2011-2013
içindekiler
Genel Müdür’ün Sesi
Sürdürülebilirlik Hedefleri
Sektörel Öncülük
Kurumsal Yönetişim Anlayışı
33-39
Organizasyonel Yapı
Etik Yönetim Anlayışı
Kurumsal Risk Yönetimi
64-67
Çevresel Etki ve Atık Yönetimi
Su Yönetimi
14-21
Kilometre Taşları
Stratejik Şirket Yönetimi
Sürdürülebilirlik Statejileri
70-74
İş Verimliliği ve Ekonomik
Performans
Biyoçeşitlilik
53-55
Malzeme Yönetimi
Enerji Yönetim Yaklaşımı
İnsana Yatırım
Yaşayan Değerlere Uyum
Sağlamak
88-97
Rapor Hakkında
GRI Tabloları
Güvence Görüşü
GRI Level Check
VE YAŞAM DİLE
GELDİ...
BİR
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
HİKAYESİ
ve Yaşam Hislerini Döktü...
Doğa eşsiz bir sanat eseri… Hava, su, toprak, mavinin ve yeşilin en
güzel tonları ve canlıları barındıran bu tablo bizim de rol aldığımız yaşam
sahnesi. Tüm kaynaklarıyla sınır tanımaz ihtiyaçlarımız için emrimize
amade… Ya da biz öyle sanıyorduk. Sınır tanımadık uzun zaman, ama belki
imkanlarımız fazla olmadığından tabloyu da çok bozamadık. Peki ya bundan
sonra canlıların, özellikle de insanların sınır tanımaz ihtiyaçlarını ne kadar
karşılayabilirdi? Doğada her ihtiyaç bolca varken, cömertçe karşılanırken
doğanın “beni ve benim içimde size hayat kaynağı olanları koruyun” çığlığı,
yeterince duyuldu mu? Yoksa kulaklar tıkanıp cılız bir ses gibi eriyip gitti mi?
Çok mesaj verdi doğa, içinde yaşayan her yavrusuna arzuhalini dile getirdi:
Merhaba Yaprak dedi, hışırtınız hiç eksilmesin her zaman daha yeşil yem
yeşil parlayın… Kuşlar dedi cıvıltınız göklere doğru yükseltin sizi gören
görmeyen herkes bu neşenin bir parçası olsun… Irmaklar dedi, çağlayın
akan sularınız tüm yaşama bolluk getirsin… Rüzgar dedi uğultunla yaşama
can ver ses ver ki her gün yeni bir umutla gün ışığı doğsun.. Kelebekler
dedi , uçuşsun kanatlarınız her zamankinden daha büyük özveriyle çırpsın
ki ömrün değerini anlasın yaşayanlar… Yıldızlar dedi , ışıldayın parlayan
gökleri aydınlatsın umudunuz yarınlara ışık olsun… Ve doğa döndü baktı
etrafına ve son olarak dediki Çocuklar, gülüşün ki bu Dünya’da her zaman
yaşanacak yerler olsun…. Sonra Doğa her şeyini geleceği oluşturan ve
şekillendirene emanet etti, onun kadar iyi baksınlar diye….
Bu küçük hikayenin bir parçası olmak bir hayal değil gerçekti Bursagaz
için, olanı korumak hayatı daha iyi götürerek fayda sağlamak.. Her atılan
adım bunun içindi, her verilen nefes daha iyi bir gelecek içinde… Çünkü
biz farkındaydık, geleceğin anahtarlarının biri bizdeydi ve asıl önemli olan
bu anahtarı her gerektiğinde bir iyileştirme aracı olarak kullanmaktı…
Düşündük, planladık yaptık, yaşamın sesini dinledik… Duyduğumuzu
geleceğe dönüştürdük, yapılandırdık, her an durup etkimize baktık keşke
dememek ve dedirtmemek için… Yaşamdı bizi ileriye götüren bize yön veren
, ona kulak verdik ve yarını bugünden daha iyi olsun diye planladık.
İşte bizim sürdürülebilirlik yolculuğumuz… Yaşamdan aldığımızı yaşama
katkı sağlayarak ilerlemek… Hep düşünerek… her iyiye yönelerek…
Sadece kendimizi değil hem toplumu hem çevreyi düşünerek… Ve Doğa
dediki yolumdan beni izleyen Bursagaz “ Daha İyisini yapabileceğini
Biliyorum “… İşte biz bu yüzden hiç durmadan bir adım ileride, geleceğimiz
için yürüyoruz. Bu adım bizim yolda bıraktığımız izsiz adımımız…
GENEL
MÜDÜR’ÜN
SESİ
Ahmet Hakan TOLA
“Bursagaz, sektörün lider şirketlerinden biri olarak
stratejilerini sürdürülebilir performans alanında
yapılandırarak, hem ekonomik hem çevresel hem de sosyal
alanlarda insan, dünya ve kar üçgenini optimum düzeyde
operasyonlarında yapılandırmayı hedeflemiş bir şirkettir.”
2004 yılındaki özelleştirme sürecinin ardından ekonomik performansın ötesinde, sosyal
ve çevresel performansa dayalı da pek çok önemli adımlar atan bir şirket olarak, sektörde
rol model olmanın gerekliliklerini yerine getirmeye devam ediyoruz. Vizyonumuzun bir
parçası olan Dünya klasmanında bir şirket olma hedefiyle çıktığımız yolda bizi destekleyen
kalite odaklılığımız, çevreci yaklaşımımız, toplumsal güvenliği sağlamaya yönelik hizmet
anlayışımızla öncü şirketler sınıfında yer almaya devam ediyoruz.
Sürdürülebilirlik stratejilerimizi entegre ettiğimiz kurumsal karne uygulamamız ile
sürdürülebilirlik hedeflerini şirketimize daha etkin bir entegrasyonla kurgulayarak, elde
ettiğimiz performansa dayalı sonuçların ölçülmesini ve izlenmesini sağlıyoruz. Bu bizi
kısa, orta ve uzun vadede gerçekleştireceğimiz projeksiyonlara götürürken ortaya koymuş
olduğumuz etkilerin değerlendirilmesi aşamasında da bir adım önde tutuyor. Bursagaz
olarak her yıl gerçekleştirdiğimiz strateji çalıştaylarında sürdürülebilirlik konuları üzerine
odaklanarak, gelişim bazlı stratejik amaçları tanımlayarak etkinlik hedeflerini belirliyor,
hayata geçirilmelerini takip ediyor ve gelişmeleri sorguluyoruz. Sektör stratejilerini etkilemek,
şebekenin optimum yönetimini sağlamak, teknik riskleri planlamak ve yönetmek, iş sağlığı
güvenliği ve çevre bilincini yaygınlaştırmak; sürdürülebilir gelecek için paydaş beklentilerini
karşılayan inovatif projeler gerçekleştirmek, kurumsal sosyal sorumluluk bakış açısını
yaygınlaştırmak, paydaşlar ile etkin iletişim kurmak, çevresel riskleri yönetmek bazında
belirlediğimiz stratejilerimiz aslında sürdürülebilirlik konusunda ortaya koyduğumuz öncelikli
konuları bütünleyen anahtar parçalardır.
Enerji arz güvenliği, iş verimliliği ve ekonomik performans, paydaş beklenti yönetimi,
sağlık ve güvenlik, çalışana yatırım, çevresel etki yönetimi konularının öncelikli stratejik
6
konular olarak değerlendirildiği yönetsel
yaklaşımımızda, sürdürülebilirlik stratejik
amaçlarına kısa, orta ve uzun vadede
kurumsal performans karnemizde yer
vermemiz aslında bu konuya gösterdiğimiz
önemin ve harcadığımız çabanın önemli bir
göstergesidir. Bu kapsamda şirketimizde
uyguladığımız yönetsel yaklaşımlarımız
uluslararası standartlar kapsamında
değerlendirilmekte olup, yönetim sistemleri
bazında aldığımız ISO 9001 Kalite Yönetim
Sistemi, ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi,
OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği
Yönetim Sistemi, ISO 10002 Müşteri Şikayet
ve Memnuniyet Değerlendirme Yönetim
Sistemi, ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi
ve ISO 27001 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi
sertifikalarımız operasyonel ve yönetsel
alanlardaki bakış açımızın standartlarını
yansıtmaktadır.
Sürdürülebilirlik raporlamamızı kapsayan
son üç yıllık süreçte özellikle enerji yönetimi
alanlarında operasyonel uygulamalarımızda
gerçekleştirdiğimiz gelişmeler enerji
referans çizgimiz bazında tüketim
verilerimizi iyileştirirken, doğaya salınımını
gerçekleştirdiğimiz CO2 düzeylerinde de
lokasyon ve uygulama bazında iyileştirmeleri
ortaya çıkarmıştır. Bu süreçte belirlediğimiz
etkin enerji kullanım alanlarına yoğunlaşarak
proseslerimizde iyileştirmeler yapmanın
yanında bunu bir sosyal sorumluluk görevi
olarak görüp hem çalışanlarımızın hem de
diğer paydaşlarımızın bilinç düzeylerinin
artırılmasına çeşitli yarışma ve eğitimler
ile destek sağlamış bulunuyoruz. 2012
yılının son aylarında sertifikalandırdığımız
ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemimizin
kullanım yaygınlığını şirketimiz bünyesinde
artırmanın yanında temel tedarikçilerimizin
de kullanımını teşvik ederek, kurumsal
vatandaşlık görevlerimizi de yerine
getirmekteyiz. Proje bazlı yönetim anlayışımızı
sürdürülebilirlik anlayışı ile bütünleştirerek
hayata geçirdiğimiz kurumsal projelerimiz
sadece operasyonel anlamda verimlilik
oluşturmamış aynı zamanda temel öncelikli
konularımızdan olan enerji arz güvenliği
uygulamalarında da büyük atılımların
sahibi olmuştur. Şebekemizi online olarak
uzaktan izleyerek kontrol etmemize imkan
sağlayan SCADA sistemi, dağıtım hatlarımızın
simülasyonuna izin veren CBS sistemi ve
IT altyapısının temel taşını oluşturan SAP
sistemimiz toplumsal güvenliğin bir parçası
olarak iş sürekliliği sistemimizde yerini almış
bulunuyor.
Bursagaz son üç yıllık iş modeli yönetim
sürecinde pek çok yeni projeye imza atarak
paydaş memnuniyetini üst sıralara taşımayı
başarmıştır. Bu süreç içerisinde EWE’in
sinerjisini zorluklarla ve tehditlerle baş
edebilme amacıyla kullanan Bursagaz,
sektörün 2013 yılında yeniden yapılanması
ve tarife değişikliklerinin uygulanmaya
başlanmasıyla finansal pozisyonunu yeniden
yapılandırarak, yerel ve ulusal arenada
katkı sağlamaya devam etmiş ve Bursa’da
son 3 yıldır ‘‘Ekonomiye Değer Katanlar’’
sıralamasında ilk 10 içerisinde yer almayı
başarmıştır. Bu durum Bursagaz’ın fırsat
ve tehditlerini, kuvvetli ve zayıf yönlerini
ne kadar etkin değerlendirerek projelere
dönüştürdüğünün bir kanıtı olarak da
operasyonel ve yönetsel yönetim anlayışımız
içerisinde konumlanmıştır. Kurumsal
performans yönetim sistemimiz içerisinde
her yıl sürdürülebilirlik teması altında
konumlandırdığımız stratejik amaçlarımıza
bağlı olan hedeflerimizi takip ederek
gerçekleştirmelerimizi gelişim raporlarımız
ile takip etmekteyiz. Bu kapsamda son üç
yılda devreye aldığımız SCADA, CBS ve
Yol-Bil çalışmalarımızın her biri ekonomik,
çevresel ve sosyal etkileri açısından
değerlendirilmekte, gerek enerji verimliliği
gerek toplumsal alandaki kazanımlarından
ötürü rol model uygulamalar olarak
ödüle layık görülmektedirler. Aynı
zamanda şirketimiz ana gelir kalemleri
değerlendirildiğinde son üç yıldır
sergilediğimiz performans, hedeflerin
üzerinde gerçekleşmeleri bize sağlamakla
birlikte, ekonomik açıdan gelir yapımızın
artışına paralel olarak müşteri memnuniyet
düzeylerimizde %16’ya ulaşan artışları da
beraberinde getirmiştir.
Bursagaz olarak, kısa orta ve uzun vade
hedeflerimizi değerlendirdiğimizde, yapmış
olduğumuz projeksiyonlar kapsamında
sürdürülebilirlik konularında özellikle
yerel üretimi destekleme adına grup
şirketlerimizin de sinerjisini kullanarak
işbirlikleri oluşturarak hizmet portföyünü
geliştirmek ve paydaş memnuniyetini
artırarak paydaşlarımız için ekonomik değer
oluşturmak, enerji verimlilik düzeylerimizi
her sene artırarak tüketim alanlarını
düşürecek projeler veya uygulamalar
entegre etmek, sosyal fayda üretimine
odaklı kurumsal sosyal sorumluluk projeleri
geliştirmek, çalışanlarımız odaklı yatırımlar
gerçekleştirerek kümülatif performansı
geliştirmek ana hedef alanlarımız olarak
stratejik iş yönetimi anlayışımızda yerini
almaktadır. Her yeni yıl için planlanan
sürdürülebilirlik hedefleri aynı zamanda
kurumsal performansımızın bir parçasıdır.
Bursagaz olarak hep daha iyisini yapmayı
amaç edinmekte ve hedeflemekteyiz…
İş modellemelerimizde mükemmellik
yolculuğumuzu sürdürülebilir kılmanın
bizde oluşturduğu motivasyonun
sonuçlarını bugün gören ve hisseden bir
şirket olarak, bugüne kadar yaptıklarımızın
bundan sonra yapacaklarımızın sadece
başlangıcı olduğunu belirtmek isterim..
Daha yürüyecek çok yolumuz var…
7
VİZYON
Doğalgaz dağıtımında Dünya klasmanında örnek bir kuruluş olmak grup şirketlerine
sinerji yaratacak müşteri portföyünü kazanmak vizyonu ile enerji dağıtım piyasasında
rol model uygulamalar geliştiren Bursagaz, bu hedefi ile gelecek nesillere daha verimli
iş modellerinin kullanıldığı bir iş dünyası bırakmayı amaçlamıştır. İnsan, Dünya ve kar
üçgeni çerçevesinde sadece kendi gelişim alanlarına odaklanmanın ötesinde paydaşları
için değer oluşturan bir iş modellemesini kullanan Bursagaz, aynı zamanda ekonomik,
çevresel ve sosyal alanlardaki inovasyona dönük gelişmeleri desteklemektedir.
MİSYON
Sürdürülebilir ve güvenli doğalgaz arzı sağlamak ve ilkleri başararak; yasal mevzuatlara
uygun, kaliteli, çevreci, çözüm odaklı dağıtım hizmeti sunma misyonu ile Bursa ili lisans
sınırları içerisinde doğalgaz dağıtım hizmetini üstlenen Bursagaz, iş sürekliliğine ve
toplumsal güvenliğe dayalı uygulamalarıyla, gelecekte de varlığını devam ettirerek fayda
sağlayacak sistemlerin kurulumuna adını yazdırmaktadır.
DEĞERLER
MÜKEMMELLİK
Teknolojik başarı, süreklilik, profesyonellik ve sosyal duyarlılık kavramlarını birleştiren
Mükemmellik olgusu Bursagaz’ın iş yapış modellemesinin temelini oluşturmaktadır.
Yeniliklere açıklık, paylaşım odaklılık, yetkinliklerin geliştirilmesi temalarını içeren bu
değer tanımı aynı zamanda sosyal fayda, ekonomik değer üretimi ve çevresel katkı
alanlarını destekleyerek Bursagaz’ın sektördeki konumunu perçinlemektedir.
GÜVENİLİRLİK
Kurumsallık, şeffaflık, güven duygusu oluşturma, paydaşlarla etkileşim kavramlarını
birleştiren Güvenilirlik olgusu Bursagaz’ın iletişim modelinin temelini oluşturmaktadır.
Bu değer, yatay ve dikey iletişim platformlarının oluşumu, kurumsal bilgi açıklığı,
know how paylaşımı, marka güvenirliliği, etkin atık yönetimi, yerelde oluşturulan
ekonomik değer alanlarını destekleyerek Bursagaz’ın kurumsal marka konumunu
yükseltmektedir.
GİRİŞİMCİLİK
Kaynak planlama, yeni nesil teknolojilerin entegrasyonunu sağlama, proje bazlı
yönetim anlayışını uygulama kavramlarını birleştiren girişimcilik olgusu Bursagaz’ın
teknoloji bazlı proje yönetim anlayışının temelini oluşturmaktadır. Bu değer; yeni
teknoloji entegrasyonu, sosyal sorumluluk bazlı projeler, enerji verimliliği odaklı
proses uygulamaları, ekonomik değer üretimi, iş alanları ve proje oluşumu alanlarını
destekleyerek Bursagaz’ın finansal ve teknoloji bazlı destek anlayışını geliştirmektedir.
PRENSİPLER
BİRLİKTE, İLERİDE, SORUMLU
Bursagaz Mükemmellik, Güvenilirlilik ve Girişimcilik değerlerine bağlı olarak 3 temel
prensip belirleyerek bu prensipleri yönetim yaklaşımının temelinde konumlandırmıştır.
Birlikte, ileride ve sorumlu olarak belirlenen bu 3 prensip şirketin gelecek stratejilerinin
oluşumuna katkı sağlamaktadır.
KUŞLAR
UÇUŞUYOR
‘‘Gökyüzünün mavisini kırların
yeşili ile buluşturan Dünya her
canlıya farklı koşullarda güzellikleri
armağan ediyor...’’
BURSAGAZ
HAKKINDA
“Bursa'da 1989 yılında başlayan doğalgaz dağıtım yatırımları 1992 yılında konutlarda
ilk gaz kullanımıyla bütünleşirken, Bursagaz'ın 2004 yılında özelleştirilmesi
ile doğalgaz kullanım hikayesi farklılaşarak rol model şirket üzerinde yeniden
şekillenmeye başlandı...”
Bursagaz, 2004 yılında Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Ticaret ve Taahhüt AŞ
olarak doğalgaz dağıtım şirketleri özelleştirme projesi kapsamında özelleştirilmiş olup;
lisans alanı olan Bursa Büyükşehir Belediye’si mücavir alan sınırları kapsamında doğalgaz
dağıtım hizmeti sunmaktadır.
Bursagaz özelleştirme yöntemi ve mevzuatsal yapı itibariyle doğalgaz dağıtımında doğal
bir monopol şirket konumunda olup, lisans alanında başka herhangi bir doğalgaz dağıtım
şirketi bulunmamaktadır. Bu kısıtlamaya paralel olarak Bursagaz’ın farklı bir lisans
bölgesinde hizmet sunması da, piyasayı düzenleyen ve şirketin tabi olduğu 4646 sayılı
Doğalgaz Piyasası Kanunu’nca mümkün kılınmamıştır, dolayısıyla Bursagaz’ın iş sahası
mevzuat gereğince tek ürün ve hizmet bileşkesi olan doğalgaz dağıtım operasyonu ile
sınırlandırılmıştır. Tarifesi yatırım ve faaliyet giderleri bazında belirlenmiş olan Bursagaz’ın
şebeke yatırımları ile operasyonel faaliyet giderleri de tarife dönemleri bazında piyasanın
yasal düzenleyicisi olan EPDK Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından sabitlenerek
belirlenmiştir.
Bursagaz Genel Müdürlüğü Nilüferköy’de bulunan Şebeke Yönetim ve Kontrol Merkezi
bünyesinde konumlandırılmış olup, Nilüferköy Yerleşkesi aynı zamanda 2 şehir ana giriş
istasyonundan biri olan Nilüferköy RMS-A istasyonunu ve şehir istasyonlarından biri olan
Mudanya Şehir İstasyonu’nu (145.000 m3/h) lokasyonunda barındırmaktadır. Nilüferköy
RMS-A İstasyonu 800.000 m3 /h lik kapasitesi ile Türkiye’nin en büyük ana giriş istasyonu
olmakla birlikte, Gürsu RMS-A istasyonu 500.000m3/h lik kapasitesi ile Bursagaz’ın aktif
olarak kullandığı ve ulusal hatta bağlantısı olan bir diğer basınç düşürme istasyonudur.
12
Kümülatif Müşteri
2013 BBS 818.522
Yeni Müşteri
2013 BBS 42.278
Yeni
Müşteri
2011 BBS
Kümülatif
Müşteri
2011 BBS
34.867 741.285
Yeni
Müşteri
2012 BBS
Kümülatif
Müşteri
2012 BBS
34.959 776.244
44.398 609.026 40.708 649.734
Yeni Gaz
Kullanıcı
2011 BBS
Kümülatif
Gaz Kullanıcı
2011 BBS
Yeni Gaz Kullanıcı
2013 BBS 50.467
Yeni Gaz
Kullanıcı
2012 BBS
Kümülatif
Gaz Kullanıcı
2012 BBS
Kümülatif Gaz Kullanıcı
2013 BBS 700.201
2013 yılında 579.5 milyon TL net satış...
Bursagaz 70 barda ulusal hattan aldığı gazı ilk aşamada bu ana
giriş istasyonlarında 40 bara düşürmekte ve organize sanayi
bölgelerindeki enerji üretimi için arz sağlamakta olup ardından ;
Mudanya Şehir istasyonunun (140.000 m3/h.) dışında Veysel Karani
(240.000 m3/h), Kestel (220.000m3/h) ve Hamitler (160.000 m3/h)
RMS istasyonları aracılığıyla 19 bara düşürerek,ardından bölge
regülatörleri aracılığıyla 4 bara düşürerek servis kutularından sonra
1 bar, 300 mbar ve 21 mbar ‘da son kullanıcısına sunmaktadır.
Bursa lisans bölgesi içerisinde hizmet sunan Bursagaz, dağıtım
hizmetinin bir bölümünü oluşturan Müşteri Hizmetleri yönetimini
Nilüferköy yerleşkesinde bulunan çağrı merkezi yapılanması
ve İhsaniye bölgesinde konumlanan Müşteri Merkezi üzerinde
yönetmekte olup, İhsaniye Müşteri Merkezi bünyesindeki
tahsilat ofisi, faturalama ve ölçümleme, süreç yönetimi ve veri
analizi, iç tesisat, yasal takiplerin ve gaz kesme işlemlerinin
yönetildiği bölümleri kapsamaktadır. Farklı bir şehir ya da ülke
lokasyonunda faaliyet göstermeyen Bursagaz’ın hissedar yapısı
değerlendirildiğinde özelleştirme kapsamı dahilinde %10’lık
hisse payı Bursa Büyükşehir Belediyesi’ne ait olup; %10’luk pay
Çalık Enerji ve %80’ lik ana pay Alman Enerji Şirketlerinin en
büyüklerinden biri olan EWE AG’ye aittir.
Bursagaz Bursa mücavir alan sınırları içerisinde Nilüfer,
Osmangazi, Kestel, Yıldırım, Mudanya ve Gürsu ilçelerinde dağıtım
hatlarının imalatı ve devreye alınması, ana giriş ve şehir içi
basınç düşürme istasyonlarının işletilmesi, abonelik ve sözleşme
süreçlerinin yönetilmesi, iç tesisat projelerinin onaylanması
ve yerinde kontrolünün ardından gaz kullanım sözleşmesi
kapsamında gaz arzının sağlanması, sayaçların okunması ve
faturalandırma ile takibinde tahsilatının yapılması, gaz açım ve
kesme işlemlerinin yönetilmesi ve tüm bu süreçlere bağlı olarak
müşteri geri bildirimlerinin call centre aracılığıyla yürütülmesi
operasyonlarını 3 ana müşteri kademesi için yönetmektedir.
1. Kademe 0-100.000 m3 , 2. Kademe 100.000-100.000.000 m3 ve
3. Kademe 100.000.000 m3 ve üzeri yıllık tüketim değerleri
üzerinden EPDK mevzuatları gereğince belirlenmiş müşteri
kırılımları aynı zamanda Bursagaz’ın tüketici portföyünü de
oluşturmakta olup; bu portföyde yıllık tüketimi 2013 itibari
ile 300.000 m3 üzerindeki tüketiciler serbest tüketici olarak
belirlenmiştir. Bursagaz dağıtım hattını kullanarak tercihlerine göre
belirlemiş oldukları toptan satış şirketlerinden gaz arzını tedarik
edebilmektedirler. Bu müşteri ağacına 2011 yılında 258, 2012 yılında
242, 2013 yılında 263 çalışanı ile hizmet sunan Bursagaz 2011 yılında
441.2 milyon TL net satış, 2012 yılında 516.7 milyon TL net satış ve
2013 yılında 579.5 milyon TL net satış rakamlarına ulaşmıştır.
Bursagaz’da son 3 yıllık süreçte organizasyonel herhangi bir
değişiklik yaşamamış olup; hissedar yapısında 2008 yılından
itibaren bir değişiklik bulunmamakla birlikte; teknoloji bazlı
projelerin ışığında iş süreçlerinde geliştirmeleri hayata geçirilmiştir.
Bu kapsamda Bursa’da doğalgaz kullanımının 20. Yılının
gerçekleştirildiği 2012 yılında; Bursagaz Nilüferköy Yerleşkesinde
bulunan “ Şebeke Yönetim ve Kontrol Merkezi” nin açılışı
gerçekleştirilerek; SCADA sistemine ilişkin uygulamalar sektör ile
paylaşılmıştır. Aynı dönemde Bursagaz Çağrı merkezinin Türkiye’nin
en övgüye değer çağrı merkezi seçilmesiyle birlikte müşteri
hizmetleri yapılanmasında yenilikçi bir yaklaşım olan Ofissiz Hizmet
İş Modeli 2013 yılı Temmuz ayı itibariyle devre alınmış ve 2011, 2012
yıllarında aktif olan Osmangazi, Yıldırım ve Şehreküstü müşteri
merkezleri kapatılarak müşteriye sunulan hizmetin online ve çağrı
merkezi aracılığıyla yönetilmesine devam edilmiştir. Bugün 818.522
bbs müşteri, 700.201 bbs gaz kullanıcıya doğalgaz dağıtım hizmeti
sunan yıllık 2.4 milyar m3’lük gaz hacmi ile 5.156 km’lik şebeke ağı
üzerinden müşterilerine sürekli ve güvenli doğalgaz arz taahhüdü ile
operasyonlarına devam etmektedir.
13
Bursa’daki Doğalgaz Dağıtım Faaliyetinin
Yetkisinin Botaş’a Verilmesi
Bursa’da konutlarda İlk Doğlagaz
Kullanımına Başlanması
Bursagaz’ın Özelleştirme Kapsamına Alınması
14
19 Nisan’da Bursagaz’ın Çalık Grubuna
Devredilmesi ve Değişim Yönetimi Uygulamaları
ISO 9001, ISO 14001 ve OHSAS 18001 Sertifikasyonları
Yerel Dinamiklerle İşbirlikleri
Kurumsal Kaynak Planlama Uygulamaları ile SAP
Kullanımına Geçiş
Mobilite Stratejileri
Sürdürülebilirlik Stratejilerinin Balanced
Scorecard Entegrasyonu
Bursa Yerel Kalite Büyük Ödülü
ISO 27001 Bilgi Güvenliği
Yönetim Sistemi Sertifikasyonu
Enerji Verimliliği Uygulamaları
EWE AG’ye Hisse Devri (%80)
EFQM Avrupa Kalite Büyük Ödülü
Paydaş Yönetim Optimizasyonu
Türkiye’nin En Büyük Kapasiteli RMS-A
İstasyonunun Kurulumu
Organizasyonel İş Modellemesine Geçiş
Tedarik Zinciri Yönetiminde Yerelleşme Yaklaşımı
Atık Yönetiminde Hiyerarşik Değerleme Dönemi
Sosyal Medya Yaklaşımı
Proje Yönetim Metodolojileri
Şebeke Yönetim ve Kontrol Merkezi İnşaatı
Uyumluluk Raporlama
Eğitim Öncelikli Sosyal Sorumluluk Projeleri
CBS ve SCADA Sistemleri Aktivasyonları
ISO 50001 Enerji Yönetim Sertifikasyonu
Özel Eğitim Sınıfları Rehabilitasyon Projesi
Sera Gazı Emisyon Azaltım Uygulamaları
ISO 22301 İş Sürekliliği ve Toplumsal Güvenlik Çalışmaları
Ofissiz Hizmet Yönetimi
Great Place to Work Yaklaşımı
CNG’li Araç Uygulaması
Yeni İş Yapış Modellerine Yönelik Uygulamalar
KİLOMETRE
TAŞLARI
15
STRATEJİK ŞİRKET
YÖNETİMİ
“Bursagaz’ın kurumsal yapısı baz alınarak geliştirilen stratejik şirket yönetimi
modeli şirketin stratejilerini yapılandırmanın ötesinde; vizyon, misyon, değerler
ve etik modellemenin yayılımını sağlayan önemli bir entegrasyonu da içinde
barındırmaktadır... ”
Bursagaz kurumsal yönetim perspektifinde şeffaf ve paydaş odaklı
bir yönetim anlayışını benimsemiş olup; bütünlük, geçerlilik ve
yaylım bakış açılarında entegre olmuş bir modellemeyi strateji ve
operasyon yönetiminde uygulamaktadır. Vizyon, misyon, temel
değeri ve etik yönetim anlayışını prensipte oluşturmuş olduğu
tüm planlamanın odağına alan Bursagaz, hayata geçirdiği her
proje ve faaliyetin temelini bu tepe olgulara dayandırmaktadır.
Kurumsal entegrasyon çerçevesinde işleyen bu yapı, paydaşı ana
odak alanına almakla birlikte, geri bildirimleri maksimum düzeyde
değerlendirilen bir girdi olarak sistemle içselleştirmektedir.
Bursagaz Yönetim modelinin 4 ana boyutunu oluşturan analiz
bazlı değerlendirmeler, stratejik plan, değişim planı ve risk
yönetim planları Bursagaz’ın aynı zamanda stratejik iş sürekliliği
planını da oluşturmaktadır. Bu temel alan Bursagaz’ın yönetim
felsefesini ortaya koyarken, bu alanlar bazında elde edilen aksiyon
planları şirketin operasyonel ve stratejik kararlarının temelini
oluşturmaktadır. Temel kritik başarı faktörleri olarak paydaşta
değer ve memnuniyet oluşturma, yenilikçilik ve yaratıcılığı
destekleme, sürdürülebilir şirket yönetimini sağlama alanlarını
belirlemiş olan Bursagaz stratejik bakış açısını bu yönde
odaklayarak insiyatiflere dönüştürmektedir. Stratejik şirket yönetim
modelini oluşturan stratejik planlama modeli Bursagaz’ın süreç ve
stratejilerinin eşleşmesini göstermekte olup, risk planlamasını ve
16
proje yönetim anlayışını da beraberinde getirmektedir. Bursagaz
stratejik planlama süreci şirket bünyesinde farklı süreçlerde görev
almakta olan çalışanların katılım sağladığı Özdeğerlendirme Takımı
aracılığıyla yürütülmekte ve hazırlanan tüm çalışmaların yönetim
takımı değerlendirmesine sunularak başlangıç noktasından
bitiş noktasına kadar gözden geçirilerek geri bildirimler
oluşturulmaktadır. Bursagaz stratejik planlama sürecinin en önemli
özelliği çalışanlar tarafından oluşturulan önerileri kapsayarak
yönetime son onay ve değerlendirme aşamaları için sunulmasıdır.
Bu, sürecin çalışanlar tarafından benimsenmesindeki en önemli
etkenlerden birini oluşturmaktadır. Böylece her sene yenilenen
stratejik planlama analiz çalışmaları ve karne çalışmaları, tabandan
alınan geri bildirimlerin tam anlamıyla kapsanarak daha etkin
insiyatiflerin ortaya konulmasına yol göstermektedir. Bursagaz her
yıl bir döngü olarak işlettiği stratejik planlama sürecine öncelikli
olarak vizyon, misyon temel ve etik değerlerin gözden geçirilmesini
sağlayan araştırma analizi ile başlamaktadır. Her sene çalışanların
%50’sinden fazlasının katkı sağladığı uygulamada şirketin vizyon
ve misyonunu hayata geçirme algısı, değerlerin şirket stratejileri
ile örtüşme düzeyi ve kuvvetli/iyileştirmeye açık stratejilerin
değerlendirilmesi çalışanların gözünden yapılmaktadır. Bu süreci
takiben iç ve dış veri analizi süreçleri yönetilmektedir. Bursagaz’da
belirlenmiş olan vizyon-misyon-değerler ve etik kurallar
KURUMSAL STRATEJİK YÖNETİM MODELİ
Stratejik Planlama
İç Veri Analizi
Dış Veri Analizi
Paydaş Beklentileri Analizi
Vizyon
Misyon
Pest Analizi
Pest Analizi
Kurumsal Performans
Bölüm Performansı
Bireysel Performans
Anket Sonuçları
Tedarikçi Performansı
Öneri Sistemi Verileri
Müşteri Geribildirimleri
Denetim Sonuçları
İyileştirme Planları
Rakip Analizi
Kurumsal Özdeğerlendirme
Paydaş Beklentileri
Dengeleme Analizi
Değerler
Etik Kurallar
SWOT Analizi
Ana Stratejiler
Amaçlar
Bölüm Stratejileri
Göstergeler
Süreç Performans Kriterleri
Hedef
Bireysel Performans
Risk Yönetimi
Değişim
Yönetimi
Stratejik İş Sürekliliği Planı
Bursagaz’ın her lokasyonunu kapsayan bir oluşumu yansıtmakta
olup bu değerlendirme çalışmasına her lokasyondan çalışanlar
katkı sağlamaktadırlar.Bursagaz dış veri analizi planlamasında
paydaş beklentileri dengeleme analizi, geliştirilmiş Porter rakip
analizi ve PEST (politik-ekonomik-sosyal-teknolojik çevre analizi)
analizi olmak üzere 3 farklı analizi kullanmaktadır.
Paydaş beklentileri analizinde tanımlı tüm paydaşlar gözden
geçirilmekte ve stratejik temel olarak kategorize edilmektedir. Her
bir paydaşın beklentisi ve beklenti alım metodunun oluşturulduğu
paydaş beklentileri dengeleme tablosunda paydaşlar için ortaya
konulan kodlar etki önem matrisinde yerleştirilerek; gözlem
yapılacak, memnun edilecek, yönetilecek ve bilgilendirilecek
paydaşlar belirlenerek aksiyonlar oluşturulmaktadır. Rakip
analizine sadece ürün kategorisinde değil aynı zamanda yönetsel
ve teknolojik yönetim anlayışları ile de izlenecek rakipler
tanımlanmakta ve aksiyon alınacak, kısa ve uzun vadede izlenecek
olan rakipler ve uygulamaları tespit edilmektedir. Bu tespit içi
gerçekleştirilen hesaplamalarda rekabetin etki alanına göre
tanımlanan rekabet katsayıları kullanılmaktadır. PEST analizi sektör
ve global bazda hazırlanan bir araştırma çalışması olup; etki önem
matrisi etki ve harekete geçme önceliği bazında 5 önem grubunda
sınıflandırılmıştır.
Dış veri analizi sonuçlarının değerlendirilmesinin ardından
gerçekleştirilen iç veri analizinde kurum içi performans verilerinin
tamamı gözden geçirilerek kuvvetli yönler ve iyileştirmeye açık
alanlar çalışması hazırlanmaktadır. İç veri analizinin ardından bir
süreç olarak konulan EFQM Mükemmellik Modeli kapsamında
ortaya konulan özdeğerlendirme çalışması bulguları da toplanarak
bu iç analiz; Özdeğerlendirme, iç veri ve dış veri analizleri, SWOT
aşamasında değerlendirilmek üzere girdi oluşturmaktadır.
Bursagaz Kurumsal SWOT analizi her bölümden temsilcinin
içerisinde bulunduğu ve stratejik Planlama sürecini hazırlayan
özdeğerlendirme takımı tarafından bölüm swotlarının entegrasyonu
aracılığıyla oluşturulmaktadır. Hazırlanan SWOT analizinin
her bir 4 boyutu kurumsal stratejilerin ve stratejik amaçların
şekillenmesinde ana veri olarak kullanılmaktadır. Kurumsal strateji
önerilerinin veri ve analizler değerlendirilerek sunulması adına her
sene planlama sürecinde gerçekleştirilen çalıştayda aynı zamanda
kurumsal perspektifler de ilgili dönem kritik başarı faktörlerine
göre güncellenmektedir. Kritik başarı faktörleri aynı zamanda
süreç yönetiminde, kritik, kilit süreçlerin puanlanmasında ve
değerlendirilmesinde etkin olan faktörleri kapsamakta ve bu bazda
oluşturulan perspektiflere tanımlanan amaçların da doğrudan
süreçlerle ilişkili olmasına imkan tanınmaktadır.
