileri olarak da yine 2006 yılı 17062 no’lu İstanbul Göztepe verileri
kullanılmıştır.
Hava kalitesi modelleri matematiksel ve sayısal teknikleri kullanarak, fiziksel ve
kimyasal prosesleri simule eder. Bu kimyasal ve fiziksel süreçte önemli olan nokta,
atmosferde bulunun hava kirleticilerinin nasıl bir tepkime verdiği ve yayılımının
incelenmesidir. Meteorolojik veriler ve kaynak girişleri üzerinde emisyon oranları ve yükseklik
yığını gibi bilgiler temelinde, bu modeller, doğrudan atmosfere verilen birincil kirleticilerin
90
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
karakteristiğini belirlemek için dizayn edilmiştir ve bazı durumlarda, ikincil kirleticiler bu
atmosfer içinde karmaşık kimyasal reaksiyonlar sonucu olarak oluşur. Bu modeller hava
kalitesi yönetimi sisteminde çok önemlidir çünkü birçok büyük kuruluş, hava kalitesi
problemlerinde kaynakların belirlenmesi ile birlikte hava kirliliğinin kontrolünde yaygın olarak
modelleri kullanmaktadırlar ve bu bağlamda zararlı hava kirleticilerin azaltılmasına yönelik
etkili stratejiler geliştirilmektedir. Örneğin, hava kalitesi modelleri, yeni kaynakların ortam
hava kalitesi standartları asmaması için izin prosesleri esnasında kullanılabilmektedir ya da
gerekirse, ek kontrol şartlar belirler. Ek olarak, hava kalitesi modelleri, yeni bir düzenleme
programının uygulanmasından sonra, birden fazla kaynaktan gelecek kirletici
konsantrasyonun tahmini için kullanılabilmektedir, insan ve çevrenin zararlı etkilere
maruziyetinin önlenmesi amacıyla programlar geliştirilebilmektedir.
Modelleme çalışmaları yoluyla, yapılmış olan emisyon ölçümlerinden yararlanılarak,
yer seviyesindeki konsantrasyonlar hesaplanmakta ve bulunan değerler ile ölçüm sonuçları
karşılaştırılabilme olanağı sağlanmaktadır. Model her kaynak (source) ve alıcı (receptor)
kombinasyonu için çökelme veya konsantrasyon değerlerini, meteorolojik girdilerin verildiği
her saat için hesaplayabilmektedir.
Bununla birlikte, kullanıcı tarafından belirlenen zaman aralıklarındaki ortalama
konsantrasyonu da hesaplayabilmektedir. Birçok model (OSPM, STREET-SRI, ISCT vb.),
nokta kaynakların yakın civarındaki binaların hava kirleticileri üzerindeki aerodinamik
etkilerini belirleyebilmek, kirleticilerin birim alandaki kuru ve yaş çökelme hızlarını ve ayrıca
toplam çökelme hızını hesaplamak için değişik algoritmalar içermektedir.
Modellemeler için gerekli olan girdi verileri ise şu şekilde sıralanabilir;
1. Emisyonlar (trafik, sanayi, ısınma verileri ve emisyon faktörü)
2. Meteoroloji
3. Background Kirliliği
4. Modelleme yapılan alan hakkında bilgi (cadde yapısı, binalar, topografya vb.)
Kirletici konsantrasyon modelleri bilinen emisyon oranlarını ve meteorolojiyi temel
almaktadır. Bu modeller, Hava Kalitesi Yönetiminde (hava kirleticilerin kontrol stratejilerinde
kullanılan) önemli rol oynamaktadır.
AERMOD modeli EPA ve Amerika Meteoroloji Topluluğu (AMS) tarafından
geliştirilmiştir. Model, mesafeli (50 km’ye kadar) hava kaynaklı kirleticilerin uzamsal
varyasyon dağılımını amaçlayan kararlı hal Gaussian plume modelidir.
AERMOD, kirletici dağılımını simule etmek için üst atmosfer tabakasında saatlik
meteorolojik gözlemlere ihtiyaç duymaktadır.
AERMOD;
• İlk model formulasyonu
• Gelişim değerlendirmesi
• Beta testi
• Revize edilmiş model formulasyonu
• Performans değerlendirmesi ve hassaslık testi adımları ile geliştirilmiştir.
AERMOD modeli emisyon envanterinde kirletici konsantrasyonlarını oluşturmak için
emisyonlara ve meteorolojik girdi verilerine ihtiyaç duymaktadır. Model sabit endüstriyel
kaynaktan hava kirleticilerinin dağılımı için dizayn edilmiştir.
AERMOD atmosferik dağılım modelleme sistemi 3 modül içermektedir.
91
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Bunlar;
• AERMOD
• AERMET
• AERMAP sistemleridir.
AERMAP alan on işlemcisidir. Asıl amacı, hava kirliliği davranışları ile alan özellikleri
arasında fiziksel ilişkiyi sağlamaktır. Her bir reseptör yeri için konum ve yükseklik verisi
oluşmaktadır. Meteorolojik veri on işlemcisi AERMET yüzey meteorolojik verilerini, üst
atmosfer tabakası çevresinin ve isteğe bağlı tesis içi araç kulelerinin verileri kabul etmektedir.
Daha sonra AERMET, atmosferik türbülans karakteristikleri, sürtünme hızı ve yükseklikler
gibi dağılım modeli için gerekli atmosferik parametreleri hesaplamaktadır. Hazırlanan
Emisyon dağılım modelleme raporu Ek-18'de sunulmuştur.
V.2.8.Tesisin faaliyeti sırasında oluşacak diğer katı atık miktar ve özellikleri, bertaraf
işlemleri, bu atıkların nerelere ve nasıl taşınacakları veya hangi amaçlar için yeniden
değerlendirilecekleri, alıcı ortamlarda oluşturacağı değişimler, muhtemel ve bakiye
etkiler, alınacak önlemler
Personelden Kaynaklı Katı atıklar
İşletme aşamasında, santral kurulu gücü ile uyumlu olacak şekilde EÜAŞ bünyesinde
bulunan 1, 2 ve 3 nolu ünitelerden sorumlu 221 personel çalıştırılacaktır. Projeye özel olarak
mevcut personelin dışında ilave bir istihdam yapılması şu aşamada düşünülmemektedir.
Katı atıklar
Proje kapsamında inşaat aşamasında çalışacak toplam personel sayısı 221 kişi olup,
bir kişinin günlük katı atık üretimi 1,15 kg.(TÜİK-2008) olarak baz alındığında; 221 kişiden
kaynaklanacak katı atık miktarı;
Q= q x N
Q= Bir günlük toplam katı atık miktarı
q= Bir kişiden kaynaklanacak günlük katı atık miktarı
N= İşçi sayısı
Q= 1,15 kg/kişi-gün x 221 kişi = 254,15 kg/gün olarak hesaplanmaktadır.
Personelin ihtiyaçlarının giderilmesi sonucu oluşan atıklar, yemek artıkları, ambalaj
kâğıdı, pet şişe, cam şişe vb. dir. Bu katı atıklar, 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”nin 8.
maddesine uygun olarak, çevreye zarar vermeden bertarafını ve değerlendirilmesini
kolaylaştırmak, çevre kirliliğini önlemek ve ekonomiye katkıda bulunmak amacıyla ayrı ayrı
toplanarak biriktirilecektir. Katı atıkların toplanması ve taşınması konusunda aynı
yönetmeliğin 4. Bölümünde yer alan 18. Maddesinde belirtilen esaslara uyulacak, buna göre
katı atıklar çevrenin olumsuz yönde etkilenmesine sebep olacak yerlere dökülmeyecek, ağzı
kapalı standart çöp kaplarında muhafaza edilerek toplanacaktır. Aynı bölümün 20.
Maddesine uygun olarak, görünüş, koku, toz, sızdırma ve benzeri faktörler yönünden çevreyi
kirletmeyecek şekilde kapalı kaplarda toplanacak ve İşletmenin sağladığı araçla protokol
neticesinde, Avcılar Belediyesi ve/veya en yakın belediyenin katı atık depolama sahasında
bertaraf edilecektir.
İşletme aşamasında, çalışan personelden kaynaklanan evsel nitelikli katı atıklar
dışında büro atıkları da oluşacaktır. Söz konusu bu atıklar 14.03.1991 Tarih ve 20814 Sayılı
(05.04.2005 Tarih ve 25777 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
92
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
“Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği” nde belirtilen ilgili maddelere göre yapılacaktır. Atıklar,
adı geçen yönetmeliğin 8. ve 18. maddelerine göre toplanıp, depolanacak ve aynı
yönetmeliğin 20. maddesine uygun bir şekilde taşınacaktır.
Ambalaj atıkları
Ambalaj atığı miktarı ÇEVKO verilerine göre evsel nitelikli katı atıkların %25 ini
oluşturmaktadır. Dolayısıyla projenin işletme aşamasında 55,25 kg/gün’lük ambalaj atığı
oluşması beklenmektedir. Evsel nitelikli katı atıkların (kağıt, karton, cam, plastik vb.)
değerlendirilebilir sınıfına girenleri tekrar kullanılabilirlikleri göz önünde bulundurularak ayrı
ayrı toplanarak, biriktirilecektir. Proje kapsamında oluşacak ambalaj atıkları belirli aralıklarla
işletmenin sağladığı araçlarla toplanıp en yakın lisanslı geri kazanım tesisine verilerek
bertaraf edilecektir.
Konuyla ilgili olarak 24.08.2011 Tarih ve 28035 Sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren “Ambalaj Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine riayet edilecektir.
Tıbbi Atıklar
İşletme aşamasında 221 kişinin çalıştırılması planlanmaktadır. Çalışacak personel
sayısının 49 kişiyi geçmesi nedeniyle revir ünitesi kurulma zorunluluğu bulunmaktadır. Bu
kapsamda EÜAŞ kampüsü içerisinde mevcutta kurulu bulunan revir kullanılacaktır. Tesiste
oluşacak ciddi yaralanmalı kazalarda; yaralıya ilk müdahalede yapılacaktır. Bu ünitede
oluşacak tıbbi atık, pansuman yapılmış pamuk, sargı bezi gibi atıklardır. Bu işlemlerin
sonunda 1 gr/gün-kişi tıbbi atık oluşması öngörülmektedir.