2011-2012 ve 2013 yılı ana stratejileri üç alanda belirlenmiş olup;
bunlar kurumsal itibarı artırmak, kurumsal performansı artırmak
ve kurumsal riskleri yönetmektir. Standart kurumsal karne
uygulamasının dışında kritik başarı faktörlerine göre belirlenen
perspektifler geliştirilerek; finansal, müşteriler, teknolojik ilerleme,
operasyonel süreklilik ve sosyal motivasyon olarak belirlenmiştir.
Perspektifler dönemsel planlama ihtiyaçlarına göre gelişim ve
değişim göstermektedirler. Bu sistem bazında kurum karnesinde
toplamda 31 adet stratejik amaç belirlenmiş ve toplamda bunların
17
departmanlara kırılımları ile birlikte şirket bünyesinde 10 adet scorecard, 58 adet kurum
karne anahtar performans göstergesi ve 136 adet bölüm anahtar performans göstergesi
tanımlaması yapılmıştır. Kurumsal karnede yer alan her stratejik amaç için en az bir
anahtar performans göstergesi tanımlanmış olup, bu göstergeler kurumsal kokpit değerini
oluşturmaktadır. Kurum karnesinin oluşturulmasının ardından bölümler kendi anahtar
performans göstergeleri üzerinde çalışmalar yaparak tüm yönetim takımı ve bölüm çalışan
temsilcilerinin katılımıyla şirket dışında oluşturulan karne ve analizleri değerlendirmek
üzere İstişare ve Değerlendirme toplantısı düzenlenmektedir. Yaklaşık 3 gün şehir dışında
gerçekleştirilen toplantıda tüm amaç ve hedefler üzerinden önceki yıllar karşılaştırılmalı
olarak geçilerek nihai hedefler üzerinden konsensus sağlanır. Tüm karneler elde edilen
konsensus dahilinde güncellenir ve yönetim sistemleri karne portföyüne ilave edilir.
Yeni dönem stratejiler, amaçlar ve hedeflerin belirlenmesinin ardından bu stratejiler bazında
oluşan riskler risk planında, oluşan yenilikçi projeler ise değişim planına dahil olur ve 3
aylık süreçlerde ortaya konulan gelişim raporlamasında gidişhata ilişkin analiz ve yorumlar
izlenir. Ortaya konulan sonuçların yayılımının sağlanması amacıyla çalışanlar için planlanmış
olan çalışan paylaşım toplantısı gerçekleştirilirken; toplum, tedarikçi ve müşterilere bilgi
vermek amacıyla bir basın toplantısı düzenlenir. Tüm bu yayılım esaslarının yanında web
sitesi ve sosyal medya araçları da yeni stratejilerin yayılımı amaçlı olarak kullanılmaktadır.
Bu döngünün hayata geçirilmesi ile her dönemki stratejik planlama süreci kapanmış olur.
Gerçekleşen sonuçların gözden geçirilmesi amacıyla 3 aylık gelişim raporları oluşturulmakta
aynı zamanda 6 aylık sonuçları değerlendirmek amacıyla Kurumsal performans ara
değerlendirme toplantıları düzenlenerek süreçte konulan hedeflerin durum analizleri ve
kaynak ihtiyaçları değerlendirilmektedir.
18
“Kurumsal karne
uygulaması ile şirket
hedeflerini departman
ve bireysel hedeflere
dönüştüren Bursagaz,
şirketin yeteneklerini
maksimize ederek
performans takibini
optimum düzeyde
tutmaktadır...”
19
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
STRATEJİLERİ
“ Ekonomik, Sosyal ve Çevresel sürdürülebilirlik stratejilerini şirketin vizyon, misyon
ve değerleriyle eşleştiren Bursagaz kısa, orta ve uzun vade de amaçlar geliştirilerek
insiyatifleri aksiyonlara dönüştürmektedir... ”
Global arenada sürdürülebilirlik stratejileri üzerine konumlanan
şirketlerin performans yönetimini optimuma çıkardığını analiz
eden Bursagaz; son 3 yıldır bu yönde amaçlar geliştirerek
kurumsal yönetim modeline entegre etmeye başlamıştır. Enerji
yönetimi, sera gazı emisyon salınımlarının kontrolü, sosyo-kültürel
faaliyetlerin desteklenmesi, geleceğe dönük inovatif projelerin
planlanması, yerel tedarikçilerin kalkınmasına yönelik desteklerin
sağlanması, paydaş beklentilerinin incelenerek dengelenmesinin
sağlanması alanlarındaki konulara öncelikli faaliyetler planlamaya
başlamış olup; her sene stratejik plan kapsamında bu faaliyetleri
yeniden gözden geçirmekte ve planlamaktadır.
Bursagaz Kurumsal sürüdürülebilirlik stratejileri belirleme
kapsamında; temiz ve güvenli gaz arzını sağlamak adına
doğalgaz kullanımını yaygınlaştırmak; teknolojik ilerlemeler
kapsamında sürdürülebilir gelecek için paydaş beklentilerini
karşılayan inovatif projeler geliştirmek, operasyonel sürekliliğin
sağlanmasında şebekenin optimum yönetimini, risk yönetiminde
güvenli doğalgaz arzını sağlamak ve iş sağlığı güvenliği ve çevre
bilincini yaygınlaştırmak, sosyal motivasyonun gerçekleşmesinde
kurumsal sosyal sorumluluk bakış açısını yaygınlaştırmak,
kurumsal bağlılığın sağlanmasında; paydaşlarla etkin iletişim
kurmak, toplumsal memnuniyeti artırmak ve çevresel etkileri
20
yönetmek adına stratejik amaçlarını belirlemiştir. Bursagaz
sürdürülebilirlik çalışmalarını Sürdürülebilirlik Takımı aracılığıyla
yürütmekte olup; Enerji Yönetim Takımı, Sosyal Medya
Takımı, SOKAK Kulüpleri, Yaşama Saygı Komitesi gibi şirketin
bünyesindeki diğer kurullardan uygulamalar konusunda destek
sağlamaktadır. Sürdürülebilirlik stratejilerinin geliştirilmesi
ve desteklenmesi adına 2011 yılında çevresel sürdürülebilirlik
konularında 75 adam saat, 2012 yılında 55 adam saat ve 2013
yılında genel sürdürülebilirlik çerçevesi konusunda 120 adam
saat eğitim sağlanmıştır. Bu sağlanan eğitimler ile en önemli
stratejik paydaşlarından olan çalışanlarının bilinçlendirilmesini
sağlayan Bursagaz aynı zamanda sürdürülebilirlik uygulamalarının
çalışanların yaşamlarının bir parçası olması konusunda destek
sağlamıştır.
Doğa ve çevre korunmasında gözle görülür bir etki sağlayan
doğalgaz’ın dağıtımını yapan Bursagaz; kaynakların tüketiminin,
yatırım kararlarının, teknolojik gelişmenin ve kurumsal değişimin
bir uyum içinde gerçekleştiği ve insan ihtiyaçlarının ve isteklerinin
şimdi ve gelecekte karşılanabilme potansiyelinin artırıldığı
değişim süreci olan Sürdürülebilir Kalkınma alanında ilk adımını
atmıştır. Sürdürülebilirliğin; vizyon ve strateji oluşturmak için
fırsat yaratmak, yenilikçiliğe teşvik etmek, kaynak kullanımında
azaltmaya gitmek, rekabet ve liderlik avantajı elde etmek,
şirketin değerini artırmak gibi pek çok alanda fayda sağladığı
görülmektedir. Doğa ve çevre korunmasında gözle görülür bir
etki sağlayan doğalgaz’ın dağıtımını yapan Bursagaz; kaynakların
tüketiminin, yatırım kararlarının, teknolojik gelişmenin ve
kurumsal değişimin bir uyum içinde gerçekleştiği ve insan
ihtiyaçlarının ve isteklerinin şimdi ve gelecekte karşılanabilme
potansiyelinin artırıldığı değişim süreci olan Sürdürülebilir
Kalkınma alanında ilk adımını atmıştır.
İleri gelen birçok büyük firma gibi Bursagaz’da sürdürülebilir
kalkınmaya katkı sağlamak, gelecek nesillere yaşanabilir bir
dünya bırakmak, mevcut kaynakları verimli ve etkin kullanmak
adına stratejiler oluşturmakta ve bu anlamda yaşam kalitesini
artırmaya ve sürdürmeye yönelik farkındalık uygulamalarını
hayata geçirmektedir. Bu kapsamda enerji verimliliği
alanında hem doğal kaynakların korunması hem de sera gazı
emisyonlarının azaltılmasına destek sağlamak amacıyla 2012
yılında sertifikalandırdığı ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi
Çalışmaları ile sektöründe bir ilki gerçekleştiren Bursagaz, enerji
kullanım alanlarını sınıflandırarak tüketilen enerji değerlerinin
minimize edilmesi aşamasında yakıt tüketimi ve proseste
kullanılan doğalgaz tüketimini azaltıcı CNG’li araç kullanımı,
vortex kurulumu gibi projeleri hayata geçirmiştir. Bursagaz
sürdürülebilirlik çalışmalarına ağırlık verdiği son 3 yıllık süreçte,
gerçekleştirdiği strateji belirleme çalıştaylarında sürdürülebilirlik
alanında özel oturumlar gerçekleştirmiş olup, paydaşların
belirlenmesine ilişkin çalıştaylar tamamlanmıştır. Sürdürülebilirlik
takımının katkı sağladığı çalışmalarda, Bursagaz paydaş matrisi
sürdürülebilirlik kriterleri bazında SEÇ faktörleri ( Sosyal-
Ekonomik-Çevre ) bazında gözden geçirilmiş ve sürdürülebilirlik
beklentileri değerlendirilmiştir. Bu kapsamda öncelikli paydaşlar
çalışılmış olup, bu paydaşlardan elde edilen veriler kapsamında
stratejik yönetim konuları belirlenmiş ve şirket kritik başarı
faktörlerine ve öncelik durumlarına göre puanlanarak etki alanları
oluşturulmuştur. Bu yaklaşıma dayanarak toplumsal güvenlik ve
iş sürekliliği alanlarında da büyük öneme sahip olan enerji arz
güvenliği, sağlık ve güvenlik, iş verimliliği ve ekonomik performans
alanları sürdürülebilirlik stratejileri ile entegre olarak üst düzey
öneme sahip stratejik konular olarak matriste yerini almıştır.
Sürdürülebilirlik konuları bazında bir SWOT analizi
gerçekleştirilerek her konu alanında güçlü ve zayıf alanlar,
fırsat ve tehditler değerlendirilerek kurum SWOT analizine
girdi bazı oluşturulmuştur. Çevresel faktörlerin yoğun olarak
değerlendirildiği sürdürülebilirlik stratejilerine bağlı olarak 2013
yılında enerji verimlilik düzeyi enerji referans çizgisi bazında
yapılan değerlendirmeler sonucunda %21’lik bir iyileştirme
sağlamış olup, yapılan çeşitli projelerin katkısı ile toplamda
14 ağacın doğadan yok olması engellenmiştir. Toplumda çevre
bilincinin oluşturulması adına okul çağındaki gençlere yönelik
düzenlenen çevre konulu bilgi yarışmaları ile sürdürülebilirlik
yaklaşımlarının daha genç nüfusa aktarımı amaçlanmıştır.
Bursagaz şebekenin izlenebilirliğini artıran SCADA ve CBS’de dahil
olmak üzere tüm uygulamaları ile toplumsal kaynak tüketimindeki
kayıp kaçak oranlarını minimize ederek doğal kaynak tüketimini
azaltmıştır. Her alandaki sürdürülebilirlik uygulamaları ile
paydaşlarını bilinçlendirmeye odaklı olan Bursagaz kısa, orta ve
uzun vadede insiyatifler geliştirerek farklı uygulamaları hayata
geçirmektedir.
21
22
Maddesellik Konuları
Hedefler
Tamamlanma Tarihi
Çevresel Etki Yönetimi
RMS İstasyonlarının İzin Süreçlerinin Yenilenmesi ve Yapılandırılması
Evsel Müşteri Memnuniyet Düzeyi %90
Sanayi Müşteri Memnuniyet Düzeyi % 92
Toplumsal Fayda Memnuniyet Düzeyi %90
Telefonla Genel Müşteri Memnuniyet Düzeyi %95
Acil 187 Hattının Call Centre'da Yapılandırılması
IIP Standardı Sertifikasyonu
Great Place To Work Güven İndeksi %90
Çalışan Memnuniyet Düzeyi %78
Çalışan Gelişim Planlaması
Operasyonel ve Yetkinlik Bazlı Performans Yönetimi
Aylık Kurul Toplantıları ve Aylık Saha Ziyaretleri
İş Kazası Düzeyi Sıfır
Ramakkala Düzeyi Sıfır
Kişi Başı İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim Saati min 4,50
Sera Gazı Emisyon Azaltım Düzeyi 250 tonCo2e
Kaçak Arama Sisteminin Etkinleştirilmesi
Planlı hidrocarbon salınımı 150 m3
Isıtıcı Tüketimlerinin Azaltılmasına Yönelik Çalışmalar
Atık Azaltım Düzeyi %4
Disk to Disk Back Up ile IT Atık Yönetimi
Atık Sahasının Revizyonu
Atık Yönetim Protokollerinin Yapılandırılması
Abaküs Projesi ( Atık Yönetiminde Yeni Metodolojiler )
Yaşama Saygı Komitesi Uygulamalarının Yaygınlaştırılması
Kutup Yıldızı Projesi : Değerler ve Prensiplerin Yaygınlaştırılması
EWE AG Davranış Kodeksi Uygulaması
Scada EBT Entegrasyonu & Alarm Yönetimi
Sanal Ofis Uygulaması
Risk Yönetim Projesi
Kontrol Testleri Uygulaması
ISO 22301 Sertifikasyon Süreci
Enerji Verimlilik Düzeyi %4
Leed Sertifikasyon Süreci - Yeni Genel Müdürlük Binası
Yenilenebilir Enerji Kullanım Planlaması - Yeni Genel Müdürlük Binası
Su Tüketimi Azalma Düzeyi %5
Doğalgaz Kullanımını Yaygınlaştırarak Hava Kalitesine Katkı Sağlama
QR Kod ile Malzeme Teslimi
Sahada Online İmalat Bilgi Entegrasyonu
Lisans Bölgesinde 2.6 bcm Gaz Hacmi
Tedarikçilerle İşbirliği Kapsamında Yeni İş Alanları Açılmasına Destek
Scada Disaster Yapılandırması
Müşteri İstasyonlarına Shut off Sistem Kurulumu
RMS Regülasyon Hatlarında Actuator Kurulumu
Tedarikçilerin Sürdürülebilirlik Çalışmalarına Destek Sağlamak
Ortak Malzeme Geliştirme Çalışmalarının Devamlılığını Sağlamak
Mobil İş Gücü Yönetimi
EGD Özel Eğitim Anaokulu Projesi
2014-2015
2014
2014
2014
2014
2014-2015
2014
2014-2015
2014
Sürekli
Sürekli
Sürekli
2014
2014
2014
2014
2014
2014
Sürekli
2014
2014
2014-2015
2014
2014-2015
Sürekli
2014
2014-2015-2016
2014-2015
2014-2015
2014
Sürekli
2014
2014
2014-2015
Sürekli
2014
Sürekli
2014
2014-2015
2014
Sürekli
2014
2014
2014
Sürekli
Sürekli
2014-2015
2014
Paydaş Beklenti Yönetimi
İnsana Yatırım
Sağlık ve Güvenlik
Sera Gazı Yönetimi ve İklim
Değişikliği ile Mücadele
Atık Yönetimi
Kurumsal Yönetim ve
Etik İş Uygulamaları
İleri Teknoloji Yatırımları
Risk Yönetimi
Enerji Yönetimi
Doğal Kaynak Yönetimi ve
Biyolojik Denge
Malzeme Yönetimi
İş Verimliliği ve
Ekonomik Performans
Enerji Arz Güvenliği
Tedarik Zinciri Yönetimi
Kurumsal Performans Artışı
Sosyal Sorumluluk
23
YAŞAM
FISILDIYOR
‘‘Her rengi gerçeğe çeviren, alınan
her nefesi derinden solumayı
sağlayan yaşam, kim bilir daha ne
farklılıkları içerisinde barındırıyor...’’
SEKTÖREL
ÖNCÜLÜK
“Scada, YolBil, CBS, ofissiz hizmet, evinde çağrı merkezi, s-Online, sosyal medya
yönetimi ve bir çok uygulaması ile sektöründe ilkleri gerçekleştiren Bursagaz sadece
kendi performansını geliştirmekle yetinmeyip paydaşlarına da katma değer oluşturan
bir yönetim anlayışını benimsemeye devam ediyor...”
Bursagaz son 3 yılda ortaya koyduğu yenilikçi bakış açısıyla fark
oluşturan kurumsal projeleri hayata geçirerek, hem bulunduğu
ülkenin ekonomik performansına, hem toplumsal istihdama
ve güvenliğe hem de çevresel etkilerin azaltılmasına katkıda
bulunmuştur. Bu kapsamda 2011-2012 yıllarında tamamlanan
SCADA (uzaktan şebeke yönetimi) ve CBS (Coğrafi Bilgi Sistemi)
uygulamaları ile paydaşlar bazında pek çok yenilik ortaya
konulmuştur. CBS sistemi hem altyapı ağını hem de müşteri
bilgilerinin entegrasyonunu sağlayarak topluma sağlanan elektrik,
su ,telekomünikasyon gibi diğer hizmet ağlarının yönetimini
kolaylaştırırken; aynı zamanda 3. Taraf hat hasarlarında erken
konumsal müdahaleye imkan tanıyarak gaz çıkışının azaltılmasına
ve toplumsal güvenliğin sağlanmasına imkan tanımaktadır. Diğer
sistemlerle entegrasyonu sağlanan sistem aynı zamanda hatlar
üzerindeki gaz simülasyonlarının yapılarak hat geçişlerinin
bitki örtüsüne ve çevresel çeşitliliğe en az zarar verecek şekilde
minimum kaynakla yapılmasına imkan tanınmıştır.
Bütünsel Şebeke Yönetim ağının bir parçası olan SCADA
şebekenin ekipmanlarının ve istasyonlarının operatörsüz olarak
yönetilmesine imkan sağlamaktadır. Her durum için belirlenmiş
alarm kodları seviyesinde çalışan sistem çoklu haberleşme
desteği ile kesintisiz olarak 7/24 izlenebilmekte olup; sistemin
26
tam entegrasyonu sayesinde şebeke izlenebilirlik düzeyi 2013 yılı
itibariyle %100’e ulaşmıştır. SCADA, şebeke yönetiminin bir parçası
olmasının ötesinde acil durumlarda gaz akışını kesme becerisine
de sahip olup; toplumsal güvenliği sağlama yaklaşımının önemli
bir parçasıdır. Gaz akışını kesme hızı ile gaz çıkışını minimuma
indiren sistem aynı zamanda çevresel atık oluşumunun da önüne
geçmektedir. Bu yönüyle filtre kirlilik düzeyini de en etkin şekilde
yöneten sistem tehlikeli atık yönetiminin de optimum şekilde
yönetilmesine katkı sağlamaktadır. Gaz akışı ile birlikte sıcaklık
kontrolünü de sağlayan sistem ısıtıcıları çalışma performansını
optimumda tutarak ısıtıcı kaynak tüketimini en aza indirgemeye,
dolayısıyla enerji kullanım alanı bazında tüketimleri yönetmeye
destek olmaktadır.
2012 ve 2013 yıllarında geliştirdiği Yol-Bil uygulamasıyla sektörel
alanda acil ihbar yönetiminde rol model bir yönetim anlayışını
getiren Bursagaz, ihbarlara daha kısa sürede ulaşımı sağlayarak;
yakıt tüketiminde optimizasyon gerçekleştirmiştir. İhbarlara daha
kısa sürede ulaşımla birlikte ihbar müdahale sürelerinde azalma
sağlanarak toplumsal güvenlik açısından önemli bir iyileştirme
adımı atılmıştır. 2013 yılında Piri Reis Ödülü’ne layık görülen bu
uygulama ile Bursagaz, alt yapı bilgi sistemlerini en etkin kullanan
şirketler arasında yer almıştır.
2006 yılında kurulan Bursagaz Çağrı Merkezi’de aynı yönetsel bakış açısıyla her
sene gelişim gösterek; 2012 yılında Türkiye’nin en övgüye değer çağrı merkezi
ödülünü almasının ardından, çağrı merkezi yapısında değişim yönetimi süreci
başlatılarak 2013 yılında Ofissiz Hizmet uygulamasına geçilmiştir. Bu kapsamda
müşteri merkezlerine gelmeden tüm müşterilerimize her türlü işlemlerini
telefonda ve online olarak yapma imkanı sağlanarak özellikle engelli ve yaşlı
Bursa halkı için katma değer oluşturulmuştur. Bu proje kapsamı sadece sosyal
yönüyle değil aynı zamanda bölgedeki iç tesisat firmalarının müşteri merkezi
olarak çalışmasına imkan tanıyarak ekonomik değer oluşumunu da yerelde
hızlandırmıştır.
Bursagaz her entegrasyon sürecinde olduğu gibi yönetim sistemi
uygulamalarını operasyonlarına ilk yansıtan şirket arasında olmaya son üç
yılda da devam etmiştir. Bu kapsamda müşteri beklentilerinin yönetimini
etkinleştiren ISO 10002 Müşteri Şikayet Yönetim Sistemi sertifikasyonu 2011
yılında yapılırken, ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi sertifikasyonu 2012
yılında gerçekleştirilerek Enerji sektörünün ilk ISO 50001 sertifikasyonuna
sahip şirketi konumuna ulaşılmıştır. Enerji yönetim sistemi uygulamaları
kapsamında şirkette takibi yapılan enerji kullanım düzeyleri referans
çizgisi bazında ve belirgin enerji kullanım alanları önceliklendirilerek
takibi etkinleştirilmiş olmakla birlikte; proses tüketimlerinin azaltılmasına
ilişkin ısıtıcılarda uygulanan vortex yöntemi ile istasyonlardaki giriş ve çıkış
basınç farklarından oluşan enerji, ısıtıcılarda kullanılarak doğalgaz tüketimi
azaltılmıştır.
Green IT uygulamaları kapsamında 12 adet fiziksel serverın sanallaştırılması
kapsamında başlatılan Bulut projesi ile bu serverların 4 host üzerine kurulması
sağlandı. Data center bünyesinde kullanılan soğutma sistemlerinde enerji
verimliliği dikkate alınarak iç bölmeli soğuk hava koridorlarının oluşturulması
sağlanarak enerji tüketimi optimize edilmiştir. Bu kapsamda sistemi şebeke
elektrik kesintileri süresinde ayakta tutabilme amacıyla konumlandırılan
jeneratör doğalgazlı jeneratör olarak seçilerek, emisyon değeri daha düşük
bir yakıtın kullanımı sağlanmıştır. Green IT uygulamaları kapsamında mobil
sistemler arası entegrasyon sağlanarak atık tüketimi minimize edilmiş, ortak
printer uygulaması ile kağıt atık oluşumunun önüne geçilmiştir. Bu uygulama
alanıyla sahada minimum evrak kullanımı sağlanmış olup, S-Online, YolBil ve
iç tesisat online uygulamaları ile mobil ekiplerin GPS üzerinden yönlendirilmesi
ile akaryakıt tüketimlerinde azaltım gerçekleştirilmiştir.
Sosyal Medya uygulamalarıyla sektöre yön veren Bursagaz, mecra yönetimini
etkin bir şekilde kullanarak doğalgazın verimli ve güvenli kullanımına ilişkin
bilgi ve görüşleri sosyal medya uygulamaları aracılığıyla paylaşmakta ve
müşterilerinden geri bildirimleri almaktadır. Bugün 30’dan fazla farklı sosyal
medya mecrasını yöneten Bursagaz, bu bilinçlendirme çalışmalarını kurumsal
vatandaşlık sorumluluk bilinciyle gerçekleştirmektedir.
Bursagaz ekonomik, sosyal ve çevresel alanda yönettiği sürdürülebilirlik
konularıyla stratejik yönetim anlayışını oluştururken, hayata geçirdiği projeler
ile sektöre yön vermekte ve kıyas alınan kuruluş olma rolünü üstlenmektedir.
Hayata geçirilen projeler her sene farklı ödülleri de beraberinde getirerek, rol
model uygulamalar olarak Bursagaz başarı sayfasında yerini almaktadır.
27
2013 Great Place to Work Avrupa
50-500 Kategorisi 49. En İyi İş Veren
2013 Great Place to Work Türkiye
2013 Altın Pusula
50-500 Kategorisi 3. En İyi İş Veren
Juri Özel Ödülü
2013 EFQM En İyi
Uygulamalar Ödülü
2013 HİÇ (Halka İlişkiler
Çalışmaları) Ödülü
2013 DemirKent
Sosyal
Sorumluluk
Ödülü
2012 Türkiye’nin 100 Koltuk Altı En
Övgüye Değer Çağrı Merkezi
2013 Türkiye Müşteri
Kategorisi Bulut Ödülü
2013 Piri
Reis Ödülü
2008 EFQM Başarı Ödülü
‘‘İş Birlikleri Yönetimi’’
2012 Altın Vana Ödülü (Kurumsal
Sosyal Sorumluluk Kategorisi)
2012 BTSO Ekonomiye
Değer Katanlar Ödülü
2013 BTSO Ekonomiye
Değer Katanlar Ödülü
2012 ISO 50001 Enerji Yönetim
Sistemi Sertifikasyonu
2012 ISO 10002 Müşteri Şikayet
Yönetim Sistemi Sertifikasyonu
2011 BTSO Ekonomiye
Değer Katanlar Ödülü
2010 BTSO Ekonomiye
Değer Katanlar Ödülü
2007 ISO 27001 Bilgi Güvenliği
Yönetim Sistemi Sertifikasyonu
2007 Web
Gold Award
Büyük Ödülü
Sistemi Sertifikasyonu
Büyük Ödülü
28
2008 EFQM Avrupa Kalite
2005 ISO 14001 Çevre Yönetim
2006 Bursa Yerel Kalite
BURSAGAZ’DA
ÖDÜLLER
2009 BTSO Ekonomiye
Değer Katanlar Ödülü
2005 ISO 9001 Kalite Yönetim
Sistemi Sertifikasyonu
2005 OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği
Yönetim Sistemi Sertifikasyonu
Çağada Vardar
Altensis Leed Danışmanı
‘’Bursagaz Yeni Genel Müdürlük Binası ile Daha Yeşil Bir
Çalışma Ortamını Hedefliyor...’’
Sıklıkla duymaya başladığımız çevresel afet haberleri artık bize
tehlikenin çok da uzaklarda olmadığını ağır tablolarla ortaya
koyuyor. Dünya nüfusu hızla artıyor, doğal kaynaklar tükeniyor ve
yaşam kalitemiz tehlike sinyalleri verecek şekilde hızla düşüyor.
Küçük adımların büyük dalgalar oluşturabileceğine inancımız
sonsuz. Bu bağlamda yeni yerleşimlere, yaşam ve çalışma
alanlarımıza kavuşmak için atacağımız adımlarda çevreye
vereceğimiz zararları minimuma indirmek ve kaynaklarımızı
verimli kullanmak giderek bir tercih değil, zorunluluk olacaktır.
Bu yönde değerlendirdiğimiz LEED sertifikasyon süreci
kapsamında, Bursagaz Genel Merkez Binasında yapılan
uygulamaların hem Bursa’ da çevreye duyarlı yeşil bina
inşa etmenin öneminin vurgulanması ve yayılmasına olan
katkısı hem de çevresel olarak pozitif katkıları çok büyük ve
anlamlı olacaktır. Proje konum olarak yoğun yerleşim bölgesi
içerisinde yer almaktadır. Bu özelliği ile çevresinde raylı
sistem, otobüs gibi toplu taşıma imkânlarına ulaşım kolaylıkla
sağlanabilmektedir. Bu da araç kullanımını azaltarak karbon
emisyonunun düşürülmesine katkı sağlamaktadır. Otopark
Nihat Uçar
Gemsat Genel Müdürü
kapasitesi minimumda tutularak ve çalışanlarına servis imkanları
sağlayarak bireysel araç kullanımının minimuma indirilmesi
hedeflenmiştir dolayısıyla karbon emisyonlarını azaltıcı bir
dengeyi de sergilediğimiz bu proje ile Günümüzde giderek önemi
artan ve ileride daha da fazla yaygınlaşması öngörülen elektrikli
araç kullanımını teşvik etmek adına proje dahilinde elektrikli araç
şarj noktası oluşturulmuştur.
Ayrıca çalışanların sosyal ihtiyacını karşılayabileceği market,
eczane, hastane, okul, restoran, banka vb. pek çok sosyal
imkan yürüyüş mesafesinde ulaşılabilecek yakınlıktadır. Proje
kapsamında bisiklet park yerleri ve çalışanlar için duş, soyunma
odası tasarlanarak bisiklet kullanımının yaygınlaşması teşvik
edilmektedir. Daha az karbon ayak izi artık Bursagaz çalışanları için
mümkün kılınıyor olacak… Tüm süreç içerisinde proje kapsamında
kullanılacak malzemelerin büyük oranda maksimum 800 km’lik
bir çap içerisinden temini sağlanarak yerel üretimin desteklenmesi
ve ulaşımdan kaynaklı karbon emisyonunun düşürülmesi
hedeflenmiştir. Proje hem karbon emisyonu azaltımı hem de diğer
faktörleriyle sektörde örnek bir bina olarak konumlanacaktır.
''Bursagaz’ın Sürdürülebilirlik Stratejileri
Sektörün Dinamiklerini Etkiliyor...''
Doğal kaynakların ve çevre bilincinin yok olmaya yüz tuttuğu
günümüzde Bursagaz’ın sürdürülebilirlik yaklaşımı ile hareket
etmesi biz paydaşlarını da olumlu yönde etkiliyor elbette. Bu bakış
açısıyla değerlendirdiğimizde bizim gibi bir doğalgaz ekipmanları
imalatçısının görüşlerine her daim yer verildiğini ve önerilerin
stratejilere dönüştüğünü görmek sevindirici. Sadece bir üretici
değil bunun da ötesinde paylaşımcı bakış açısıyla geliştirdiğimiz
ortak konularla bugün istasyon kurulumlarımızı çevresel etkileri
minimize edecek şekilde yönetebiliyoruz. Bu konuda elbette
Bursagaz’ın bilinçlendirme ve bilgilendirme çalışmaları yadsınamaz.
Böylece sorunlar oluşmadan önleyici aksiyonlarla etkin bir iletişim
yaklaşımını ortaya koyabiliyoruz. Bursagaz sadece bir paydaş iletişim
yaklaşımını sunmanın ötesinde ekonomik ve sosyal açıdan da katma
değer oluşturan bir şirket. Ortak aktiviteler, ortak ürün geliştirme
çalışmaları bunun sadece bir parçası diyebiliriz.
Biz de çalışmalarımızda Bursagaz’ın yönetim yaklaşımlarını
rol model uygulamalar bazında içselleştirmeye çalışarak kendi
sürdürülebilirlik hedeflerimizi entegre etmeye çalışıyoruz. Özellikle
geleceğe yatırım yapma anlayışı bugün bir tedarikçi olarak
şirketimizin temel yapıtaşı haline gelmiştir. Ürünlerin ekonomik
boyutlarını değerlendirirken aynı zamanda sosyal ve çevresel
boyutlarını analiz edebilme kabiliyetini Bursagaz yaklaşımlarından
edindik ve bugün şirketimizin gelişim yolunda attığı adımları
izliyoruz.
Lokalde üretim yapan bir şirket olarak yerel üreticinin
desteklenmesi konusundaki yaklaşımlarıyla Bursagaz ekonomik
açıdan takdir gören bir şirket. Bunu BTSO nezdinde alınan
ekonomiye değer katanlar ödüllerinde her sene izliyoruz ve
izlemeye de devam edeceğiz.
29
YILDIZLAR
IŞILDIYOR
‘‘Gecenin her karanlığında
parıldayan yıldızlar gibi
yaşam da ışıldayan farklılıkları
içinde barındırıyor...’’
KURUMSAL
YÖNETİŞİM
ANLAYIŞI
Yönetim Kurulu Yapısı
Bursagaz A.Ş’nin en büyük ortağı %80’lik hisse payı
ile EWE AG olup, %10 Bursa Büyükşehir Belediyesi
ve %10 Çalık Enerji ortaklığı bulunmaktadır.
Bursagaz A.Ş hisselerinin %80’ine sahip olan EWE
AG, Bursagaz Yönetim Kurulu’nda Yönetim Kurulu
Başkanlığı seviyesinde temsil edilmekte, Bursa
Büyükşehir Belediyesi ve Çalık Enerji Yönetim
Kurulu Üyeleri bazında temsil edilmektedirler.
Yönetim Kurulu 7 kişiden oluşmakta olup, üyeler
arasında son 3 yıllık süreçte bayan yönetim kurulu
üyesi bulunmamaktadır. Yönetim kurulunda 2011
yılında yaş ortalaması 53.85, üyelerin %40’ı Türk
%60’ı yabancı, 2012 yılında yaş ortalaması 52.75,
üyelerin %37’si Türk %63’ü Yabancı, 2013 yılında
üyelerin yaş ortalaması 54,6 ve %43’ü Türk %57’si
Yabancı olarak yer almıştır. Yönetim Kurulu en
yüksek yönetişim organı konumunda olup; üst
düzey karar alma merci olarak tanımlanmıştır.
Kurumsal Yönetişim yapısında Bursagaz Genel
Müdür’ü icra görevini yürütmesinin yanında,
Yönetim Kurulu’na tavsiyeler sunarak yönetişim
mekanizmasının işleyişine destek sağlamakta
ve Yönetim Kurulu’ndan aldığı direktifleri
uygulamaya dönüştürmektedir. Hissedarlar
beklentilerini Bursagaz Paydaş Beklentileri
Dengeleme yaklaşımı gereğince yönetim kurulu
ve gerçekleştirilen bilgilendirme toplantıları
aracılığıyla iletmekte ve kararların uygulanmasında
insiyatif oluşturmaktadırlar.
Bursagaz Yönetim Kurulu üyeleri, Genel
Kurul tarafından seçilmekte; önceden
belirlenmek suretiyle yılda her çeyrek dönemin
değerlendirmesi için toplanmakta ve Bursagaz
sonuçlarını değerlendirmektedirler. Yönetim
Kurulu Üyeleri, yetkinlik düzeyleri teknik ve
finansal alanlarda etkili olan üst düzey kişilerden
seçilmiştir. Yönetim Kurulu oluşumunun başarısı
alınan hedef bazlı kararlar doğrultusunda
projelerin karar verilen ve planlanan süreç
içerisinde devreye alınma performansından
32
oluşmakta olup; bu uygulama değeri
2011,2012 ve 2013 yılları bazında %100 olarak
gerçekleşmiştir. Bursagaz operasyonlarının
yönetilmesi amacıyla doğrudan Genel Müdür’e
bağlı olarak çalışan bir diğer kurul Yönetim
Takımı Kurulu’dur. Bu kurul bölüm müdürleri,
müdür yardımcıları ve hukuk müşavirinden
oluşmakla birlikte son 3 yıllık süreçte kurul
içerisinde bayan üye bulunmamaktadır. Yönetim
Takımı Kurulu’nun toplanma periyodu haftalık
olup; toplantı yönetim takımı koordinasyon
toplantısı olarak adlandırılmaktadır. Bursagaz
bünyesinde Kurum Performansı ve Departman
Performansı bazı tanımlanmış olan performans
yönetim süreci uygulaması bazında izlenerek
değerlendirilmektedir.
Bu uygulama aynı zamanda Stratejik Şirket
Yönetimi yaklaşımının bir parçasıdır. Stratejik
şirket yönetim modelinin başarısı kurum ve
departman karnelerinin her bir ayrı hedef
bazında başarısından ve çalışanların bu yönetim
anlayışına olan inanç düzeyinden oluşmaktadır.
Bursagaz 2011,2012 ve 2013 yıllarında hedef bazlı
yönetiminde %100’ün üzerinden bir sonuç ortaya
koymuş olup; çalışanların stratejilere olan inancı
2013 yılında %89 olarak ölçümlenmiştir. Bursagaz
Stratejik Şirket Yönetimi’nin bir parçası olan
kurumsal karne uygulamasını kapsayan stratejik
planlama süreci sürdürülebilirlik stratejilerini
de kapsamakta olup, bu alanda belirlenen
ekonomik, sosyal ve çevresel parametrelere
ilişkin hedefler de ölçümlenmektedir. Yönetim
kurulu üyelerini şirket bünyesinde herhangi bir
özlük paketi sağlanmasına ilişkin bir uygulama
bulunmamakta olup; sadece huzur hakkı ödemesi
yapılmaktadır. Yönetim kurulu üyeleri arasında
çıkar çatışmalarını önlemek amacıyla yönetim
kurulu toplantılarından 2 hafta öncesinde tüm
bilgiler üyeler ile paylaşılmakta ve konsensus ile
toplantılara katılım sağlanmaktadır.
“Kurumsal yönetişim
Bursagaz'ın
operasyonel
ve yönetsel
sürdürülebilirliğinin
en önemli parçası
olarak şirket süreçleri
içerisinde yerini
almaktadır...”
Yönetişim Yapısı
1. Yönetim Kurulu Direktifleri
•
•
Yönetim Kurulu Kararları
Şartlı Kararlar
•
•
Bilgi Yönetimi
Bilgi Paylaşımı
•
•
Risk Raporlaması
KPI and Proses Performansı
•
•
Temel Değerler Etik Kurallar
Süreç Uygulamaları
•
•
Performans Değerlendirme
İç Dış Raporlar
•
•
Toplumsal İletişim
Çok Yönlü İç İletişim
•
•
Piyasa Düzenlemeleri
Ortak Regülasyonlar
2. Açıklık & Şeffaflık
3. Risk Performans Yönetimi
4. İş Uygulamaları Etik Kurallar
5. İzleme Raporlama
6. İletişim
7. Yasal Regülasyonlar
ORGANİZASYONEL
YAPI
33
Kurumsal Yönetişim Yapısını Destekleyen Yapılar
Bursagaz yönetişim yaklaşımının işleyişini ve yayılımını destelemek
amacıyla her yıl farklı faaliyetlerin yürütülmesi amacıyla komite, kurul
ve kulüp oluşumlarını kurgulamaktadır. Son 3 yıl içerisinde Bursagaz
bünyesinde bu kapsamda 17 farklı yapı aktif olarak çalışmaktadır.
Bu yapıların her biri aktif olarak bir yönetişim boyutunun içerisindeki
süreçleri iyileştirmeye yönelik projeler geliştirmekte ve süreç
mühendisliği çalışmalarını yürütmektedirler. Tüm bu kurul, takım
ve komitelerin çerçevesine paralel olarak proje ekipleri yıl bazlı
olan projeleri yöneterek performansın iyileştirilmesine katkı
sağlamaktadırlar. Nitekim 2011 yılında 5 proje, 2012 yılında 21
proje ve 2013 yılında 12 proje kurumsal proje olarak tanımlanmış
ve üst yönetim tarafından özel olarak takip edilmiştir. Bu ekiplerin
performansı toplantı katılım düzeyleri, proje performansları ve
bireysel performanslarında takım ile ilgili hedeflerin gerçekleşme
düzeyleri baz alınarak ölçümlenmektedir.
Bursagaz
Yönetim Takımı
Bilgi
Güvenliği
Kurulu
Yaşama Saygı
Komitesi
Kurumsal
Mükemmellik
Takımı
SOKAK Sosyal ve
Kültürel Aktiviteler
Kulüpleri
İş Sağlığı ve
Güvenliği Kurulu
İç
Denetim
Ekibi
Bursagaz
Birim
Yöneticileri
Takımı
Proje Yönetim
Ekibi
İş Sürekliliği ve
Toplumsal Güvenlik
Ekibi
Sosyal
Medya
Takımı
Enerji
Yönetim
Takımı
İnsan Kaynakları
Süreç
Geliştirme
Takımı
Sürdürülebilirlik
Komitesi
Bursagaz
Eğitim Gönüllüleri
Derneği
Hasar Tespit
Komisyonu
34
Süreç
Akademisi
Takımı
Kurumsal Yönetişim Boyutları
Bursagaz kurumsal yönetişim anlayışı 7 temel boyut, 3 ana çerçeve
ve 2 destekleyici prensip üzerine kurulmuş bir yapıdan oluşmaktadır.
Yönetim kurulu kararları, şeffaflık bildirgeleri, risk ve performans
yönetimi, iş modellemeleri ve etik değerler, izleme ve raporlama,
iç ve dış iletişim uygulamaları, yasal düzenlemeler bu 7 temel
boyutu oluşturarak çerçevenin ana hatlarını çizmektedir. Bu 7
temel boyut etrafındaki ana çerçeveyi bütünleyen vizyon, misyon,
değerler ve sistem politikaları, stratejik yönetim modeli yönetişim
mekanizmasını sağlamlaştıran ana unsurları oluşturmaktadır. Şirket
sürdürülebilirlik uygulamaları ve itibar yönetimi modellemeleri ile
donatılan bu yönetişim anlayışı Bursagaz’ın iç ve dış paydaşlara
karşı olan sorumluluğunu tanımlamakla birlikte, paydaşlardan
gelen taleplerin dengelenmesi üzerine de kuruludur. Performansın
planlanması ve yönetilmesinde, raporlanarak iyileştirme
yaklaşımlarının oluşturulmasından toplumsal bilgilerin kamuya açık
olarak ifade edilerek iletişim planlarının oluşturulmasına kadar pek
çok alanda programları tamamlayan unsurlar, Bursagaz’ın kurmuş
olduğu yönetişim felsefesinin bir parçasıdır.
Bursagaz Yönetişim Organizasyonu
Bursagaz ana karar mekanizmasını Yönetim
Kurulu Karar’ları oluşturmaktadır, buna
bağlı olarak şirket içi finansal ve kurumsal
yönetişimin işleyişi imza sirkülerinde açıkça
belirtilmektedir. Şirket yönetim tarzının
ana alanını iş yapma tarzı ve etik kurallar
oluşturmaktadır. Bursagaz olarak her süreç
kategorisinde tanımlanmış olan temel
değerler etiksel yaklaşımı oluşturmakta
olup çalışan personelin bu oluşuma uyumu
sağlanmaktadır. Şeffaflık Bursagaz’ın
sosyal bir kurum olarak sorumluluğunu
taşımakta olduğu iş yapış tarzının bir
ürünüdür. Basın yoluyla yapılan açıklamalar,
kurumsal web sitesi bilgi edinme hakkını
karşılamakla birlikte bunun ötesine geçen
bir bilgilendirme için Çözüm Noktası ve Çağrı
Merkezi yapılandırılması oluşturulmuştur.
İletişim bu yönüyle bakıldığında Bursagaz’ın
vazgeçilmez bir parçasıdır. Basın, toplum
temsilcileri, çalışanlar, müşteriler,
tedarikçiler ve diğer paydaşlar stratejik etki
derecesine göre sınıflandırılmış olmakla
birlikte bu alanlara yönelik etkin iletişimin
sağlanması yönünde yatayda ve dikeyde
iletişim kanalları tanımlanmıştır.
Risk değerlendirme ve performans yönetimi
Bursagaz yönetim mekanizmasının
sürekliliğini sağlayan en önemli unsurlardan
biridir. Her sene bütçesel ve fiziksel risklere
yönelik olarak risk planları oluşturulan
swot analizleri çıkarımlarıyla yeniden
yapılandırılmakta ve etkinleştirilmektedir.
Risk ve performans yönetiminin bir parçası
olan izleme ve ölçme metodolojisi Bursagaz
raporlama mekanizması kapsamında
değerlendirilmekte olup sistematik
toplantılarda işlerlik gözden geçirilmekte ve
gerekli iyileştirme fırsatları izlenmektedir.
Bursagaz 4646 Doğalgaz Piyasası
Kanunu’na tabi olarak tüm yönetsel ve
operasyonel fonksiyonlarını sürdürmektedir.
Yasal mevzuat değişiklikleri mali,
teknik ve sistemsel olarak üç farklı
boyutta incelenmekte olup, mali
mevzuat değişiklikleri dijital mevzuat
ile izlenmektedir. Sistemsel ve teknik
değişimler resmi gazete aracılığıyla
izlenmekte ve değişiklikler olduğunda
ilgili sistem sorumluları tarafından
raporlanmaktadır.
Stratejik iş planına yansıyan mükemmellik
yönetim anlayışı; Bursagaz liderlik modelini,
çalışan katılımını, süreç bazlı takım
çalışmasını, operasyon bazlı organizasyonel
yapılanmayı, stratejik süreç yönetimini,
değişim ve risk yönetimini, kurumsal
sosyal sorumluluk projelerini ve teknoloji
tabanlı proje yönetimini kapsamaktadır.
Farklı dinamikleri tek alanda toplayan
bu yönetim mekanizmasının iyileştirme
ve gelişim fırsatlarını değerlendirme ve
gözden geçirme amaçlı olarak çeşitli
platformlar oluşturulmuştur. Yönetim takımı
ile yapılan haftalık toplantılar, aylık olarak
birim yöneticileri ile yapılan toplantılar, üç
ayda bir çalışanlar ile yapılan toplantılar,
yıllık strateji toplantıları, sistem denetim
sonuçlarının görüşüldüğü yönetim gözden
geçirme toplantıları, çalışan paylaşım
toplantıları ve özdeğerlendirme çalışmaları
bu oluşturulmuş olan platformların en
önemli olanlarıdır.Entegre Yönetim Sistemi
Uygulamaları kapsamında sahip olunan ISO
9001 Kalite Yönetim Sistemi, OHSAS 18001
İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi, ISO
14001 Çevre Yönetim Sistemi, ISO 10002
Müşteri Memnuniyeti ve Şikayetlerin Ele
Alınması Yönetim Sistemi, ISO 27001 Bilgi
Güvenliği Yönetim Sistemi, ISO 50001 Enerji
Yönetim Sistemi senede 1 kez dış denetime,1
kez iç denetime tabi olmakla birlikte; bu
denetimlerde sistemin risklerinin nasıl
yönetildiği, iyileştirme çalışmalarının nasıl
yapılandırıldığı, verilerin nasıl kayıt altına
alındığı, sistem işleyiş programlarının nasıl
hayata geçirildiği gibi sistemin sürekliliğinin
garanti altına alınmasını içeren konular
denetlenmektedir. Sadece operasyonel
anlamda performansı sağlamakla kalmayan
Bursagaz yasal mevzuatta belirtilen uyum
sürelerini ana kriter olarak tanımlayarak
bunların ötesinde hedeflerle süreç yönetimini
optimize etmektedir. Vizyon, misyon ve
değerlere bağlı olarak tanımlanan etik
değerler Bursagaz’ın iş yapış tarzının
ana yansıması olarak kurumsal yönetim
modeli çerçevesinde yerini almıştır. Şirket
bünyesinde belirlenmiş olan 6 temel ilke
çalışanların davranış tarzını kapsarken
aynı zamanda diğer paydaşlara sunulan
hizmetin geçerlilik, bütünlük ve gizlilik
boyutlarını da içermektedir. İş süreçlerinin
bütünlüğü, 3. taraf bilgilerinin gizliliği
ve paylaşım esasları, paydaş sadakatini
sağlamaya yönelik şeffaflık uygulamaları,
değişim yönetimini boyutlandırma ve
sosyal sorumluluk bilinci ile hareket etme
gibi pek çok temel alana odaklanan yapı
zorunluluğun ötesinde benimseme ve
farklılaşma unsurları ile desteklenmektedir.
Tüm ilkeleri ile bir bütün olan Bursagaz
Kurumsal Yönetişim Mekanizması kurumun
temel fonksiyonlarının yönetsel açıdan
değerlendirildiği bir alan olarak gelişim
ve süreklilik açısından kuruma kazanım
sağlamaktadır.
35
ETİK YÖNETİMİ
ANLAYIŞI
“Her lokasyonundaki eşit seviyedeki etik yönetim uygulamaları ile şirket değer ve
prensiplerini hayata geçiren Bursagaz aynı zamanda; müşterilerine, çalışanlarına ve
diğer tüm paydaşlarına sunduğu hizmet kalitesini her geçen gün daha da artırarak
geliştirmektedir...”
Kurumsal yönetim ilkelerini oluşturan etik yönetim anlayışı Bursagaz’da çeşitliliği
destekleme ve çalışanların yaşayan değerlere uyumunu destekleme üzerine kurulmuştur.
Bu kapsamda Bursagaz son 3 yıllık süreç içerisinde yapısal bir değişikliğe gitmemekle
birlikte; vizyon, misyon ve temel değerlerinde yenilenmeyi seçerek mevcut vizyon, misyon
ve değerlerini oluşturmuştur. 2010 yılında kurum içerisinde geliştirerek yaygınlaştırdığı 6
temel etik değerini yaşama geçirmeye ilişkin Bursagaz Eğitim Gönüllüleri aracılığıyla eğitim
bazlı, sistem sertifikasyonları ile standartlara uyum alanında, değişime yön verme amacıyla
SCADA ve CBS gibi büyük çaplı teknolojik entegrasyon projeleri oluşturmuş; böylece itibar
yönetimini de sağlamlaştırmıştır.
Etik yönetim anlayışını değerlendirme amacıyla, çalışan araştırmaları gerçekleştiren
Bursagaz’ın 2011 yılında çalışan memnuniyeti anketi aracılığıyla ölçümlediği kurum
yönetişim yaklaşımına inanç düzeyi %75 olarak çalışanlar tarafından ifade edilirken, 2012
yılında gerçekleştirilen araştırma çalışmasında etik yön ve değerlere uyum %82’lik bir
inanç düzeyine ulaşmış olup, bu değer 2013 yılında %89 düzeyinde bir inanç seviyesine
çıkmıştır. Bu durum Bursagaz’ın etik değerlerinin stratejileri ve kurum vizyon, misyon,
değerleri ile olan bağlantısının kuvvetini de göstermektedir. Etik kuralların yayılımı her
yıl tüm çalışanların katılımıyla gerçekleştirilen Çalışan paylaşım toplantısında 1 saatlik
eğitim periyodu çerçevesinde kurum hedefleri ve stratejileri ile birlikte sunularak eğitimi
sağlanmakta olup, 2013 yılında buna ilave olarak etik ilkeler QDMS sistemi üzerinden eğitim
olarak çalışanlarla paylaşılmış, 263 çalışanın 236’sı tarafından izlenmesi sağlanmıştır.
Bursagaz, 2013 yılında Çalışanların yaşayan değerlere uyumunu sağlamak adlı spesifik özel
olarak tanımladığı stratejik amacıyla etik yönetimi diğer amaçların içerisinden ayırmış ve
böylece farklı bağlı komiteler aracılığıyla etkinleştirilmesini sağlamıştır.
36
2013 yılında kurulan Yaşama Saygı Komite’si yönetim takımının
etik komite özelliğindeki görevlerini üstlenerek yeni uygulamaları
da beraberinde getirmiştir. 5 kişiden oluşan komitede hukuk
temsilcisi, danışman ve çalışan özelliklerinin tamamını kapsayan
Bursagaz çalışan temsilcileri yer almakta olup komitenin 1 üyesi
bayan çalışan olarak konumlanmıştır. İşlerinden tamamen bağımsız
görev tanımları olan komite üyelerinin en önemli özellikleri tarafsız
değerlendirme yapabilme yetkelerinin olmasıdır.
Bursagaz’ın etik kurallarının EWE Turkey Holding etik kodları da
dikkate alınarak korunması ve iletişiminin yapılarak çalışanlar
arasında yaygınlığın sağlanması, etik kurallara uyumun gözetilmesi
ve uygunsuzlukların oluşmaması için önlem ve eylemlerin hayata
geçirilmesi, Bursagaz bünyesinde Fırsat Eşitliği kavramı tanımının
yapılması ve çalışanlara yayılımının sağlanması, etik ve fırsat
eşitliği ihlallerinde doğrudan çalışanlardan geri bildirim alması
ve konunun değerlendirilerek üst yönetime raporlanması ve
konunun takibi, çalışanlar arasında fırsat eşitliği uygulamalarının
yaygınlaştırılmasının sağlanması, insan haklarına ilişkin olumlu
uygulamaların şirket içerisinde yaygınlaştırılmasının sağlanması
ve olumsuzlukların önlenmesi, kadın çalışanlara fırsat eşitliği
konusunda uygulamalar sunulması, eşitlik konularında çalışanları
bilgilendirici eğitimlerin planlanmasının sağlanması ve takibi, eşitlik
stratejilerinin gelişimine katkı sağlanması olarak görev tanımı
belirlenen komite 3 aylık sürelerde toplanarak değerlendirme
raporu hazırlamaktadır. Bu yaklaşım bütünü kapsamında, 2011,2012
ve 2013 yıllarında Bursagaz bünyesinde etik yönetim anlayışı
çerçevesinde herhangi bir olumsuzluk bildirimi oluşmamıştır.
Sorumluluk prensibi kapsamında etik yönetim anlayışı
çerçevesinde yolsuzlukla mücadele kapsamında kuralları belirlemiş
olan Bursagaz bünyesinde 2011,2012 ve 2013 yıllarında herhangi
bir vaka gerçekleşmemiş olup; bu konu ile ilgili yürütülen herhangi
bir dava bulunmamaktadır. Her yıl kurumsal yönetişim yaklaşımı
kapsamında uyumluluk raporu hazırlayan Bursagaz yönetim adına
gerçekleştirilen denetimler ile kurum içerisindeki prosedürel
uygulama uyum düzeyini denetlemektedir. Bu gerçekleştirilen
denetimler sonucunda son 3 yıllık düzeltici faaliyet kapatma
performansı %100 olarak gerçekleşmiştir.
ETİK YÖN
BAĞLI PRENSİPLER
ETİK YÖNETİM TARZI
Bütünlük İçinde Hareket
Etme
Doğruluk,
Kesinlik,
Tutarlılık
Doğruluk: Paydaşlara sağlanan bilginin güvenilir olması
Kesinlik: Verilen taahhütlerde kararlılık göstermek
Tutarlılık: İş süreçlerinde sağlanan bilginin ve gerçekleştirilen
tüm operasyonların birbirleri ile uyum içerisinde yürütülmesi
Sadakati Sağlama
Gizlilik,
Menfaat Birliği
Gizlilik: Paydaşlara ait bilginin korunması ve yasal hükümler
gereğince istenmediği sürece 3. Taraflarla paylaşılmaması
Menfaat Birliği: İş faaliyetlerini gerçekleştirirken tüm paydaşların
çıkarlarını gözeten bir tutum içerisinde olma
Sorumluluk Sahibi Olma
Hesap verebilirlik,
Özen,
Kurumsal Vatandaşlık,
Adil Olma
Hesap Verebilirlik: Yapılan çalışmanın her türlü sosyal fayda
ile uyumlu olduğunu kanıtlayabilme
Özen: Gerçekleştirilen her iş kademesinde kurumun her bireyinin
gerekli çabayı titizlikle harcıyor olması; hissedar, çalışan ve müşteri
de dahil diğer tüm paydaşların ortak çıkarını koruması
Kurumsal Vatandaşlık: Gerçekleştirilen her faaliyette çevresel ve
çalışma ortamının korunmasına yönelik tedbirlerin alınıyor olması
Adil Olma: Çalışanlar arasında fırsat eşitliği oluşturan
uygulamaların geliştirilmesini sağlamak
Hoşgörü ile Yaklaşma
Saygı,
Sosyal Sorumluluk
Saygı: Tüm paydaşların taleplerini dinleme ve beklentilerini
dengeleme yaklaşımında olma
Sosyal Sorumluluk: Toplumsal kalkınma bilinci ile eğitim, çevre,
sağlık, kültür alanlarındaki faaliyetlerde fayda yaratma
Standartlara Uyum
Yasal Uyum
Yasal Uyum: Lisans bölgesi içerisinde tanımlanmış olan ilgili tüm
mevzuatlara uygun hizmet verme garantisini sağlamak
Değişime Yön Verme
Farkındalık,
İnovatif Düşünce
Farkındalık: Global yapıdaki teknolojik ve sosyal gelişmelerin
farkında olmak ve yenilikleri takip eden bir ekiple çalışıyor
olmak
İnovatif Düşünce: Enerji sektörüne etki edebilecek projeler
geliştirmek ve ilklerde öncü olmak
37
KURUMSAL
RİSK YÖNETİMİ
“Bursagaz’ın kurumsal yapısı baz alınarak geliştirilen stratejik şirket yönetimi
modeli, şirketin stratejilerini yapılandırmanın ötesinde; vizyon, misyon, değerler
ve etik modellemenin yayılımını sağlayan önemli bir entegrasyonu da içinde
barındırmaktadır... ”
Bursagaz risk yönetim planlamasının temelini kurumsal risk
yönetim modeli oluşturmaktadır. Bu modelleme kapsamında
yönetişim, risk ve uyum konularının yanında yönetim sistemleri
uygulamalarından oluşan risklerden de oluşan bir entegrasyon
söz konusudur. Yönetişim, risk ve uyum uygulamaları GRC adı
verilen EWE AG Holding bazında SAP üzerinden yönetilen sistemi
kapsarken, yönetim sistemleri uygulamalarının tamamı lokal
bazda analiz edilerek raporlanmaktadır. Bu kapsamda bu portföy
içerisinde stratejik planlama kapsamında değerlendirilen riskler, iş
etki analizleri sonucunda süreçlerden elde edilen riskler ve yönetim
sistemi analizlerinden elde edilen riskler, risk yönetim prosedürü
uygulama adımları kapsamında yönetilmektedir. Tüm riskler
belirlenen metodoloji kapsamında EWE AG tarafından moderasyonu
yapılan SAP-GRC sisteminde zorunlu risk kataloğu kategorileri
dahilinde değerlendirilerek takibi yapılmaktadır.
SAP GRC sistemi açılımları üzerine kurgulanmış olan yönetim
modelinde riskler süreçlerle yapılan eşleştirmelere ve zorunlu risk
kataloğu değerlendirmelerine bağlıdır. Her yıl EWE AG tarafından
ortaya konulan zorunlu risk kataloğundaki risk kategorileri her
süreç bazında incelenerek, stratejik planlama süreci kapsamında
tanımlanan riskler atanır. Her risk bir süreçle eşleştiği gibi her
riskin aynı zamanda süreciyle eşleşen bir kontrolü de sistemde
38
bulunmaktadır. Her yıl belirlenen süreçler sistem risk sahibi ve risk
uzmanı tarafından GRC sistemine giriş yapılmaktadır. Bu girişlerde
her riskin detay tanımı, geçerlilik periyodu, mali ve mali olmayan
etkisi ve etkilerinin 4 yıllık projeksiyondaki gerçekçi, olumlu ve kötü
baz senaryo değerleri sistemde yapılmaktadır. Dolayısıyla risklerin
geçmiş ve gelecek dönem projeksiyon ve gerçekleşenlerine ait
karşılaştırmaların analizi mümkün olmaktadır.
Bursagaz bünyesinde oluşturulan her risk için bir kontrol elemanı
mevcuttur ve bunlar kontrol alanları olarak süreçlerle eşleştirilerek
GRC sisteminde tanımlanmıştır. Her risk 3 aylık periyodlar
dahilinde değerlendirilmekte ve risklerde oluşan durumların
değerlendirilmesi sistemde oluşturulmakta, riskin düzeyini artıran
ya da azaltan faktörlerin testleri yapılmaktadır. Her riske bağlı
olan kontrolün de değerlendirildiği sistemde kontrollerin etki
düzeylerine göre takip planları oluşturulmakta ve raporlanmaktadır.
Bu metodolojide her bir risk belirli tolerans aralıklarında
hesaplanmakta olup, genel risk yönetim şablonunun tanımlanması
için Bursagaz Risk Yönetim Prosedürü oluşturulmuştur. Bununla
birlikte oluşabilecek acil risk değerlendirme durumları için
acil risk raporu oluşturularak risklerdeki beklenmedik ani
değişimlerin raporlanmasına imkan sağlanmıştır. Riskler standart
risk olarak tanımlanabilecekleri gibi belirgin risk kategorisinde
stratejik kapsamlı riskler olarak da tanımlanabilmektedirler.Bu
metodolojinin yürütülmesi Bursagaz lokal risk yöneticisi tarafından
gerçekleştirilmekte olup, elde edilen ve girişi yapılan verilerin
tamamı global alanda EWE AG tarafından yönetilmekte ve toplam
bütçe etkileri hesaplanarak sisteme eklenmektedir. Bu metodolojide
olasılık ve etki düzeyleri globalde tüm grup şirketleri için
belirlenmiş olup, risk tutarı ve olasılık çarpımları etki düzeylerini
oluşturmaktadır. Anlık olarak rapor çekmeye imkan veren sistemin
tamamı İngilizcedir. Süreç eşleştirmeleri Bursagaz tarafından
risklerin belirlenmesi esnasında entegrasyon sağlanması adına
yapılmaktadır. Sistemde 2013 yılında tanımlı 24 risk olmakla birlikte
bunlara bağlı olan 24 farklı kontrol tanımlanmıştır.
Lokal risk yöneticisinin belirlendiği sistemde risk uzmanları
girişleri yaparak ilk aşama onayı vermekte ve risk sahipleri
değerleme onaylarını gerçekleştirmektedir. Bu metodoloji dahilinde
bir kontrol birden fazla riske tanımlanabilmekte olup; risklerin
birbirleriyle olan ilişkileri de bu anlamda takip edilebilmektedir.
Acil risk durumlarında sisteme değişim girişleri yapılmakta
olup; Bursagaz risk değerlemeleri sonucunda 2011,2012 ve
2013 yıllarında etki gösteren acil risk durum bildirim olayı
gerçekleşmemiştir. Sadece sayısal sonuçların değil aynı zamanda
itibar göstergelerinin ve etkilerinin de yer aldığı sistemde
risklerin kalitatif olmasına imkan tanınmıştır. Bursagaz son 3
yıllık dönemde itibar düzeyinde herhangi bir risk düzeyi artış
oluşum bildiriminde bulunmamış ve herhangi bir itibar etkisi
bulunan riskin gerçekleşmesine neden olacak kontrol etkisizliği
oluşturmamıştır. 2013 yılında Bursagaz riskleri değerlendirildiğinde
risk düzeylerinde olumsuz bir sapma medyana gelmemiş ve risk
kontrol düzey etkinliğinin %83 olduğu gözlenmiştir.
Bursagaz risk yönetim modeli temelinde GRC uygulama
metodolojisinin yer almasının yanında sistem bazlı ISO 27001 bilgi
varlıkları risklerinin değerlendirilmesine ilişkin uygulamalar, ISO
14001 kapsamındaki çevresel risklerin değerlendirilmesine ilişkin
uygulamalar, OHSAS 18001 kapsamındaki İş Sağlığı ve Güvenliği
analizleri bazındaki uygulamalar ve ISO 22301 Risk değerlendirme
metodolojisi bazındaki uygulamalar da yer almaktadır. Her bir
sistem kendi standardının etki boyut analizleri kapsamında
değerlendirilmekte olup; GRC sistemine bu tanımlı 736 riskin faktör
bazında en yüksek olanları eklenmektedir.Bursagaz kurumsal
yönetim planlamasında değişim planlaması ve risk yönetim
alanları son derece önemli bir unsur olarak ortaya çıkmaktadır.
Risk yönetimi SWOT analizinde zayıf ve tehditler bölümünde
oluşan etkilerden tanımlanan stratejileri, değişim yönetimi ise
fırsat ve kuvvetli yönler bütünleşmesinde ortaya çıkan değişim
projelerini kapsamaktadır. Her iki alanda da hayata geçirilen
projeler toplam üst stratejilere odaklı olup, aynı zamanda şirketin
stratejik iş sürekliliği planında yer alarak iş kurtarma hedeflerinin
ve faaliyetlerinin oluşumuna katkı sağlamaktadır. Tüm bu bakış
açısı ile değerlendirildiğinde yönetim modelinin girdiler ile beslenen
kısa, orta ve uzun vade stratejilere dayanan bir model olduğu
görülmekte, etkilerinin de kısa, orta ve uzun vadede sınıflandırılarak
planlamaya yansıtıldığı gözlenmektedir.
Risk yönetim portföyü değerlendirmesinde özellikle çevresel etki
analizlerinde iklim değişikliklerine bağlı, toprak kirliliği, hava
emisyonları, su kirliliği alanları değerlendirilerek risk analizleri
yapılmaktadır. 2005 yılından itibaren ISO 14001 Çevre Yönetim
Sistemi ve 2012 Yılı itibariyle ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi
sertifikasyonlarının bulunması bu risk analizlerinin yönetim
tarafından atanmış çevre danışmanları ve çevre görevlisi tarafından
incelenerek yayınlanmasını sağlayarak, her yıl sistematik gözden
geçirmelerin yapılmasını planlayarak ve sonuçların yönetim
toplantılarında gündeme gelmesini sağlamıştır. Stratejik Planlama
çerçevesinde çevresel etkileri minimize etmek ve çevre bilincini
yaygınlaştırmak stratejik amaçları doğrudan bu alanlardaki etkilere
odaklanmaktadır.
39
SÜREÇ BAZLI
YÖNETİM ANLAYIŞI
“Stratejik süreç yönetimi modelini geliştirerek kullanan Bursagaz süreç yönetim
yapısı ile stratejik amaçlarını ilişkilendirerek sürdürülebilirlik projelerinin daha etkili
bir şekilde iş sürekliliği planlarında yer almasını desteklemektedir...”
Süreç bazlı yönetim yapısı altında yönetsel ve operasyonel faaliyetlerini yürüten Bursagaz
süreç yapısını hizmet geliştirme süreçleri, organizasyonel süreçler ve yönetsel süreçler
ana kırılımı altında yapılandırarak 11 alt süreç belirlemiştir. Hizmet geliştirme süreçleri
operasyonel alanda müşteri hizmetleri ve şebeke işleyişlerini kapsarken, organizasyonel
süreçler operasyonel süreçler için kaynak sağlayan süreçleri kapsamakta, yönetsel
süreçler ise şirketin yeteneklerinin yönetilmesi üzerine kurgulanmaktadır. Bursagaz’ın
temel operasyonlarını kapsayan süreçler yatay ve dikey konumlarda ilişkilendirilmiş olup,
her sürecin operasyonlarını anlatan temel kartlar bulunmakta ve sürecin paydaşları da bu
yöntemle tanımlanmaktadır.
Her sürece bağlı performans parametreleri aylık periyodlarda ölçümlenmekte ve
yönetim sistemleri tarafından sürecin beklenen düzeydeki performansı baz alınarak
değerlendirmeler yapılmaktadır. Süreçlerdeki iyileştirmeler kritik başarı faktörleri bazında
belirlenen süreç puanlarının öncelik, ihtiyaç sıralaması ve 3 faktör ( iş gücü, finansal kaynak,
zaman) ile değerlendirmesi yapılarak belirlenmekte ve iş etkilerine göre dönemsellikleri
de dikkate alınarak iş planlarında insiyatif bölümlerinde yer almaktadırlar. 2011,2012
ve 2013 yıllarında hizmet geliştirme süreçlerinde 28 adet süreç performans göstergesi,
organizasyonel süreçlerde 28 adet süreç performans göstergesi ve yönetsel süreçlerde 13
adet süreç performans göstergesi tanımlanarak takibi yapılmıştır.
40
HİZMET GELİŞTİRME
SÜREÇLERİNDE
SON 3 YILDA 69
ADET PERFORMANS
GÖSTERGESİ TAKİBİ
YAPILMIŞTIR...
ETİK YÖN
ANA SÜREÇ
ALT SÜREÇ
Hizmet Geliştirme
Süreçleri
Şebeke Süreci
Şebeke Tasarımı
Boru Hatları İmalatı
Haritalama ve Şebeke Güncelleme
İstasyon İşletimi
İhbar Yönetimi
Şebeke Bakım Yönetimi
Müşteri Geliştirme Süreci
Müşteri Kazanma ve Tutundurma
İç Tesisat Kullanım ve Aktif Kullanım
Tüketim Yönetimi
Alacak Yönetimi
Müşteri Deneyim Yönetimi
Organizasyonel
Süreçler
Teknoloji Yönetim Süreci
Çevrimiçi Hizmetler
Green IT
İç Danışmanlık Hizmetleri
Malzeme Yönetimi
Malzeme Yönetimi
Satın Alma
Malzeme Kabul ve Depolama
İnsan Kaynakları Yönetimi
İşgücü Yönetimi
Kariyer ve Gelişim Planlama
Eğitim Planlama
Takdir Tanıma
İç Müşteri Özlük ve Talep Yönetimi
Finansal Kaynak Yönetimi
Muhasebe Yönetimi
Ödeme ve Fon Yönetimi
Bütçe ve Raporlama
Tesis Yönetimi
Bina Bakım ve Yönetimi
İç Müşteri Hizmetleri
Kurumsal Kimlik Yönetimi
Sürdürülebilir Sosyal Sorumluluk
Sosyal Medya Yönetimi
İç İletişim
İtibar Yönetimi
Yönetsel Süreçler
Kurumsal Yetenek Yönetimi
Bilgi Güvenliği
Süreç Yönetimi
Stratejik Planlama
Değişim ve İnovasyon
Risk, Yönetişim ve Uyum Yönetimi
Çevresel Etki Yönetimi
İş Sağlığı ve Yönetimi
Kurumsal Proje Yönetimi
İş Birliği Yönetimi
Algı Yönetimi
-
Performans Yönetimi
Kurumsal Performans
Süreç Performansı
Bireysel Performans
41
RÜZGAR
UĞULDUYOR
‘‘Her esen rüzgar yaşamdan bir
haber getirerek yeni bir
adım daha adım atmamızda
bize kuvvet verir...’’
PAYDAŞ BEKLENTİ
YÖNETİMİ
“ Paydaşlarını sınıflandırarak çevresel, sosyal ve ekonomik etkilerini belirleyen
Bursagaz, kurgulamış olduğu önceliklendirme metodolojisi kapsamında
beklentilerini analiz ederek dengeleme stratejileri oluşturmaktadır... ”
Bursagaz 2005 yılında uygulamaya başladığı EFQM – Avrupa Kalite
Yönetim Vakfı Mükemmellik Modeli uygulamaları kapsamında
gerçekleştirdiği paydaş beklentileri dengeleme yaklaşımını
benimsemiştir. Bu kapsamda temel ve stratejik olarak ayrılan
paydaş yapısı hissedarlar, müşteriler, işbirlikleri, toplum ve
çalışanlar olmak üzere 5 farklı kategoride kırılımlandırılmıştır.
Sürdürülebilirlik anlayışı kapsamında her bir paydaşın ekonomik,
sosyal ve çevresel etkisi belirlenmiş olup; her yıl stratejik planlama
süreci dahilinde paydaşlar gözden geçirilmekte, beklenti alma
metodolojisi değerlendirilmekte ve öncelikli beklentiler dengeleme
tablosu aracılığıyla raporlanmaktadır.
Her bir paydaş Bursagaz’a oluşturduğu değer ve Bursagaz’dan
sağladığı fayda bazında değerlendirilerek etki matrisinde;
memnun et, yönet, gözlem yap ve bilgilendir aksiyonlarındaki
yerini almaktadır. Etki düzeyi bazında memnun etme ve yönetme
bölümlerinde yer alması durumunda öncelikli paydaşlar olarak
belirlenmektedir. Her bir paydaş, matris üzerinde kendisi için tanımlı
özel matris kodunu almakta ve bu araçla stratejik planda amaçlarla
eşleştirilmektedir. Bursagaz’ın 2011 yılında paydaş grupları bazında
değerlendirme yapıldığında 56, 2012 yılında 63 ve 2013 yılında
85 tanımlı paydaşı bulunmaktadır. Paydaşlardan her yıl alınan
beklentiler paydaş beklenti analizinin girdisini oluşturmakta ve
44
analiz sonucunda elde edilen bilgiler swot analizlerinde kullanılarak
stratejilerin ve amaçların şekillendirilmesine katkı sağlamaktadır.
Bursagaz bünyesinde paydaş beklentilerini edinme alanında
temelde gerçekleştirilen görüşmelerin ve toplantıların yanında
5 farklı araştırma çalışması yürütülmektedir. Evsel müşterilerin
tutum ve beklentilerini inceleme amacıyla gerçekleştirilen
EMMA adı verilen evsel müşteri memnuniyet anketi, büyük
kapasiteli müşterilerin tutum ve beklentilerini inceleme amacıyla
gerçekleştirilen SMMA adı verilen sanayi müşteri memnuniyet
anketi, topluma oluşturulan değeri ve sunulan kamu niteliğindeki
hizmetin katkılarıyla birlikte çevresel sürdürülebilirlik konularını
da içeren TFA adı verilen toplumsal fayda anketi ve çalışanlara
uygulanan ÇMA adı verilen çalışan memnuniyet anketleri yıllık
bazda gerçekleştirilen anketler olarak algı yönetim sürecinde
önemli bir yaklaşım olarak yerini almaktadır. Günlük olarak
Bursagaz ile doğrudan iletişimde bulunan iç tesisat, müşteri
ilişkileri, anakumanda ve acil müdahale ekiplerinden hizmet
alan müşterilere uygulanan Telefonla Memnuniyet Araştırması
günlük bazda uygulanmaktadır. Elde edilen araştırma sonuçları
eylem planları aracılığıyla aksiyonlara dönüştürülerek kurumsal
performansın insiyatif bölümlerinde ilgili stratejik amaçları
desteklemektedir.