Buna göre oluşması muhtemel tıbbi atık miktarı;
221kişi-gün x 1 gr/gün-kişi = 221 gr/gün = 0,221kg/gün civarında olacağı tahmin
edilmektedir. Revirden kaynaklı tıbbi atıklar diğer atıklardan ayrı olarak toplanacaktır. Tıbbi
atıklar delinmeye ve taşınmaya dayanıklı 150 mikron kalınlığında kırmızı plastik torbalara
konulacaktır. Tıbbi atıklar kırmızı torbalarda toplandıktan revirde ve özel olarak hazırlanmış
tıbbi atık konteynırlarda muhafaza edilecek ve yakın sağlık kuruluşuna götürülerek bertaraf
edilecektir. Konu ile ilgili 22.07.2005 Tarih ve 25883 Sayılı (21.03.2014 Tarih ve 28948 Sayılı
değişiklik) Resmi Gazete 'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Tıbbi Atıkların Kontrolü
Yönetmeliği" hükümlerine uyulacaktır.
Atık Yağlar
Proje kapsamında kullanılacak ekipman ve araçların yağ değişimleri araç bakım
istasyonlarında gerçekleştirilecek olup, proje kapsamında oluşacak atık yağlar için,
30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı (05.11.2013 Tarih ve 28812 Sayılı değişiklik) Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği”nin tüm
hükümlerine göre bertaraf edilecektir.
Oluşacak atık yağlar, öncelikle yeterlik sahibi laboratuarlara gönderilerek kategori
analizleri yaptırılacak olup oluşan atık yağlar sızdırmaz, ağzı kapaklı variller içinde
kategorilerine göre ayrı ayrı olmak üzere “Tehlikeli Atık Geçici Depolama Alanları”nda
biriktirilecektir.
93
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Faaliyet kapsamında farklı kategorideki atık yağlar birbirleriyle, PCB ve diğer tehlikeli
atıklarla karıştırmayacak; tehlikeli atıkla kirlenmiş yağların bertarafı için “Tehlikeli Atıkların
Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine uyulacaktır. Atık yağlar, lisans almış taşıyıcılar
vasıtasıyla, lisanslı işleme ve bertaraf tesislerine gönderilecektir.
Atık yağların tesis dışına taşınması durumunda Ulusal Atık Taşıma Formu
doldurulacaktır. “Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği” 26. maddeye göre kayıt tutulacak ve
EK-2’de yer alan Atık Yağ Beyan Formu doldurularak takip eden bir sonraki yılın Şubat ayı
sonuna kadar İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü’ne gönderilecektir.
Atık yağların taşınmasında işleme veya bertaraf tesisi işletmecisi ile uyuşmazlık
çıkması halinde, bu uyuşmazlık giderilemezse on beş gün içinde uyuşmazlık Çevre ve
Şehircilik İl Müdürlüğü’ne ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na bildirilecek; bu süre içinde
uyuşmazlığa konu olan atık yağlar muhafaza altına alınacaktır.
Proje kapsamındaki tüm faaliyetler süresince, 30.07.2008 Tarih ve 26952 Sayılı
(05.11.2013 Tarih ve 28812 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Atık Yağların Kontrolü Yönetmeliği”nin tüm hükümlerine uyulacaktır.
Ömrünü Tamamlamış Lastikler
Proje alanında kullanılacak atık taşıma araçlarının lastik değişimleri sonucu
çıkabilecek ömrünü tamamlamış lastikler, 25.11.2006 Tarih ve 26357 Sayılı (10.11.2013
Tarih ve 28817 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete’de yayımlanarak Yürürlüğe giren “Ömrünü
Tamamlamış Lastiklerin Kontrolü Yönetmeliği” hükümlerine göre lisanslı geri dönüşüm
firmalarına verilerek bertarafı sağlanacaktır.
V.2.9.Proje kapsamında meydana gelecek vibrasyon bakiye etkiler, alınacak önlemler,
Çevresel Gürültü’nün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği’ne göre akustik
raporun hazırlanması, (her bir tesis için ayrı ayrı hazırlanacak)
Proje kapsamında oluşacak gürültü işletme aşamasında santral ünitelerinden
kaynaklanacaktır. Oluşacağı tahmin edilen gürültü seviyesi 04.06.2010 Tarih ve 27601 Sayılı
(27.04.2011 Tarih ve 27197 Sayılı değişiklik) Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren
“Çevresel
Gürültünün
Değerlendirilmesi
ve
Yönetimi
Yönetmeliği'nde
verilen
hesaplamalarına göre yapılmış ve proje özelinde hazırlanmış olan “Akustik Rapor” Ek-20’de
sunulmuştur.
Tablo 38:Endüstriyel Tesisler İçin Çevresel Gürültü Sınır Değerleri
Alanlar
Lgündüz
(dBA)
Gürültüye hassas kullanımlardan eğitim,
kültür ve sağlık alanları ile yazlık ve kamp
yerlerinin yoğunluklu olduğu alanlar
60
Ticari yapılar ile gürültüye hassas
kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan 65
konutların yoğun olarak bulunduğu alanlar
Ticari yapılar ile gürültüye hassas
kullanımların birlikte bulunduğu alanlardan 68
işyerlerinin yoğun olarak bulunduğu
94
Lakşam
(dBA)
Lgece
(dBA)
55
50
60
55
63
58
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
alanlar
Organize Sanayi Bölgesi veya İhtisas
Sanayi Bölgesi içindeki her bir tesis için
70
65
60
Projenin işletmeye alınmasıyla ortaya çıkacak gürültü etkilerini en aza indirgemek için
aşağıda verilen metodlar uygulanacaktır.
• Gaz türbin girişlerine yüksek verimli susturucuların ve filtrelerin takılması,
• Gaz türbin egzozlarındaki gürültünün atık ısı kazanı ile azaltılması ve gerektiği takdirde
yüksek kapasiteli susturucuların da yerleştirilmesi,
• Ana trafo tasarımının gürültü oluşumunu azaltacak şekilde yapılması,
• Yakıt gaz ölçümü ve kontrol sistemlerinin düşük gürültü yayılımlı olması,
• Soğutucu fanlarına giriş ve çıkış susturucularının takılması,
• Yardımcı motor, pompa, kompresör ve valflerin düşük gürültü yayılımlı olması,
• Kamyon taşımacılığının sadece gündüz saatleri ile sınırlandırılması.
Ayrıca, projenin işletmeye alınmasıyla oluşacak vibrasyonun da proje sahası sınırları
dışındaki yerleşim birimlerinde hissedilmesi öngörülmemektedir ve bu bağlamda olumsuz
etki yaratmayacaktır.
V.2.10.Radyoaktif atıkların miktar ve özellikler, gürültü kaynakları ve seviyeleri,
muhtemel ve bakiye etkiler ve önerilen tedbirler,
Projenin işletme faaliyetleri sonucunda herhangi bir radyoaktif atığın oluşması
beklenmemektedir. Proje kapsamında kullanılan doğalgazın yakılması ile oluşan hava
emisyonu sınır değerleri aşmayacağından insan sağlığı ve çevre açısından risk teşkil
etmemektedir.
V.2.11.Proje ünitelerinde üretim sırasında kullanılacak tehlikeli, toksik, parlayıcı ve
patlayıcı maddeler, taşınımları ve depolanmaları, hangi amaçlar için kullanılacakları,
kullanımları sırasında meydana gelebilecek tehlikeler ve alınabilecek önlemler,
Tesiste üretim sırasında kullanılacak tek tehlikeli madde doğalgaz ve tek parlayıcı
madde yağlama yağı olacaktır.
Yağlama yağı depolama tankı ve dağıtım şebekesi tesisin güvenli bir şekilde
işletilmesi için uygun yangın koruma düzenlemeleri ve yöntemleri ile korunacaktır.
Doğalgazın sahada depolanması yapılmayacaktır. BOTAŞ istasyonu ile tesis arasındaki bor
hattı mevcut BOTAŞ standartlarına göre tasarlanacaktır.
Tüm saha ve ekipmanlar topraklanacaktır. Dolum ve boşaltmada güvenliği sağlayıcı
önlemler alınacaktır. Tesiste çeşitli ekipmanların parçalarını temizlemek ve boyamak için
kullanılan bazı çözücüler yer alacaktır.
Santral bünyesinde kullanılacak kimyasal maddeler, tesise yerinde teslim edilmek
üzere kamyonlarla getirilecek olup sadece özel eğitilmiş personel tarafından kullanılacaktır.
İlgili taşıyıcıların gerekli tüm sağlık, güvenlik ve emniyet tedbirlerini almaları
sağlanacaktır.
95
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Tehlikeli ve zararlı maddelerin depolanması, taşınması ve kullanımına ilişkin
faaliyetlerde, 11.07.1993 Tarih ve 21634 Sayılı (18.01.2008 Tarih ve 26760 Sayılı değişiklik)
Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Kimyasallar Yönetmeliği” ile
14.03.2005 Tarih ve 25755 Sayılı (05.11.2013 Tarih ve 28812 Sayılı değişiklik) Resmi
Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren “Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği”nde belirtilen
hususlara uyulacaktır.
V.2.12.Proje etki alanında yeraltı ve yerüstünde bulunan kültür ve tabiat varlıklarına
(geleneksel kentsel dokuya, arkeolojik kalıntılara, korunması gerekli doğal değerlere)
materyal üzerindeki etkilerinin şiddeti ve yayılım etkisinin belirlenmesi,
Söz konusu proje fuel-oil yakıtlı elektrik üretim santralinin 1. 2. ve 3. ünitelerinin yakıt
sistemlerinin çift yakıt sistemine (doğalgaz+motorin) dönüştürülmesi ve kapasite artışı
projesidir. Proje alanı içerisinde mevcutta bulunan fuel-oil 1, 2, 3 nolu üniteleri 16.500 m2, şalt
sahası 16.000 m2, fuel-oil tankları 14.000 m2, idare binası 1500 m2 alan kaplamaktadır. Proje
alanında fuel-oil ile çalışan tankların doğalgaza dönüştürülmesi işlemi yapılacak ve mevcut
durumda 1. 2. ve 3. ünitelerin bulunduğu alan kullanılacağından ilave bir arazi
kullanılmayacaktır.