2011
2011
2012
2012
2013
2013
Evsel Müşteri
Memnuniyeti
Araştırması
Sanayi Müşteri
Memnuniyeti
Araştırması
%90
%74
%83
2011
2011
2012
2012
2013
Telefonla
Memnuniyet
Araştırması
%92
%85
%78
2013
%96
%96
%97
Toplumsal
Fayda
Araştırması
%91
%85
%78
Üyelikler ve Katkı Sağlanan Komiteler
Bursagaz sektörde rol model uygulamalarını yaygınlaştırmak ve
sektörün tecrübesinden faydalanmak adına, çeşitli kuruluşların
yönettiği topluluklara üyelikler gerçekleştirmektedir. Bu üyelik
ve komite katılımlarının ana amacı operasyonel ve yönetsel
alandaki tecrübelerin paylaşımını sağlamak ve ortaya konulan
teknik araştırmalarla yönetmelik, kurul kararı, kanun taslakları
alanlarında etkin geribildirimler yapmaktır.
Bursagaz sektör stratejilerini etkilemek amacı ile stratejik
planında son 3 yıldır komite katılım düzeyi ve etkinlik düzeylerini
bir performans göstergesi olarak takip etmektedir. Bu kapsamda
2011, 2012 ve 2013 yıllarında belirlenen lobicilik etkinlik düzeyi
olarak belirlenmiş olan performans göstergesi başarı düzeyi
%100 olarak gerçekleşmiştir. Bu performans parametresi altında
Bursagaz'ın sektörde yer aldığı komitelere sunmuş olduğu
çalışmaların karara dönüşme etkinliği izlenmektedir. Sadece
sektörel alandaki gelişmeleri takip etmekle kalmayan Bursagaz
yönetim modeli bazında gerçekleştirdiği uygulamaların takibini
ve paylaşımını da gerçekleştirmiş olduğu üyelikler ile etkileşimde
olduğu paydaşlar aracılığıyla uygulamaya almaktadır. Bu
alandaki en önemli üyeliği Türkiye Kalite Derneği ile 2005 yılından
itibaren devam eden işbirliği göstermektedir. Bununla birlikte
mükemmellik modeli uygulamalarını geliştirmek amacıyla 2006
yılından beri üye olduğu EFQM - Avrupa Kalite Yönetim Vakfı ile
model geliştirmeleri, webinar ve en iyi uygulamalar konusunda
işbirlikleri gerçekleştirmekte olup özellikle 2013 yılında Avrupa
Kalite Kongresinde Bursagaz tarafından yeni çalışma metodolojileri
konusunda bir oturum gerçekleştirilmiş ayrıca müşteri deneyim
yönetimi alanında uluslararası bir webinar sunuşu yapılmıştır.
Sektörel alanda öncelikli üyeliğinin olduğu birlik olan Gazbir
- Türkiye Doğalgaz Dağıtıcıları Birliği ile 2005 yılından itibaren
kurmuş olduğu stratejik işbirliği ile son 3 yılda yönetim kurulunda
yer alması göz önünde bulundurulduğunda Bursagaz sektörel
komitelere katılımı destekleyerek özellikle operasyonel alanda
mevzuat geliştirmelerine büyük katkı sağlamıştır. Gazbir nezdinde,
operasyonel alanda yer alan acil müdahale ulaşım süreleri, kaçak
arama metodolojileri, tarife metodolojileri belirleme ve periyodik
kontrol konularında son 3 yılda etkin rol oynamıştır. Doğalgaz
sektöründe uluslararası arenada söz sahibi olan IGU * Uluslararası
Gaz Birliği’ne 2005 yılı itibariyle üyeliği bulunan Bursagaz 2011
yılında gerçekleştirilen Dünya Gaz Konferansı’nda sürdürülebilir
şebeke yönetimini ön planda tutan bir sunuş gerçekleştirmiştir.
Yerel ekonomiye katkı sağlamak amacıyla gerçekleştirilen BTSO
Bursa Ticaret ve Sanayi Odası üyeliği kapsamında ticari alanlarda
doğalgaz yaygınlaştırılmasına ilişkin projeler hayata geçirilmiştir.
45
ÖNCELİKLİ
PAYDAŞLAR
‘‘Paydaş beklentilerini dengelemek ve paydaşları
önceliklendirmek sürdürülebilirliğin temelini oluşturur...’’
ADI
TÜRÜ
STRATEJİK/
TEMEL
PAYDAŞ
KODU
METOD
BOYUT
Bursa Büyükşehir Belediyesi
Hissedar
Stratejik
S1
YK Toplantıları Ziyaretler
Sosyal
EWE AG
Hissedar
Stratejik
S2
Strateji Toplantısı YK
Ekonomik
EWE Holding Türkiye
Hissedar
Stratejik
S3
YK Toplantıları Ziyaretler
Ekonomik
BOTAŞ
İşbirlikleri
Stratejik
S5
Ziyaretler, Basın
Ekonomik
EPDK
İşbirlikleri
Stratejik
S6
Denetimler, Toplantılar, Ziyaretler Ekonomik
Enervis
İşbirlikleri
Stratejik
S9
YK Toplantıları Ziyaretler
Ekonomik
Gazbir
İşbirlikleri
Stratejik
S10
Komisyon Toplantıları
Sosyal
Yatırım Malzeme Tedarikçileri
İşbirlikleri
Temel
T2
Tedarikçi Toplantılar
Çevre
A-Kare
İşbirlikleri
Temel
T7
Toplantılar, Ziyaretler
Ekonomik
Müteahhitler
İşbirlikleri
Temel
T11
Toplantılar
Çevre
İç Tesisat Firmaları
İşbirlikleri
Temel
T13
Toplantı, Eğitimler,
Ekonomik
Denetim Kuruluşları
İşbirlikleri
Stratejik
S13
Denetim Raporu
Sosyal
Belgelendirme Kurumları
İşbirlikleri
Temel
T15
Denetim Raporu
Sosyal
BTC
İşbirlikleri
Stratejik
S15
Proje Toplantıları
Ekonomik
IT Hizmet Sağlayıcıları
İşbirlikleri
Temel
T18
Proje Toplantıları
Ekonomik
Bursagaz Personeli
Çalışan
Temel
T19
Anket Çalışmaları
Ekonomik / Sosyal
1. Kademe Müşteriler
Müşteri
Stratejik
S16
Anket Çalışmaları
Ekonomik / Sosyal
2.Kademe Müşteriler
Müşteri
Stratejik
S17
Anket Çalışmaları
Ekonomik / Sosyal
Bursa Halkı
Toplum
Temel
T20
Anket Çalışmaları, Basın
Ekonomik / Sosyal / Çevre
Yerel Basın
İşbirlikleri
Stratejik
S20
Anket Çalışmaları, Ziyaretler
Sosyal
Toptan Elektrik Sağlayıcıları
İşbirlikleri
Temel
T26
Toplantılar (Aykome), Eğitim
Çevre / Sosyal
Tago Mimarlık
İşbirlikleri
Temel
T31
Proje Görüşmeleri
Çevre
Yakıt Tedarikçileri
İşbirlikleri
Temel
T46
Online Sistem Girişleri,
Ekonomik
46
Topluma Paydaşları ile Etkin
İletişime Geçerek Değer Oluşturan
Bir Şirketle Çalışmak Hayatı
Kolaşlaştırıyor…
Sertifikalı İç Tesisat Firması / Yüksel Mühendislik – Yüksel Yurtsever
Bursa’ya doğalgazın gelmesiyle birlikte Bursagaz' dan Yüksel Mühendislik olarak
aldığımız yeterlilik belgesi ile doğalgaz sektöründe taahhüt ve satış konusunda faaliyet
gösteriyoruz. 26 yıllık tecrübemizle mekanik tesisat konusunda da sektörde önemli
çalışmalarımız olup; mekanik konusuyla ilgili gerekli sertifikalara da sahibiz. Firma
olarak en son teknoloji ile ısıtma ve soğutma ürünlerini kullanarak müşteriler için en
verimli, en ekonomik ve kalite olanağı sağlamaktayız. Ayrıca Bursagaz'ın düzenlediği
baca eğitim, kurslarına katılarak çelik baca yapımında da Bursagaz' dan yetki alarak baca
sektöründe çalışmalarımız bulunuyor. Bu bakış açımız aslında bizim sosyal güvenliğe
dayalı sürdürülebilirlik yaklaşımımızın da temelini oluşturuyor. Bilgi ve tecrübelerimizle
birlikte dürüst, müşteri memnuniyeti odaklı, insana ve çevreye önem veren sektörde
başarılı bir kurum olmak şirketimizin vizyonunu oluştururken, kurmuş olduğumuz
işbirliklerinin bizi bu gelişim alanlarımızda destekliyor olması; bizim için temel
noktalardan en önemlisini oluşturuyor. İşte bu noktada bir paydaş olarak Bursagaz’la
birlikte sektörde kendimizi geliştirme fırsatını da buluyoruz. Topluma katkı sağlayacak
ortak faaliyetlere adım atmak sürdürülebilir bir Dünya için temel unsur ve biz de bunu
desteklemeye var gücümüzle çalışıyoruz.
Bursagaz Bursa' da doğalgaz kullanımı artırmaya yönelik çalışmalar ve kampanyalar
yaparak müşteri sayısını arttırıyor. Bursagaza' a her abone olan müşteri bizler için de
sektörün canlı ve hareketli olmasını sağlayarak; yerel ekonomide bir ivme oluşturuyor.
Bununla birlikte Bursagaz' ın geriye dönük yaptığı tesisat kontrolleri, hem müşterilerin
sağlıklı ve doğru bir şekilde doğalgazı kullanmalarını sağlamış oluyor hem de firmalar
için yeni bir iş olanağı yaratmış oluyor. Bu işbirliklerinin dışında iletişim de son derece
önemli…Bursagaz ayda bir firmalarla toplantı düzenliyor. Bu toplantılarda firmaların
öneri ve görüşleri dinlenip daha iyi neler yapılabilir veya neler iyileştirilebilir gibi konular
gündeme getiriliyor. Bu konuşulan konularla ilgili tekrar firmalarla birebir görüşmeler
yapılıyor… Tabi asıl önemli olan bu bildirimlerin aksiyonlara dönüştürülmesi. Örneğin
Zetacad ve Dipos programlari firmalarin ihtiyaçları dahilinde hazırlandı ve canlıda
uygulanıyor. Firmalar eskiden çizim icin çıktı almak ve Bursagaz’a gelmek zorunda
idi. Bu programlar ile buraya gelmeden online olarak çizimlerine onay verilebiliyor ve
düzeltmeler yapılabiliyor. Ofissiz hizmet ile müşteriler Bursagaz' a gelmeden telefonla
ve internetle abonelik, evinde sözleşme, online ödeme, gaz açma randevusu, sözleşme
iptal gibi işlemlerini rahatlıkla yapabilmektedirler. Yetkili tesisat firması olarak bizler de
müşterilere işlemlerini online veya telefonla halletmeleri icin yardimcı oluyoruz. Ofissiz
Hizmet, müşterilerimiz ile olan bağımızı güçlendiriyor ve tesisat kurulumunda veya yeni
bir ürün alımında bizleri tercih sebebi yapıyor.
Bundan sonraki süreçte de Bursagaz’ın da desteği ile yetkili firmalar olarak, Bursa
halkına daha temiz, daha konforlu ve ekonomik olan doğalgazı kullanmaları için gerekli
tanıtımları ve kolaylıkları sağlama konularında işlemlerimizi hızlandırmaya ve çözümler
üretmeye devam edeceğiz.
47
İŞ VERİMLİLİĞİ ve
EKONOMİK PERFORMANS
“ Yerel ekonomik değer oluşumunu destekleyen Bursagaz paydaşları bazında
faaliyetlerinin performansını optimum şekilde üreterek şirket karını artırırken aynı
zamanda bu karı yatırımlara dönüştürerek toplumsal hizmet sunmaktadır...”
Bursagaz doğalgaz dağıtım sektöründe hat uzunluğu itibariyle
sektörün en büyük 2. özel dağıtım şirketi konumundadır. Lisans
kapsamındaki dağıtım hizmetini tanımlı Bursa Büyükşehir Belediyesi
mücavir alan bölgesinde sunan Bursagaz’ın doğalgaz dağıtım hizmeti
alanındaki pazar payı TUİK Bursa potansiyel verileri üzerinden
değerlendirildiğinde ve mevcut abone sayısı baz alındığında, 2013
yılı itibariyle %88’dir. Bursagaz’ın ana gelir kalemi; satışını yaptığı
gaz ve taşımasını gerçekleştirdiği gazdan oluşmakta olup; 2013 yılı
itibariyle net satışları 579.5 milyon TL’ye ulaşmıştır. Ana gelir kaleminin
yanında doğalgaz dağıtım piyasası ile ilgili yönetmeliklerinde ifade
edilen yatırımların ana girdisini oluşturan abone bağlantı bedeli, gaz
kesme ve gaz açma süreçlerine paralel işletilen sayaç açma bedeli,
sözleşmesiz tüketim ve kaçak tüketim durumunda yansıtılan kaçak
usülsüz kullanım bedeli ve iç tesisat projelerinin onay sürecine paralel
gelişen proje onay bedeli
ŞEBEKE YATIRIMLARI
2011(mio TL)
2012(mio TL)
2013(mio TL)
Hatlar
9,7
11,99
17,76
RMS İstasyonları
1,02
9,56
0,64
SCADA
4,28
0,69
0,3
CBS
0,09
0,07
0,02
48
olarak tanımlanan diğer faaliyetlerden elde edilen gelirler de
yönetilmektedir. Bursagaz’ın müşterilerine sunduğu ana hizmet olan
gaz arzı sağlama hizmeti değerlendirildiğinde, 2011 yılında 610 milyon
m3 olan evsel satış miktarı, 2012 yılında 568 milyon m3, 2013 yılında
544 milyon m3 olarak gerçekleştirilmiştir. 2011 yılında serbest sanayi
tüketimi 70 milyon m3 gerçekleşirken, serbest olmayan sanayi
tüketimi 12 milyon m3 gerçekleşmiş, ve taşıma tüketimi 830 milyon
m3 olarak gerçekleşmiştir. 2012 yılında Bursagaz taşıma performansı
1.089 milyon m3 olurken, serbest sanayi tüketimi 89 milyon m3
serbest olmayan sanayi tüketimi 4,7 milyon m3 olarak gerçekleşmiştir.
2013 yılında yeni tarife dönemi ile birlikte müşterilerin 1., 2. ve 3.
Kademe olarak sınıflandırılmasının ardından gaz hacim
performansına bakıldığında 1. Kademenin 524 milyon m3, 2.
Kademenin 129 milyon m3 ve 3. Kademenin 1.734 milyon m3’lük bir
tüketimi gerçekleştirdiği görülmektedir. Bursagaz, 2011,2012 ve 2013
yıllarında 71.2 milyon TL EWE Holding Turkey A.Ş., 8.9 milyon TL Çalık
Enerji A.Ş. ve 8.9 milyon TL Bursa Büyükşehir Belediyesinin sermaye
yapısında etkisi bulunan ve 89 milyon TL sermayesi olan bir şirket
olarak konumlanmaktadır. Bursagaz’ın bilanço yapısı
değerlendirildiğinde 2011 yılındaki yabancı kaynak oranının %48 2012
yılında %53 ve 2013 yılında %59 olduğu görülmektedir. Özkaynak oranı
2011 yılında %52 olan Bursagaz 2012 yılında % 47’lik özkaynak 2013
yılında ise %41’lik özkaynak oranı ile faaliyetlerine devam etmiştir. 2011
yılındaki temettü miktarı 33.6 milyon TL olan Bursagaz, 2012 yılında
49.7 milyon TL, 2013 yılında ise 31.7 milyon TL temettü miktarına
ulaşmıştır. Kar düzeyleri değerlendirildiğinde 2011 yılında 38.4 milyon
TL, 2012 yılında 57.1 milyon TL ve 2013 yılında 36.2 milyon TL kar elde
eden Bursagaz’ın her 3 yıl içinde temettü net kar oranları %87 olarak
gerçekleşmektedir. Bursagaz satışlarını yönetirken, aynı zamanda
şebekesinin işlerliğini sağlayan giderlerini de etkin bir şekilde dikkate
alarak, faaliyet giderlerinin yönetimini gerçekleştirmiştir. 2013 yılı yeni
tarife dönemi ile birlikte EPDK tarafından belirlenen gider bütçesi
rakamları dikkate alınarak yönetilen bütçe ve fiili karşılaştırmalarla
Bursagaz, hem müşterilerine sunduğu hem de tedarikçilerine
sunduğu faydayı maksimize etmiştir. Bu kapsamda 2011 yılında 39
milyon TL olarak gerçekleşen faaliyet giderleri, 2012 yılında 44.5
milyon TL ve 2013 yılında 52.4 milyon TL olarak gerçekleşmiştir.
Bursagaz tüm şebeke ve müşteri bazlı faaliyetlerini yönetirken
sunduğu doğalgaz dağıtım hizmetinin kamu niteliğinde bir hizmet
olduğunun bilinciyle hareket ederek yatırımlarını gerçekleştirmektedir.
Bursagaz tarafından yapılan yatırımların temelini toplumsal güvenlik
ve arz güvenliği amaçlı yapılan şebeke yatırımları kapsamaktadır. Bu
yatırımlar lisans süresinin bitişinden itibaren de Bursa halkının
güvenliği açısından aktif yatırım olarak işletilmeye devam edilecektir.
Dağıtım hatları, RMS (basınç düşürme) istasyonları, SCADA ve CBS
bazında gerçekleştirilen bu yatırımlar için 2011 yılında 12 milyon TL fiili
miktar ödenirken, 2012 yılında 20,2 milyon TL ve 2013 yılında 14, 2
ŞEBEKE PARÇASI
milyon TL yatırıma dönüştürülmüştür. Bursagaz her yıl Bursa bazında
vergi sıralamasında bu yaptığı yatırımlarında karşılığında elde ettiği
gelirler bazında ilk 10 sıralamasında yer almakta; her yıl oluşan
kurumsal vergisi bir sonraki yıl içerisinde ödenmektedir. Bursagaz
2010 yılına ait 2011 yılında ödemiş olduğu 8.7 milyon TL vergi ile Bursa
ilinde 7. olurken, 2012 yılında 2011 yılına ait ödenen 10,0 milyon TL
vergi ile 5 olmuş ve 2013 yılında 2012 yılına ait 14.3 milyon TL
tutarındaki vergi ile 3. sırada yer almıştır. Yasal otoritelerden sağlanan
destekler bazında Bursagaz özelinde ayrıcalıklı bir durum
bulunmamakta olup; çalışan ödemelerinde %5 işveren indiriminin
yanında istihdam teşviki ve engelli çalışanlar için yararlanılmış olan
indirimler mevcuttur. 2011 yılında SSK İşveren Sakatlık indirimi 9.028
TL, 2012 yılında 9.913 TL ve 2013 yılında 12.769 TL gerçekleşirken; SSK
İşveren İstihdam Teşviki 2011 yılında 21.960 TL, 2012 yılında 57.207 TL
ve 2013 yılında 58.585 TL olarak gerçekleşmiştir. SSK İşveren %5’lik
İndirimi 2011 yılında 309.231 TL, 2012 yılında 287.534 TL ve 2013 yılında
450.913 TL gerçekleşirken; kümülatif istihdam içerisindeki payları
2011 yılında 0,14, 2012 ve 2013 yıllarında 0,15 olarak gerçekleşmiştir.
Bununla birlikte Bursagaz çalışanları tarafından kurulan Bursagaz
Eğitim Gönüllüleri Derneği 2012 yılında BEBKA-Bursa Eskişehir
Bilecik Kalkınma Ajansı’ndan 200.000 TL tutarında Engelli Sınıfı
yenileme projesi kapsamında hibe alınarak 40 İlköğretim Okulunda 45
Engelli sınıfının rehabilitasyonu gerçekleştirilmiştir. Bursagaz şirket
içerisinde uyguladığı şeffaf maaş stratejisi kapsamında operasyonel
2011
2012
2013
Birim
Malzeme
(TL)
İşçilik
(TL)
Birim
Malzeme
(TL)
İşçilik
(TL)
Birim
Malzeme
(TL)
İşçilik
(TL)
RMS-A İstasyon Adedi
1
(OSB-4
Bedelsiz)
-
2 (DERİ OSB - Bedelsiz)
(Ovaakça için devir bedeli)
9.071.319
-
-
-
-
PE Hat Metrajı (km)
91
444.146
2.750.928
121
787.760
3.062.267
90
614.134
2.394,228
0,50
144.584
479.727
6
499.431
461.496
15
674.459
1.499,391
BR Sayısı (adet)
0
-
-
1
32.053
7.500
1
53.573
7.500
Mİ Sayısı (adet)
11
-
-
6
-
-
11
-
-
PE Vana Sayısı (adet)
39
7.336
3.900
72
14.572
7.200
40
5.214
4.540
Servis Kutusu (adet)
4.948
-
-
4.608
-
-
4.814
-
-
PE Servis Hat (km)
54
247.634
998.284
55
271.614
712.543
52
361.955
1.154.334
Regülatör (adet)
8.899
650.610
-
5.291
605.541
-
5.675
696.087
-
Yüzey Kaplama m2
17.939
-
636.511
52.554
-
1.453.814 82.692
-
4.305.325
-
-
303.377
-
-
1.875.512
-
-
1.082.951
39.277
2.404.040
-
32.007
2.194.765
-
44.357
4.902.574
-
RMS İstasyonları Bakım
-
401.426
622.587
-
115.257
369.525
-
121.413
519.914
CBS (Harita)
-
-
91.500
-
-
73.278
-
-
24.253
SCADA
-
-
4.280.205
-
-
688.566
-
-
295.912
4.936.287
9.530.507
15.046.127
7.257.887
11.734.735
6.983.023
Çelik Hat metrajı (km)
Müşavir Kontrol Maliyeti
Sayaç (adet)
GENEL TOPLAM
49
2011
2012
2013
Vergi
Ödemeleri
11.648.592,31
15.533.206,35
11.528.826,35
KDV (TL)
8.214.497,96
11.668.516,14
7.206.880,08
Muhtasar (TL)
1.831.542,99
2.954.207,55
3.235.445,52
Damga (TL)
974.211,25
511.191,57
757.989,10
KDV 2 (TL)
628.340,11
399.291,09
328.511,65
seviyede olan çalışanların maaşlarının tamamını şeffaf bir şekilde
çalışanlarla paylaşmış olup; SGK primleri bazındaki ödemelerini yasal
mevzuata uygun olarak yönetmektedir. Bu ödemeler baz alındığında
2011 yılında Bursagaz tarafından 2.481.00,62 TL , 2012 yılında
3.065.960,46 TL ve 2013 yılında 3.567.888,21 TL olmak üzere Sosyal
Güvenlik Kurumu’na prim ödemesi gerçekleştirilmiştir. 4646 Doğalgaz
Piyasası kanununa göre hizmet sunan ve Bursa Büyükşehir Belediyesi
mücavir alan sınırlarında faaliyet gösteren Bursagaz için yerellik
kavramı ulusal coğrafi yapı olarak belirlenmiştir. İşbirliklerinin
performansını artırmak ve işbirlik kaynaklı riskleri yönetmek stratejik
amaçları kapsamında yerel tedarikçileri destekleyen Bursagaz,
tedarikçi seçimlerini tedarikçi değerlendirme kılavuzunu esas alarak
yapmaktadır. Ekonomik değer oluşumunu destekleyen bu sistemde,
tedarikçi seçim kriterleri; bütçe uyumu, enerji verimliliğine etkisi,
çevresel atık oluşturma durumu, ekonomik değer oluşumunu
destekleyecek üretim olarak sıralanmıştır. İşbirliklerinin performansını
geliştirme stratejik amacı kapsamında yerel tedarik zincirini
geliştirmek adına grup şirketleri ile ortak satın alma faaliyetleri
yürütülmekte, tedarikçiler ile malzeme geliştirme çalışmaları
yapılmaktadır. Bu kapsamda son 3 yıllık süreçte Bursagaz’ın kullandığı
duvar tipi regülatörlerdeki kaçakları önleme adına geliştirme
çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Aynı bakış açısıyla Bursagaz sayaç
okuma operasyonlarının yönetiminde dış tedarikçi seçimi
gerçekleştirilmiş ve tedarikçi ile SAP üzerinden online sayaç okuma
sistemine ilişkin know how transferi yapılmıştır. Sayaç okuma
tedarikçisinin aynı zamanda enerji danışmanlığı alanlarındaki
faaliyetleri desteklenmiş ve kendilerinin ISO 50001 sertifikasyon
sürecinde destek sağlanmıştır. Bursagaz ana operasyonlarında
kullanılan malzemelerin kendi yönetim ve seçimindeki malzemeler
olmasını garanti altına almak adına alt yüklenicilerinin sözleşmelerini
yönetmektedir. Bursagaz’ın hat imalat yapımını üstlenen alt yapı
müteahhitleri ile yapılan sözleşmelerin kapsamında sadece işçilik
maliyeti bulunmakta olup, malzeme tedariki Bursagaz tarafından
yapılmaktadır. Bursagaz mevcut tedarikçilerini yönetmenin yanında
yeni tedarikçilerinin sisteme girişini de yeni tedarikçi değerlendirme
prosedürü aracılığıyla gerçekleştirmektedir. Bu prosedür gereğince
kurumun akreditasyon belgeleri, ürün standart belgeleri, referans
tablosu, üretim ve kalite süreçlerine ilişkin organizasyon yapısı
incelenerek tedarikçi formu A bölümü oluşturulmaktadır. Bursagaz
tarafından 2 haftalık yapılan inceleme sonrasında düzenlenen saha
ziyareti sonrasında, numune talep edilerek pilot uygulama yapılır ve
pilot uygulama akabininde sonuçlar raporlanarak tedarikçi kabulüne
50
2013 Yılı
2012 Yılı
2011 Yılı
Yaratılan
Katma Değer
44.780.296,81
66.461.935,30
47.574.663,77
karar verilmektedir. Bursagaz yerel iş geliştirme aktiviteleri
kapsamında sadece doğrudan dağıtım yapısını kuran tedarikçilerle
değil aynı zamanda ekonomik gelişime katkı sağlayacak faaliyetleri de
gerçekleştirmektedir. Bu ortak gelişim yaklaşımı dikkate alınarak
sektörde iç tesisat firmaları desteklenmiş olup 2011 yılında 291 olan iç
tesisat firma sayısı, 2012 yılında 306 ve 2013 yılında da 322’ye ulaşarak
3 yıllık ortalamada 58.262 adet proje iç tesisat firmaları tarafından
üretilmiştir. İç tesisat firmaları 2013 yılı itibariyle abone merkezi olarak
çalışmakta olup, sunmuş oldukları hizmet karşılığında iş hacimlerini
geliştirmişlerdir. Alt yapı yatırımlarını fiziksel penetrasyon hacmi olarak
yöneten Bursagaz, 2010 yılı itibariyle zorunlu yatırımlarını tamamlamış
olup, lisans bölgesi içerisinde ekonomik açıdan uygun tüm bölgelere
yatırımı gerçekleştirerek, bunun ötesinde hizmet talep edilen köylere
de hat yatırımı gerçekleştirmiştir. 2011 yılında 1.4 milyon TL malzeme
ve 3.5 milyon TL işçilik bedeli karşılığında yapılan yatırımlar, 2012
yılında 12.7 milyon TL malzeme ve 4.5 milyon TL işçilik, 2013 yılında ise
1.7 milyon TL malzeme ve 4.6 milyon TL işçilik bedelleri ile
gerçekleştirilerek ekonomik değer oluşturulmuştur. Bu yapılan
yatırımlarla zorunlu yatırım alanlarının dışına çıkılarak köylere de gaz
hattı imalatı ile arz için kaynak oluşturulmuştur. Bursa mücavir alan
sınırları içerisinde yatırım talebi olan her imarlı bölgeye yatırımlar
gerçekleştirilmiş olup, 2013 yılında başlatılan Bursa Potansiyel tespiti
projesi kapsamında bina bazlı potansiyelin de belirlenmesine yönelik
çalışmalar hız kazanmıştır. Bursa’da Bursagaz dağıtım alanında yer alan
her potansiyel abone, bağlantı hizmetinden yararlanma amacıyla
Bursagaz’a başvurmakta olup ilgili yasalar gereğince maksimum 30
günlük süre içerisinde bağlantı bedeli ödemeleri karşılığında hatların
imalatı tamamlanarak servis kutusu montajları gerçekleştirilmektedir. Gaz
arzı sağlamaya ilişkin Bursagaz mevcut piyasa düzenlemeleri gereğince
doğal monopol konumunda olup, enerji dağıtım sektöründe serbest
tüketici limitleri yıllar bazında düşürülmekte olup; 2013 yılı için 300.000 m3 /
yıl olan limit 2014 yılı için 100.000 m3/yıl kademesine düşürülerek
kullanıcıların toptan satış şirketlerini seçmelerine imkan tanımaktadır.
Tüm bu etkiler değerlendirildiğinde 2011,2012 ve 2013 yıllarında endirek
ekonomik etki bazında olumsuz bir gelişmeye sebep olunmamıştır.
2011
2012
2013
EPDK
Lisans Bedeli
36.886,60
35.227,07
34.650,25
EPDK
Katılım Bedeli
220.516,31
258.499,88
289.950,80
Sektörel Değer
2011
2012
2013
İç Tesisat Firmalarının Sayısı
291
306
322
Çalışan Sayısı
1164
1224
1288
İç Tesisat Firmalarının Hazırlamış
Olduğu Proje Adetleri
72.897
53.571
48.320
Ortalama Tesisat Kurulum Ciro
218.691.000
160.713.000
144.960.000
2011
2012
2013
Net Satışlar
441.227.140,32 516.782.937,31 579.514.062,21
Diğer Faaliyet Gelirleri
13.356.388,52 15.199.435,85
22.103.914,17
Abone Bağlantı Bedeli
9.610.234,18
11.262.081,10
13.512.556,84
Sayaç Açma Bedeli
2.241.323,00
2.538.604,27
4.033.115,48
Kaçak Usülsüz Kullanım Bedeli
256.108,34
212.914,48
2.820.984,10
Proje Onay Bedeli
1.248.723,00
1.185.836,00
1.737.257,75
BURSAGAZ YERELDE
OLUŞTURDUĞU KATMA
DEĞER İLE
YENİ İŞ VE İSTİHDAM
ALANLANLARI AÇARAK
EKONOMİNİN
GELİŞİMİNE KATKI
SAĞLAMAKTADIR...
Çalışan Maaşları
Teknik
ve Ticari
Müdürlük
Kişi Başı Maaş
2011
2011 Toplam
Kişi Başı Maaş
Oranı
Kişi Başı Maaş
2012
2012 Toplam Kişi Başı Maaş 2013 Toplam
Kişi Başı Maaş
2013
Kişi Başı Maaş
Oranı
Oranı
Teknik Bayan
28.994
54%
33.875
50%
33.839
51%
Teknik Erkek
24.944
46%
33.570
50%
32.963
49%
Ticari Bayan
20.058
41%
26.798
40%
26.609
40%
Ticari Erkek
29.135
59%
40.550
60%
39.169
60%
51
BİYOÇEŞİTLİLİK
“Bursagaz hizmet sunduğu alanda sadece
paydaşlarını değil aynı zamanda çevreyi
de düşünen yönetim yaklaşımı ile, gelecek
nesillere daha yaşanabilir bir Dünya
bırakmayı hedeflemiştir... ”
Bursagaz istasyonları, ana işletme binaları ve müşteri merkezlerinin konumu itibariyle biyoçeşitliliğin belirgin bulunduğu bir alanda
konumlanmamış olup, gaz dağıtım alanı bölgesinde koruma altında bulunan bir alan bulunmamaktadır. Bursagaz sunduğu ürünün yapısı
itibariyle hava kalitesine katkı sağlamakta olup, değişken gaz kullanıcı yapısı itibariyle belirgin yıllarda penetrasyona bağlı olarak hava
kalitesinde iyileşmelerin ortaya çıkmasına destek sağlamaktadır. Bursagaz’ın koruma altındaki alanlara bir etkisi bulunmadığından bu
konuda yerel bir ortaklıkla gerçekleştirilen özel restorasyon veya koruma çalışmaları da mevcutta bulunmamaktadır. Bununla birlikte
Bursagaz özellikle dağıtım hattı projelendirme sürecinde çevresel riskleri minimize etmek stratejik amacı kapsamında, çevresel risk
analizlerini gözden geçirmekte ve dağıtım hattının imalatının yapılacağı alanda biyoçeşitlilik durumunu değerlendirmektedir. Nitekim
Uludağ Bölgesi’ne yapılacak olan yatırım bu değerlendirme sonucunda endemik bitki türlerini barındırması nedeniyle toprak altı hat
imalatına uygun bulunmayarak yeni bir sistem uygulaması oluşturulana kadar iptal edilmiştir. 4646 Doğalgaz Piyasası kanununda
biyoçeşitlilik için bir zorunluluk olmamakla birlikte çevreye zararın minimumda tutulma boyutu değerlendirme kriteri olarak getirilmiş
olup; Bursagaz’ın çevresel bir olumsuzluk oluşturma durumu oluşmamıştır.
Bursagaz lisans alanı özelleştirme kapsamında belirlenmiştir. Lisans alanında herhangi bir genişleme olmaması durumunda koruma
alanı bölgesinin ya da biyoçeşitliliğin bulunduğu bölgelerinin hizmet ağına dahil olması mümkün olmamaktadır. Bununla birlikte
Bursagaz’ın biyoçeşitlilik aksiyon planı mevcut operasyonel alanı değerlendirildiğinde bulunmamasına karşın; İş Sürekliliği ve Toplumsal
Güvenlik çalışmalarında çevresel etki oluşumunu iş etki analizinde ana etken arasına almış ve faaliyetleri bu boyutta da değerlendirmiştir.
Bursagaz’ın operasyonlarını yönettiği alanda Ulusal ve Uluslararası kuruluşlarca listelenmiş özel türler bulunmamaktadır. Bursagaz’ın
tüm istasyonlarında Çevresel Etki Değerlendirme süreci gerçekleştirilmiş olup; çevreye zarar verebilecek herhangi bir durum
oluşturulmadığı tespit edilerek ÇED gerekli değildir görüşleri yasal mercilerden alınmıştır.
Bursa Hava Kalitesi Değerleri
Yıl
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
μg/mm³
65
84
97
73
57
35
10
22
13
36
42
20
PM10
58
54
49
43
48
75
88
87
62
70
78
60
52
MALZEME YÖNETİMİ
“Çevresel etkileri en aza indirgeme amacıyla malzeme
yönetimini stok yönetimi ile eşleştiren Bursagaz
malzemelerin maksimum ürün ömürleri boyunca
optimum düzeyde kullanımını sağlayarak atık oluşumunu
engellemeye destek olmaktadır...”
Bursagaz 2005 yılında sertifikalandırdığı ISO 14001 Çevre yönetim
sisteminin ardından 2012 yılında ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi
sertifikasyonu ile politikalarını ve stratejilerini kuvvetlendirmiştir.
Tüm faaliyetlerinde çevre ile ilgili yasal mevzuata uymayı,
mevzuatın olmadığı konularda sosyal sorumluluğun bilinci ile
eylem planını oluşturmayı, çalışanlarını ve tüm paydaşlarını
bilinçlendirmeyi, düzenleyici, yönlendirici ve takipçi rol oynamayı,
başta insan sağlığı olmak üzere etki alanı içerisindeki çevreye
doğrudan veya dolaylı biçimde verilecek zararı önlemeyi veya
kaynağında en aza indirgemeyi, çevresel atıklarını uygun
metotlar ile bertaraf etmeyi, doğal kaynakları en verimli şekilde
kullanmayı, faaliyetleri sırasında meydana gelebilecek herhangi
bir kaza veya acil durumda, çevresel zararları minimize
edecek tedbirleri planlayıp uygulamayı, sektöründeki çevresel
faaliyetlerde öncü olmayı ve tecrübelerini üçüncü taraflara
aktarmayı, çevre ile ilgili faaliyetlerin sürekli iyileştirilmesi için
gerekli kaynağı ayırmayı, gerekli kontrolleri gerçekleştirmeyi
ve yönetimin gözden geçirmesini sağlamayı çevre politikası
kapsamında taahhüt eden Bursagaz aynı zamanda sektöründeki
ilk ISO 50001 sertifikasyonunun sahibidir. Çevre yönetim anlayışı
ile malzemelerin yönetimini optimum düzeyde gerçekleştiren
Bursagaz, doğalgazın yapısı nedeniyle ürün üretiminde herhangi
bir malzeme kullanmamakta 70 barda aldığı doğalgazı ısıtarak
basıncını kademe kademe düşürmek suretiyle son kullanıcıya
21 mbarda sunmaktadır. Ürünün üretiminde malzeme
kullanılmamasının yanı sıra dağıtım hizmetini sağlayan ve ürünü
taşıma görevi gören borularda kullanılan direk malzemelerin
özellikleri değerlendirilmektedir. 2011 ve 2012 yıllarında hat
imlatı için boru temini gerçekleştirilen tedarikçi bilgileri onaylı
tedarikçi listesi kapsamında değerlendirildiğinden 2013 yılında
boru tedariki yapılan firma ile benzerlik göstermektedir. Bursagaz
bünyesinde dağıtım hattının imalatında ve istasyon işletmeciliğinde
kullanılan absorban filtre, manşon, regülatör gibi
malzemeler kontaminasyona tabi olduklarından
tehlikeli atık kapsamında değerlendirilmekte ve
geri dönüşümleri mümkün olmamaktadır. Yatırımda
kullanılan malzemelerin tamamı ilgili şartnameler
gereği ilk malzemeden üretim şartı bulunduğundan geri
dönüşümlü malzemeden sadece yer altında kullanılan
ikaz bantları bulunmaktadır. Yer altı ikaz bandı tüketimi
2011 yılında 153 bin metre, 2012 yılında 217 bin metre ve
2013 yılında 245 bin metre olarak gerçekleşmiştir.