Proje alanı içinde ve yakın çevresinde korunması gereken herhangi bir doğal yapı,
arkeolojik kalıntı, koruma alanı, SİT ve/veya tabiat varlığı bulunmamaktadır.
Proje kapsamında söz konusu işlemler mevcut santral alanı sınırları içinde
gerçekleşecektir. Bu sebepten dolayı proje alanında herhangi bir kültür ve tabiat varlığının
tespit edilmemiştir. Bununla birlikte inşaat faaliyetlerinde herhangi bir kültür veya tabiat
varlığına ve/veya arkeolojik bulguya rastlanılması durumunda, çalışmalar durdurulacak ve
proje yetkilileri tarafından derhal İstanbul 1 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu
Müdürlüğü’ne konu hakkında bilgilendirilecektir. Sonrasında çalışmalara Müdürlük
yetkililerinin görüşleri çerçevesinde devam edilecektir.
V.2.13. Sucul ve karasal flora/fauna üzerine olası etkiler ve alınacak tedbirler,
Bu konuda ayrıntılı bilgi Bölüm V.1.9 ’da verilmiştir.
V.2.14. Orman alanları üzerine olası etkiler ve alınacak tedbirler ve izinler, orman
yangınlarına karşı alınacak tedbirler,
Proje alanı ve yakın çevresinde büyük orman yangını oluşmasını sağlayabilecek bir
orman varlığı bulunmamaktadır. Dolayısıyla proje kapsamında yürütülecek inşaat
faaliyetlerinde santral alanı dışında herhangi başka bir alan kullanımının söz konusu
olmaması sebebiyle orman yangınına sebebiyet verecek bir ağaç varlığı bulunmamakta ve
buda orman yangını oluşma riskini ortadan kaldırmaktadır. Bununla birlikte proje kapsamında
oluşabilecek yangınlara karşın;




Acil müdahale planı ile yangın ekibi oluşturulacak ve acil durumlarda tüm personelin
nasıl davranacağı konusunda yazılı ve sözlü bilgilendirmeler yapılacak, bu konuda
belirli aralıklarla tatbikatlar yapılacaktır,
Ateşleyici ve yanıcı malzeme kaynakları ayrı ve korunaklı vaziyette saklanacaktır,
Her an çalışabilecek durumda faal yangın söndürme cihazları bulundurulacaktır,
Sabit tesisat düzenli ve sık sık yetkili ve uzman kişilerce kontrol edilecektir,
96
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ






AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Acil ışıklandırma sistemi kurulacaktır,
Özellikle rüzgarlı havada orman alanlarına yakın yerlerde ateş yakılmayacaktır,
Sigara izmaritleri, şişe ve cam gibi maddeler dışarıya atılmayacaktır,
Çalışanlar orman yangınları ve alınacak tedbirler konusunda bilgilendirilecektir,
İş Sağlığı ve Güvenliği hükümlerine titizlikle uyulacaktır,
Tesis içinde personelin rahat görebileceği yerlere yangın bilgilendirme afişleri
asılacaktır.
V.2.15.Projenin tarım ürünlerine ve toprak asitlenmesine olan etkileri, toprak
asitlenmesinin tahmininde kullanılan yöntemler ve alınacak tedbirler,
Toprak asitleşmesine neden olan başlıca gaz kirleticiler, sülfürdioksit (SO 2), azot
oksitler (NOx) ve amonyum kökleridir. Bu asit oluşturucu maddeler, kirletici kaynağından
atmosfere yayıldıktan sonra kuru ve yaş olmak üzere iki farklı prosesle toprağa
çökelmektedir. Söz konusu asit yapıcı maddelerin toprağa eklenmesi, topraktaki H+ iyonu
konsantrasyonunda bir artışa yol açmaktadır. Eklenen H+ iyonlarının etkilerini tamponlayan
unsurlar, kireçtaşı başta olmak üzere, toprakta yer alan karbonatlar, fosfatlar, humatlar gibi
çok sayıdaki tamponluk sistemleri, zayıf asit kökleri ve son olarak da kalloidal değişim
yüzeylerindeki (Ca+2, Mg+2, Na+, K+, ve NH4+)20 gibi bazik katyonlardır. Toprakta özellikle
kireçtaşı, dolomit, ve manyezit gibi karbonatlı taşların üzerine gelen asit kökleri, burada
karbondioksit ve su çıkışıyla birlikte nötrleştirilir. Bu tepkime sonucu çözünür duruma geçen
tuzların bazik katyonları, dissosiasyon sonucu çözeltide zenginleşerek kalloidal değişim
yüzeylerinde var olan dengenin bozulmasına fırsat vermez. Eğer toprakta bu tür
mekanizmalar yetersizse ve toprak pH’ı kritik düzeylerde ise, topraktaki H+
konsantrasyonunun artması ile kil ve organik kolloidlerin yüzeyleri, katyonlar (Ca+2, Mg+2,
Na+, K+ ve NH4+ iyonları) yerine H+ iyonları ile kaplanmaktadır. Bu bağlamda, artan H+
iyonları toprağın asitlilik değerini yükseltmektedir. Meydana gelen toprak asitleşmesi aşağıda
verilen bir dizi etkiye neden olmaktadır.

Topraktaki katyonların yıkanarak yeraltı sularına karışması,

Kotyon kaybı nedeniyle toprağın verimsizleşmesi ve buna bağlı tarımsal ürün kaybı
ve

Düşen pH nedeniyle bazı metallerin (örneğin Al ve Cd) mobilize olarak toksik
düzeylere ulaşması.
Fosil yakıtlı enerji santrallerinin işletme aşamasında oluşacak baca gazı emisyonları
arasında asitlenmeye neden olabilecek başlıca kirletici SO2’dir. Ancak, projede yakıt olarak
kullanılacak doğal gazın sülfür içeriğinin oldukça düşük olduğu tahmin edilmektedir. Bundan
dolayı, santralden kaynaklanacak SO2 emisyonları göz ardı edilebilir değerlerde olacaktır.
97
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
V.2.16.Yeraltı ve yüzey suyuna etkiler ve alınacak tedbirler,
Yeraltı Suyuna Etkiler
Bu tür santral projelerinin işletme aşamasında en fazla su tüketimi soğutma amaçlı su
tüketimidir. Ancak, söz konusu Proje’nin işletme faaliyeti süresince kullanılacak suyun
denizden alınarak çok kısa bir süre içerisinde denize verilmesi planlanmıştır. Bu durumda,
tesis su kullanımına bağlı olarak gerek yeraltı gerekse yüzey suyu olmak üzere mevcut su
rezervlerinde olumsuz bir etki oluşması söz konusu değildir.
Projenin işletme aşamasında yürütülecek faaliyetler sırasında, yeraltı suyuna
karışabilecek miktarda endüstriyel atık su oluşması beklenmemektedir. Saha dışına herhangi
bir endüstriyel atık su deşarjı da söz konusu değildir. Önerilen tesisin tüm atık suları ilgili
arıtım ve deşarj ünitelerini takiben, derin deniz deşarj sistemi ile denize deşarj edilecektir.
Proje kapsamında yeraltı suyu kullanılması durumunda 167 sayılı Yeraltı Suları
Hakkında Kanun’unun ve Yeraltı Sularını Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması
Hakkında Yönetmeliğin ilgili hükümlerine uyulacak olup ilgili yönetmelik çerçevesinde DSİ
Genel Müdürlüğü’nden gerekli izinler alınacaktır.
Yüzey Suları Üzerindeki Etkiler
Santralın yakın çevresinde bulunan yüzey suyu kaynaklarına işletme faaliyetleri
esnasında herhangi bir deşarj yapılmayacaktır. Bundan dolayı, projenin yüzey sularına
doğrudan herhangi bir etkisi olmayacaktır.
Tesiste yakıt olarak kullanılacak doğal gazın sülfür içeriğinin oldukça düşük olacağı
tahmin edilmektedir. Bundan dolayı, tesisten kaynaklanacak SO2 emisyonları, ihmal edilebilir
düzeyde olacağından, SO2 emisyonlarına bağlı bir asit yağmuru etkisi beklenmemektedir.
Ancak, güvenli tarafta kalabilmek için, işletme dönemi boyunca düzenli olarak yüzey suyu
izleme çalışmaları gerçekleştirilecektir.
Faaliyet kapsamında yüzey ve yer altı sularına olumsuz etkide bulunabilecek
muhtemel kirletici unsurların oluşması durumunda Yatırımcı Firma tarafından ilgili gerekli tüm
önlemler alınacaktır.
V.2.17. Bölgenin mevcut kirlilik yükü (hava, su, toprak) dikkate alınarak kümülatif
etkinin değerlendirilmesi,
Projenin etki alanının belirlenmesinde, tesis faaliyetlerinden kaynaklı baca gazı
emisyonu, etkin olacaktır. Tesis belirli bir altyapısı olan kurulu vaziyette çalışan bir tesistir.
Etki alanının tayininde geniş alanlara yayılan hava emisyonları ön plana çıkmaktadır.
Baca gazı emisyonuna bağlı tesis etki mesafesi;
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Ek- 2’de
“Tesisten açık havaya verilen emisyonların Hava Kirlenmesine Katkı Değerinin
(HKKD) hesaplanmasında veya hava kalitesi ölçümlerinin yapılmasında tesis etki alanı,
inceleme alanı ve tepe noktaları dikkate alınır.
98
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
1) Tesis Etki Alanı: Emisyonların merkezinden itibaren bu yönetmelikte Ek-4 de verilen
esaslara göre tespit edilmiş baca yüksekliklerinin 50 (elli) katı yarı çapa sahip alan, tesis etki
alanıdır.”
Tesiste baca yüksekliğinin 50 m olması planlanmaktadır. Buna göre etki mesafesi;
50 m x 50 kat = 2,5 km olmaktadır. 2,5 km yarıçaplı etki alanı 19,625 km2 olmaktadır.
Kuzeykuzeydoğu olan etkin rüzgar yönüne göre bu alan içerisinde emisyonlara göre
belirlenen ölçüm noktaları aşağıda verilmiştir. Emisyonlara göre belirtilen noktalarda CO ve
PM10 için 1 günlük anlık ölçüm, SO2 ve NOx için pasif örnekleme metoduyla 27.02.2014 29.04.2014 tarihleri arasında 20 günlük 3 periyot olarak ölçüm yapılmıştır. Ölçüm sonuçlarına
ait rapor Ek-15'de sunulmuştur. Ayrıca Proje alanı sahilinde iskele ve açıktan alınan deniz
suyu numunelerinin analiz sonucu Ek-16'da sunulmuştur.
Tablo 39:Emisyon Ölçüm noktaları ve koordinatları
Ölçüm
Parametresi
/mevkii
Sahil Kıyı Platform
Yanı
Fevzi Çakmak
Cad. Avcılar
Ambarlı Dolmuş
Durağı Karşısı
Fevzi Çakmak
Cad. Avcılar Ambarlı
Kamyoncular
Durağı
EÜAŞ Doğalgaz
Çevrim Santrali
Güvenlik Binası
karşısı
Deryadil Sk. İle
İncir Sk. Kesişimi
Karadut Sk.
No:164 Bina
Karşısı
PM10
CO
SO2
NOx
35 T 0642957
UTM 4537305
35 T 0642957
UTM 4537305
-
35 T 0642942
UTM 4537330
35 T 0643317
UTM 4538073
35 T 0643317
UTM 4538073
-
35 T 0643343
UTM 4538087
35 T 0643167
UTM 4538153
35 T 0643167
UTM 4538153
35 T 0643163
UTM 4538138
35 T 0643163
UTM 4538138
35 T 0642762
UTM 4538196
35 T 0642762
UTM 4538196
35 T 0642777
UTM 4538210
35 T 0642777
UTM 4538210
-
-
-
35 T 0643534
UTM 4539120
-
-
-
35 T 0643256
UTM 4540585
99
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
2,5 km
Şekil 14:Etki Mesafesi Ölçüm Noktalarını Gösterir Uydu Görüntüsü
Proje kapsamında 1.400 MW’lık santralde yılda yaklaşık 1,7 milyar m3 doğal gaz
kullanılacaktır. Yıllık 7000 saat çalıştırılması planlanan santralde saatlik 242.857 m 3 doğalgaz
kullanımı olacaktır. Bölgede EÜAŞ'a ait Ambarlı A 1350 MW DGKÇS ve Ambarlı B 816 MW
DGKÇS bulunmaktadır. Modelleme çalışmasında alansal olarak bölgenin mevcut kirlilik
yükünün dışında DGKÇS arka plan noktasal emisyon kaynağı olarak değerlendirilmiştir.
bölgenin mevcut kirlilik yükü, projeden kaynaklanacak kirlilik ve diğer 2 adet DGKÇS'den
kaynaklanacak kirlilik yüklerinin belirlenen çalışma alanı içinde mevcut meteorolojik koşullar
altında ne şekilde yayılacağı ve bu yayılma sonucunda söz konusu kirleticilerin yaratacağı
muhtemel yer seviyesi konsantrasyon değerleri incelenmiştir. Hazırlanan Emisyon dağılım
Modelleme Raporu Ek-18'de sunulmuştur.
V.2.18 Proje kapsamında yapılacak bütün tesis içi ve tesis dışı taşımaların trafik
yükünün ve etkilerinin değerlendirilmesi,
Santral yakıtı olarak kullanılacak doğal gazın tesise bir boru hattı vasıtasıyla
getirilecek olması nedeniyle, yakıt taşımak amacıyla araç kullanılmayacak olup, santralle ilgili
araç trafiği temel olarak personel taşımak amacıyla olacaktır. Söz konusu personel taşıma
araçlarının hareketleri mevcut bağlantı yolları ve tesis içi yollar ile sınırlı tutulacaktır.
100
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Ayrıca, araçların çevre arazilere girişleri yasaklanacak olup, tesisi çevreleyecek tel
örgü vasıtasıyla fauna türlerinin tesis alanına girerek hareket halindeki araçlardan zarar
görmeleri engellenecektir. Bu tedbirler çerçevesinde, projeden kaynaklanacak araç trafiğinin
olumsuz bir etki yaratması beklenmemektedir.
Proje kapsamında deniz trafiğine etki edecek herhangi bir faaliyet bulunmamaktadır.
V.2.19 Tesisin faaliyeti sırasında çalışacak personelin ve bu personele bağlı nüfusun
konut ve diğer teknik/sosyal altyapı ihtiyaçlarının nerelerde ve nasıl temin edileceği,
İşletme döneminde yaklaşık 221 kişinin çalışması planlanmaktadır. Proje kapsamında
çalışacak personel yakın yerleşim yerlerinden temin edilecektir. Dolayısıyla santralde
personelin barınması için ilave bir sosyal tesis planlanmamıştır. Personelin ve bu personele
bağlı nüfusun konut ihtiyaçı yakın yerleşim yerlerinden sağlanacaktır. İşletme personelinin
öğle tatilindeki yemek ve dinlenme ihtiyaçlarının karşılanması için ise bir kafeterya binası
mevcut olacaktır. Santral personelinin ulaşımı otobüslerle sağlanacaktır.
Tüm bu koşullar altında, özellikle uzak yerleşim bölgelerinden gelecek işçi olmaması
ve işletme personelinin çoğunluğunun yöre halkından sağlanacak olması dikkate alındığında,
projenin işletme aşaması süresince santrale en yakın yerleşim birimlerinde sosyal ve teknik
altyapı hizmetleri üzerinde ciddi bir olumsuz etki yaratması beklenmemektedir.
V.2.20.Projenin işletme aşamasındaki faaliyetlerden insan sağlığı ve çevre açısından
riskli ve tehlikeli olanlar,
Proje kapsamında yürürlükte bulunan mevzuata uygun hareket edilecek, insan ve
çevre sağlığı açısından en uygun yöntem ve teknolojiler uygulanacak ve gerekli tedbirler
alınacaktır. Bununla birlikte, projede çalışacak işçilerin sağlığı ve iş güvenlikleri ile ilgili tüm
önlemler alınacaktır. Buna göre, personel ve işçiler yapılacak işin gerektirdiği iş güvenliği
malzemeleri ile donatılacak ve bunların sağlık ve iş güvenliği kurallarına uygun şartlar altında
çalışmaları sağlanacaktır.
İşçi güvenliği konularında tüm risk ve tehlikeleri en aza indirmek için başta 6331 Sayılı
İş Kanunu olmak üzere yürürlükte bulunan ilgili mevzuatlara ve iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili
hükümlere uyulacaktır.
Proje kapsamında 30.06.2012 tarih ve 28339 Sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak
yürürlüğe giren 6331 Sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu” nda belirtilen hükümlere
uyulacaktır.
V.2.21.Proje alanında peyzaj öğeleri yaratmak veya diğer amaçlarla yapılacak saha
düzenlemeleri,
Proje Sahası’nda tesis üniteleri ve yollar dışında kalan sahalarda açık ve yeşil
alanların oluşturulması mümkün olabilecektir. Bu alanlar için yapılacak bitkilendirme
çalışması peyzaj planlama ilkeleri doğrultusunda olacaktır.
Peyzaj çalışmasında insan ve doğa arasında bir düzen kurulması amacıyla teknik,
ekonomik ve estetik koşullar içerisinde en uygun düzenlemenin yapılması amaçlanmıştır.
Santral sahasının inşaat aşamasında sıyrılacak olan bitkisel toprak peyzaj düzenleme amaçlı
101
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
bitkilendirmenin yapılacağı alanlarda kullanılacaktır. Tesisin işletilmesi sürecinde yapılacak
bitkilendirme çalışmaları alanın kullanımı dikkate alınarak yapılacaktır.
Santralın inşaat ve montajı tamamlandıktan sonra, sahanın tüm uygun alanları
yeşillendirilecektir. Bu amaçla, ofis ve müdüriyet binaları gibi mekânlarda çim ve süs bitkileri,
uzak mekanlarda ise her mevsim yeşil kalan ağaç fidanları kullanılacaktır.
Tesisin işletme sürecinde bitkiler için periyodik bakım dışında herhangi bir bakım
işlemi uygulanmayacağından, fazla bakım gerektirmeyen ve ekolojik toleransı yüksek olan
türlerin seçilmesine özen gösterilecektir. Bitkilendirmede ayrıca yörenin iklimsel özelliklerine
de dikkat edilecektir. Bitkilendirme çalışmalarının yılın uygun dönemlerinde yapılması,
bitkilerin sürekliliği için önemlidir.
V.2.22. Termik santralin verimi, açığa çıkan atık ısının miktarı, enerji kaybından (yakıtın
tamamının enerjiye dönüştürülememesinden kaynaklanan) dolayı atmosfere verilecek
ısının başka amaçla kullanılıp kullanılmayacağı,
Gaz türbini ve buhar türbinlerinin birleştirilmiş şekli olan kombine çevrim santralinde
elektrik, gaz türbinlerinin yanma odasında yakılan doğal gazın ısı enerjisinin türbin
kanatlarında kinetik enerjiye dönüştürülmesi ve bu enerjinin de jeneratörlerde elektrik
enerjisine dönüştürülmesiyle üretilmektedir.
Farklı iki aşamada gerçekleştirilen elektrik üretiminde kompresörde sıkıştırılan hava
ile karışan doğal gaz, gaz türbini yanma odalarında yanarak, gaz türbini ile aynı şaft üzerinde
bulunan jeneratörü çevirmekte ve birinci aşama elektrik üretimi sağlanmaktadır. Aynı anda
her bir gaz türbininin çevrimden çıkan egzoz gazı atık ısı kazanına iletilmekte ve sıcak egzoz
gazlarının ısı enerjisi ile atık ısı kazanı içinde bulunan suyun buharlaşması sağlanarak,
yüksek, orta ve alçak basınç ve sıcaklıktaki buhar elde edilmektedir. Isısını kaybeden egzoz
gazı bu aşamadan sonra santrali baca vasıtasıyla terk ederek atmosfere verilmektedir.