No Hammadde & Malzeme Kullanılan Birim
Kullanılan Faaliyet
Geri Dönüşümlü
Malzeme İçeriği
1
Pe Boru ve Fittings
Yapım Kontrol
Hat İmalatı
Mevcut Değil
2
Çelik Boru ve Fittings
Yapım Kontrol
Hat İmalatı
Mevcut Değil
3
Sayaç
Müşteri Hizmetleri
İç Tesisat Kullanım ve Aktif Kullanım
Mevcut Değil
4
Regülatör Servis Kutusu
Yapım Kontrol
Hat İmalatı
Mevcut Değil
5
Regülatör
Müşteri Hizmetleri
İç Tesisat ve Kullanım ve Aktif Kullanım
Mevcut Değil
6
Kartuş Filtre
Şebeke Yönetimi / Bakım Birimi
İstasyon İşletimi Şebeke Bakım Yönetimi Mevcut Değil
7
Regülatör Mebranı
Şebeke Yönetimi / Bakım Birimi
İstasyon İşletimi Şebeke Bakım Yönetimi Mevcut Değil
8
Regülatör Pastilya
Şebeke Yönetimi / Bakım Birimi
İstasyon İşletimi Şebeke Bakım Yönetimi Mevcut Değil
9
İkaz Bandı
İşletme / Bakım / Yapım Kontrol
Kazı İşleri
Evet
53
ENERJİ YÖNETİM
YAKLAŞIMI
“ Enerji verimliliği uygulamaları ile sektöründeki ilk ISO 50001 Enerji Yönetim
Sistemi sertifikasının sahibi olan Bursagaz, enerji referans çizCBSi bazında stratejik
amaçlarında ortaya koyduğu verimlilik hedeflerini hayata geçirerek, kaynak
kullanımını optimize etmektedir.”
Enerji Yönetim Sistemi yaklaşımında kurumsal yapının devamlılığını
sağlayan enerji kaynaklarını ve kullanım alanlarını değerlendirip
önceliklendirerek, etkin bir şekilde yöneteceğini; enerji kullanımına
yönelik hedef ve amaçların gerçekleştirilmesi için gerekli tüm
bilgi ve kaynağın sağlanacağını; Enerji kullanım ve yönetimi için
uyulması gereken yasal düzenlemelerin takip edileceğini ve
dikkate alınacağını; Enerji yönetimine ilişkin amaç ve hedeflerin
konularak gözden geçirileceğini, enerji yönetim sisteminin sürekli
iyileştirilerek performansın artırılacağını; satın alma ve hizmet
tasarım süreçlerinde enerji verimliliğinin ön planda tutulacağını
ve alınan ürünlerde ekonomiklik ve bütçe kriterleri de göz önünde
bulundurularak enerji verimliliği yüksek olanların seçileceğini;
Enerji yönetim süreci ile ilgili tüm bilginin kurum içine ve dışına
tüm paydaşlar ile paylaşımının garanti altına alınacağını ve tüm
paydaşların enerji verimliliği ve çevre bilincini arttırmaya katkıda
bulunulacağını; ve sistemin gözden geçirileceğini politika olarak
belirleyen Bursagaz ISO 50001 kapsamında etkin işleyen bir enerji
yönetim sistemi kurmuştur.
Bursagaz iş verimliliğini esas alan yönetim yaklaşımını belirlerken
özellikle sürdürülebilirlik stratejileri kapsamında sera gazı ve
iklim değişikliği ile mücadele alanlarındaki etkileri swot analizi
kapsamında değerlendirerek, kuvvetli, zayıf, fırsat ve tehdit
54
oluşturabilecek alanların tesbitini sağlamaktadır. Son 3 yıldır
Bursagaz gündeminde olan ana tehdit alanı toprak sıcaklığının
düşük olması nedeniyle proses kaynaklı doğalgazın ısıtılma
ihtiyacının artması ve yanması sonucu açığa çıkan karbondioksit
gazının miktarsal oranda artma riskinin bulunması olarak
değerlendirilirken, toprak ısısının artmasının bu ısıtma gazı
ihtiyacını azaltması tehdit durumunun tam tersi olarak bir fırsat
oluşturmaktadır. Bu kapsamda toprak sıcaklıklarının takibi yakınen
yapılmakta ve scada üzerinden anlık ölçümlerle süreç yönetilerek
ısıtıcı gazında minimizasyon sağlanmaktadır. Bu yönetim anlayışı
sayesinde Bursagaz’ın 2011,2012 ve 2013 yıllarında bu yönde mali
bir kayba uğrama durumu olmamıştır.
Bursagaz bu gerçekleştirdiği swot çalışmasında kuvvetli yön
olarak belirlemiş olduğu ISO 14001 Çevre yönetim sistemi ve
emisyon ölçümlemelerinin Bakanlık onayında gerçekleştirilerek
çevre izinleri sürecinin yönetilmesi konuları Bursagaz’ın yasal
düzenlemeler kapsamında özellikle Çevre Kanununca Alınması
Gereken İzinler Hakkındaki Yönetmelik ile uyumlu bir yönetim
gerçekleştirdiğini göstermektedir. Dolayısıyla son 3 yıllık süreçte
herhangi bir yasal düzenleme kaynaklı ceza durumu söz konusu
olmamakla birlikte, Bursagaz doğalgaz dağıtım sektöründe 2011
yılında e-çevre iznini alan ilk şirket olmuştur.
Enerji Kullanım Alanı
TEP
Çarpanı
2013
2013 TEP
2012
2012 TEP
2011
2011 TEP
Isıtıcı Doğalgaz (m3) Ovaakça Dahil
0,000825
225.524,35
186,06
264.557,20
218,26
254.090,08
209,62
Büro Isınma (m3)
0,000825
30.921,00
25,50
31.608,00
26,08
21.275,00
17,55
Elektrik (kwh) Toplam
0,00086
1.111.952,10 95,63
1.039.463,00
89,39
1.137.319,00
97,81
Yakıt (m3) CNG
0,000825
38.682,00
31,91
1.736,00
1,43
0,00
0,00
Yakıt (kg) Akaryakıt
0,00102
59.145,00
60,33
88.726,98
90,50
93.848,10
95,73
Jeneratör (kg) Benzin
0,00104
729,30
0,76
649,12
0,68
549,05
0,57
Kompresör (kg) Motorin
0,00102
270,84
0,28
166,00
0,17
240,70
0,25
TOPLAM (TEP)
400,46
Tüm bu uygulamaların yanında Bursagaz iklim değişikliği ile
mücadele anlamında çevresel etkileri minimize etkmek ve çevre
bilincini yaygınlaştırma amaçları kapsamındaki insiyatifleri stratejik
planı çerçevesinde her yıl hayata geçirmektedir. 2012 yılında
sertifikalandırılan ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi Çalışmaları ile
CNG’li araç uygulamasını devreye alan Bursagaz Acil araçlarında
doğalgaz kullanımına geçerek sera gazı salınımını azaltmıştır.
Aynı zamanda istasyonlarında kurduğu indüksiyonlu aydınlatma
sistemleri ile elektrik enerjisinden tasarruf sağlanmış, bina içi
aydınlatma sistemlerinde revizyonlar yapılmıştır. Proses bazlı sera
gazı üretiminin azalmasına yönelik ısıtıcılarda basınç farkından
enerji üreten vortex sistemi kurulmuştur. Bursagaz sunmuş olduğu
doğalgazı standart koşullarda sunmasından kaynaklı ürün üzerinde
değişiklik yapamamakla birlikte, SCADA aracılığıyla istasyonlarda
basınç ve sıcaklıkların kontrolünü sağlayan teknolojik ekipmanlarla
sisteminde iklimsel değişikliklere olan olumsuz etkilerini minimize
etmektedir
2013 yılında Ovaakça RMS-A istasyonunun elektrik alt yapısı yenileme
çalışmasının da gerçekleştirildiği enerji verimlilik projesi sürecinde
daha verimli redresör ünitelerinin kullanılması sağlanmıştır.
Kazan optimizasyonlarının yapıldığı (Yanma basıncı 1,5 bardan 0,5
bar’a indirilmek sureti ile) yaklaşık 6,2 m3/h tüketimden 3,5 m3/h
tüketim seviyelerine ciddi bir iyileştirme yapıldığı çalışmada hava
ve doğalgaz karışımı yanma verimi açısından en uygun seviyeye
getirilmiştir. Kazan suyu sıcaklığı en verimli olduğu sıcaklığın
45-500 C olduğu tespit edilmiş ve bacadan alınan sıcaklığın 45-500 C
üzerinde olan kısmının boşa ısıtıldığı ortaya çıkarılmıştır. Böylelikle
kazan sıcaklığı 45-500 C set ayarlanarak önceden kullanılan değer
olan 600 C göre yaklaşık 10-150 C kazan suyu ısıtma enerjisi kadar
kazanım elde edilmiştir. Sıcak ve soğuk gazın karışımını sağlayan
harmanlama ünitesinde önceden olmayan otomasyon sistemi
kurulması sayesinde önceden manuel olarak gerçekleştirilen işlem
istasyon çıkış sıcaklığının sabitlenmesi sayesinde(120 C) otomatik
hale getirilmiş, istasyon içerisinde 6 adet bulunan sodyum buharlı
lambalar yerine, yüksek tüketimli halojen aydınlatmalar yerine tepki
süresi yüksek düşük tüketimli tasarrufla aydınlatma sistemlerinin
kullanılmaya başlanmıştır ve %80’lik bir iyileştirme sağlanmıştır.
2012 yılında Kestel ve Veysel Karani istasyonlarındaki ana
426,51
421,53
dağıtım panosunda inverterlü sisteme geçiş vasıtası ile kazan
sirkülasyon pompalarının maksimum verim ve minimum tüketimde
kullanılması sağlanmış olup enerji kayıpları önlenmiştir. Kestel
ve Veysel Karani Şehir istasyonlarındaki gaz Isıtma prosesi
üzerindeki eşanjörlerin izolasyonları tamamlanmış ve kazan
sistemi değiştirilerek 1 adet yoğuşmalı 1 adet sıcak su kazanlı
sisteme geçiş yapılmıştır.Bu sistem sayesinde Gaz çekişinin az
ve sıcaklıkların yüksek olduğu durumlarda Yoğuşmalı kazanlar
devreye alınmakta, Gaz çekişinin yüksek ve hava sıcaklıklarının
düşük olduğu durumlarda yoğuşmasız olan sıcak su (1.000.000
kcal) kazanı devreye alınmaktadır. Böylece gaz ısıtıcı tüketimlerinde
optimum verim sağlanmış olmaktadır. Kazan dairesinde gerekli
sıcak su dolaşım sistemindeki izolasyonlar gerçekleştirilmiş ve
dış elektrik aydınlatmaları dağınık halden merkezi hale getirilmiş
ve dağınık alandaki aydınlatmalar iptal edilmiş, ve daha yüksek bir
loksayona taşınarak merkezi aydınlatma sağlanmıştır.
2013 yılında Gürsu RMS-A İstasyonu dış saha aydınlatmaları
için indüktif aydınlatma sistemine geçilerek 400 W’lık ampuller
yerine 300 W’lık ampullere geçiş sağlanmış ve 800 W‘lık tasarruf
sağlanmıştır. Gürsu İstasyonu Kontrol Binasında ısıtma ve soğutma
için kullanılan chiller sistemi değiştirilerek ihtiyaç duyulan alanlar
için klima kullanımına geçilmiş olup; 14 kw’lık tüketim yerine 5
kw tüketim gerçekleştirilerek enerji tasarrufunun sağlanmıştır.
Gürsu İstasyonunda Naturelgaz ile birlikte kullanılan 1000 kVa lık
trafo yerine Bursagaz’ın ihtiyacını karşılayacak 100 kVa’lık bir trafo
sisteminin devreye alınmış; böylece trafo kayıplarından doğabilecek
tüketimler minimize edilerek enerji tasarrufu sağlanmıştır.
2013 yılında Hamitler Şehir İstasyonundaki dış aydınlatmalarda 5
adet 150 W yerine 1 adet 300 W indüktif lamba kullanımına geçilmiş;
böylece 950 W enerji tasarrufu sağlanmıştır. Hamitler İstasyonunda
kurulan Vortex sistemi sayesinde gazın geçişi sırasında Vortex
içerisindeki mekanik sistemin hareket ederek; mekanik
sürtünmenin ısı enerjisine dönüşerek gazı ısıtması sağlanmıştır.
Bu sayede gazın 40 Bar’dan 19 Bar’a düşümü sırasındaki oluşacak
yaklaşık 10,5 °C ısı düşümü nedeni oluşabilecek pilotlardaki
donmanın önüne geçilmiş bulunulmaktadır. Bursagaz bünyesinde
yakıt yönetimi kapsamında fosil yakıt veya ikame ürün kullanımı ve
bioyakıt üretimi bulunmamaktadır.
55
SERA GAZI
EMİSYONU
“Gelecek nesillere daha verimli bir Dünya emanet etme hedefi ile hareket eden
Bursagaz sera gazı emisyon değerlerinin yıllar bazında azaltılması için yönetsel ve
operasyonel alanlarda iyileştirme çalışmalarına kaynak ayırmaktadır...”
Bursagaz bünyesindeki ana proses kaynaklı enerji tüketimi
istasyonlarda ısıtıcılarda meydana gelmekte olup, doğalgaz üretimi
ve buna bağlı petrol kimyasalı üretimi veya herhangi bir rafineri
prosesi bulunmamaktadır. Bu kapsamda 2011 yılında proses
kaynaklı doğrudan enerji tüketimi 254.089 m3, 2012 yılında 264.557
m3 ve 2013 yılında 225.524 m3 olarak gerçekleşmiştir.
Bursagaz 2011 yılında toplam direk ve endirek enerji alanlarında
3.347 ton CO2e emisyon, 2012 yılında 3.569 ve 2013 yılında ise 3.088
tonCO2e emisyon salınımı gerçekleştirmiştir. Bursagaz seragazı
emisyon hesaplamalarında ISO 14064 Standardı kullanılmış
olup, Sürdürülebilirlik ekibinin tamamının ISO 14064 Sera Gazı
Emisyonu Hesaplama ve Doğrulama eğitimine katılımı sağlanmıştır.
Hesaplamalarda sera gazı emisyonuna neden olan Bursagaz
operasyonlarından kaynaklı CO2, CH4 ve N20 üretim değerleri
hesaplanmıştır. Seragazı hesaplamalarının elektrik alanı dışındaki
tüm alanlarda %100’ü kullanılmış olup herhangi bir belirsizlik
oluşmamıştır.
Elektriğe bağlı hesaplamalar scope 2 kapsamında değerlendirilmiş
olup, SCADA yerel panellerinde ve Gürsu Ana Dağıtım İstasyonunda
ortak kullanım kaynaklı belirsizlikler hesaplanmıştır. Gaz dağıtım
sektörüne özel CO2 normalizasyon faktörü ve Bursagaz bünyesinde
(önemli/kaydadeğer/materyal)ozon delici madde emisyonu
bulunmamaktadır. Bununla birlikte paydaşlar tarafından özellikle
56
talep edilen operasyonlar bazında oluşan sera gazı emisyonu da
mevcut durumda bulunmamaktadır. Bursagaz bünyesinde planlı
hidrokarbon üretimi dağıtım hatlarının devreye alınması esnasında
hat içerisindeki hava-gaz karışımının açığa çıkarak hattın %100 gaz
ile dolmasının sağlanması aşamasında hattan atmosfere atılan
hava ile birlikte gaz da açığa çıkmakta olup, bu operasyon dağıtım
sektörünün devre alma süreç işleyişinden kaynaklanmaktadır. Bu
salınan hidrocarbon miktarı 2011 yılında 2.278 m3, 2012 yılında
358 m3 ve 2013 yıllarına 178 m3 olarak gerçekleşmiştir. Plansız
hidrokarbon salınımı 3. taraf kaynaklı hat hasarlarında oluşmakta
olup, 2011 yılında 138.975 m3, 2012 yılında 155.057, 2013 yılında
127.218 m3 lük plansız hidrokarbon salınımı gerçeklemiştir.
2012 yılından 2013 yılına gerçekleşen azalma izinli kazılardaki
hat hasarlarının 2012 yılında 354 adet iken 2013 yılında 262 adet
olarak kazı kontrol ekibinin kontrol sayısının artırılmasından
kaynaklanmıştır. Hidrokarbon hesaplaması yapılırken doğalgazın
yoğunluğu, delik veya borunun çapının karesi ve Pmutlak (borunun
içerisindeki gaz basıncı olan 4 barın atmosfer basıncı olan 1 bar
ile toplamı olan 5 bardan oluşur) basınç çarpılarak 60 a bölünerek
dakikada havaya atılan gaz miktarı hesaplanır ve bu elde edilen
sonuç gazın açığa çıktığı süre ile çarpılarak salınan m3 değer
elde edilir. Bursagaz personeli işe geliş gidiş sırasında Bursagaz
araçları kullanılır, kişisel araçlarla ulaşımı kullanmazlar.
2011
2012
2013
2011
Sm3
2012
2013
2011
TJ
2012
2013
TonCO2e
Doğalgaz (Prosesler)
Gürsu
Hamitler
Kestel
Veysel Karani
OSB - 1
Deri OSB
Ovaakça
TOPLAM
8.824
87.982
41.536
83.074
32.673
254.089
17.753
54.628
41.945
75.722
24.236
2.710
47.563
264.557
18.744
32.456
18.066
19.378
19.572
7.059
110.249
225.524
1.335
769
1.366
1.404
1.122
1.199
3.470
0,31
3,04
1,44
2,88
1,13
9
0,61
1,89
1,45
2,62
0,84
0,10
1,64
9
0,65
1,12
0,63
0,67
0,68
0,24
3,81
8
1.309
905
1.110
0,05
0,03
0,05
0,05
0,04
0,05
3.725
3.324
0,13
317
42
264
414
71
1.608
352
69
1.086
623
2.093
1.507
1.298
38.682
2.278
358
178
138.975
155.057
127.218
8.687
33.355
25.095
1.434
995
746
638
992
7.873
9.559
104.301
290
18
171
81
162
64
496
35
107
82
148
47
6
93
518
37
63
36
38
38
14
215
441
0,05
0,03
0,04
3
2
3
3
3
3
3
2
3
0,14
0,11
8
9
8
0,01
0,002
0,01
0,01
0,003
0,1
0,01
0,002
0,04
1
0,1
1
1
0,2
4
1
0,2
3
0,02
0,11
0,05
2
5
4
0,05
1,34
3
79
33
6
3
1.956
2.182
1.790
16,88
64,80
48,75
2,79
1,93
Doğalgaz (İst. Kombi)
Gürsu
Hamitler
Kestel
Veysel Karani
OSB - 1
Deri OSB
Ovaakça
TOPLAM
Doğalgaz (İst. Jeneratör)
Gürsu
Hamitler
Kestel
Veysel Karani
OSB - 1
Deri OSB
Ovaakça
TOPLAM
Doğalgaz (CNG)
Araçlar
Hidrokarbon (Planlı)
Devreye Almalar
Hidrokarbon (Plansız)
Hat Hasarları
Doğalgaz (Binalar Kombi)
Binalar
Doğalgaz (Jeneratör Nilüferköy)
Jeneratör
Benzin (Jeneratör)
Jeneratör
Benzin (Araç)
Araçlar
Dizel (Araç)
Araçlar
Dizel (Jeneratör)
Jeneratör
Elektrik
Genel
KÜMÜLATİF
1,15
0,86
0,05
0,04
0,03
0,02
0,04
1,66
1,42
2,2
10.348
0,25
0,30
0,33
17,90
21,73
23,52
99.095
60.910
3,69
3,51
2,15
278,27
264,38
162,50
177
326
0,10
0,01
0,01
0,77
0,47
0,87
13,32
14,50
12,74
537
3.347
491
3.569
524
3.088
1.137.319 1.039.463
0,30
1.111.952
*Bazı datalarda joules değerleri Türkiye’de bu alanlarda joules birimi kullanımı yaygın olmadığından verilmemiştir.
57
2011
2012
2013
2011
CO2
2012
2013
2011
CH4
2012
2013
N2O
Doğalgaz (Prosesler)
Gürsu
Hamitler
Kestel
Veysel Karani
OSB - 1
Deri OSB
Ovaakça
TOPLAM
17.13
170.77
80.62
161.24
63.42
493
34.46
106.03
81.41
146.97
47.04
5.26
92.32
513
36.38
62.99
35.07
37.61
37.99
13.70
213.99
438
2.59
1.49
2.65
2.73
2.18
2.33
7
0.01
0.06
0.03
0.06
0.02
0,18
0.01
0.04
0.03
0.06
0.02
0.00
0.03
0,19
0.01
0.02
0.01
0.01
0.01
0.01
0.08
0,16
2.54
1.76
2.15
0.0010
0.0006
0.0010
0.0010
0.0008
0.0009
7
6
0,003
0.62
0.08
0.51
0.80
0.14
3.12
0.68
0.13
2.11
1
4
3
2.52
75.08
0.01
0.09
0.04
0.09
0.04
0,27
0.02
0.06
0.04
0.08
0.03
0.00
0.05
0,28
0.02
0.03
0.02
0.02
0.02
0.01
0.12
0,24
0.0010
0.0007
0.0008
0.0014
0.0008
0.0015
0.0015
0.0012
0.0013
0.0014
0.0010
0.0012
0,003
0,002
0,004
0,004
0,004
0.0002
0.00003
0.0002
0.0003
0.0001
0.0012
0.0003
0.0001
0.0008
0.0003
0.00005
0.0003
0.0004
0.0001
0.0017
0.0004
0.0001
0.0012
0,0005
0,0015
0,0011
0,0007
0,0022
0,0016
0.09
2.59
0.04
1.24
32.05
5.04
2.50
1,955
2,182
1,790
Doğalgaz (İst. Kombi)
Gürsu
Hamitler
Kestel
Veysel Karani
OSB - 1
Deri OSB
Ovaakça
TOPLAM
Doğalgaz (İst. Jeneratör)
Gürsu
Hamitler
Kestel
Veysel Karani
OSB - 1
Deri OSB
Ovaakça
TOPLAM
Doğalgaz (CNG)
Araçlar
Hidrokarbon (Planlı)
Devreye Almalar
Hidrokarbon (Plansız)
Hat Hasarları
Doğalgaz (Binalar Kombi)
Binalar
Doğalgaz (Jeneratör Nilüferköy - İdr. İşl.)
Jeneratör
Benzin (Jeneratör İdr. İşl.)
Jeneratör
Benzin (Araç İdr. İşl.)
Araçlar
Dizel (Araç İdr. İşl.)
Araçlar
Dizel (Jeneratör İdr. İşl. ‘‘Varsa’’)
Jeneratör
Elektrik
Genel
16,86
64,74
48,70
0,01
0,02
0,01
0,01
0,03
0,02
-
2.78
1.93
-
0.001
0.001
-
0.002
0.001
1.65
1.41
2.2
0.002
0.001
0.002
0.004
0.004
0.06
17,43
21,16
22,91
0,02
0,02
0,02
0,44
0,54
0,58
273,50
259,85
159,72
0,30
0,29
0,17
4,46
4,24
2,60
0.76
0.46
0.85
0.001
0.0004
0.001
0.01
0.01
0.01
537
491
524
*Bursagaz’ın tüm hava emisyonları çevre lisansına tabidir ve gerçek düzenlenmiş değerler dahilinde yapılır.
58
GELECEĞİ
KORUMAK
‘‘Her topraktan yeşeren bir
tohum’gibi soluduğumuz havayı ve
bize sunulan bu Dünya’yı korumak
bir zorunluluktur...’
59
YENİLENEBİLİR ENERJİ
KULLANIMI
“Şirket içerisindeki enerji kaynaklarının yenilenebilir enerjiden seçimine özen
gösteren Bursagaz mevcut projelerin yanı sıra gelecek dönem projelerinide enerji
üretiminde yenilenebilir enerjiye yönelmektedir...”
Çevresel etki yönetiminin bir parçası olan yenilenebilir enerji yönetimde güneş
enerjisini SCADA uç haberleşme noktalarında kullanan Bursagaz’ın Zeyniler
bölgesi de dahil olmak üzere 3 terminalinde kurulu gücü toplamda 960 watt olan
12 panel bulunmaktadır. Bu panellerin imalatı 2011 yılında gerçekleştirilmiştir.
KDV hariç 28.737 TL’ lik bir maliyetle gerçekleştirilen çalışma 2011 yılı toplam
SCADA yatırımının %0,7’sini oluşturmaktadır. 80 watt gücünde olan paneller 2012
yılında da kullanılmaya devam edilmiş olup, 2013 yılında verimlilik çalışması
yapılarak haberleşme ağının risk analizi sonucunda Zeyniler Bölgesinde yer alan
repeater’daki 4 aktif panellerin kullanımına ara verilmiş olup, kurulu güç 640 watt
üzerinden devam etmektedir.
2013 yılında başlatılan Bursagaz Yeni Genel Müdürlük Binası Projesi Bursagaz’ın
enerji verimliliği ve yenilenebilir enerji kullanım stratejilerini çok net bir şekilde
yansıtmaktadır. Proje kapsamında izolasyon kalınlıkları ve cam ısı geçirgenlikleri
yerel yönetmeliklerin üzerinde, ASHRAE 90.1-2007 kriterlerine uygun olarak
seçilmiştir. Mekanik cihaz verimlilikleri üst düzeyde tutulmuş; dış aydınlatma ve her
mahal için iç aydınlatmada enerji verimlilikleri maksimum düzeyde tasarlanmıştır.
Ayrıca hareket ve gün ışığı sensoru kullanılarak enerjinin boşa harcanmasının
önüne geçilmiştir. Gelişmiş otomasyon sistemi sayesinde binanın elektrik, ısıtma,
havalandırma, soğutma ve su harcamaları ayrı ayrı kontrol edilebilecek, enerji
tüketimlerinde herhangi bir sapma olması durumunda gerekli önlemler alınmasına
imkan verecektir. Fotovoltaik sistem, rüzgar türbini sistemi gibi uygulamalar ile
binanın enerji ihtiyacının bir kısmı yenilenebilir kaynaklardan sağlanacaktır.
60
YENİLENEBİLİR
ENERJİ KULLANIM
ALANLARINDA
FOTOVOLTAİK
UYGULAMALARINI
DESTEKLİYORUZ...
Yeni Genel Müdürlük Binası
BURSAGAZ’ın yapılmakta olan yeni genel müdürlük binası
çevresel etki yönetimi kapsamında LEED (Leadership Energy
and Environmental Design) GOLD adayı olmuştur; yeşil bina
hedefi güden BURSAGAZ halkı bilinçlendirme ve doğa, çevre
ile iş dengesini korumak amaçlı yaptığı bu projede gelecek
nesillere sürdürülebilir bir dünya amacını kendisine ana hedef
olarak benimsemiştir. 2014 yılının sonunda bitmesi planlanan
LEED adayı binamızda enerji verimliliği, simülasyon programları
ile maksimize edilerek dengelenecek olup, yenilenebilir
enerji kaynaklarından da optimum düzeyde faydalanılacaktır.
Yenilenebilir enerji kaynak kullanımında binanın terasında
2 adet 2 kw toplamda 4 kw kapasiteli ev tipi rüzgar türbini
kullanılması teşvik edici amaçlı planlanırken, binanın terasında
50 kw’lık solar sistem uygulaması planlanmaktadır ve bunlara
ek olarak cephede 10 kw kapasiteli geçirgen panel uygulaması
olacaktır. Teras uygulamalarındaki türbin ve panellerin ağırlıklı
olarak yerli malzemelerden oluşturulması planlanırken;
cephe uygulamasındaki panellerin yurtdışından ithal edilmesi
öngörülmüş ancak montaj ve konstrüksiyonda kullanılacak
kablo vb. malzemelerin yerli olması düşünülmüştür.
Yenilenebilir enerji kaynaklarından üretilen elektriğin binamızın
ihtiyacının ortalamada %10’unu karşılaması öngörülmektedir.
Bursagaz aynı zamanda Sürdürülebilir Kalkınma Derneği
tarafından oluşturulan ‘‘Binalarda Enerji Verimliliği Bildirgesi’’ni
Bursa’da ve doğalgaz dağıtım sektöründe imzalayan ilk şirket
olmuştur. Bu bildirgenin esaslarını yeni Genel Müdürlük
binasında da uygulama amacıyla plan oluşturulmuştur.
61
IRMAKLAR
ÇAĞLIYOR
‘‘Suyun sesi canlıları yaşama
bağlarken; taşların üzerindeki
yosunlar geçmişin birikmiş
izlerinden haber getiriyor...’’
ÇEVRESEL ETKİ ve
ATIK YÖNETİMİ
“Çevresel etkileri minimize etme ve çevre bilincini yaygınlaştırma amacıyla
stratejilerine yön veren Bursagaz hiyerarşik atık yönetiminde geri dönüşüme öncelik
vererek çevresel etki yönetim sürecini optimize etmektedir... ”
ISO 14001 Çevre Yönetim sistemi uygulamalarını 2005 yılında
sertifikalandırmış olan Bursagaz, şirket bünyesinde kurduğu
sistemin sürekli gelişmesinin sağlanmasını yıllar bazında
desteklemektedir. Bursagaz ; başta kritik faaliyetlerinden olan
doğalgaz şebekesi yapım, işletme ve bakım süreçleri ile diğer
tüm faaliyetlerindeki çevresel etkileri minimize etmek, tüm
çalışanlarına, paydaşlarına ve Bursa halkına temiz ve huzurlu bir
yaşam ortamı sunabilmek için; tüm faaliyetlerinde çevre ile ilgili
yasal mevzuata uymayı, mevzuatın olmadığı konularda sosyal
sorumluluğun bilinci ile eylem planını oluşturmayı, çalışanlarını
ve tüm paydaşlarını bilinçlendirmeyi, düzenleyici, yönlendirici ve
takipçi rol oynamayı, başta insan sağlığı olmak üzere etki alanı
içerisindeki çevreye doğrudan veya dolaylı biçimde verilecek zararı
önlemeyi veya kaynağında en aza indirgemeyi, çevresel atıklarını
uygun metotlar ile bertaraf etmeyi, doğal kaynakları en verimli
şekilde kullanmayı, faaliyetler sırasında meydana gelebilecek
herhangi bir kaza veya acil durumda, çevresel zararları minimize
edecek tedbirleri planlayıp uygulamayı, sektöründeki çevresel
faaliyetlerde öncü olmayı ve tecrübelerini üçüncü taraflara
aktarmayı, çevre ile ilgili faaliyetlerin sürekli iyileştirilmesi için
gerekli kaynağı ayırmayı, gerekli kontrolleri gerçekleştirmeyi ve
yönetimin gözden geçirmesini sağlamayı Çevre Politikası olarak
benimseyerek uygulamaya almıştır. Her yıl çevre risk analizlerini
gerçekleştirerek çevre yönetim programını oluşturan Bursagaz’ın
çevresel yönetim anlayışının en önemli bölümünü atık yönetimi
oluşturmaktadır. Bursagaz operasyonel yapısı gereğince ürettiği
ürün bazında atık hiyerarşisine tabi bir yapıya sahip olmamakla
birlikte, prosesten kaynaklı bakım alanlarında ve operasyonların alt
yapısının hazırlanması alanlarında atık oluşumu gerçekleşmektedir.
64
Bursagaz bünyesinde atıkların bertarafı Çevre ve Orman
Bakanlığınca belirlenmiş olan; Katı Atıkların Kontrolü Yönetmeliği,
Tehlikeli Atıkların Kontrolü Yönetmeliği, Atık Pil ve Akümülatörlerin
Kontrolü Yönetmeliği, Atık Yönetimi Genel Esaslarına ilişkin
Yönetmelik kapsamındaki metodlara göre yapılmaktadır.
Bursagaz’da atıklar 5 farklı alanda kategorize edilmiştir. Tehlikeli
atıklar, elektronik atıklar, metal atıklar, ambalaj atıkları, atık piller
olarak sınıflandırılan atıklar Gürsu İstasyonunda bulunan Geçici
Atık Depolama Sahası’na iletilmektedir. 2011 ve 2012 yıllarında
bertarafa gönderilen atık absorban filtrelerin 2013 yılında bakım
planlaması kapsamında yılın yarısından sonra oluşmaya başlaması
ve geçici depolama olarak sahanın kullanılması nedeniyle
bertaraf planlaması yapılmış ve atıkların yakım için 2014 yılının
başında iletilmesi planlanmıştır. Absorban filtreler doğrudan gaz
ve gaz içindeki kompozit bileşenlere temas ettiğinden tehlikeli
atık kategorisinde yer almakta ve geri dönüşümü mümkün
kılınmamaktadır. Her atık alanı için belirtilen geçici depolama
miktarları ilgili yönetmeliklerdeki şekliyle yönetilmekte olup,
tehlikeli atıklarda bu süre 6 ay olarak belirtilmiştir. Bursagaz
bünyesinde tehlikeli atık ithalatı ve ihracatı; aynı zamanda
tehlikeli atıkların işlem görme durumu söz konusu olmamaktadır.
Bununla birlikte hurdaya ayrılan sayaçlar için hurda komisyonu
toplanmakta ve sayaçlar geri dönüşüme iletilmektedir. 2011 yılında
5.052 kg atık oluşurken; 2012 yılında 3.580 kg ve 2013 yılında 4.700
kg atık bertaraf için gönderilmiştir. 2013 yılındaki atık bertaraf
yönetiminin tamamı geri dönüşümden oluşmaktadır. 2011 yılındaki
toplam atık miktarının %15’i tehlikeli atık iken; 2012 yılında bu
oran istasyon bakım ve onarım planlaması kapsamında %58 ve
2013 yılında %0 olarak gerçekleşmiştir. Her türlü atık ve artığın,
Atık Türü
Miktarı
Yıl
Bertaraf Türü
Absorban Filtre
750 kg.
2011
Yakma
Atık Pil
22 kg.
2011
Geri Dönüşüm
Ambalaj Atık (Karton Atık)
2220 kg.
2011
Geri Dönüşüm
Ambalaj Atık (Kağıt Atık)
2060 kg.
2011
Geri Dönüşüm
Elektronik Atık
1000 kg.
2011
Geri Dönüşüm
Atık Akü
500 kg.
2012
Geri Dönüşüm
Absorban Filtre
780 kg.
2012
Yakma
Kontamine Atık / Absorban Filtre
1300 kg.
2012
Yakma
Hurda Sayaç
4000 kg.
2013
Geri Dönüşüm
Ambalaj Atık (Karton Atık)
700 kg.
2013
Geri Dönüşüm
toprağa ve suya zarar verecek şekilde, Çevre Kanunu ve ilgili
mevzuatta belirlenen standartlara ve yöntemlere aykırı olarak
doğrudan veya dolaylı biçimde toprağa verilmesi, depolanması
engellenmekte bu kapsamda 3 aylık dönemlerde çevre saha
gözlemleri yapılmakta ve raporlanmaktadır. Bu kapsamda çevreye
zarar oluşturacak herhangi bir sızıntı meydana gelmemiş olup,
ISO 14001 dış denetimleri aracılığıyla uygunluk denetlenmektedir.
Bu gerçekleştirilen iç ve dış denetimlerde alt işverenlerin de
sözleşmelere yükümlülükleri denetlenmekte olup; toprağa ya da
suya herhangi bir hidrokarbon salınımına yönelik uygunsuzluk veya
vaka gerçekleşmemiştir. Toprak kirliliğini önleme adına yapılan
yatırımlarda yatay sondaj bölgelerinin seçimi ikincil öncelik olarak
değerlendirilmekte ve alternatif güzargah çalışmaları yapılmaktadır.
Bu kapsamda 2011 ve 2013 yıllarında yatay sondaj gerçekleşmemiş
olup; 2012 yılında 839,8 metrelik hat imalatı aşamasında yatay sondaj
kullanılmış ve 9,57 m3 çamur oluşmuştur.