Atık ısı kazanından yüksek, orta ve alçak basınçta elde edilen su buharı, buhar
türbinlerine iletilerek, kanatların dönmesini sağlamakta ve böylece ikinci aşama elektrik
üretimi sağlanmaktadır. Bu şekilde de hiçbir ek yakıt kullanmadan ilave bir elektrik üretimi
yapılabilmektedir. Buhar türbininde iş gören buhar, enerjisini kaybedip türbin son
kademesinden sonra yoğuşarak, tekrar su fazına geçmekte ve kondenser olarak adlandırılan
tanka boşalmaktadır. Kondenser, yoğuşan bu suyu soğutma kulelerine göndermekte ve
kulelerde soğutulan su tekrar kondensere alınarak, kondenser suyunun soğutulması
sağlanmaktadır. Kondenser suyunun soğutulması kondenserdeki vakumun bozulmaması
açısından önemlidir, kondenserdeki vakum değerinin buhar türbini gücüne direkt etkisi vardır.
Kondenserden çıkan su tekrar atık ısı kazanına gönderilmekte ve böylece kapalı çevrim
tamamlanmış olmaktadır.
Kombine çevrim santrallerinde gaz türbin egzozundan çıkan ısının atık ısı
kazanlarında kullanılmasıyla ilave yakıt kullanılmadan buhar türbinleriyle verim %45
civarında iken yeni tesis kapsamında kullanılacak son teknoloji ile elektriksel verim %60
olarak hedeflenmiştir.
V.2.23.Sağlık koruma bandı için önerilen mesafe,
10.08.2005 Tarih ve 25902 Sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe girmiş
olan ‘İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına ilişkin Yönetmelik’ in 16. Maddesi uyarınca 1.
102
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Sınıf gayri sıhhi müesseseler etrafında sağlık koruma bandı mesafesi konulması mecburidir.
Buna göre sağlık koruma bandının mülkiyet sınırları dışında belirlenmemesi ve belirlenecek
bu alan içerisinde mesken veya insan ikametine mahsus yapılaşmaya izin verilmemesi
hususları esastır
Diğer taraftan anılan yönetmeliğin 15. Maddesi uyarınca söz konusu sağlık koruma
bandının büyükşehir belediye sınırları içerisinde belediyesince, valilik sınırları dahilinde kalan
alanlar için ise valilik tarafından oluşturulacak ‘inceleme kurulları’ tarafından tespitinin
yapılması söz konusudur. Söz konusu kurullarda Sağlık Bakanlığı’ da bir temsilci
bulundurduğundan, kurum temsilcisi incelemesini Sağlık Bakanlığı tarafından çıkartılmış olan
17.02.2011 gün ve 6359 sayılı ‘Çevre ve Toplum Sağlığını Olumsuz Etkileyebilecek
Gayrisıhhi Müesseselerin Etrafında Bırakılacak Sağlık Koruma Bandı Mesafesi Belirlenmesi
Hakkında Yönerge’ uyarınca belirlemektedir.
Yönetmeliğin 16. Maddesi ayrıca; Sağlık koruma bandı, inceleme kurulları tarafından
tesislerin çevre ve toplum sağlığına yapacağı zararlı etkiler ve kirletici unsurlar dikkate
alınarak belirlenir. Sağlık koruma bandı, sanayi bölgesi sınırı esas alınarak tespit edilir. ÇED
raporu düzenlenmesi gereken tesislerde bu rapordaki mesafeler esas alınır hükmünü amirdir.
Yukarıda açıklanan yasal mevzuat kapsamında yatırım için ilgili kurum tarafından
belirlenecek sağlık koruma bandı mesafesine uyulacaktır.
V.2.24.Diğer faaliyetler
Bu başlık altında Santralın soğutma suyunun denizden alınacak olması ve alınan
miktardaki suyun tekrar denize deşarj edilecek olması sebebiyle deniz ortamına olabilecek
etkiler ve alınacak önlemler belirtilmiştir.
Soğutma suyunun deşarjı sebebiyle deniz suyu sıcaklığında olabilecek değişim,
seyrelme çalışmaları ile değerlendirilmiştir Buna göre, soğutma suyu deşarjı sonrasında
yüzeyde meydana gelecek sıcaklık değişiminin, SKKY Tablo 23’te verilen sınır değerleri
aşmayacağı tespit edilmiş olup, deniz ekolojisi üzerinde olumsuz bir etki beklenmemektedir.
Söz konusu soğutma suyu sistemi, ilgili mevzuat çerçevesinde deniz ortamına ve yöre
balıkçılığa herhangi bir zarar vermeyecek şekilde projelendirilmiştir. Projenin deniz
ekosistemine etkileri konusunda hazırlatılan Hidrobiyoloji Raporu eklerde sunulmuştur (Bkz.
Ek-19).
103
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
V.3. Projenin Sosyo - Ekonomik Çevre Üzerine Etkileri
V.3.1. Projeyle gerçekleşmesi beklenen gelir artışları, yaratılacak istihdam imkanları,
nüfus hareketleri, göçler, eğitim, sağlık, kültür, diğer sosyal ve teknik altyapı hizmetleri
ve bu hizmetlerden yararlanma durumlarında değişiklikler vb.
Bilindiği üzere enerji, hayat kalitesini iyileştiren, ekonomik ve sosyal ilerlemeyi
sağlayan en önemli faktördür. Ancak, artan enerji fiyatları, küresel ısınma ve iklim değişikliği,
dünya enerji talebindeki artış, hızla tükenmekte olan fosil yakıtlara bağımlılığın yakın
gelecekte devam edecek olması, yeni enerji teknolojileri alanındaki gelişmelerin artan talebi
karşılayabilecek ticari gelişimden henüz uzak oluşu, ülkelerin enerji arz güvenliği
konusundaki kaygılarını her geçen gün daha da artırmaktadır.
Bu gelişmelere ek olarak, 2008 ortalarında ABD’de başlayan mali krizin küresel
ölçekteki yansımaları sebebiyle yeni yatırımların neredeyse durma noktasına geldiği,
yatırımlar için düşük maliyetli kredi bulma olanaklarının çok zorlaştığı, sürekli dalgalanan
petrol, doğal gaz ve malzeme fiyatlarının piyasaya hâkim olduğu, sanayi üretimlerinde büyük
düşüşlerin yaşandığı bir ortam da yaşanmaktadır. Halen etkileri sürmekte olan bu gelişmeler,
tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de elektrik talebini azaltmış, üretim sektöründe faaliyet
gösteren kurum ve kuruluşların önlerini görmelerinde zorluklar yaratmaktadır. Ancak talep
azlığı, kriz öncesi ülkemizde beklenen elektrik arz problemini, bir diğer deyişle programlı
elektrik kesintilerini ertelemiş, kriz sonrası talebi karşılayacak yatırımlar için zaman
kazanılmasını sağlamıştır.
Bunlara rağmen orta ve uzun vadede, dünyadaki nüfus artısı, sanayileşme ve
kentleşme, doğal kaynaklara ve enerjiye olan talebi şüphesiz arttırmaktadır. Yapılan
projeksiyon çalışmaları, mevcut enerji politikalarının devamı halinde, 2030 yılında dünya
enerji talebinin, ortalama yıllık %1.8’lik artışlarla, bugüne göre % 50 daha fazla olacağına
işaret etmektedir. Bu büyük talep artısının yüzde 85’inin, ekonomik büyüme oranları yüksek
(yıllık ortalama %5,2) öngörülen ve hızlı nüfus artıs oranına sahip OECD-dısı ülkelerde
(özellikle Çin ve Hindistan’da), yıllık ortalama % 2,5’luk bir değerle, oluşacağı
hesaplanmaktadır. Yıllık gayrisafi yurt içi hâsıla (GSYH) artıs ortalaması %2,3 olan OECD
ülkelerinde ise yıllık ortalama %0,7’lik artışlar beklenmektedir.
V.3.2. Çevresel Fayda-Maliyet Analizi
03.07.2009 Tarih ve 27277 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren
Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği Geçici 3. Maddesinin 1.fıkrasında;
“Hava Kalitesinin Korunması Yönetmeliğine göre emisyon izni alma yükümlülüğü bulunan
ancak bu yükümlülüğünü yerine getirmeyen ve 31/12/2007 tarihine kadar iş termin planı ile
birlikte bu madde kapsamında yetkili mercie başvuru yapmış olan, hava kalitesi modelleme
raporları ile birlikte ölçüm cihazlarının (istasyonlarının) alımı konusunda sipariş verildiğine
dair bilgi ve belgeleri Valilik kanalı ile Bakanlığa sunan ve en geç 31/12/2008 tarihine kadar
hava kalitesi ölçüm cihazlarının (istasyonlarının) alımına, montajına ve ölçümlere başlayan
ve iş termin planları Bakanlıkça uygun görülen tesisler, tesis etki alanında Ek-2'de yer alan
hava kalitesi sınır değerlerini sağlayarak faaliyet gösterecek şekilde her türlü önlemi almakla
ve 31/12/2011 tarihine kadar iş termin planında yer alan işleri tamamlamak suretiyle emisyon
izni almak için emisyon izin dosyası hazırlayarak yetkili mercie başvurmakla yükümlüdürler.
31/12/2008 tarihine kadar sürekli hava kalitesi ölçüm cihazlarının (istasyonlarının) montajını
tamamlamamış ve/veya ölçüm işlemlerine başlamamış olan tesisler bu madde kapsamında
değerlendirilemez.” denilmektedir.
104
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
2. fıkrasında ise; “Bu tesisler faaliyetlerini, yukarıda belirtilen süreler içinde, tesis etki
alanında Ek–2'de yer alan hava kalitesi sınır değerlerinin sağlanması ve hava kalitesinin
ölçüm cihazları (istasyonları) ile sürekli izlenerek ölçüm sonuçlarının kayıt altına alınması ve
Valiliğe düzenli bildirimde bulunulması koşulu ile, iş termin planlarına bağlı olarak
sürdürebilir.” denilmektedir.
Söz konusu Maddenin 3. fıkrasında; “Tesis etki alanında Ek–2'de yer alan hava
kalitesi sınır değerleri sağlanamadığı takdirde 23, 30, 31 ve 32.'nci maddede yer alan
hükümler uygulanır. Hava kalitesi ile ilgili kritik koşulların ortaya çıkması halinde 29 uncu
madde ile ilgili hükümler geçerlidir.” ifadesi yer almaktadır.
Bu madde ile emisyon sınır değerlerini sağlayamayan santrallerin, iş termin planı
sunulması başta olmak üzere Yönetmelikte belirtilen hususların sağlanması koşulu ile
yönetmelikte ön görülen süreler içerisinde çalıştırılmasına olanak tanınmıştır.
AB uyum sürecinde Bazı Sıvı yakıtların Kükürt Oranının Azaltılmasına Yönelik
99/32/EC sayılı (2005/33/EC ile tadil) Direktifin amacı, bazı sıvı yakıtların (ağır fuel-oil, dizel,
denizcilikte kullanılan sıvı yakıtlar gibi) yanmasından kaynaklanan SO2 emisyonlarının çevre
ve insan sağlığına olan olumsuz etkilerinin azaltılmasıdır. %1’den az kükürt içeren sıvı
yakıtların sanayide ve ısınmada kullanılabileceğini belirtmekte, kükürt içeriğinin
%1’den fazla olması durumunda ise desülfürizasyon tesisi kurulmasını zorunlu
kılmaktadır.
Söz konusu Direktifin yakma tesislerinde kullanılan ağır fuel-oile ilişkin yasaklama
getiren 3. maddesi ise; SO2 emisyonlarının azaltılması için 1 Ocak 2003 tarihinden
itibaren kükürt içeriği %1’den fazla olan ağır fuel-oil kullanımını yasaklamaktadır.
Ancak, aynı maddede (madde 3.2) yakma tesisleri için bazı istisnalar getirilmekte olup, bu
istisnalara göre; yeni yakma tesisleri için AB’nin “Büyük Yakma Tesislerinden Kaynaklanan
Emisyonlarının Sınırlandırılması (LCP) Direktifinde” SO2 emisyonları için verilen limit
değerlerin aşılmaması, mevcut tesisler için ise 1700 mg/Nm3 sınır değerinin aşılmaması
koşuluyla kükürt içeriği %1’i aşan ağır fuel-oil kullanımına izin verilmektedir.
Mevcut yakma tesisleri için getirilen limit değerler aşağıda belirtildiği gibidir.
-
Isıl gücü 50 MW ve daha büyük olan, 300 MW’dan küçük tesislerde 1700 mg/Nm3
-
Isıl gücü 300 MW ve daha büyük olan, 500 MW’dan küçük tesislerde 1700–400
mg/Nm3 (lineer azalma)
-
Isıl gücü 500 MW’dan büyük olan tesislerde 400 mg/Nm3
Ambarlı 3x110 MW kurulu gücündeki 1, 2 ve 3. Ünitelerin verimliliği %35 olup ısıl gücü
yaklaşık 940 MWt olmaktadır. 1, 2 ve 3. Üniteleri için 99/32/EC sayılı Yönetmelikte öngörülen
400 mg/Nm3 sınır değerinin aşılmaması için Baca Gazı Kükürt Arıtma (BGD) tesisi yapılması,
yakıt veya teknoloji dönüşümü gerekmektedir.
8 Haziran 2010 tarih ve 27605 sayılı Resmi gazetede yayınlanan, Büyük Yakma
Tesisleri Yönetmeliği, Geçici Madde 3’te “ 1/6/1987 tarihinden önce, faaliyet öncesi veya
faaliyet sonrası için herhangi bir izin almış olan tesisler, tesis işletmecisi tarafından; bu
Yönetmeliğin yayım tarihinden itibaren bir yıl içinde 31/7/2011 tarihinden 31/12/2019
tarihine kadar tesisin 20.000 saatten fazla çalıştırılmayacağının yazılı olarak taahhüt
edilmek suretiyle yetkili mercie başvurulması ve her yıl 31 Ocak tarihine kadar yetkili
105
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
mercie, tesisin kalan işletme ömrü için izin verilen, kullanılan ve kullanılmayan süreyi belirten
kaydı sunması koşulları ile 10, 11, 12 ve 13 üncü maddelerde belirtilmiş olan emisyon sınır
değerlerine uymaktan muaftırlar.” denmektedir.
Yukarıdaki açıklamalardan da anlaşılacağı üzere ülkemizde halen yürürlükte olan SKHKKY
kapsamında yapılacak yatırımlar ile 99/32/EC sayılı direktife de uyum sağlanabilecek olup;
Bu çerçevede düşük kükürt içeren gaz/sıvı yakıt kullanımı, teknoloji dönüşümü ve BGD
Tesisi yapımı seçenekler olarak ortaya çıkmaktadır.
V.3.3. Projenin gerçekleşmesine bağlı olarak sosyal etkilerin değerlendirilmesi.( Proje
Alanı ve Etki Alanındaki tarım, hayvancılık, balıkçılık, arıcılık vb. faaliyetlere etkileri,
projenin inşası ve işletmesi aşamasında çalışacak insanlar ile yerel halk ilişkileri,
bunların insan yaşamı üzerine etkileri ve Sosyo-Ekonomik Açıdan Analizi, uygulamaya
geçirilecek sosyal sorumluluk projeleri)
Ambarlı Fuel-Oil Termik Santrali; Kuruluş çalışmalarına 1964 senesinde başlanmış,
ilk ünitesi 1967’de, diğer üniteleri de 1970-71’de faaliyete geçmiştir. Toplam beş ünitesi olan
Ambarlı Termik Santrali’nin kurulu gücü 630 MW'tır. Santral tam kapasite ile çalıştığı zaman
günde 14 milyon, yılda 4-4,5 milyar kilowat saat elektrik enerjisi üretmektedir.
TÜPRAŞ, ATAŞ ve Aliağa rafinerilerinden getirilen fuel-oil ile çalışan santral, kurulu
güç bakımından Demirköprü Hidroelektrik Santralının ardından Keban Hidroelektrik Santralı
ile birlikte Türkiye’nin ikinci büyük santralidir. Üretilen elektrik enerjisi bakımından ise
Keban’dan sonra ikinci sırada gelir. Ambarlı’ da üretilen elektrik enerjisi Trakya’ya ve
İstanbul’a iletilmektedir.Tesisin, Toplam Teorik Üretimi 5.518.800 MWh'tir. Ambarlı Doğal
Gaz ve Kombine Çevrim Santrali; 1988 yılında işletmeye açılmış ve 2.600.000 m2’lik bir saha
üzerinde kurulmuştur. Santralin gücü 1350 MW olup üç blok halindedir.Santral,bir kombine
bloğunda,iki gaz türbini ve bir buhar türbini ile 450 MW baz yük çıkışına sahiptir.150C ortam
sıcaklığı ve soğutma suyu sıcaklığında % 51.37 verim ile net 442 MW garanti edilmiştir.
Tesiste, 2010 yılında toplam 7.850.775 MWh elektrik üretimi yapılmıştır.
Büyükbaş Hayvancılık
İstanbul’da hayvancılık daha çok Silivri, Çatalca, Kartal,Ümraniye, ilçelerinde yapılmaktadır.
CİNSİ
Sığır
Saf Kültür Irkı
Kültür Melezi
Yerli ırk
Toplam
Manda
MİKTARI
10.135
42.887
4.329
57.351
7.027
Küçükbaş Hayvancılık
Bölgede koyun, keçi, gibi küçükbaş hayvanlar yetiştirilmektedir
CİNSİ
Koyun
Kıl Keçisi
Toplam
MİKTARI (baş)
73.057
8.524
81.581
Su Ürünleri
106
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
BALIKÇILIK
Ürünün Cinsi
Deniz Balıkları Miktarı
Tatlısu Balıkları Miktarı
Diğer Deniz Ürünleri Miktarı
Kültür Balıkları Miktarı
Üretim Miktarı (ton)
37.460,3514
622,425
565,014
100
Arıcılık
CİNSİ
Eski Tip Kovan
Yeni Tip Kovan
Toplam
MİKTARI
1.375
42.560
43.935
Hayvansal
Ürünün Cinsi
Miktarı
Bal
Bal mumu
721,360 (kg)
38,181 (Kg)
Kaynak: İstanbul Tarım İl Müdürlüğü
Tarım İl Müdürlüğü verilerine göre yıllık 119.228 ton süt, 10.701 ton et, 33.707,94 ton
yapağı ve 4.673 ton kıl üretimi gerçekleştirilmiştir.
Bölüm VI: İşletme Faaliyete Kapandıktan Sonra Olabilecek ve Süren Etkiler ve Bu
Etkilere Karşı Alınacak Önlemler:
Termik santrallerin ekonomik ömürlerinin 25–30 yıl civarında olduğu düşünüldüğünde,
10–15 yıldan daha fazla çalışabilecek santrallerde yapılan revizyonlarda verim artırıcı ve
maliyetleri düşürücü çözümlere öncelik verilmesi önem göstermektedir. Ancak ekonomik
ömrünü dolduran veya doldurmaya yakın santrallerde ünitelerin yeni teknolojiye göre
yenilenmeleri (yeniden yapılmaları) kaçınılmaz olmaktadır. İşletmenin tamamen kapatılması
yönünde karar alınması durumunda; ıslah çalışmaları santral sahasını ve denizel ortamı da
içine alacak şekilde yapılacaktır. Arazi ıslahı ve rehabilitasyon çalışmalarında tesis
alanındaki makine ekipman tamamen kaldırılarak mevcut arazi ile uyumlu hale getirilecektir.
Saha düzenlemesinde yapılacak dolgu çalışmalarında yüzey drenajına dikkat edilecektir.
Denizel ortamdaki soğutma suyu hatları zamanla deniz tabanında flora fauna tarafından
oluşturulan habitatın bozulmaması için çıkarılmayacaktır.
VI.1. Rehabilitasyon ve Reklamasyon Çalışmaları,
Faaliyet sonlandırıldıktan sonra ekipmanların sökümünü müteakip ve binaların yıkımına
geçilecektir. Arazi ıslah çalışmalarında alan mevcut topoğrafya ile uyumlu hale getirilecektir.