Bursagaz’ın istasyonlarının tamamı Çevre Kanununca Alınması
Gereken İzinler Hakkındaki Yönetmelik gereklililiklerine uygun
olarak işletilmekte ve tüm istasyonlar Çevre Etki Değerlendirme –
ÇED Gerekli Değildir görüşü kapsamında değerlendirilmesinden
dolayı, herhangi bir çevresel etki ( gürültü, atık vs )
barındırmamaktadır. İstasyonlarda oluşan hava emisyon değerleri
İl Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından denetlenmekte olup;
istasyonların çevre izin süreçleri aktif olarak Çevre Danışmanı
eşliğinde yürütülmektedir. Emisyon değerleri yasal sınırlar
içerisinde olup, Bursagaz bünyesinde çevresel etki konusunda
son 3 yıllık süreçte meydana gelmiş etkisel bir olumsuzluk
bulunmamaktadır.
Doğalgazın ürün yapısı ve mevzuatlar gereğince verimliliğini
artırmak için bileşke yapısında değişiklik yapma imkanı
bulunmamakla birlikte, kullanıcılara güvenli ve verimli kullanım
konusunda web sitesi, Mavi Yeşil dergisi, BursaGazete, basın
bültenleri ve TV programları aracılığıyla bilgilendirmeler
yapılmaktadır. Bu konuda üretici firmalarla ( kombi ve kazan cihaz
üreticileri ) işbirliği yapılarak cihaz verimliliği üzerine çalışmalar
yürütülmekte aynı zamanda malzeme tedarikçileri ile yapılan
çalışmalarda ( örneğin vana ceketi uygulaması ) özel üretim
malzemelerle vana ve bağlantı noktalarındaki ısı kayıplarının
engellenmesi üzerine çalışılmıştır. Doğalgaz ürününün yapısı
itibariyle paketlenmemesi nedeniyle herhangi bir ambalaj atığı
oluşmamaktadır. Bursagaz bünyesinde oluşabilecek ambalaj
atıkları satın alınan sayaç ve diğer malzemelerin karton atıklarından
oluşmaktadır. Tüm bu çevresel etkiler ve beraberinde geliştirilen
iyileştirme çalışmaları sonucunda Bursagaz özelleştirme sürecinden
itibaren hiçbir parasal ve parasal olmayan ceza ödemesi, bu alanda
herhangi bir dava ile karşılaşmamıştır.
Bursagaz bünyesinde ürünün lojistik amaçlı taşınması mümkün
olmamakla birlikte, sahada hat imalatı için malzemeler Bursagaz
ana depolama sahasından alt yükleniciler tarafından sözleşme
kapsamında taşınmaktadır. Bu taşıma işlemleri sırasında polietilen,
çelik boru malzemelerinin çevreye doğrusal bir zarar oluşma özelliği
bulunmadığından herhangi bir çevresel etki oluşmamaktadır.
Bursagaz bünyesinde lojistik veya diğer proses yönetimi amacıyla
biyoyakıt kullanımı veya üretimi bulunmamaktadır.
Çevresel etkilerin minimize edilmesi amacıyla; atık bertarafına
2011 yılında 1.592 TL ve 2012 yılında 4.160 TL harcanmış olup;
2013 yılında atıkların geri dönüşüm amaçlı bertarafı nedeniyle
maliyet oluşmamıştır. Aynı şekilde emisyon düzeylerinin tespiti
amacıyla 2011 yılında 1,500 TL ve 2013 yılında 7.050 TL çevre izni
yönetimi konusunda harcamalar yapılmış, 2012 yılında çevre izin
süreçleri geçici faaliyet belgesi aşamalarında olduğundan herhangi
bir maliyet oluşmamıştır. Çevresel etkileri azaltmak ve enerji
verimliliğini sağlama amacıyla iyileştirme ve önleme çalışmaları
kapsamında 2013 yılında CNG’li araç, vortex kurulumu, Yol-Bil
projeleri için 563.400 TL tutarında harcama gerçekleştirilmiş, 2011
yılında atık sahasında çevresel risk analizi sonucunda revizyon
yapılarak 4.720 TL harcama oluşmuş ve 2012 yılında istasyon çıkış
sıcaklığının toprak sıcaklığına paralel olarak entegre edilmesi
projesi maliyet gerektirmeden hayata geçirilerek yıllık 883.000
TL tasarruf sağlanmıştır. Çevre Yönetim Sistemi’nin yönetilmesi
konusunda yönetim sistemleri nezdinde çalışan personel maliyeti
dışında 2011 yılında herhangi bir harcama oluşmamış, 2012 yılında
10.384 TL ve 2013 yılında 18.172 TL çevre danışmanlık tedariki
harcaması gerçekleşmiştir. Bursagaz’ın sunmuş olduğu ürün
olan doğalgaz yakıtının içerisinde sülfür yoktur. Kurşun benzeri
maddeler yer almamaktadır.
65
TEHLIKELI ATIKLAR
Atık veya hasarlı PE malzemeler, pas sökücü, gres yağı, boya atıkları, mebran, silikon, kirli
filtre, florasan atıkları, batarya, akü atıkları, elektrod, kurşun, toner, kartuş, tıbbi atıklar
Tehlike atıklar, araçlarda bulunan tehlikeli atık kutularında ve atık sahasında tehlikeli atık
bölümünde bulunan konteynırda yasal süre boyunca biriktirilip bertaraf firmasına verilir.
ELEKTRONIK ATIKLAR
Ömrünü tamamlamış elektronik aletler, bozulmuş elektronik alet parçaları, kablo, bakır tel.
Elektronik atıklar, atık sahası bölümünde bulunan atık bölümünde depolanıp bertaraf firmasına
verilir.
METAL ATIKLAR
Hurda sayaçlar, metal malzemeler
Metal atıklar, atık sahasında bulunan metal atık bölümünde biriktirilir, biriken metal atıklar
hurda komisyonunca hurda firmasına verilir.
AMBALAJ ATIKLARI
Kağıt, karton, mukavva,plastik, cam şişe, metal kaplar...
Ambalaj atıkları, lokasyonlarda her kata yerleştirilen ambalaj atığı kutularına atılır biriken
mavi renkli atık poşetleri geri dönüşüm konteynırında biriktirilir. Biriken atıklar geri dönüşüm
firmasına verilir.
ATIK PILLER
Atık pil ve akümülatörler
Atık piller TAB tarafından alınan ve lokasyonlarda her kata yerleştirilen atık pil kutularına atılır.
Biriken atık piller toplama noktalarına verilip geri dönüşümü sağlanır.
Şükrü Özden
Bursagaz Teknik Genel Müdür Yardımcısı
SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
MESAJINIZ
VAR
66
“2013 yılının Şubat ayında bünyemize
kattığımız 6 adet CNG’li araç ile doğaya
karbondioksit salınımının azaltılmasına
destek sağlıyoruz. 2012’de kullandığımız
dizel araçlardan dolayı doğaya 115 ton
karbondioksit salınımı gerçekleşirken,
2013 yılında CNG’li araçların kullanımına
başlanmasıyla bu rakam 73 tona geriledi ve
önceki yıla göre 42 ton daha az karbondioksit
salınımı gerçekleşti. Türkiye’de kullanılan
CNG’li araçların toplamı 2 bin 500 adet
kadar…İstasyon artışlarına bağlı olarak
CNG kullanan araç miktarı artıyor. Türkiye,
araçlara LPG otogaz kiti montajında yüzde
25 oranını yakaladı. CNG kiti montajında da
büyük bir başarı elde edecektir. Ham petrol
rezervlerinin 2015 yılından itibaren azalma
yoluna girmesi ve doğalgaz rezervlerinin
ise 150 yıllık geleceği olması CNG kullanan
araçların sayısını arttırmaya devam edecektir.
Ayrıca, CNG altyapısı hidrojen kullanımı
için gerekli olduğunu biliyoruz. Gelecekte
dünyada motor yakıtı olarak CNG ve hidrojen,
ağırlıklı olarak kullanılacak… Halen CNG
için önemli bir pazar payından söz edemeyiz.
Ancak yakın gelecekte kamu hizmeti veren
otobüsler, servisler, dağıtım hizmeti sunan
hafif ve ağır kamyonlar, kullanımı yüksek
araçlar CNG kullanımı yönünde eğilim
göstermeye başlayacaktır. Almanya, 2003
yılında aldığı kararla ülkede 1000 adet CNG
istasyonu kurulmasına karar vermiştir ve şu
anda Almanya’da 600 adede yakın istasyon
kurulmuştur. Türkiye’de de çevreye dost olan
bu teknolojinin yaygınlaşması yakın gelecek
beklentilerimiz arasında.”
SU YÖNETİMİ
Dünya'nın Suyunu tükettiğimizi
biliyor ve bu bilinç ile su kullanımını
azaltmak için verimlilik çalışmaları
gerçekleştiriyoruz...
Doğalgaz, üretiminde doğrudan su kullanımı gerçekleştirilmeyen bir
enerji kaynağı olmakla birlikte, su yoğun bir üretim Bursagaz bünyesinde
gerçekleştirilmemektedir. Proseste kapalı devrede ısıtma amacıyla ısıtıcılarda
sıcak su kullanılmış, bu ısıtılan suların 2012, 2012 ve 2013 yıllarında alıcı
ortama ya da ortak bağlantıya deşarjı söz konusu olmamıştır. Bursagaz
operasyonlarının yönetimi aşamasında su üretimi bulunmamakta ve proses
kullanımının dışında evsel kullanım amaçlı olarak yemekhane, ortak
kullanım alanları ve bahçe sulamada BUSKİ-Bursa Su ve Kanalizasyon İşleri
Müdürlüğü’nün Bursa iline sunmuş olduğu şebeke suyu kullanılmaktadır. Atık
su şebeke kanalizasyonu aracılığıyla atık su kanal bağlantı iznine tabi olarak
şebeke kanalına deşarj edilmektedir. Bursagaz bünyesinde üretilen evsel
kaynaklı atık suyun herhangi bir alıcı ortama doğrudan deşarjı söz konusu
olmayıp, alıcı ortama deşarj yapılan organize sanayi bölgelerinde bulunan
istasyonlar da ilgili organize sanayi bölgelerinin çevre izni bulunan evsel
su atık arıtma tesislerine kanal aracılığıyla deşarjı gerçekleştirilmektedir.
Bursagaz bünyesinde mevcut durumda yağmur suyundan veya herhangi bir
alıcı ortamdan faydalanılarak su tüketimi gerçekleştirilmemekte olup, yağmur
suyundan faydalanma girişimleri inşaatı devam eden yeni Genel Müdürlük
binası kapsamında planlanmaktadır. Bursagaz bünyesinde proseste ya da
evsel kullanımda başka bir kurumdan arıtılmış su tedariki bulunmamakta
olup; yeraltı suyu kullanımı ya da koruma alanı altında bulunan bir bölgeden
kaynak temini bulunmamaktadır. Bu durumda ekolojik sistem üzerinden
herhangi bir doğrudan etki oluşturulmamakta; evsel su tüketiminin azaltılması
amacıyla özel vitrifiyeler kullanılmakta ve yemekhane alanında su tüketim
kontrolü sağlayan yıkama makinaları kullanılmaktadır. Bursagaz bünyesindeki
kullanılan su, atık su miktarına eşit olup şebeke kanalizasyonuna deşarj
edildiğinden Bursagaz’a ait bir ünitede geri kazanımı mümkün değildir.
Doğrudan BUSKİ tarafından yönetilmektedir.
Hatların mukavemet ve sızdırmazlık testleri için alt yüklenici firmalar
tarafından hidrostatik test esnasında kullanılan suyun analizi yaptırılmış
olup içerisinde amonyak tespit edilmediği raporlanmıştır. 2011 yılında
7.975 m3 olan evsel su tüketimi, 2012 yılında 8.288 m3 ve 2013 yılında 6.221
m3 gerçekleşmiştir. Bursagaz’ın tükettiği suyun tamamı evsel atık su
olmakta olup, atık su ilgili ulusal yasalar gereğinde ilgili tüzel ya da gerçek
kişinin faaliyet gösterdiği alana su dağıtımını sağlayan su ve kanalizasyon
işleri müdürlüğüne yapılmakta olup; Bursagaz kullandığı suyun 1/3’ünü
BUSKİ- Bursa SU ve Kanalizasyon İşleri Müdürlüğü’ne ödemektedir. Bu
kapsamda Bursagaz 2011 yılında 2.658 m3, 2012 yılında 2.763 m3 ve 2013
yılında 2.074 m3 atık su tüketimini mevcut su tüketim m3 değerleri içerisinde
gerçekleştirmiştir.
67
KELEBEKLER
UÇUŞUYOR
‘‘Hayata göz kırpan her kelebek
yeni renkleri yaşama sunarak
geleceğe yön veriyor... ’’
İNSANA
YATIRIM
“Çalışanının değer üreten ana etken olduğunu her stratejisi ile vurgulayan Bursagaz
sadece kendi çalışanlarının değil aynı zamanda iş birliği yaptığı paydaşlarının
çalışanları için de gelişim fırsatları sunmaktadır.”
Bursagaz çalışan portföy yönetimi için stratejik çalışan modelini benimsemiş bir şirket
olarak, insana yatırım perspektifi ile çalışanlarının kurumsal yeteneklere etkisini
maksimum düzeyde tutmak amacıyla iç müşteri yatırım süreçlerini etkinleştirmektedir.
Yetkinlik haritalama, gelişim planlama kapsamındaki kariyer yolu oluşturma, performans
değerlendirme süreçleri ile çalışanlarını destekleyen bir yapıya sahip olan Bursagaz, her
alanda çalışanlarının yetkinliklerini geliştirmeyi amaçlamıştır. Çalışanların yeteneklerini
Ömür Boyu İş Gücü Yönetimi uygulaması kapsamında değerlendiren Bursagaz, eğitim
planlamasını çalışanların ihtiyaçlarına göre şekillendirmekte, bu alandaki veriyi yetkinlik
analizleri, kariyer beklenti analizleri, gelişim planlama görüşmeleri ve performans
değerlendirme süreçleri aracılığıyla elde etmektedir.
Bursagaz kariyer planlama sistemi şirketin tüm çalışanlarına açık bir sistem olup, her
çalışanın gelişimini planlayarak ömür boyu iş gücü yönetim modelini baz almaktadır.
Çalışanlarının dışarıya kariyer gelişimini de garanti altına alan Bursagaz’ın bu yaklaşımı
sisteme olan inanç düzeyinin artmasını sağlamaktadır. Her çalışana kendi koçunu seçme
imkanı sağlayan Gelişim Planlama süreci kapsamında mavi, kırmızı ve sarı paketlerden
yararlanan çalışanlar, liderlik, kişisel gelişim ve teknik beceri konularındaki kendilerine özel
hazırlanmış olan eğitim programlarından yararlanmakta ve süreç akademisi aracılığıyla
bunu şirket içinde ve dışında paylaşarak bilginin yayılımı konusunda çalışma fırsatını elde
etmektedirler. 3 yıllık bir planlama kapsamında değerlendirilen gelişim planları her kişi
için özel olarak tasarlanmakta ve onun ihtiyaçlarına özel olarak planlanmaktadır. Yoğun
liderlik programlarının yanında, değişim programlarından çalıştay planlamalarına ve
şirket içi eğitimlerine kadar pek çok farklı alanı içeren programda 2014 yılında çalışanlara
70
kişisel gelişimleri için sağlanan bireysel ayrıcalıklı bütçe ile
kendi planlamalarını kendilerinin yapabilecekleri eğitim seçim
imkanı sunulmuştur. Planlamanın başarısını garanti altına almak
üzere konulan hedefler %80 minimum gerçekleşme düzeylerini
kapsamakta ve çalışanların performans sözleşmeleri ile de
ilişkilendirilmektedir. Bursagaz çalışanları işe girişten itibaren
iş çıkışına kadar work life employment bakış açısı kapsamında
geliştirildiğinden iş hedef planlamaları, operasyonel ve yetkinlik
eğitim planlamaları yatay, dikey ve dışarı kariyer fırsatlarına
onları hazırlayacak şekilde yapılmaktadır. Çalışanlara kendi
kariyer fırsatlarını oluşturmalarını sağlayan gelişim planlama
sistemi çalışanların aynı zamanda kendilerini gerçekleştirmelerini
sağlayacak bir sistem olarak da kurgulanmıştır. Bursagaz
teknoloji odaklı bir dağıtım şirketi olma anlayışını çalışanlarının
gelişimlerine aktarmış olup; Türkiye’de enerji piyasasında bir
ilk olan Technical Exchange projesi kapsamında çalışanlarını
belirli süreler dahilinde ( 1,5 ay – 3 ay ) Almanya’ya göndererek,
oradaki gelişmeleri öğrenerek proje geliştirmesini, yabancı
dil bilgisinin gelişmesini ve kültürler arası farklılıklara uyum
konularında kendilerini geliştirmeleri için destek sağlamıştır.Yurt
içinde ve yurt dışında gelişim fırsatlarını değerlendiren Bursagaz,
EFQM üyesi olmuş ve Avrupa Kalite Ödül sürecinde hem de
yerel süreçte değerlendirici yetiştirerek, bu değerlendiricilerin
hem şirkete katkıda bulunmalarını hem de kişisel gelişimlerini
sağlamalarını başarmıştır. Yönetsel aladan gerçekleştirilen bu
faaliyetlerin dışında ana operasyon alanlarında sağlanan pek
çok yetkinlik eğitimi ile çalışan aidiyet duygusu artmış ve hizmet
düzeyi de buna paralel bir artış sergilenmiştir.Çalışanların iş
performanslarını ve kariyerlerini üst seviyelere taşıması amacıyla
Bursagaz üniversiteler ile anlaşarak çalışanlarına MBA programı
sağlamış olup; dil becerilerinin geliştirilmesi amacıyla çalışanlarına
özel İngilizce konuşma dersleri aldırmaktadır. Bununla birlikte
çalışanların gelişim planlarına katkı sağlamak amacıyla onların
sektörel birliklerde Bursagaz’ı temsil etmelerini sağlamakta, ulusal
ve uluslararası kongre ve konferanslarda projelerini sunmalarını
teşvik etmektedir.
Parametre
Sayı
Oran
Sayı
Oran
Sayı
Oran
İşe Giren Toplam Çalışan Sayısı
185
100,0%
44
100,0%
57
100,0%
İşe Giren Bayan Sayısı
35
18,9%
8
18,2%
22
38,6%
İşe Giren Erkek Sayısı
150
81,1%
36
81,8%
35
61,4%
Lokal İşe Giriş Sayısı
83
44,9%
27
61,4%
25
43,9%
Lokal İşe Giren Bayan Sayısı
19
10,3%
5
11,4%
7
12,3%
Lokal İşe Giren Erkek Sayısı
64
34,6%
22
50,0%
18
31,6%
Lokal Olmayan İşe Giriş Sayısı
102
55,1%
17
38,6%
32
56,1%
Lokal Olmayan İşe Giren Bayan Sayısı
16
8,6%
3
6,8%
15
26,3%
Lokal Olmayan İşe Giren Erkek Sayısı
86
46,5%
14
31,8%
17
29,8%
Lokal İşe Giriş Yönetici Sayısı
0
0,0%
2
4,5%
3
5,3%
Lokal Olmayan İşe Giriş Yönetici Sayısı
2
1,1%
1
2,3%
3
5,3%
Parametre
Sayı
Oran
Sayı
Oran
Sayı
Oran
İşten Ayrılan Kişi Sayısı
20
100,0%
22
100,0%
21
100,0%
İşten Ayrılan Bayan Sayısı
2
10,0%
1
4,5%
6
28,6%
İşten Ayrılan Erkek Sayısı
18
90,0%
21
95,5%
15
71,4%
İşten Ayrılan Lokal Bayan Sayısı
1
5,0%
1
4,5%
5
23,8%
İşten Ayrılan Lokal Erkek Sayısı
8
40,0%
8
36,4%
6
28,6%
İşten Ayrılan Lokal Olmayan Bayan Sayısı
1
5,0%
0
0,0%
1
4,8%
İşten Ayrılan Lokal Olmayan Erkek Sayısı
10
50,0%
13
59,1%
9
42,9%
Turn Over
11,27%
8,8%
8,28%
Bayan Turn Over
4,55%
1,59%
8,11%
Erkek Turn Over
1,62%
11,23%
8,36%
Lokal Bayan Turn Over
4,55%
3,23%
14,93%
Lokal Olmayan Bayan Turn Over
4,55%
0%
2,56%
Lokal Erkek Turn Over
16%
10,6%
7,95%
Lokal Olmayan Erkek Turn Over
11,98%
11,66%
8,65%
71
2011
Parametre
Sayı
Oran
2012
Sayı
Oran
2013
Sayı
Oran
Toplam
258
100,0%
242
100,0%
265
100,0%
Kadın Çalışan Sayısı
60
23,3%
66
27,3%
82
30,9%
Erkek Çalışan Sayısı
198
76,7%
176
72,7%
183
69,1%
İSG Kurul Sayısı
13
5,0%
13
5,4%
13
4,9%
Parametre
Sayı
Oran
Sayı
Oran
Sayı
Oran
Lokal Çalışan Sayısı
109
42,2%
107
44,2%
114
43,0%
Lokal Olmayan Çalışan Sayısı
149
57,8%
135
55,8%
151
57,0%
Lokal Çalışan Yönetici Sayısı
9
3,5%
10
4,1%
10
3,8%
Lokal Olmayan Yönetici Sayısı
22
8,5%
23
9,5%
24
9,1%
Parametre
Sayı
Oran
Sayı
Oran
Sayı
Oran
Erkek Babalık İzni Kullanan Kişi Sayısı
17
100%
10
100%
10
100%
Erkek İzin Sonrası İşe Dönüş
17
100%
10
100%
10
100%
Erkek 12 Ay Doğum Sonrası Çalışan Sayısı
17
100%
10
100%
9
90%
Bayan Doğum İzni Kullanan Kişi Sayısı
6
100%
4
100%
6
100%
Bayan Doğum Sonrası İşe Dönüş
6
100%
3
75,0%
5
83%
Bayan 12 Ay Doğum Sonrası Çalışan Sayısı
5
83%
3
75%
5
83%
Parametre
Sayı
Oran
Sayı
Oran
Sayı
Oran
Toplam Engelli
7
2,7%
7
2,9%
8
3%
Bayan Engelli
3
5%
4
6%
5
6%
Erkek Engelli
4
2%
3
2%
3
2%
Yıl Sonu İtibariyle Sözleşmeli
1
0,4%
10
4,1%
5
2%
Parametre
Sayı
Oran
Sayı
Oran
Sayı
Oran
3
1,6%
3
6,8%
1
1,8%
Bayan İşe Alım
18-24 Yaş
25-34 Yaş
24
13,0%
4
9,1%
15
26,3%
35-50 Yaş
8
4,3%
1
2,3%
6
10,5%
50 Yaş ve Üzeri
0
0,0%
0
0,0%
0
0,0%
18-24 Yaş
12
6,5%
9
20,5%
3
5,3%
25-34 Yaş
108
58,4%
24
54,5%
21
36,8%
35-50 Yaş
30
16,2%
3
6,8%
9
15,8%
50 Yaş ve Üzeri
0
0,0%
0
0,0%
2
3,5%
Bay İşe Alım
* Doğumdan 12 ay sonra dönen bayan çalışan sayısına 12 ayını henüz doldurmamış ancak bordrosu halen Bursagaz tarafından ödenen bayan çalışanlar bulunmaktadır.
72
İş Gücü Yönetimi
Bursagaz işe alım süreci iş gücü yönetim süreci altında
planlanmaktadır. Bursagaz yetkinlik haritalamasının bir parçası
olan bu süreç kişilik, departman ve kurumsal yetenekleri
birbiri ile ilişkilendiren bir yapıya sahip olmakla birlikte,
kişilerin yetkinliklerinin becerilerle ve kişilik envanterleri ile
eşleştirilmesine olanak sağlamaktadır. Bursagaz’da işe alım süreci
pozisyon bazında belirlenmiş olan kişilik envanter eşleştirmelerinin
incelenmesi ve kilit, kritik ve standart pozisyonlardaki ihtiyaçların
iş gücü planlamasında tespit edilmesi ile başlamaktadır. Her yıl
kurum stratejilerinin oluşturulmasıyla oluşan projelerden kaynaklı
ihtiyaçlar ve süreç değişiklikleri Strateji belirleme, İstişare ve
değerlendirme toplantıları ile belirlenerek iş gücü planı oluşturulur.
Bu planlama çerçevesinde iş posizyonu açık olan veya ihtiyaç
olan alanlardaki envanterler değerlendirilerek başlayan işe alım
sürecinde içsel ve dışsal işe alma metodları uygulanmaktadır. İşe
alım sürecinde kariyer adayı olabilecek yönetici pozisyonundaki
adaylara kişilik gelişim testi uygulaması yapılmaktadır. İşe alım
sürecinde lokal istihdam işe alma prosedürleri gereğinde öncelikli
konumda bulunmakta olup, ülke genelinde ulusal istihdam da söz
konusu olmaktadır.
Ego Analizi olarak tanımlanan bu uygulama kişinin Bursagaz’daki
pozisyon bazlı yerini belirleme aracı olarak kullanılmaktadır.
Enneagram modelini baz alan bu envanter uygulaması ile
adayın aynı zamanda 1., 2. ve 3. Öncelikli gelişim alanları tespit
edilmektedir. Bu analiz ile yetkinlik ve iş becerileri bazında
her pozisyonun rol gereğince tanımlanmış olan aday becerileri
değerlendirilmekte ve İnsan Kaynakları tarafından yapılan ön
değerlendirme sonucunda yönetici görüşmesi planlanmaktadır.
Kültürel eş değerin sağlanması bazında ön görüşme Bursagaz
etik değerlerinin adayda karşılığı tespit edilmektedir. İşe alım
Alan
sürecinde insan kaynakları ve ilgili birim yöneticileri aktif rol
oynamaktadır. Adayın kültürel uyumu kadar gelecek kariyer
plan potansiyeli Bursagaz Gelişim Planlaması sürecinde önem
taşıdığından adayın liderlik yetkinlikleri de değerlendirilmekte
ve potansiyel iş alanları da belirlenmektedir. Bursagaz’da
işe başlangıç aşamasında belirlenmiş olan maaş skalası
seviye 1 üzerinden ücretlendirme yapmakta olup; asgari ücret
uygulamasında cinsiyet veya operasyon alanı bazında değişiklik
söz konusu olmamaktadır.
Doğalgaz piyasasında istihdamı destekleme adına 2011 yılında
Uludağ Üniversitesi TBMYO Doğalgaz Isıtma Bölümü’ne RMS-A
istasyon eğitimi ve Sayaç kalibrasyon eğitimi 8 saatlik bir
süreçte ve Harita Bölümü’ne Doğalgaz Şebeke Tasarımı ve
GasWorks programı Kullanımı 15 saatlik bir program kapsamında
Bursagaz’daki yetkili çalışanlar tarafından sağlanarak dağıtım
piyasasına yetişmiş eleman istihdamı sağlamak adına ön
çalışmalar yapılmış, 2012 yılında da aynı program aynı zaman
planlamasında uygulanmıştır. 2013 yılında Doğalgaz Uygulamalı
Eğitim Kampüsü proje çalışması başlatılmış ve öğrencilerin
uygulamalı mesleki eğitim alabilecekleri laboratuvar kurulumu
için malzeme tedarik süreci başlatılmıştır. Bursagaz’da işten
ayrılma durumunda 6 ay çalışanlara 2 hafta, 6 aydan 1,5 yıl
çalışanlara 4 hafta, 1,5 yıldan 3 yıla kadar çalışanlara 6 hafta ve 3
yıldan fazla çalışanlara 8 hafta öncesinden ihbar yasal mevzuatlar
gereğince yapılmaktadır. Organizasyonel ve yapısal değişikliklere
ilişkin bilgilendirmeler tüm çalışanlara en az 1 ay öncesinden
gerçekleştirilmektedir. Bursagaz’da emeklilik planlaması
kapsamında özel bir planlama olmamakta olup; ömür boyu iş gücü
yönetimi uygulamaları kapsamında gelişim planlarındaki eğitim
destekleri sağlanmaktadır.
İşe Giriş Brüt Maaşları (TL)
2011
2011 Ort. Asgari Ücret
2012
2012 Ort. Asgari Ücret
2013
2013 Ort. Asgari Ücret
* Kadın İşe Giriş Maaşı
1.037,324
816,75
1.419,014
913,5
1.391,225
1.000,05
* Erkek İşe Giriş Maaşı
1.270,718
816,75
1.539,634
913,5
2.190,183
1.000,05
* Aynı pozisyonda olan kadın ve erkek çalışanlar için işe giriş maaşları aynıdır.
73
YAŞAYAN DEĞERLERE
UYUM SAĞLAMAK
“Şirketin
Vizyon,Misyon, Değer
ve Etik anlayışına
entegre çalışanlar
uygulamaların
yaygınlaştırılmasında
maksimum
performansı ortaya
koyanlardır...”
Bursagaz, 2013 yılında Çalışanların yaşayan değerlere uyumunu sağlamak adlı
spesifik olarak tanımladığı stratejik amacıyla etik yönetimi diğer amaçların
içerisinde ayırmış ve böylece farklı bağlı komiteler aracılığıyla etkinleştirilmesini
sağlamıştır. 2013 yılında kurulan Yaşama Değer Komite’si yönetim takımının etik
komite özelliğindeki görevlerini üstlenerek yeni uygulamaları da beraberinde
getirmiştir. 5 kişiden oluşan komitede hukuk temsilcisi, danışman ve çalışan
özelliklerinin tamamını kapsayan Bursagaz çalışan temsilcileri yer almakta olup
komitenin 1 üyesi bayan çalışan olarak konumlanmıştır. İşlerinden tamamen
bağımsız görev tanımları olan komite üyelerinin en önemli özellikleri tarafsız
değerlendirme yapabilme yetkelerinin olmasıdır. Bursagaz’ın etik değerlerinin
dikkate alınarak korunması ve iletişiminin yapılarak çalışanlar arasında yaygınlığın
sağlanması, etik kurallara uyumun gözetilmesi ve uygunsuzlukların oluşmaması
için önlem ve eylemlerin hayata geçirilmesi, Bursagaz bünyesinde Fırsat Eşitliği
kavramının tanımının yapılması ve çalışanlara yayılımının sağlanması, etik ve
fırsat eşitliği ihlallerinde doğrudan çalışanlardan geri bildirim alması ve konunun
değerlendirilerek üst yönetime raporlanması ve konunun takibi, çalışanlar arasında
fırsat eşitliği uygulamalarının yaygınlaştırılmasının sağlanması, insan Haklarına
ilişkin olumlu uygulamaların şirket içerisinde yaygınlaştırılmasının sağlanması ve
olumsuzlukların önlenmesi, kadın çalışanlara fırsat eşitliği konusunda uygulamalar
sunulması, eşitlik konularında çalışanları bilgilendirici eğitimlerin planlanmasının
sağlanması ve takibi, eşitlik stratejilerinin gelişimine katkı sağlanması olarak
görev tanımı belirlenen komite 3 aylık sürelerde toplanarak değerlendirme raporu
hazırlamaktadır.
Şirket değer ve prensipleri her yeni işe başlayan çalışana oryantasyon ve işe
alım sürecinde aktarılmakla birlikte uyumu her sene gerçekleştirilen Çalışan
memnuniyet anketi ve yetkinlik değerlendirmeleri ile belirlenmektedir. Mevcut
çalışanlar için senede 2 kez gerçekleştirilen; şirket stratejileri, sonuçları ve
gelişmeler hakkında bilgilendirmenin yapıldığı ve tüm çalışanların katılım sağladığı
Çalışan paylaşım toplantıları ile aktarım yapılmaktadır. Değer ve etik kurallar ile
ilgili benimsetme çalışmaları her yıl yayınlanan faaliyet raporu, web sitesindeki
haberler ve diğer yayınlar ile de çalışanlarla paylaşılırken, 3 ayda bir Genel Müdür
tarafından gerçekleştirilen çalışanla birebir görüşme toplantılarında da ifade
edilmektedir. Bursagaz stratejileri ve yaklaşımları bütünleşik olarak tasarlanmıştır,
dolayısıyla her bir yaklaşım her bir paydaşın beklentileri karşılayacak düzeyde
etkindir ve bu etkinliği ölçümlenmektedir. ( Paydaş beklentileri dengeleme metodu ).
Kurumsal aidiyetin benimsenmesi adına tüm Bursagaz çalışanları “ Bursagaz Ailesi
“ uygulamasına dahil olup, iç iletişim faaliyetleri tüm çalışanlarımızın beklentilerine
göre planlanmıştır. Beklenti karşılanma düzeyi yüksek olan çalışan bağlılığının ve
kültürel uyumunun artığını gözlemleyen Bursagaz, çalışanlarına yaptığı özel etkinlik
anketi uygulamaları ile bu konumunu maksimize etmektedir.Her Bursagaz çalışanı
kendi işini benimsemiş ve işi ile bütünleşmiş olmasının yanında, birimler arası rol
tanımlarını da yerine getirmektedir. Bu alanda kendisine koçluk yapan yöneticisi
ile birebir düzenli görüşmeler gerçekleştirmekte ve özel projeler alarak kişisel
gerçekleştirme düzeyini üst seviyeye taşımaktadır. Bu kapsamda 2011 yılında
8, 2012 yılında 27 adet ,2013 yılında 12 adet, 2014 yılında 11 adet proje Bursagaz
bünyesinde sahiplenilmiş olup bu projeler proje sorumlularının ana işlerinin dışında
farklı süreçlerdeki geliştirmeleri kapsamaktadır.
74
İNSAN HAKLARI
UYGULAMALARI
Bursagaz’da insan hakları uygulamalarını etik değer yönetim
anlayışı ile bütünleştirerek yöneten Yaşama Saygı Komitesi, sadece
Bursagaz çalışanlarının değil aynı zamanda tedarikçi çalışanlarının
koşullarını da geri bildirimler ışığında değerlendirmektedir.
Bursagaz bünyesinde 2011 ve 2012 yıllarında çalışanlara
yönelik insan hakları özelinde bir eğitim sağlanmamış olup;
iş sağlığı ve güvenliği toplu seminerlerinde çalışma hakları
ve koşullarına yönelik bilgilendirme yapılmıştır. 2013 yılında
QDMS eğitim dokümanları aracılığıyla tüm çalışanlara online
insan hakları eğitimi yayılmış ve tüm çalışanların dokümanı
çalışmaları sağlanarak sistem üzerinden eğitim raporlaması
yapılmıştır. Çalışanların %100’ünün bu online bilgilendirmeyi
alması sağlanmıştır. 2011,2012 ve 2013 yıllarında insan hakları
özelinde herhangi bir ayrımcılık olayı gerçekleştirilmemiş olup,
çalışanların ve tedarikçilerin bu alanda
geri bildirim vermeleri teşvik edilmektedir.
Bursagaz insan hakları uygulamaları
kapsamında çocuk işçi şirket bünyesinde
istihdam edilmemekte, meslek liseleri ile
gerçekleştirilen işbirilikleri kapsamında
stajyer öğrenci uygulaması bulunmakta
olup, stajyer öğrenciler ticari ve teknik
büro işlerindeki uygulama alanlarında
görev almaktadırlar. Bursagaz
bünyesinde her çalışanın yaptığı işi, iş
sağlığı ve güvenliği koşulları kapsamında
kendini güvende görmediğini hissetmesi
durumunda durdurma ve çalışmayı ret
hakkı bulunmaktadır. İş sağlığı ve güvenliği
uygulamalarının şirket içerisinde etkin
uygulanması sonucunda Bursagaz’ın
özelleştirme sürecinden bugüne bu yönde
bir olay yaşanmamıştır.
Bursagaz her yıl yapmış olduğu yatırım tedarikçi sözleşmelerinde
iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin yükümlülükleri alt işverenine
getirmenin yanında, kullanılacak malzemenin yapısı ve etkilerinin
garanti altına alınmasına ve işçi çalıştırma koşullarına ilişkin
yükümlülükleri de sözleşmelerine yansıtmaktadır. Bu kapsamda
2011 yılında 7 alt işveren, 2012 yılında 6 alt işveren ve 2013 yılında 7
alt işveren sözleşmelerinin %100’ü ile yatırım imalatı konularında
bu alandaki uygulamalar dikkate alınmıştır. Bununla birlikte
malzeme tedarikçilerinin %100’ü için son 3 yıllık süreç kapsamında
sistem denetimleri bir sözleşme yükümlülüğü olarak kapsam
içine dahil edilmiş ve yıllık bazda en az bir kez sistem denetimleri
gerçekleştirilerek raporlanmış ve bu denetimler sonucunda
çalışma ortamlarında insan haklarını ihlal edecek çocuk işçi
çalıştırma ve zorla/zorunlu işçi çalıştırma koşulu da dahil olmak
üzere herhangi uygunsuz bir çalışma koşuluna rastlanmamıştır.