Arazi ıslahı çalışmalarında yağışlar ile oluşabilecek birikme ve yüzey akışının önlenmesi için
drenaj kanalları ve hendekler açılarak yüzey drenajı kontrol edilecektir. Arazide gerekli dolgu
ve düzenlemelerin ardından hazırlanacak bir peyzaj programı dahilinde, yörenin iklim ve
toprak özelliklerine uygun bitkilerin seçilmesi suretiyle yeşillendirme yapılacaktır.
VI.2. Mevcut Su Kaynaklarına Etkiler
Faaliyetlerinin sona ermesinden sonra, Marmara Denizinden alınan soğutma suyu ve
Azatlı mevkiinden 15 km'lik hatla getirilen yeraltı suyu kullanımı sonlandırılacaktır. Arazi
107
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
ıslahının yüzey drenajını kontrol edilerek yapılacak olmasından dolayı yer altı sularının ve
arazinin kıyıda olmasından dolayı denizin kirlenmesi önlenmiş olacaktır. Santralin sökümü
sırasında herhangi bir proses suyunun deşarjı söz konusu olmayacaktır.
VI.3. Olabilecek Hava Emisyonları
İşletmenin faaliyetinin sona ermesinden sonra atmosfere herhangi bir emisyon
bırakılması söz konusu değildir. Ancak santralin sökümü sırasında ortama az da olsa
hatlarda kalan doğalgaz çıkışı olabilecektir. Santralin sökümü sırasında olası toz emisyonları
ve rüzgar erozyonunun oluşmaması için söküm yerinin etrafına perdeleme yapılacaktır. Bu
şartlar altında gerekli önlerlerin alınarak çalışma yapılması durumunda hava kalitesi üzerine
olumsuz bir etki olmayacaktır.
Bölüm VII: Projenin Alternatifleri
(Bu bölümde yer seçimi, santralin teknolojisinin, alınacak önlemlerin ve alternatiflerin
karşılaştırılması yapılacak ve tercih sıralaması belirtilecektir.)
Marmara Bölgesi Türkiye’nin nüfus yoğunluğu en fazla olduğu, gelişmiş bir sanayi
bölgesidir. İstanbul Türkiye’nin en büyük ve dünyanın sayılı anakentlerinden birisi olup son
yıllarda sanayinin yanı sıra ticaret, finans ve turizm açısından da önemli gelişmeler
göstermiştir. Dolayısıyla güvenilir elektrik arzı hayati önem kazanmıştır.
Ambarlı bölgesi İstanbul’un enerji kalbi konumundadır. 1967–1970 yılları arasında
işletmeye açılan fuel-oil yakıtlı 1, 2 ve 3. Üniteler, 40 yılı aşan süredir kullanılarak ekonomik
ömrünü doldurmuş, eskiyen ve bugün kullanılmayan klasik termik çevrime dayanan
teknolojisiyle verimsiz çalışan, yüksek maliyetli enerji üretimi yanında, nüfus yoğunluğu
gittikçe artan anakent ve bölge için hava kirliliği açısından önemli çevre sorunları
oluşturmaktadır.
Proje ile mevcutta işletilmekte olan fuel-oil yakıtlı elektrik üretim santralinin 1. 2. ve 3.
ünitelerinin yakıt sistemlerinin çift yakıt sistemine (doğalgaz+motorin) dönüştürülmesi ve
kapasite artışı planlanmaktadır.
Proje kapsamında mevcut durumda 1. 2. ve 3. ünitelerin bulunduğu alan kullanılacaktır.
Bu nedenle ilave arazi maliyeti bulunmamaktadır. Sahanın tüm mülkiyeti Elektrik Üretim
A.Ş’ye aittir.
Bölüm VIII: İzleme Programı ve Acil eylem Planı.
VIII.1.Faaliyetin inşaatı için önerilen izleme programı, faaliyetin işletmesi ve işletme
sonrası için önerilen izleme programı ve acil müdahale planı,
Proje kapsamında 17.07.2008 Tarih ve 26939 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak
yürürlüğe giren “ÇED Yönetmeliği” (30.06.2011 Tarih ve 27980 Sayılı değişiklik) uyarınca,
proje sahibi veya yetkilisi, “ÇED Olumlu” kararını aldıktan sonra yatırımın başlangıç, inşaat,
işletme ve işletme sonrası dönemlerine ilişkin yürütülecek faaliyetlerin, ulusal çevre
mevzuatına uygunluğunun kontrol edilmesi amacıyla, bir çevre izleme programı yürütmekle
yükümlüdür. İzleme çalışmalarına ilişkin raporların T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığına
iletilmesi yine aynı yönetmelik maddesi gereğince zorunludur.
Proje kapsamında inşaat aşaması söz konusudur. Elektrik üretim santralinin 1. 2. ve
3. ünitelerinin yakıt sistemlerinin çift yakıt sistemine (doğalgaz+motorin) dönüştürülmesi ve
108
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
kapasite artışı planlanmaktadır. İzleme Raporları 18.12.2009 Tarih ve 27436 Sayılı Resmi
Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yeterlik Tebliği Ek-4’te yer alan İzleme Raporları
Formuna; İnceleme Değerlendirme Toplantıları sonucunda T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı
tarafından belirlenecek periyotlarda, T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na verilecektir.
Projenin izleme çalışmaları kapsamında aşağıdaki konularla ilgili izleme çalışmaları
yapılması önerilmektedir:
İşletme Aşaması
Bu aşamada, yatırımın işletme ve işletme sonrası dönemlerine ilişkin hazırlanacak
raporlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na sunulacaktır. Projenin ÇED Raporu’na göre
düzenlenmiş “Çevre Yönetim ve İzleme Alanı”nın ve ÇED Raporu’na uyulup uyulmadığının
kontrol ve denetimi İstanbul Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü tarafından yapılacaktır.
İşletme Sonrası Dönemi
Faaliyetin sona ermesinden sonra yüzeysel veya yeraltı sularına herhangi bir etki söz
konusu olmayacaktır. Aynı şekilde, faaliyetin sona ermesinden sonra herhangi bir kirlilik
kaynağı bulunmayacağından bu aşamada herhangi bir izleme yapılması öngörülmemiştir.
Proje kapsamında hazırlanan acil müdahale planı Ek-21’de sunulmuştur.
VIII.2. ÇED Olumlu Belgesinin verilmesi durumunda, Yeterlik Tebliği’nde “Yeterlik
Belgesi alan kurum/kuruluşların yükümlülükleri” başlığının ikinci paragrafında yer alan
hususların gerçekleştirilmesi ile ilgili program.
Mülga Çevre ve Orman Bakanlığı tarafından 18 Aralık 2009 tarih ve 27436 sayılı
resmi gazete ile yayımlanarak yürürlüğe giren Yeterlik Belgesi Tebliği, Yeterlik belgesi alan
kurum/kuruluşların yükümlülükleri, Madde-9, 4. ve 5. Bendinde verilen hususlara uyulacaktır.
Yeterlik belgesi alan kurum/kuruluşların yükümlülükleri
MADDE 9 –
(4) ÇED Olumlu Kararı verilen projelerle ilgili proje sahibi, bu Tebliğ kapsamında
yetkilendirilmiş kurum/kuruluşlardan herhangi birine, yatırımın başlangıç ve inşaat
dönemlerinde belirtilen taahhütlerin yerine getirilip getirilmediğini, yatırımın işletmeye
geçişine kadar proje sahasına giderek, yerinde izleme kontrolünü yaptırmakla yükümlüdür.
İlgili ÇED Daire Başkanlıkları, proje sahibi tarafından yetkilendirilmiş kurum/kuruluşu bu
Tebliğin Ek-4 formuyla Daire Başkanlığına bildirir. Proje sahibi tarafından yetkilendirilen
kurum/kuruluş, bu Tebliğin Ek-4’ünde yer alan ÇED Raporlarında Verilen Taahhütlere Ait
Yatırımın İnşaat Dönemi İzleme-Kontrol Formunu doldurarak Nihai ÇED Raporunda belirtilen
izleme-kontrol süreleri sonundan itibaren yirmi iş gününde Bakanlığa iletmekle yükümlüdür.
Kurum/kuruluşun yeterlik belgesinin iptal edilmesi veya kuruluşun kapanması halinde, bu
durumun proje sahibine bildirilmesinden itibaren bir ay içerisinde, proje sahibi yeterlik belgesi
almış diğer kurum/kuruluşlardan herhangi biriyle sözleşme yaparak Bakanlığa bildirmekle,
ilgili kurum/kuruluş bu Tebliğin Ek-4 ÇED Raporlarında Verilen Taahhütlere Ait Yatırımın
İnşaat Dönemi İzleme-Kontrol Formunu doldurarak Nihai ÇED Raporunda belirtilen izlemekontrol süreleri sonundan itibaren yirmi iş gününde Bakanlığa iletmekle yükümlüdür.
(5) ÇED Raporlarında Verilen Taahhütlere Ait Yatırımın İnşaat Dönemi İzleme-Kontrol
Formunda belirtilen hususların, Nihai ÇED Raporundaki taahhütlerle ve proje alanındaki
verilerle uyuşması zorunludur.
109
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Proje kapsamında ÇED Olumlu Kararı verildikten sonra yatırımın başlangıç ve inşaat
dönemlerinde izleme kontrolu çalışmaları yapılacaktır.
Bölüm IX. Sonuçlar
(Yapılan tüm açıklamaların özeti, projenin önemli çevresel etkilerinin sıralandığı ve projenin
gerçekleşmesi halinde olumsuz çevresel etkilerin önlenmesinde ne ölçüde başarı
sağlanabileceğinin belirtildiği genel bir değerlendirme, proje kapsamında alternatifler arası
seçimler ve bu seçimlerin nedenleri )
Proje, İstanbul ili, Avcılar ilçesi, Ambarlı mevkii’nde, Elektrik Üretim A.Ş. uhdesinde
işletilmekte olan fuel-oil yakıtlı elektrik üretim santralinin 1. 2. ve 3. ünitelerinin yakıt
sistemlerinin çift yakıt sistemine (doğalgaz+motorin) dönüştürülmesi ve kapasite artışı
projesidir.
Proje kapsamında fuel-oil yakıtlı 1. 2. ve 3. ünitelerin yerine toplam 1400 MW e kurulu
gücünde ana yakıt olarak doğal gaz, yardımcı yakıt olarak motorin kullanacak çift yakıtlı
kombine çevrim santrali (DGKÇS) planlanmaktadır. DGKÇS net veriminin %60 olması
planlanmaktadır. Tesisin ısıl gücü 2333 MW t’dir.
Ambarlı Termik Santral Sahası içerisinde bulunan 4. ve 5. Ünitelerin doğal gaza
dönüşüm ve rehabilitasyon işlemleri tamamlanmış olup, (2x408 MW) toplam 816 MW
yükseltilmiş ve 21 Kasım 2013 tarihi itibariyle de işletmeye alınmıştır.
Mevcut tesisler için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumundan alınan Üretim Lisansı Ek8’de sunulmuştur.
Proje kapsamında mevcut durumda 1. 2. ve 3. ünitelerin bulunduğu alan kullanılacaktır.
Bu nedenle ilave arazi maliyeti bulunmamaktadır. Sahanın tüm mülkiyeti Elektrik Üretim
A.Ş’ye aittir.
Proje alanını gösterir yer bulduru haritası, topoğrafik harita ve uydu görüntüsü eklerde
sunulmuştur (Bkz. Ek-1, Ek-2, Ek-3A).
İstanbul Büyükşehir Belediyesi sınırları dahil, Avcılar Belediyesi sınırları içerisinde
Marmara sahilinde bulunan Ambarlı Fuel-oil Santrali 1. ve 2. üniteler Şubat 1967’de, 3. ünite
Ağustos 1970’de, 4. ve 5. üniteler Aralık 1970 ve Eylül 1971 yılında olmak üzere toplam
(3x110 MW + 2x150 MW) 630 MW kurulu kapasiteyle işletmeye alınmıştır. Santral,
kurulduğu zaman diliminde Türkiye’nin en büyük elektrik üretim tesisidir.
Ambarlı Fuel-oil Termik Santrali 1. 2. ve 3. üniteleri; buhar kazanının açıkta olduğu
sahra tipinde, yakıtın (gaz türbini olmadan) kazanda brülörler yardımıyla yakıldığı, türbin giriş
sıcaklığı 538°C olan, tekrar kızdırmalı, soğutmalı deniz suyu kullanılan, % 36 verimli ve
buhar çevrimli, klasik termik santral tarzında yapılmıştır.
Ünitelerin 40 yılı aşkın süredir kullanılmaları, santralin; kazan, türbin, kondensör vb.
ana ekipmanlarında ve yardımcı ekipmanlarında yıpranmalara bağlı arıza ve duruşlara
neden olmaktadır.
İşletmede kullanılan fuel-oil, sahilin 900 m açığında bulunan bir platforma yanaşan
tankerlerden temin edilmektedir. İşletmenin toplam yakıt depolama kapasitesi 102.500 ton
olup, platform ile ana yakıt tankları arasındaki boru hattı Ø 16”, 1800 m uzunluğunda ve
Taşıma kapasitesi 800 – 900 ton / saat taşıma kapasitesindedir.
110
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
Ambarlı Termik Santrali'nde mevcut durumda kullanılan doğalgaz Ukrayna üzerinden
Türkiye’ye gelmekte ve doğalgaz hattı santral sahasının hemen yanından geçmektedir. Bu
doğalgaz hattı halen Ambarlı'da bulunan doğalgaz kombine çevrim santrali ile doğal gaz
kombine çevrim santraline dönüştürülerek deneme çalışmaları başlatılan 4. ve 5. üniteleri
beslemektedir. 1.583.623 m3/saat kapasiteye sahip BOTAŞ doğalgaz hattının boru çapı 36’’,
basıncı ise 36–75 barg arasındadır.
Halihazırda kullanılan doğalgaz RMS-A istasyonları 180.000m3/saat+300.000m3/saat
olmak üzere toplam 480.000m3/saat olup, bu kapasite Ambarlı Fuel-oil Santrali 1. 2. ve 3.
üniteleri için yeterli değildir.
Doğal gaza dönüştürülecek fuel oil 1, 2 ve 3 no.lu ünitelerin nominal ihtiyacı yaklaşık
270.000 m3/saat olarak düşünüldüğünde toplam doğal gaz ihtiyacı mevcut Ambarlı doğal gaz
ve doğal gaza dönüşümü yapılan fuel oil 4. ve 5. üniteler dahil yaklaşık 750.000 m 3/saattir.
BOTAŞ mevcut hattı kapasitesi uygundur.
Santralda doğal gaz yakıtına dönülmesinden sonra yılda yaklaşık 1,7 milyar m3
doğal gaz kullanılacaktır. Mevcut santralın hemen yanında, Ambarlı Doğal Gaz Kombine
Çevrim Santralı ( Ambarlı-A Santralı ) ile 4. ve 5. Ünitelerden oluşan Doğal Gaz Kombine
Çevrim Santralı (Ambarlı-B Santralı) bulunmakta olup, her iki santral için BOTAŞ'a ait
sırasıyla 300.000 m3/saat ve 180.000 m3/saat’lik doğal gaz istasyonu mevcuttur. Projenin
hayata geçmesiyle birlikte 1,2 ve 3. Ünitelerin ihtiyacına göre yeni yapılacak doğal gaz
istasyonundan yakıt sağlanacaktır. Santralın 1. 2. ve 3. ünitelerinin yakıt dönüşümü
tamamlandıktan sonra yılda 700.000 ton fuel-oil kullanımı önlenmiş olacaktır.
Çevre kirliliği ile ilgili sorunları ve bölgenin artan enerji talebini önemli ölçüde çözmek
ve bunu yaparken mevcut imkânlardan da azami ölçüde yararlanmak için, Ambarlı Fuel-oil
Santrali 1. 2. ve 3. ünitelerinde iyileştirme ve yenileme yatırımlarına gereksinim vardır.
Ambarlı tesisleri, İstanbul'un Avrupa Yakası'nda, Avcılar ilçesi, Ambarlı mevkiinde yer
almaktadır. Kurulu bulunduğu yer itibarı ile Ambarlı limanına, E5 karayoluna çok yakın bir
konumdadır. E5 karayolu Avcılar bağlantısından 2 km içeride Marmara Denizi'nin kuzey
sahilinde bulunmaktadır. Proje sahası ve çevresi, düz bir topoğrafya sergilemektedir. Santral
sahasında arazi kotu deniz seviyesine göre +5.00 m'dir.
Elektrik Üretim A.Ş.’ye ait toplam 126.239,91m2’ lik alanda bulunan fuel-oil 1 - 2 ve 3.
üniteleri kapsayan alanda çalışma yapılacaktır. Proje alanı içerisinde mevcut bulunan fuel-oil
1, 2, 3 no'lu üniteleri 16.500 m2, şalt sahası 16.000 m2, fuel-oil tankları 14.000 m2, idare
binası 1500 m2 alan kaplamaktadır. İdare binası 2 katlı olup 10 m yüksekliktedir.
Bölüm X. Halkın Katılımı
(Projeden etkilenmesi muhtemel yöre halkının nasıl ve hangi yöntemlerle bilgilendirildiği,
proje ile ilgili halkın görüşlerinin ve konu ile ilgili açıklamalar,)
Projeye ilişkin ÇED yönetmeliğinin 9. maddesi gereğince, ÇED sürecine halkın
katılımını sağlamak, faaliyet hakkında bilgilendirmek, görüş ve önerilerini almak amacıyla
gerçekleştirilmesi gereken Halkın Katılımı Toplantısının İstanbul ilinde 15.08.2013 tarihinde
yapılmasına T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı 10.07.2013 Tarih ve 11447 Sayılı yazısı ile
karar verilmiştir.
ÇED yönetmeliği 9. Maddesi gereğince toplantı tarihini, saatini, yerini ve konusunu
111
E.Ü.A.Ş. GENEL MÜDÜRLÜĞÜ
AMBARLI FUEL-OİL I-II-III ÜNİTELERİNİN ÇİFT YAKITLI
(DOĞALGAZ+MOTORİN) K.Ç.S. (1400MWe/2333 MWt)
DÖNÜŞTÜRÜLMESİ VE KAPASİTE ARTIŞI PROJESİ
ÇED RAPORU
belirten ilan, biri yerel gazete olan 30.07.2013 tarihli İstiklal Gazetesi, diğeri ulusal düzeyde
yayımlanmakta olan Milat Gazetesi’nde yayımlatılmıştır.
Projeyi duyurmak, proje ile ilgili bilgi vermek ve halkın görüşlerini almak amacıyla
Halkın Katılımı Toplantısı E.Ü.A.Ş. Fuel-Oil Sosyal Sitesi Deniz Lokalinde 15.08.2013
tarihinde saat : 11:00'de yapılmıştır. Toplantıya T.C. İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik İl
Müdürlüğü’nden uzmanlar, faaliyet sahibi E.Ü.A.Ş. yetkilileri, bölge halkı katılmış ve yeterli
katılım sağlanarak toplantı gerçekleştirilmiştir. Bölge halkının toplantı öncesinde
bilgilendirmek amacıyla hazırlanan broşürler dağıtılmıştır. Proje kapsamında mevcut durum
ve teknoloji değişikliği ile kapasite artışı durumu hakkında bölge halkına bilgi verilmiştir.
Konuyla ilgili olarak, ÇED raporu formatı halkın görüş ve önerileri de dikkate alınarak
hazırlanmıştır.
Ekler:
(Raporun hazırlanmasında kullanılan ve çeşitli kuruluşlardan sağlanan bilgi, belge ve
tekniklerden rapor metninde sunulamayanlar)
Notlar ve Kaynaklar:
ÇED Raporunu hazırlayanların tanıtımı (Adı Soyadı, Mesleği, 1 kişi için 1 sayfayı
geçmeyecek şekilde hazırlanmış kısa özgeçmiş, Referansları ve Rapordan sorumlu
olduğunu belirten imzası) (bilgilenme kapsam ve özel format belirleme toplantısında
komisyon tarafından ÇED Başvuru Dosyasını hazırlayan çalışma grubuna Su Ürünleri
Mühendisi, Makine Mühendisi ve Kimya Mühendisi tarafından katkı sağlanması uygun
görülmüştür.)
112
Download

elektrik üretim a.ş. genel müdürlüğü