Bursagaz çalışanlarının ve operasyonlarının güvenliğini sağlama
amaçlı olarak ISO 27001 Bilgi Güvenliği uygulamaları kapsamında
çevresel fiziki güvenlik faaliyetlerini ve ISO 22301 İş Sürekliliği
ve Toplumsal Güvenlik sistemi ile istasyon ve işleyiş güvenliğine
ilişkin faaliyetleri hayata geçirmektedir. Bu kapsamda Bursagaz
güvenlik tedarikçisi ile sözleşme kapsamında lokasyonlarının
güvenliğini yönetmekte olup, 2012 yılında yapılandırılan İhsaniye
Müşteri merkezinde online sistem uygulamasını kullanmaktadır.
Nilüferköy, Hamitler, Gürsu, Veysel Karani, Kestel, Ovaakça
istasyonlarında 7/24 güvenlik personeli istihdam edilmekte olup,
OSB-4 istaysonu SCADA üzerinden online izleme sistemi ile kontrol
edilmektedir. Bu süreç içerisinde 2011 yılında 29, 2012 yılında 27
ve 2013 yılında 27 adet güvenlik görevlisi şirket bünyesinde hizmet
tedarikçisi kadrosu aracılığıyla istihdam edilmektedir. Tedarikçide
çalışan güvenlik personelinin tamamının
güvenlik unsuruna ilişkin silah kullanımı
konusunda sertifikasyonu tamamlandırılmış
ve yangın, atış eğitimleri yıllık olarak
tekrarlanmaktadır. Bu eğitimler 2011 yılında 696
adam saat, 2012 yılında 648 adam saat 2013
yılında 648 adam saat olarak gerçekleşmiştir.
Bursagaz bünyesinde sendikalaşma süreci için
herhangi bir kıst bulunmamakta olup, insan
kaynakları politikaları aracılığıyla çalışanlara
bu alanda seçim özgürlüğü tanınmaktadır. Ancak
mevcut işleyiş içerisinde çalışanlar tarafından bu
yönde bir talep oluşmamış olup, kurum içerisinde
herhangi bir sendikalaşma bulunmamaktadır.
Bursagaz Bursa yerel lokasyonunda yer alıp,
ulusal pazarda hizmet vermektedir. Dolayısıyla
yerli tanımı kapsamında herhangi bir sosyolojik
yapı hizmet alanında bulunmamaktadır.
Operasyonların işletimi esnasında hat imalatları
yasal otoritelerin onayladığı imar bölgeleri üzerinden
geçmekte, dolayısıyla sosyolojik anlamda toplumsal bir zarar
veya etki oluşturmamaktadır. Aynı şekilde şirket operasyonları
işletme alanında bulunan halkın yer değiştirmesi veya tahliyesi
gibi durumlara sebep olacak bir yapıya sahip değildir. Şirketin tüm
yönetsel ve operasyonel faaliyetleri değerlendirildiğinde herhangi
bir insan hakları gözetimi durumu söz konusu olmamakla birlikte,
insan haklarını ihlal durumuna ilişkin bir bildirim oluşmamıştır.
İnsan Hakları Etki Değerlendirmesi Bursagaz’da 2013 yılında İş
Sürekliliği süreç etki analizi kapsamında değerlendirilmiş ve bu
alanda 25 süreç öncelikli gözetim süreci olarak risk analizlerine
dahil edilmiştir. Tüm paydaş kategorileri değerlendirdiğinde
Bursagaz’ın uygulamaları göz önünde bulundurulduğunda, sürekli
iyileşen süreç yapısının da bir getirisi olarak 2011,2012 ve 2013
yıllarında hiçbir paydaş kategorisinde insan hakları ihlaline ilişkin
bir geri bildirim, şikayet oluşmamıştır.
75
FIRSAT EŞİTLİĞİ, ÇEŞİTLİLİK
VE EĞİTİM PLANLAMASI
“Bursagaz ailesi hedeflere, bir gemiyi birlikte yürüten mürettebat gibi birlikte,
sorumluluk bilinci içerisinde ve ileri görüşlü bakış açısıyla hiç bir farklılık ayırt
etmeden yönelmektedir... ”
Bursagaz sektöründe 2012 verilerine göre %27’lik kadın çalışan
oranıyla en yüksek kadın çalışan düzeyine sahip şirket olarak
konumlanmaktadır. (*Enerjik verileri değerlendirilmiştir). Sadece
müşteri hizmetleri alanında değil operasyonun her alanında kadın
istihdamını gerçekleştiren Bursagaz, saha çalışmalarına kadın
çalışanlarının katılımını desteklemede, yönetsel beceri gerektiren
çağrı merkezi süreçlerindeki tüm bayan çalışanların saha
süreçlerinde oryantasyon alımını desteklemektedir.
Şirket bünyesinde orta kademe yönetici olarak konumlanan
kadın çalışanlara teknik eğitim ve değişim projeleri desteği
sağlanmakta, ücret yönetimi konusunda iş aileleri baz alınmakta
ve cinsiyet ayrımı yapılmamaktadır. Bursagaz’da kurulmuş olan
her takımda en az bir kadın çalışan bulunmaktadır. Sosyal faaliyet
yarışmalarında kadın çalışanların katılımı ilave puan ve ödüller ile
teşvik edilmektedir, böylece dengeli bir katılım sağlanmaktadır.
Şirketin üst yönetiminin tamamı erkeklerden oluşmasının yanında,
yönetim takımını oluşturan birim yöneticilerinin 2011 yılında
%12’si, 2012 yılında %17 ve 2013 yılında %19’u kadın çalışanlardan
oluşmaktadır. Ayrıca her yıl proje sahipliği kadın çalışanlara da
verilmekte 2011 yılında 2 proje, 2012 yılında 2 proje ve 2013 yılında
2 proje kadın proje yöneticilerinin liderliğinde hayata geçirilmiştir.
3 yıllık süreç içerisinde Bursagaz’ın ana sosyal aktivite oluşumunu
76
içeren SOKAK-Sosyal ve Kültürel Aktiviteler Kulübü Faaliyetlerinin
başkanlığını kadın yönetici yürütmekte ve alt kulüplerde kadın
başkanlar bulunmaktadır. Kadın çalışanların sosyal yaşam
dengelerini rahatça kurgulayabilmeleri için home-office çalışma
imkanı sunulmakta ve uzaktan şirket bağlantısı sağlanmaktadır.
Kadınların hamilelik dönemlerinde özel izin uygulamaları
bulunmakta ve hamilelik şirket bünyesine desteklenmektedir.
Bursagaz bünyesinde hamile olan bayan çalışanların iş
yoğunluklarına azaltmaya yönelik rotasyon planlamaları
gerçekleştirilmektedir. Tüm çalışanlar için sunulan mobil imkanlar
ile çalışanların sosyal yaşantılarına daha fazla zaman ayırmaları
sağlanmış, çocuklarını gün boyu şirkette misafir etme imkanı tüm
çalışanlara tanınmıştır.
Toplam Bölüm Maaşı İçindeki Kişi
Başı Maaş Payı
2011
2012
2013
Teknik Müdürlük Bayan Çalışan
0,95%
0,80%
0,69%
Teknik Müdürlük Erkek Çalışan
0,81%
0,79%
0,67%
Ticari Müdürlük Bayan Çalışan
0,47%
0,47%
0,51%
Ticari Müdürlük Erkek Çalışan
0,68%
0,72%
0,75%
10 Bursagaz çalışanı Almanya EWE AG’de kıyas çalışmalarına
katılım sağlamıştır. Bursagaz çalışanlarının tamamı operasyonel ve
yetkinlik bazında her yıl performans değerlendirme sürecine tabi
olup; gerçekleştirilen değerlendirmeler sonucunda performans
puanları oluşmakta ve performans puanı karşılığında, ve aynı
zamanda katkı sağladıkları projeler bazında performans primine
hak kazanmaktadır.
Şirket dışı şehir dışı aktivitelerde çocuklu kadın çalışanların
etkinliklere katılım ve aileleri ile konaklamaları şirket tarafından
desteklenmekte ve böyle çalışanların iş hayatına adaptasyonu
sağlanmaktadır. Bursagaz eğitim planlaması sürecini fırsat eşitliği
uygulamaları kapsamında yönetmekte olup, çalışanların gelişimini
sağlamada ayrım oluşturmamak adına, eğitim planlarını gelişim
planları ile desteklemektedir. Bu kapsamda 2011 yılında 9.150,50
saatlik ve kişi başı 46 saat bazında, 2012 yılında 4.581 saatlik ve
kişi başı 18 saat, 2013 yılında ise 5.522 saatlik ve kişi başı 20 saat
bazında eğitim planlaması hayat geçirilmiştir. Bu eğitimlerin
tamamında kadın erkek çalışan ayrımı yapılmaksızın eğitim
planlamaları eşit düzeyde gerçekleştirilmiştir. Aynı zamanda
şirket bünyesinde kişisel eğitim planlamalarına da destek
sağlanmakta 2012 yılı ve 2013 yıllarında şirket bünyesinde Fatih
Üniversitesi işbirliği ile MBA programına destek sağlanarak 21
kişinin programdan mezun olması için katkı sağlanmıştır. Kültürel
ve teknik uyumun sağlanması adına 2012 yılında başlatılan ve
halen devam eden TEX –Teknik Değişim programı kapsamında
Çalışan Sayısı
2011 Sayı
Performans değerlendirme uygulaması Bursagaz bünyesinde
operasyonel ve yetkinlik bazlı iki farklı sistem ile yürütülmektedir.
Hedef şirketin kurum ve departman karnelerinin yayılımı ile yetkinlik
haritasındaki özellikler ile eşleştirilmektedir. Kurum ve birim
projelerinin ayrıca değerlendirildiği süreçte yetkinliklerini geliştiren
çalışanların oluşumu desteklenmektedir. Bu kapsamda 2011 yılında
net 1.343.863,76 TL, 2012 yılında net 1.628.314,89 TL ve 2013 yılında
net 1.462.333,33 TL prim dağıtılmış olup; 2011 yılında 13 çalışan,
2012 yılında 3 çalışan ve 2013 yılında 1 çalışan prim uygulamasından
performans puan düşüklüğü nedeniyle yararlanmamıştır.
2011 Oran
2012 Sayı
2012 Oran
2013 Sayı
2013 Oran
Toplam
258
100%
242
100%
265
100%
Kadın Çalışan Sayısı
60
23%
66
27%
82
31%
Erkek Çalışan Sayısı
69%
198
77%
176
73%
183
Yabancı Çalışan Sayısı
0
0%
0
0%
1
1%
18-24 Yaş Kadın Çalışan
4
7%
5
8%
4
5%
25-34 Yaş Kadın Çalışan
38
63%
42
64%
52
63%
35-50 Yaş Kadın Çalışan
18
30%
19
29%
26
32%
51 Yaş ve Üzeri Kadın Çalışan
0
0%
0
0%
0
0%
18-24 Yaş Erkek Çalışan
12
12%
12
7%
5
3%
25-34 Yaş Erkek Çalışan
116
59%
92
52%
96
52%
35-50 Yaş Erkek Çalışan
68
34%
69
39%
78
43%
51 Yaş ve Üzeri Erkek Çalışan
2
1%
3
2%
4
2%
77
İŞ SAĞLIĞI ve
GÜVENLİĞİ YAKLAŞIMI
“Çalışma ortamının güvenini sağlayan en önemli olan unsur, çalışanların
gerçekleştirdikleri operasyonlarda kendilerini destekleyen bir şirketin varlığına
inanmalarıdır. Bursagaz bu bakış açısıyla çalışanları arasında iş sağlığı ve güvenliği
bilincini yaygınlaştırmayı amaçlamaktadır...”
Bursagaz 2005 yılında sertifikalandırdığı OHSAS 18001 İş Sağlığı
ve Güvenliği yönetim sistemi uygulamalarını tüm lokasyonlarını
kapsayacak şekilde yapılandırmış olup; kurum içerisinde
oluşturduğu hem büro alanından hem de saha alanından
temsilcilerin katılım gösterdiği İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu yapısı
ile uygulamalarını yaygınlaştırmaktadır. Kurul içerisinde 2011,2012
ve 2013 yıllarında 13 erkek çalışan görev almaya devam ederek
haftalık saha ziyareti planları ile uyumluluğu değerlendirerek ,
iyileştirme, düzeltici ve önleyici eylemlerin hayata geçirilmesi için
planlamalar yapılmaktadır.
Komitenin başkanlığı 3 yıllık süreç içerisinde üst yönetimi temsilen
teknik genel müdür yardımcısı tarafından yönetilmektedir. İlgili
birim yöneticileri, çalışan temsilcileri, tedarikçilerden temsilciler
ve A Sınıfı İş Güvenliği uzmanının katılım sağladığı çalışmanın
temel amacı şirket içerisinde iş sağlığı ve güvenliği bilincine
ilişkin faaliyetlerin yayılımının sağlanarak, uygulamaya olumlu
yansımaların sağlanmasının garanti altına alınmasıdır. OHSAS
18001 ve Yasal mevzuata ilişkin gerekliliklerin de ötesinde hayata
geçirilen faaliyetler ile çalışma ortamının güvenliğini sağlayan
Bursagaz İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu, her ay önceden belirlenmiş
günlerde toplantı gerçekleştirerek 3 aylık saha ziyareti planını
yapmakta ve ekip içerisinde görev dağılımını gerçekleştirmektedir.
Her saha ziyareti sonrasında saha ziyareti raporu oluşturularak, ay
içerisinde elde edilen bulgular kurul toplantısında değerlendirilerek
aksiyon planı oluşturulmakta ve faaliyetler önceliklendirilmektedir.
Her yıl A sınıfı İş Güvenliği Uzmanı eşliğinde risk analizleri tüm
bölümler için gerçekleştirilmekte, hiyerarşi skalasında önlemler
belirtilerek önceliklendirilmekte ve İş Sağlı ve Güvenliği Programı
oluşturulmakta ve yayınlanmaktadır.
İSG Eğitimleri (Saat)
2011
2012
2013
Yangın Söndürme Eğitimi
0
354
375
İlkyardım Eğitimci Eğitimi
0
63
0
Temel İş Sağlığı ve Güvenliği
375
788
585
Teknik Emniyet
186
28
1*
C Sınıfı İş Güvenliği Uzmanlık Eğitimi
90
0
0**
İş Güvenliği Kurul Üyeleri Eğitimi
119
0
22
İlkyardım Eğitimi
352
0
28
Temel Trafik Eğitimi
0
0
240
Kontrolsüz Gaz Çıkışlarına Müdahale
0
0
14
Solunum Seti Kullanma Eğitimi
0
0
90
* 2013 yılında verilen 1 adet teknik emniyet İSG seminerinde tüm çalışanlara verilmiştir.
** 2013 yılında İSG uzmanlığı konusunda 3 çalışan sınava girmiştir.
78
“Çalışanlarımızın
hayatlarının her anlarında
yanında olmak ve onları
korumak aile duygusunu
yaşatmamızın en önemli
destekçisidir..”
Her yıl sonunda İş Sağlığı ve Güvenliği Faaliyet raporu oluşturularak şirket bünyesinde
gerçekleştirilen faaliyetler bilinçlendirme çalışması kapsamında yayınlanmaktadır.
Bursagaz iş sağlığı ve güvenliği bilincini yaygınlaştırmak için her yıl eğitim ve özel
seminerler gerçekleştirmekte, görsel anlamda videoları ve afiş çalışmalarını çalışanlar
ile paylaşmaktadır. İş Sağlığı ve güvenliği ile ilgili önerilerin de değerlendirildiği
sistemde 2011 yılında 5, 2012 yılında 6 ve 2013 yılında iş sağlığı ve güvenliğine
özel kurulan öneri sistemi de dahil olmak üzere 7 adet öneri çalışanlar tarafından
verilmiş ve ilgili önlemler kurul tarafından alınmıştır. Şirket bünyesinde gelecekte
kazaların önlenmesi amacıyla stratejik planda iş sağlığı ve güvenliği bilincini artırarak
uygulamalar geliştirmek stratejik amacı kapsamında faaliyetler orta ve uzun vadede de
planlanarak çalışanların ölümlü, ağır yaralı ve hafif yaralı kazalara maruz kalmamaları
için gerekli tedbirler alınmış olup, bu alandaki en etkin örnek Nilüferköy yerleşke
ve yeni Genel Müdürlük binasında yapım aşamalarında hayata geçirilen yerleşim
uygulamalarıdır.
Saha ya da büro alanında meydana gelen ya da gelecek her iş kazası ya da ramak kala
olayı Yönetim Sistemleri bünyesinde yayınlanmış olan raporlama formatlarına işlenerek
devletin ilgili kurumlarına yasal mevzuatlarda belirtilen süreler içerisinde iletilerek
işlemlerin gerçekleştirilmesi sağlanmaktadır. Her olay yıl sonunda Sağlık Birimi ve
İnsan Kaynakları birimi tarafından raporlanmasının yanında, İş Sağlığı ve Güvenliği
faaliyet raporuna da eklenmektedir. Bursagaz saha imalatı ve gazlı, yüksek basınçlı
ortamda çalışma şartlarının bulunduğu bir operasyonu yönetiyor olması nedeniyle,
yüksek risk grubu kapsamında değerlendirilmekte ve bu alandaki iyileştirmeleri
optimum düzeyde yönetmek amacıyla çeşitli bilinçlendirme faaliyetlerini hayata
geçirmektedir. 2011 yılında kişi başı 4,64 saat İş Sağlığı ve Güvenliği eğitimi sağlanırken,
2012 yılında 5,32 ve 2013 yılında 5,11 saat eğitim sağlanmıştır. Bu eğitimlerin yanında
her yıl çalışan paylaşım toplantılarında tüm tedarikçi çalışanlarının da katılımıyla A Sınıfı
İş Güvenliği uzmanı tarafından seminer gerçekleştirilmektedir. Eğitimlerin tamamında
çalışanların bütünü dikkate alınmış ve pozisyon, çalışma sahası ve cinsiyet ayrımı
yapılmaksızın tüm çalışanlara eğitim olanakları sunulmuştur ve eğitimi tamamlamaları
sağlanmıştır. Bursagaz’ın toplumsal bilinçlendirme anlamında iş sağlığı ve güvenliği
aynı zamanda çalışan sağlığı adına dış e bültenin her sayısında sağlık köşesinde
bilgilendirme yapılmakta, saha ziyaretlerinde bölgede oturan halk, çalışmanın güvenlik
koşulları konusunda bilgilendirilmektedir. Şirketin çalışanlarının bağlı olduğu bir
işçi sendikası bulunmadığından bir toplu iş sözleşmesi de bulunmamakta olup, bu
kapsamda iş sağlığı ve güvenliğini kapsayan ayrı bir sözleşme bulunmamaktadır.
Bununla birlikte alt iş veren sözleşmelerinde iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin koşullar
belirtilmiştir ve saha ziyaretleri ile uygunluğu denetlenmektedir.
İş Sağlığı ve Güvenliği Performansı
2011
2012
2013
İlk Yardım Kapsamında Tedavi Edilen İş Kazaları Sayısı
3
2
1
Kayıp Gün Sayısı
15
28
14
Yaralanma Oranı (Bursagaz) Erkek
6.34
1.87
1.78
Yaralanma Oranı (Bursagaz) Kadın
0
1.87
0
Yaralanma Oranı Alt İşveren Erkek
0
0
0
Yaralanma Oranı Alt İşveren Kadın
0
0
0
Meslek Hastaklığı Sayısı (Alt İşveren Dahil) Erkek
0
0
0
Meslek Hastaklığı Sayısı (Alt İşveren Dahil) Kadın
0
0
0
Toplam Kayıp Gün / Raporlu Gün Sayısı Erkek
15
28
14
Toplam Kayıp Gün / Raporlu Gün Sayısı Kadın
0
0
0
Ölümlü Kaza Sayısı
0
0
0
Ölümlü Kaza Sayısı (Alt İşveren)
0
0
0
Ölümlü Kaza Nedeni
Mevcut Değil
Mevcut Değil
Mevcut Değil
* 1.000.000 saat başına düşen yaralanma oranıdır.
79
ÇOCUKLAR
GÜLÜŞÜYOR
‘‘Her bir cıvıltılarında etrafı
şenlendiren çocuklarımız geleceğimizi
gördüğümüz birer ayna gibidir...’’
KURUMSAL
VATANDAŞLIK
“Kurumsal sosyal sorumluluk anlayışında çevresel, toplumsal ve ekonomik bakış
açısıyla bütünleştiren Bursagaz, operasyonel bir şirket olmanın ötesinde toplumsal
fayda anlayışını da süreçlerine yansıtmaktadır.”
Bursagaz operasyonel bir şirket olmasının yanında gelecek yönetimi bakış açısıyla sosyal
sorumluluk bilincini yaygınlaştıran bir kurumsal vatandaşlık yaklaşımına da sahiptir.
Bu kapsamda her yıl lokal otoritelerin ve kurumların da desteği ile pek çok sosyal
sorumluluk projesini hayata geçirerek toplumsal katkı oluşturmaya devam etmektedir.
Kurum stratejilerine perspektif oluşturan Sosyal Duyarlılık alanını kritik bir başarı faktörü
olarak gören Bursagaz bu alanda özel stratejik amaçlar geliştirmektedir. Kurumsal
sosyal sorumluluk bakış açısının geliştirilmesinden, çevresel etkilerin minimizasyonuna
ve toplumsal fayda oluşumuna kadar pek çok amacı stratejik plan çerçevesinde
yaygınlaştırarak hedeflendiren Bursagaz, topluma değer oluşumunu destekleyen bir
yönetim anlayışını benimsemiştir.
Bursagaz’ın süreç yapısı dikkate alındığında son 3 yılda süreçlerinin %28’in yerel otoriteler,
toplumsal fayda bazlı kuruluşlar, oda ve birlikler gibi pek çok sosyal organizasyon
kapsamında işbirliği bulunmaktadır. Bu kapsamda çevresel etkileri minimize etmek ve
baca gazı zehirlenmelerinin önüne geçilmesi için güvenli kullanım çalışmaları kapsamında
2011, 2012 ve 2013 yıllarında Bursa Valiliği nezdinde yürütülen yıllık çalışmalara destek
sağlamaktadır. Bursagaz sunduğu ürünün özellikleri çerçevesinde çevresel iyileştirme
faktörü yoğun bir şirket olması nedeniyle her yıl yılda bir kez gerçekleştirdiği Basın
Paylaşım Toplantısı kapsamında hedeflerinin gerçekleşmesini kamuoyu ile paylaşarak
doğalgazın yaygınlaştırılarak hava kalitesinin iyileştirilmesinin sağlanması yönündeki
çalışmalarını kamuoyu ile paylaşmaktadır. Hizmet sunduğu alandaki negatif etkilerin
oluşmaması adına her operasyonunda belediyeler, karayolları ve ilgili bakanlıklarla temas
halinde olan Bursagaz, yapım çalışmalarını yasal izinler kapsamında yürütmektedir. Tüm
82
bu süreçler değerlendirildiğinde lokal ilişkiler de dahil olmak
üzere paydaşları bazında herhangi bir tartışma ya da şikayet
almayan Bursagaz, paydaş beklenti yönetimi alanında kıyas alınan
kuruluşlar arasında yer almaktadır. Bursagaz son 3 yıllık süreç
içerisinde bu anlamda hiçbir cezai işlem ile karşılaşmamış. Tüm
operasyon alanları aktif olarak işletilmeye devam etmektedir.
Sosyal alanda çalışanlarının desteği ile kurulmuş olan Bursagaz
Eğitim Gönüllüleri Derneği oluşumu ile her yıl öğrencilere burs
imkanı tanıyan bir yapıya sahip olan Bursagaz, 2012 yılında
BEBKA’dan aldığı hibe desteği ile engelli eğitimini kolaylaştırmayı
misyon edinerek “ Engelli Eğitimi Kolaylaştıralım Topluma Değer
Katalım “ projesi ile 2012 yılında 40 ilköğretim okulunda 45 özel
eğitim sınıfının rehabilitasyonunu gerçekleştirmiş, bu sürece
2013 yılında da devam ederek 15 özel eğitim sınıfının daha
rehabilitasyonunu gerçekleştirerek, 2014 yılı içinde gerçekleştirmeyi
planladığı Özel Eğitim Anaokulu Projesinin taslak çalışmalarını
tamamlamıştır. 2013 Yılında Bursagaz Eğitim Gönüllüleri Derneği
Basketbol Kulübünü kuran dernek çalışanları, ihtiyaç sahibi
olan ailelerin çocuklarını sportif alanda geliştirmelerine burs
olanaklarıyla imkan tanıyarak, gençler liginde bir takım oluşturarak
geleceğin sporcularının yetiştirilmesine katkı sağlamıştır. Bursagaz
Eğitim Gönüllüleri Derneği 2011 yılında 108.714 TL, 2012 yılında
336.035 TL ve 2013 yılında 266.965 TL burs ve faaliyetleri için
harcama gerçekleştirmiştir. Kurumsal vatandaşlık boyutunu etik
yönetim anlayışı ile eşleştiren Bursagaz adil rekabet koşullarının
oluşturulması ve iş ahlakının optimum düzeyde yönetilmesi adına
yönetişim anlayışını kontrol etmektedir. Bursagaz etik yönetim
anlayışı kapsamında da değerlendirildiği üzere, yolsuzlukla
mücadele konusunda 2011 ve 2013 yıllarında yayınlanmış olan
iç etik değerlerine göre kural uygulamalarını takip etmiş, risk
yönetimi içerisinde zorunlu risk kataloğunda bulunan yolsuzluk
risklerini önleme yaklaşımı kapsamında süreçlerinin %100’ündeki
riskleri değerlendirmiş ve her yıl etik kuralları konusunda çalışan
paylaşım toplantısında gerçekleştirdiği bilgilendirme sunumları
kapsamında çalışanların 100% bilgilendirmiştir. Ayrıca Yaşama
Saygı Komitesi aracılığıyla yapılan duyuru çalışmaları 2013 yılında
etkinleştirilmiştir.
Bursagaz’da özelleştirme sürecinden bugüne kadar herhangi bir
yolsuzluk olayı ile karşılaşılmamıştır. Bursagaz’ın her yıl BTSO
tarafından takdim edilen Ekonomiye Değer Katanlar Ödülü’nde
son 3 yıllık süreçte ilk 10 sırada yer alması bu uygulamalarının bir
sonucunu oluşturmaktadır. Ulusal rekabet koşulları çerçevesinde
özelleştirme kapsamında elde ettiği 30 yıllık süreli lisansa ilişkin
kamu hizmeti niteliğinde olan enerji dağıtım hizmeti sunan
Bursagaz, lobicilik alanındaki faaliyetlerini sektörün gelişimi
üzerine kurgulamış olup, herhangi politik alanda finansal ya
da finansal olmayan bir katkı tarafı bulunmamaktadır. Hizmet
sunduğu alandaki yerel ekonominin gelişmesine odaklı olarak
odalar, birlikler ve derneklerle sektörde iş alanları oluşturmaya
endeksli bir yapıya sahip olarak sektöre destek sağlamaktadır. Bu
bakış açısı dahilinde Bursagaz’ın özelleştirme sürecinden bugüne
rekabeti etkileyecek veya rekabet koşullarıyla ilgili herhangi bir
davası veya uygulaması bulunmamaktadır.
Kurumsal Vatandaşlık yaklaşımının bir sonucu olarak her yıl yasal
denetimlerden geçen, EPDK tarafından 3. Taraf denetimlerini
tamamlayan Bursagaz bu denetimler sonrasında uyumluluk
alanında herhangi bir uygunsuzluk geri bildirimi almamış veya
cezai işlem uygulaması ile karşılaşmamıştır.Bursagaz’ın 2013
yılında başlattığı ISO 22301 İş Sürekliliği ve Toplumsal Güvenlik
projesi kapsamında 2011 ve 2012 yıllarında gerçekleştirilen süreç
etki analizleri iş etki analizlerine dönüştürülmüş ve tüm iş süreçleri
finansal kayıp, operasyonel kayıp, yasal zorunluluk, kurumsal itibar,
müşteri memnuniyetsizliği, çalışan memnuniyetsizliği, toplumsal
zarar, insan sağlığı ve çevre boyutlarında değerlendirilmiştir. Bu
değerlendirmeler sonucunda istasyon işletimi ve şebeke bakım
süreçleri kritik iş etki alanlarındaki süreçler olarak tespit edilmiş ve
iş sürekliği planında toplumsal güvenlik alanındaki riskleri ayrıca
belirlenerek, süreç yönetim performans parametreleri tanımlanmış
ve proje planları oluşturulmuştur.
Bu kapsamda Bursagaz’ın şebeke güvenliğini arz anlamında
sağlayan en önemli uygulamaların başında SCADA, şebekenin
uzaktan kontrolü uygulaması gelmektedir. Operatörsüz istasyon ve
ekipman işletimini sağlayan sistem, mücbir sebep oluşturabilecek
durumlarda şebekenin yönetimini gerçekleştirerek oluşabilecek
zararları minimize ederek, kontrolsüz gaz çıkışı ve bu sebeple
oluşabilecek hasarları azaltmaktadır. Bursagaz’ın şebeke yönetim
ve kontrol merkezinde konumlandırılan bu yapı, Bursagaz’ın
toplumsal anlamda yerel ekonomiye ve toplumsal güvenliğe yaptığı
en önemli yatırımların başında gelmektedir. Arz güvenliğinin en
önemli materyalini oluşturan bu sistem, basınç farklılıkları, sıcaklık
farklılıkları, ekipman arızaları ve istasyon alarmlarını online bir
sistem üzerinden takip edilmesini sağlamanın ötesinde kuvvetli yer
altı hareketleri ile birleştirilerek deprem anının erken uyarı sistemi
olarak çalışarak hattın gazsızlaştırılmasını sağlayacaktır.
Eğitim Gönüllüleri Faaliyetleri
2006
2007
2008
2009
2010
2011
2012
2013
Burs
11
18
13
24
41
38
50
63
Bilgisayar Sınıfı
1
1
1
0
0
2
0
0
Fen Laboratuvarı
1
0
1
1
0
2
0
1
Özel Eğitim Sınıfı
0
0
0
0
0
1
45
15
Eğitim Yardımı
50
0
0
0
50
58
90
152
Köy Okulu Yenileme
0
0
0
0
0
1
1
1
Spor Faaliyeti
0
0
0
0
0
0
0
1
Diğer
0
0
1
1
1
1
1
0
83
ÜRÜN GÜVENİLİRLİĞİ ve
HİZMET MEMNUNİYETİ
“Bursagaz sunduğu hizmetin toplumsal güvenliğini garanti altına alacak iş sürekliliği
planları oluşturarak; ürün ve hizmet sürekliliğini taahhüt eden faaliyetleri hayata
geçirerek paydaş memnuniyetini sağlamaktadır...”
Bursagaz sunmuş olduğu ürün yapısı itibariyle çevreci yapısıyla
Bursa Mücavir alan sınırları çerçevesinde doğalgaz dağıtım
hizmeti sunarken; ürünün güvenli ve verimli kullanımı konusunda
bilinçlendirme faaliyetlerini de hayata geçirmektedir. Her yıl sosyal
medya aracılığıyla, güvenli kullanım konusuyla ilgili bilinçlendirme
duyurularını gerçekleştiren Bursagaz, yıllık iletişim planı
çerçevesinde güvenli kullanım basın bültenleri yayınlanmaktadır.
2011 ve 2012 yıllarında güvenli kullanım broşürünü tüm gaz
açımlarında dağıtan Bursagaz, 2013 yılında 10 adımda Hayatta
Kalın Projesini başlatarak Bursagaz, tesisatlara müdahale, bacalı
cihaz kullanımı, menfez uygulamaları, ocak bağlantıları, baca
temizliği konularında kamuoyunda bilincin oluşturulmasına katkı
sağladı.
Arz güvenliğinin yanında bu alanda iç tesisat güvenli kullanım
uygulamalarını yönetmelikler kapsamında gerçekleştirerek,
3 yılın sonunda 132.876 adet tesisat kabulü yapılarak,
tüketicilerin tesisatlarının uygunluğuna göre hizmet sunumu
gerçekleştirilmektedir. Bursagaz iç tesisat süreci kapsamında
2011 yılında 42,727 adet, 2012 yılında 39,719 adet ve 2013 yılında
48,430 adet bordro tesisat kontrol gerçekleştirilerek müşterilere
güvenli kullanım sağlayabilecekleri tesisatlar sunulmuştur.
Bursagaz ilgili EPDK mevzuatları gereğince iç tesisatlara
84
müdahale imkanına sahip olmayıp, doğalgaz kullanımında
Bursagaz hizmet alanında meydana gelen kullanım kaza olayları
kullanıcı hatasından ve/veya kullanıcıların tesisata yetkisiz
müdahalelerinden kaynaklanmaktadır. Bu kapsamda 2011 yılında
46, 2012 yılında 57 ve 2013 yıllarında 74 adet zehirlenme olayı
meydana gelmiştir. Bursagaz bu olayların önlenmesi amacıyla
periyodik kontrol sürecini 2013 yılında ilgili mevzuatlarında yetki
vermesi üzerine etkinleştirerek 2014 yılı için iş gücü planlamasını
kurgulamıştır. Bu kullanıcı hata kaynaklı sürecin dışında
Bursagaz’ın ürünün sunumu veya ürünün kapsamı ile ilgili sağlığa
veya çevreye verilen zarar konusunda aldığı herhangi bir şikayet
bulunmamaktadır. Bursagaz her yıl gerçekleştirdiği toplumsal
memnuniyet araştırmasında çevresel etkilerini sorgulamakta olup,
çevrede yaratılan olumlu etki algı düzeyi 2011 yılında % 57, 2012
yılında %87 ve 2013 yılında % 86 olarak gerçekleşmiştir.
Bursagaz süreçlerinde ürün markalama süreci üretilen ürün olarak
sunulmadığından bulunmamaktadır; dolayısıyla ürün markalamayla
ilgili herhangi bir uyumsuzluk ya da cezai yaptırım durumu söz
konusu değildir. Bursagaz 70 bar basınçta Ulusal Şebekeden aldığı
doğalgazı ısıtma prosesinden geçirip, basıncını düşürerek son
kullanıcılara aktarmakta, bu süreçte ürünün içerik özelliğinde hiçbir
değişiklik olmamakta sadece hacimlerde değişiklik bulunmaktadır.
Paydaş Memnuniyeti
“Memnuniyet odaklı
bakış açısını süreçlerine
yansıtan Bursagaz,
her operasyonunda
paydaş beklentilerini
dikkate alarak
geliştirme çalışmalarını
yönetmektedir...”
Bursagaz faaliyete geçtiği günden itibaren ‘Müşteri Memnuniyeti’ odaklı hizmetiyle
paydaşlarının beklentilerini en üst düzeyde karşılamak için Müşterilerinden gelen geri
bildirimleri kullanarak; Memnuniyet düzeyi ölçümlemesini gerçekleştirmektedir. Bu geri
bildirimlerle yeni projeler üreterek daha yüksek hizmet kalitesi sunmayı hedeflemektedir.
Müşteri, çalışan ve toplum odaklı çalışmalarında sinerji yaratarak her geçen sene artan
performans ve memnuniyet parametreleriyle sektörde büyük ilerlemeler kaydetmektedir. Her
sene gerçekleştirilen Evsel Müşteri Memnuniyet araştırması kapsamında bireysel, ticari ve
resmi kullanıcıların; Sanayi Müşteri Memnuniyet Araştırması kapsamında serbest ve serbest
olmayan sanayi kullanıcılarının, Toplumsal Fayda Araştırması ile odalar, birlikler, tedarikçilerle
işbirliği gerçekleştirilen, toplumun farklı kesimlerinin algıları elde edilmekle birlikte; Çalışan
Memnuniyet araştırması ile Bursagaz personelinin algılama düzeyini de ölçmektedir. Son
derece şeffaf yapılan uygulamada kullanıcılar kendi şifreleriyle sisteme giriş yapmakta ve
bölüm ve isim sorgulaması olmamaktadır.
Evsel Müşteri Memnuniyeti
Evsel Müşteri anketi Bursagaz’ın marka bilinirliğini, kurumsallık algısını,
ürün ve hizmetlerin kullanımları ile ilgili detaylı bilgileri almaya yönelik
olarak yapılmaktadır. Daha önce bir araştırma kurumu tarafından yapılan
uygulama 2012 yılı itibari ile Bursagaz’ın kendi içerisinde oluşturduğu
bir ekip tarafından kendi bünyesinde yapılmaktadır. 2013 yılında anket
uygulaması Temmuz-Eylül ayları arasında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada
her deneğin sosyo- ekonomik seviyesi belirlenirken; medya kullanım
alışkanlıkları ve kurumun hizmet alanlarının bilinirliği de ölçülmektedir.
Şeffaflık, iletişim etkinliği, kaliteli hizmet ve tasarım sunma, hizmetlerin
ve sunulan ürünün çevrede olumlu etki yaratma düzeyi, çalışan kalitesi,
güvenilirlik, fiyat ve hizmet dengesi, taleplere yanıt verme, doğalgazı
tercih etme nedeni, erişebilirlik, bilgilendirme, teknik hizmet, ekonomik
yakıt sunma, müşteri sadakati, Acil 187 ve Çağrı Merkezi Ofissiz Hizmet
Uygulamasına ilişkin ölçümlemeler Evsel Müşteri Memnuniyeti kapsamında
gerçekleştirilmektedir. Her sene anketten elde edilen sonuçlar çalışan
paylaşım toplantılarında tüm çalışanlar ile paylaşılırken, basın toplantıları
aracılığıyla diğer paydaşlarla paylaşılmaktadır. 2013 yılında elde edilen
sonuçlar değerlendirildiğinde Doğalgaz Kullanımını Tercih Etme düzeyi
%97,Müşteri Sadakati % 95 Kurumsal Firma ve Teknik Hizmet Sunma
düzeyi ise %94’lük bir seviye ile araştırma anketinin en başarılı algı alanları
olarak raporda yer almıştır.2007 yılında %86, 2008 yılında %89, 2009 yılında
%88, 2010 yılında %87, 2011 yılında %83 ve 2012 yılında %74’lük bir başarıya
ulaşan Bursagaz 2013 yılında %90 Müşteri Memnuniyetini sağlayarak
doğalgaz dağıtım şirketleri arasında önde gelen şirket olma konumunu
sürdürmektedir. Anket uygulaması eski ve yeni dönem müşterilerinin
tamamını kapsayacak şekilde yapılmıştır.
2013 yılında gerçekleştirilen Evsel Müşteri Memnuniyeti araştırmasında
Doğalgaz tüketim alışkanlıkları, Sosyal medya kullanım düzeyleri ve diğer
dağıtım faaliyet alanlarına yönelik karşılaştırma başlıklarına vurgu yapılmıştır.
Elde edilen bulgular dahilinde 2013 yılında ankete katılan müşterilerin
%84’ünün doğalgaz tüketimlerinde azalma görülmediği tespit edilirken,
%16’sının tüketimlerini azaltma yönünde eğilim gösterdikleri görülmüştür.
Anketten elde edilen verilere göre tüketim azalmalarının başlıca nedenleri;
doğalgaz fiyatları ve faturaların yüksek gelmesi olarak belirtilmiştir. Hizmet
bilinirliği olarak banka ve PTT Şubeleri aracılığıyla sunulan ödeme imkanları
ön plana çıkmakla beraber 2013 yılında faaliyete geçen Ofissiz Hizmet
uygulamasının müşterilere yayılımının sağlandığı gözlenmiştir.
85
Sanayi Müşteri Memnuniyeti
Bursagaz Sanayi müşterilerine özel olarak her yıl müşteri
memnuniyeti uygulamasını hayata geçirmektedir. Hizmetlerden
sürekli yararlanma, genel memnuniyet, istenilen zamanda
ulaşabilme, eleman kalitesi, müşteri sadakati, sorunlara çözüm
getirme yaklaşımı, taleplere yanıt verebilme yetisi, kurumsallık,
çevreye olumlu etki yaratma, yenilikçilik, güvenilirlik, güler
yüzlü hizmet, şeffaflık, teknik destek, bilgilendirme düzeyi,
medyada yer alma, önleyici davranış, sosyal-ticari sorumluluk,
kesintisiz hizmet gibi pek çok alanı kapsayan araştırma çalışması
sanayi müşterilerine yönelik projelerin oluşturulmasına katkı
sağlamaktadır. Yapılan anket uygulamasında sanayi müşterileri
tarafında en çok kullanım yapılan alanların sırasıyla üretim,
yemekhane, ısınma, fabrika ısınması ve elektrik üretiminde
kullanıldığı belirlenmiştir. 2011 yılında %81, 2012 yılında %86 ve
2013 yılında %92’lik memnuniyet düzeyinin ifade edildiği çalışmada
belirtilen teknik destek sunulmasına ilişkin alanlardaki iyileştirme
ihtiyaçları üzerine eylem planlarında müşteri ziyaret planlamaları
yeniden yapılandırılmış ve sanayi bülteni içerikleri fiyat ve
teknolojik gelişmeler de dikkate alınarak revize edilmiştir. Böylece
memnuniyet planlamasında optimizasyon sağlanmıştır.
Toplumsal Fayda Anketi
Bursagaz sunduğu hizmette müşteri ve çalışan memnuniyetinin
yanı sıra paydaş memnuniyetine de önem vermektedir. Sosyal
sorumluluk projelerini yapılandırma amaçlı olarak; 2006
yılından beri sürdürdüğü Toplumsal Fayda Anketiyle paydaş
memnuniyetini ölçmekte, ana-alt tedarikçiler, medya kuruluşları,
kalite kuruluşları, odalar, meslek kuruluşları, okullar, diğer
eğitim kurumları gibi birçok alandan temsilciyle toplumsal
memnuniyet düzeyini ölçmektedir. Hizmet algılama alanlarında;
doğalgaz dağıtım hattının güvenliğine inanma, sektörde lider
olma, doğalgazın çevreye ve doğanın korunmasına destek
vermesi, enerji sektörüne ve yerel ekonomiye katkı sağlama,
sağlık hizmetlerine katkı, yatırımlarıyla kişilere istihdam sağlama,
yenilikçi olma, kendi sektöründe ödül alma, finansal sağlamlık,
enerji verimliliği, hizmette atık bertarafı, yerel kuruluşlarla proje
geliştirme ve başvurulara zamanında geri dönüş yapma gibi birçok
parametrede paydaş görüş ve yorumları alınmaktadır. Bir çok
sosyal sorumluluk projesine imza atan Bursagaz 2013 yılında da
BEBKA-Bursagaz EGD işbirliği ile okullara destek vermenin yanı
sıra, Kan Bağışı Kampanyası ve ‘‘Engelli Eğitimini Kolaylaştıralım,
Topluma Değer Katalım’’ sloganı her yıl engelli sınıflarını rehabilite
ederek sorumluluk bilincinin gelişmesine destekte bulunmakta
ve algılama sonuçlarında Eğitime Destek Verme algısında % 97
oranında bir memnuniyet gerçekleştirdiği gözlemlenmektedir.
Toplumsal fayda anketinin son 3 yıllık performansına bakıldığında
genel memnuniyet 2011 yılında %67 iken, 2012 yılında %85’e
yükselmiş ve 2013 yılında %91 olarak gerçekleşmiştir.
Telefonla Anket
Bursagaz’ın 2010 yılı itibari ile Müşteri Hizmetleri Müdürlüğü
kapsamında başlattığı Müşteri Memnuniyet Anket uygulaması
2011 yılında İşletme Müdürlüğü ile müşteriyle birebir etkileşimde
olan personelin baz alınarak yapıldığı anketlerle devam
etmektedir. Müşterilerimiz ile birebir temas kuran tüm Bursagaz
personelinin günlük olarak verdiği hizmetin müşteri açısından
nasıl algılandığına yönelik, hizmet kalitesini ölçme amaçlı olarak
telefonla memnuniyet araştırmasını gerçekleştirmektedir.
Detaylı performans analizi ile gerçekleştirilen sistemde Müşteri
İlişkileri’ne bağlı Çağrı Merkezi, İşletme Müdürlüğü’nde Acil 187
ve Anakumanda, Müşteri Hizmetleri Müdürlüğüne bağlı iç tesisat
ekiplerinin performansları ve işten duyulan genel memnuniyet
ölçülmektedir. Araştırma tamamen bağımsız ve rastlantısal
örneklem ile yürütülmekte olup, iki Bursagaz çalışanı tamamen
bu süreçle ilgili olarak görevlendirilmiştir. Araştırmaya ilişkin
raporlar Yönetim sistemleri tarafından doğrudan SAP raporu
ve Yol-bil üzerinden alınmakta ve rastlantısal örneklem metodu
ile yürütülmektedir. Anket uygulaması kapsamında raporlar
evsel müşteriler ile gerçekleştirilmekte olup Çağrı Merkezi ve İç
Tesisatta bir gün öncesinden Yol-Bil uygulaması ile anlık olarak
86
Acil 187 ve Anakumanda personellerine uygulanmaktadır.
Çağrı Merkezi’ne gelen tüm talep, şikayet, ve işlem kayıtları ile
Anakumanda’ya gelen ihbarlar ile bu ihbarlara yönlendirilen
Acil 187 personellerinin iş süreçleri ve ilgili müşterileri ile olan
etkileşimlerini kapsamaktadır. Anket uygulamaları 1 en düşük, 5 en
yüksek olmak üzere beş seviyeli bir memnuniyet ölçeklendirilmesi
üzerinden yapılmakta olup, 7 farklı soru bölümü ve kırılımlarından
oluşmaktadır. Sunuş Becerisi ve karşılama, erişilebilirlik, taleplere
yanıt verme, sorunlara çözüm getirme yaklaşımı, bilgilendirme ve
genel memnuniyet parametrelerinde puanlama alınmakta olup son
bölümde beklentiler adı altında talep, öneri, şikayet ve teşekkürler
alınarak raporlanmaktadır.
Telefonla Memnuniyet Araştırması
2011
2012
2013
Acil 187
94,74%
96,05%
96,93%
Anakumanda
98,41%
97,37%
98,03%
İç Tesisat
95,81%
96,82%
96,65%
Müşteri Hizmetleri
96,58%
96,33%
95,62%
PAZARLAMA
STRATEJİSİ
Ürünün sektördeki konumunu
korumak ve tüketiciyi bilinçlendirmek
adına sosyal sorumluluk faaliyetlerini
gerçekleştiriyoruz...
Şikayet Düzeyi
2011
2012
2013
Abone Sayısı (x1000 BBS)
741,2
776,2
817,0
Şikayet Düzeyi (%)
0,10
0,37
0,30
Gaz Kullanıcı Sayısı (x1000 BBS)
609
649,7
698,1
Şikayet Düzeyi (%)
0,12
0,45
0,35
Sayaç Sayısı (x1000 Adet)
496,8
524,5
553,1
Şikayet Düzeyi (%)
0,14
0,55
0,44
Şikayet Adetleri
2011
2012
2013
Müşteri Haklı
710
2.896
2.436
Bursagaz Haklı
208
426
201
Firma Haklı
6
1
4
Toplam Şikayet
924
3.323
2.641
Bursagaz bünyesinde pazarlama satış aktiviteleri Müşteri Kazanma
ve Tutundurma süreci çerçevesinde pazarlama ve satış iç prosedürü
akışına uygun olarak yönetilmektedir. Müşteri hizmetlerinde
müşteri kazanım süreci EPDK’nın ilgili müşteri hizmetleri
yönetmeliği ve tarife kararları kapsamında yürütülmekte olup, bu
alanda yasal mevzuat ve prosedürlere tam uygunluk sağlamaktadır.
Bursagaz’ın özelleştirme sürecinden bugüne Bursagaz’ın yatırım
yükümlülüklerini tamamlayan ilk dağıtım şirketi olmasını ortaya
çıkaran performans da değerlendirildiğinde herhangi bir cezai
yaptırımla karşılaşılmamıştır. Yasal yükümlülükleri içeren bu
uygulamalar günlük olarak mevzuat sisteminden takip edilmekte
ve değişiklikler tüm Bursagaz ile paylaşılmaktadır. Doğalgazın
temel ihtiyaç ürünü olması nedeniyle piyasada kısıtlanması ya
da yasaklanması ürünün standartlarının teknik şartnameler
ve EPDK mevzuat ve yönetmelikleri ile belirlenmiş olmasından
dolayı mümkün olmayıp, ürünün giriş ve çıkış özellikleri
anlık olarak SCADA sistemi üzerinden izlenmekte ve kaydı
tutulmaktadır. Hizmeti alan veya potansiyel hizmet alıcı olan
her müşterinin abonelik sürecini takiben tüm bilgileri SAP-ISU
sisteminden izlenerek yasal belgeleri DAP-Dijital Arşiv Ortamında
saklanmaktadır. Bu müşteri bilgileri ISO 27001 Bilgi Güvenliği
uygulamaları kapsamında korunmakta olup her yıl ara ve 3
yıllık belge yenileme denetimleri başarı ile tamamlanmaktadır.
Bu kapsamda 2011, 2012 ve 2013 yıllarında müşteri bilgilerinin
gizliliğini kapsayan herhangi bir şikayet gelmemiş olup 2013
yılında gerçekleştirilen NVİ (Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Müdürlüğü
) entegrasyonu ile müşteri adres ve kimlik bilgileri otomatik
doğrulanabilir hale gelmiştir.
Bursagaz şikayet yönetim sistemini 2006 yılından itibaren Call
Centre ve Çözüm Noktası yapısı üzerinden takip etmekte olup,
sanayi müşteri şikayetleri, sanayi danışma hattı üzerinden
raporlanmakta olup 2011, 2012 ve 2013 yıllarında sanayi
müşterilerinden gelen herhangi bir şikayet bulunmamaktadır. 2013
yılında ofissiz hizmet uygulaması ile tüm süreçler online sistemlere
ve call centre yapısına aktarılmış olup; şikayet düzeylerinde müşteri
sayısı bazında son bir yıllık süreçte azalma gerçekleşmiştir.
87
RAPOR
HAKKINDA
“Bursagaz 2011-2012 ve 2013 yıllarını kapsayan Sürdürülebilirlik Raporunu yayınlayamayı
amaçlamakla sektöründe örnek bir faaliyete adım atmış ve diğer kuruluşların bu yönde
eğilim göstermelerine yol gösterici rol oynayarak ışık tutmuştur...”
Bursagaz Sürdürülebilirlik çalışmalarını kapsayan bu rapor 2011,
2012 ve 2013 yıllarına ilişkin raporlama sürecini kapsamaktadır.
Bursagaz’ın ilk Sürdürlebilirlik raporu olarak yayınlanacak
olan bu raporun enerji dağıtım sektöründe örnek teşkil etmesi
amaçlanmakta olup, gelecek projeler için yol gösterici bir rol
oynayacak şekilde yapılandırılması hedeflenmiştir. Bursagaz
bundan sonraki süreçte sürdürülebilirlik raporlamasını yıllık olarak
hazırlamayı planlamış ve sürdürülebilirlik yaklaşımını bu dönem
planlaması yaklaşımı üzerine kurgulamıştır. Bursagaz tarafından
hazırlanmış olan bu raporla ilgili her türlü soru veya bilgi edinme
hususuna ilişkin iletişim adresi yö[email protected]
com mail adresi ve kontak birimi Yönetim Sistemleri olarak
planlanmıştır.
Bursagaz Sürdürülebilirlik Raporu “Sürdürülebilirlik Proje Ekibi”
tarafından süreçleri oluşturularak gerçekleştirilmiştir. Her süreçten
bir sorumlunun yer aldığı ekip GRI 3.1 Standartlarını, (GRI’nın
önemlilik, paydaş katılımı, sürdürülebilirlik bağlamı, bütünlük
prensipleri de dahil olmak üzere) ve aynı zamanda GRI’ın petrol
ve gaz sektör ekini değerlendirerek çalışmayı; QDSM Yönetim
Sistemi Evrakları, SAP Muhasebe Verileri, DAP Sözleşme Evrakları,
SAP IS-U Sistem verileri, SAP HR Verileri ve SAP Sistemindeki
diğer veriler, SCADA Online Sistem verileri, Yol-Bil Sistem Verileri,
Kurumsal Strateji Dokümanları, Gelişim Raporlarından elde
edilen verileri kullanarak raporun süreçlerini oluşturmuştur.
88
Sürdürülebilirlik stratejilerinin oluşturulması ve Bursagaz adına
proje ekibi üyeleri ile maddesellik konuları üzerine çalıştaylar
gerçekleştirilmiş ve sürdürülebilirlik stratejilerini ayarlamak için
Bursagaz adına proje üyeleri ve paydaşları ile önemlilik sorunlarına
göre önceliklendirilmiştir. Bu süreci öncelikli konuların öncelikli
paydaşlar üzerindeki etkileri takip etmiş ve devamında konu bazlı
swot analizleri oluşturularak çalıştaylar tamamlanmıştır.
Rapor tüm Bursagaz süreçlerini kapsamakta olup, kapsam dışı
olarak belirlenmiş bir operasyon ya da iş alanı veya lokasyon
bulunmamaktadır. Kapsam dışında kalan raporlama konuları
raporun sonunda verilen ana tablo alanlarında belirtilmektedir.
Raporlama periyodu süresince şirket hissedar yapısı, organizasyonel
yapı ve hizmet alanında herhangi bir değişiklik olmamıştır.
Bursagaz’ın önceki dönemlerde hazırlamış olduğu herhangi bir
sürdürülebilirlik raporu bulunmadığından rapor kapsamında
tamamlanması gereken aktiviteler de gözlemlenmemektedir. Aynı
şekilde raporlama süreci şirketin ilk raporu olduğundan önceki
raporlarda bulunan kapsam, sınırlama ve ölçüm metodolojisi
değişiklikleri bulunmamaktadır. Rapor bünyesinde ölçülen
parametreler ilgili tablolarda ölçüm değerleri bazında verilmiş olup
sera gazı emisyonları ISO 14064 standardına göre hesaplanmıştır.
Rapor onaylarının tamamlanmasının akabinin de Bursagaz
kurumsal web sayfasında yayınlanacaktır.
89
PROFİL AÇIKLAMALARI
Ana Konu
Açıklamanın Yeri ve Yorumlar
Raporlama
Düzeyi
GRI
Strateji ve Analiz
1.1
Şirketin Genel Müdüründen mesaj
Sayfa 6-7
Tamamı
1.2
Anahtar etkiler, riskler ve fırsatlar
Sayfa 6-7-21-23
Tamamı
GRI
Şirket Profili
2.1
Şirketin Adı
Sayfa 12-13
Tamamı
2.2
Ürünler ve hizmetler
Sayfa 12-13
Tamamı
2.3
Operasyonel yapı
Sayfa 16-17
Tamamı
2.4
Şirketin genel merkezi hakkında bilgiler
Sayfa 61
Tamamı
2.5
Lokasyon bazlı operasyonlar
Sayfa 13
Tamamı
2.6
Yasal ve hissedar yapısı
Sayfa 12-33
Tamamı
2.7
Müşteri ve hizmet bazında sunum yapılan piyasa
Sayfa 12-13
Tamamı
2.8
Şirketin ölçeği
Sayfa 13-49-50-51
Tamamı
2.9
Raporlama sürecinde meydana gelen belirgin değişiklikler
Sayfa 88
Tamamı
2.10
Raporlama sürecinde alınan ödüller
Sayfa 28
Tamamı
GRI
Raporlama Parametreleri
3.1
Raporlama periyodu
Sayfa 88
Tamamı
3.2
En son çıkan raporun tarihi
İlk Rapor
Tamamı
3.3
Raporlama döngüsü
Sayfa 88
Tamamı
3.4
Sorular için iletişim noktası
Sayfa 88-101
Tamamı
3.5
Rapor içeriğini belirleyen süreç
Sayfa 88
Tamamı
3.6
Rapor kısıtları
Sayfa 88
Tamamı
3.7
Raporun kapsamını belirleyen spesifik sınırlamalar
Sayfa 88
Tamamı
3.8
Rapora baz oluşturan konular
Sayfa 88
Tamamı
3.9
Hesaplama metodolojisi ve veri toplama teknikleri
Sayfa 88
Tamamı
3.10
Daha önceki raporlarda bulunan konulara ilişkin düzeltmeler
İlk Rapor
Tamamı
3.11
Önceki raporlama periyodlarından farklı olarak yaşanan belirgin değişiklikler
İlk Rapor
Tamamı
3.12
Raporun standart açıklamalarının yer aldığı tablolar
Sayfa 90-91-92-93-94-95
Tamamı
3.13
Rapora ilişkin dış güvence görüşü politikası
Sayfa 96
Tamamı
GRI
Yönetişim ve Katılım
4.1
Yönetim yapısı ve organisyonel yapı
Sayfa 32-33-34-35
Tamamı
4.2
Üst yönetim kurulu yapısı
Sayfa 32
Tamamı
4.3
Yönetim kurulu üyeleri ve cinsiyetleri
Sayfa 32
Tamamı
4.4
Çalışanlar ve hissedarlar için öneride bulunma mekanizmaları
Sayfa 32
Tamamı
4.5
Yönetim kurulu üyeleri için oluşturulan faydalar
Sayfa 32
Tamamı
4.6
Yönetim kuruluna ilişkin çıkar çatışması konuları
Sayfa 32
Tamamı
4.7
Yönetim kurulu ve bağlı komitelerin üyelerinin seçimi
Sayfa 32
Tamamı
4.8
Vizyon, misyon, değerler, etik değerler ve prensipler
Sayfa 9-32
Tamamı
4.9
Yönetim kurulu prosedürleri
Sayfa 32-34-35
Tamamı
4.10
Yönetim kurulunun performansını değerlendirilmesine ilişkin süreç
Sayfa 32
Tamamı
4.11
Organizasyondaki önleyici davranış yaklaşımı
Sayfa 21-23-26-38
Tamamı
4.12
Şirket dışında katkı sağlanan ekonomik, çevresel ve sosyal organizasyonlar
Sayfa 45
Tamamı
4.13
Üyelikler
Sayfa 45
Tamamı
4.14
Paydaş Listesi
Sayfa 46
Tamamı
4.15
Paydaşların seçimi ve belirlenmesi
Sayfa 44-45
Tamamı
4.16
Paydaş grupları bazında etkileşim yaklaşımı
Sayfa 44-45
Tamamı
4.17
Paydaşlardan alınan beklentiler ile geliştirilen konular
Sayfa 20-21-45
Tamamı
90
YÖNETİM YAKLAŞIMINA İLİŞKİN AÇIKLAMALAR
Ana Konu
DMA EC
DMA EN
DMA LA
DMA HR
Açıklamanın Yeri ve Yorumlar
Ekonomik Performans
Ekonomik Performans
Sayfa 49-51-54-73
Tamamı
Piyasa Düzeni
Sayfa 13-73-50
Tamamı
Endirek Ekonomik Etkiler
Sayfa 49-50-55-83
Tamamı
Rezervler
Sayfa 13-53-54
Tamamı
Çevresel Performans
Malzemeler
Sayfa 49-53
Tamamı
Enerji
Sayfa 54-55-60-61
Tamamı
Su
Sayfa 67
Tamamı
Biyoçeşitliliği içeren ekosistem hizmetleri
Sayfa 52
Tamamı
Emisyon, akışkanlar ve atık
Sayfa 56-64-65-67
Tamamı
Ürün ve hizmetler
Sayfa 64-65
Tamamı
Uyumluluk
Sayfa 54-64-65
Tamamı
Taşıma
Sayfa 56-57-65
Tamamı
Genel
Sayfa 64-65
Tamamı
Çalışan Performansı
İstihdam
Sayfa 70-71-73-76-77
Tamamı
Çalışan/Yönetim ilişkileri
Sayfa 71-79
Tamamı
İş sağlığı ve güvenliği
Sayfa 78-79
Tamamı
Uygulama ve eğitimler
Sayfa 71-77-78
Tamamı
Çeşitlilik ve fırsat eşitliği
Sayfa 76-77
Tamamı
Kadın ve erkek arasında eşit ücret yönetimi
Sayfa 73-76-77
Tamamı
Sayfa 75
Tamamı
İnsan Hakları Performansı
Yatırım ve tedarik hizmetleri
DMA SO
DMA PR
Raporlama
Düzeyi
Eşitlik yönetimi
Sayfa 75
Tamamı
Toplu sözleşme ve sendikal haklar
Sayfa 75
Tamamı
Çocuk işçi çalıştırma
Sayfa 75
Tamamı
Zorunlu ve zorla işçi çalıştırma
Sayfa 75
Tamamı
Güvenlik uygulamaları
Sayfa 75
Tamamı
Yerel halka ilişkin haklar
Sayfa 75
Tamamı
Değerlendirme
Sayfa 75
Tamamı
İyileştirme
Sayfa 75
Tamamı
Toplumsal Performans
Yerel topluluklar
Sayfa 45-82-83
Tamamı
Yolsuzluk ile başa çıkma
Sayfa 74
Tamamı
Kamu politikaları
Sayfa 83
Tamamı
Rekabet koşulları
Sayfa 83
Tamamı
Uyum
Sayfa 83
Tamamı
Acil durum hazırlığı
Sayfa 26-83
Tamamı
Zorunlu yer değişikliği
Sayfa 83
Tamamı
Varlık entegrasyonu ve süreç güvenliği
Sayfa 84
Tamamı
Ürün Sorumluluğu
Müşteri sağlık ve güvenliği
Sayfa 84
Tamamı
Ürün ve hizmet markalama
Sayfa 84-85-86
Tamamı
Pazarlama iletişimi
Sayfa 87
Tamamı
Müşteri gizliliği
Sayfa 87
Tamamı
Uyum
Sayfa 87
Tamamı
Fosil yakıt ikameleri
Sayfa 55
Tamamı
91
PERFORMANS GÖSTERGELERİ
Ekonomik Performans
Açıklamanın Yeri ve Yorumlar
Raporlama
Düzeyi
Ekonomik Performans
EC1COMM
Oluşturulan ve dağıtılan direkt ekonomik değer
Sayfa 49
Tamamı
EC2COMM
İklim değişikliğine ilişkin oluşan risk ve fırsatlar ile ilgili finansal sonuçlar
Sayfa 54
Tamamı
EC3
Fayda plan yükümlülüklerine ilişkin uygulamalar
Sayfa 73
Tamamı
EC4
Devletten alınan belirgin finansal destekler
Sayfa 49
Tamamı
EC5
Asgari ücret karşılaştırmalı olarak cinsiyet bazında ödenen giriş ücretleri
Sayfa 73
Tamamı
EC6COMM
Yerel tedarikçilere yapılan harcamalara ilişkin uygulamalar ve politikalar
Sayfa 50
Tamamı
EC7COMM
Yerel işe alma politikaları
Sayfa 73
Tamamı
EC8COMM
Altyapı yatırımlarının gelişimi ve etkisi
Sayfa 49-83
Tamamı
EC9COMM
Belirgin endirek ekonomik etkiler
Sayfa 50-51
Tamamı
OG1
Rezerv üretime ilişkin tür ve hacim bilgileri
Sayfa 13-54-55
Tamamı
Açıklamanın Yeri ve Yorumlar
Raporlama
Düzeyi
Piyasa Konumu
Endirek Ekonomik Etki
Çevresel Performans
Malzemeler
EN1COMM
Kullanılan malzeme miktarları
Sayfa 49
Tamamı
EN2COMM
Geri dönüşüme tabi olan malzemelerin düzeyleri
Sayfa 53
Tamamı
EN3
Birincil enerji kaynakları bazında doğrudan enerji tüketimi
Sayfa 54-55
Kısmen
EN4
Birincil enerji kaynakları bazında endirek enerji tüketimi
Sayfa 54-55
Kısmen
OG2
Yenilenebilir enerji yatırımları
Sayfa 60-61
Tamamı
OG3
Kaynak bazlı yenilenebilir enerji
Sayfa 60-61
Tamamı
EN5
Enerji kullanımında oluşturulan verimlilik düzeyleri
Sayfa 54-55
Tamamı
EN6
Enerji verimliliği sağlamaya yönelik ürün ve hizmet bazlı çalışmalar
Sayfa 54-55-60
Tamamı
EN7
Endirek enerji tüketimini azaltan çalışmalar
Sayfa 54-55
Tamamı
EN8COMM
Kaynak bazlı su tedariği
Sayfa 67
Tamamı
EN9COMM
Kullanılan su kaynakları
Sayfa 67
Tamamı
EN10
Atılan ve geri dönüştürülen su miktarları
Sayfa 67
Tamamı
EN11
Biyoçeşitlilik bölgeleri
Sayfa 52
Tamamı
EN12
Biyoçeşitliliğe etki eden faaliyet, ürün ve hizmetler
Sayfa 52
Tamamı
EN13
Koruma altında olan yerleşim alanları
Sayfa 52
Tamamı
EN14COMM
Biyoçeşitlilik konusunda geliştirilen stratejiler ve gelecek planları
Sayfa 52
Tamamı
OG4
Biyoçeşitlilik riski altındaki çalışma alanları
Sayfa 52
Tamamı
EN15
Hizmet bölgesinde IUCN kırmızı listesinde yer alan türler
Sayfa 52
Tamamı
Energy
Su
Biyoçeşitlilik
92
PERFORMANS GÖSTERGELERİ
Çevresel Performans
Açıklamanın Yeri ve Yorumlar
Raporlama
Düzeyi
Emisyonlar, Akışkanlar ve Atıklar
EN16COMM
Direkt ve endirek sera gazı emisyonları
Sayfa 56-57-58
Tamamı
EN17COMM
Diğer endirek sera gazı emisyonları
Sayfa 56-57-58
Tamamı
EN18COMM
Sera gazı emisyonlarını azaltmaya ilişkin faaliyetler
Sayfa 56-57-58
Tamamı
EN19
Ozon delici emisyonlara ilişkin bilgiler
Sayfa 56-57-58
Tamamı
EN20COMM
NOx, SOx ve diğer hava emisyon türleri
Sayfa 56-57-58
Tamamı
EN21
Su deşarjına ilişkin bilgiler
Sayfa 67
Tamamı
EN22COMM
Toplam atık miktarı ve bertaraf yöntemleri
Sayfa 64-65
Tamamı
OG5
Üretilen veya oluşturulan su miktarlarına ilişkin bilgiler
Sayfa 67
Tamamı
EN23COMM
Doğaya yayılan maddelere ilişkin bilgiler
Sayfa 65
Tamamı
OG6
Havaya salınan hidrokarbon
Sayfa 56-57
Tamamı
OG7
Atık sondaj çalışmaları ve iyileştirme stratejileri
Sayfa 64-65
Tamamı
EN24
İthalatı, ihracatı ve taşıması yapılan atıklar
Sayfa 64-65
Tamamı
EN25
Ürün ve Hizmetler
Atık su deşarjından etkilenen yerleşim bölgeleri
Sayfa 67
Tamamı
EN26COMM
Ürün ve hizmetlerdeki çevresel etkileri azaltmaya ilişkin iyileştirme çalışmaları
Sayfa 65
Tamamı
EN27
Satılan ürün ve paket malzemeleri
Sayfa 64-65
Tamamı
OG8
Benzen, kurşun ve sülfür içeren yakıtlar
Sayfa 65
Tamamı
Çevresel mevzuatlara uyumsuzluktan dolayı alınan cezalar
Sayfa 54
Tamamı
Ürünlerin taşınmasında oluşan çevresel etkiler
Sayfa 56-57
Tamamı
Çevreyi korumaya ilişkin yapılan harcamalar ve yatırımlar
Sayfa 65
Tamamı
Uyumluluk
EN28
Taşıma
EN29
Genel
EN30
Sosyal Performans ve Çalışan Uygulamaları
Açıklamanın Yeri ve Yorumlar
Raporlama
Düzeyi
İstihdam
LA1
Tür bazlı ve çalışan sayısı
Sayfa 72-77
Tamamı
LA2
İşe yeni başlayanlar ve personel sirkülasyonu
Sayfa 71
Tamamı
LA3
Tam zamanlı çalışanlara sağlanan haklar
Sayfa 70-71
Tamamı
LA15
Doğum sonrası işe dönüş düzeyleri
Sayfa 72
Tamamı
Çalışan/Yönetim İlişkileri
LA4
Toplu sözleşmeye tabi olan çalışanlar
Sayfa 79
Tamamı
LA5
Minimum ihbar süreleri
Sayfa 73
Tamamı
İş Sağlığı ve Güvenliği
LA6
İş sağlığı ve güvenliği kurulunda yer alan çalışanlar
Sayfa 78-79
Tamamı
LA7COMM
Yaralanma oranları, kayıp günler, meslek hastalıkları ve kazalar
Sayfa 79
Tamamı
LA8
Risk kontrol programları, önleme, danışma, uygulama ve eğitimler
Sayfa 78-79
Tamamı
LA9
Sendikalar ile iş sağlığı ve güvenliği konusunda gerçekleştirilen sözleşmeler
Sayfa 79
Tamamı
Uygulama ve Eğitimler
LA10
Ortalama eğitim saatleri
Sayfa 77- 78
Tamamı
LA11
Ömür boyu öğrenme ve beceri geliştirme programları
Sayfa 71-77
Tamamı
LA12
Performans ve kariyer gelişim planlamaları
Sayfa 77
Tamamı
93
PERFORMANS GÖSTERGELERİ
Sosyal Performans ve Çalışan Uygulamaları
Çeşitlilik ve Fırsat Eşitliği
LA13
Yönetişim komitelerinin yapısı ve çalışan kırılımları
Açıklamanın Yeri ve Yorumlar
Raporlama
Düzeyi
Sayfa 73-77
Tamamı
Sayfa 73-76
Tamamı
Kadın ve Erkek Arasındaki Eşit Ücret Yönetimi
LA14
Kadın ve erkek çalışan kategorileri bazında maaşlar
Sosyal Performans ve Çalışan Uygulamaları
Açıklamanın Yeri ve Yorumlar
Raporlama
Düzeyi
Yatırım ve Tedarik Uygulamaları
HR1
İnsan haklarını içeren yatırım sözleşmeleri
Sayfa 75
Tamamı
HR2
İnsan haklarının gözetimine ilişkin işbirlikleri ile oluşturulan çalışmalar
Sayfa 75
Tamamı
HR3
İnsan haklarına ilişkin çalışan eğitimleri
Sayfa 75
Tamamı
Eşitliği bozan konulara ilişkin aksiyonlar ve düzeltici faaliyetler
Sayfa 75
Tamamı
Sendika kurma hakkı ve toplu sözleşme serbestliği
Sayfa 75
Tamamı
Çocuk işçi çalıştırmaya ilişkin kaza riskleri ve alınan önlemler
Sayfa 75
Tamamı
Zorunlu ve zorla işçi çalıştırma kapsamındaki kaza riskleri
Sayfa 75
Tamamı
İnsan hakları ve politikalar konusunda güvenlik görevlilerine verilen eğitim
Sayfa 75
Tamamı
Yerel halkın haklarını ihlale ilişkin olaylar
Sayfa 75
Tamamı
HR10
İnsan haklarının gözden geçirilmesine ilişkin operasyonlar
Sayfa 75
Tamamı
OG9
Yerel halkın etkilendiği faaliyetler
Sayfa 75
Tamamı
İnsan hakları konusunda oluşan şikayetler
Sayfa 75
Tamamı
Eşitlik Yönetimi
HR4
Sendika Kurma Hakkı ve Toplu Sözleşme
HR5
Çocuk İşçi Çalıştırma
HR6
Zorunlu ve Zorla İşçi Çalıştırma
HR7
Güvenlik Uygulamaları
HR8COMM
Yerel Halk Hakları
HR9COMM
Değerlendirme
İyileştirme
HR11
Sosyal Performans Toplum
Açıklamanın Yeri ve Yorumlar
Raporlama
Düzeyi
Yerel Topluluklar
SO1
Yerel toplulukların katılımıyla oluşturulan faaliyetler
Sayfa 82-83
Tamamı
SO9COMM
Yerel topluluklar üzerine potansiyel ve cari negatif etkisi olan faaliyetler
Sayfa 82-83
Tamamı
SO10COMM
Faaliyetlerde önlemeye ilişkin gerçekleştirilen aksiyonlar
Sayfa 82-83
Tamamı
OG10
Yerel halkla veya yerel topluluklarla yaşanan ihtilaflar
Sayfa 82-83
Tamamı
OG11
Kapatılan sahalar veya iptal edilen faaliyetler
Sayfa 82-83
Tamamı
SO2
Yolsuzluğa ilişkin risk analizi yapılmış olan bölümler
Sayfa 83
Tamamı
SO3
Yolsuzluk politika ve prosedürlerine ilişkin çalışanlara sağlanan eğitimler
Sayfa 74
Tamamı
SO4
Yolsuzluk olaylarına yönelik gerçekleştirilen uygulamalar
Sayfa 83
Tamamı
Yolsuzlukla Başa Çıkma
94
PERFORMANS GÖSTERGELERİ
Sosyal Performans Toplum
Açıklamanın Yeri ve Yorumlar
Raporlama
Düzeyi
Kamu Politikası
SO5COMM
SO6
Kamu politiklarının gelişimini sağlanan katkı ve lobicilik
Politik parti ve politikacılara sağlanan katkılar
Sayfa 45-83
Sayfa 83
Tamamı
Tamamı
SO7
Uyumluluk
Monopol uygulamalar ve rekabet şartlarına ilişkin oluşan yasal aksiyonlar
Sayfa 83
Tamamı
SO8COMM
Yasalara uyumsuzluk nedeni ile alınmış olan cezalar
Sayfa 83
Tamamı
Zorunlu yerleşim değişikliğine neden olan operasyonlar
Sayfa 75
Tamamı
Süreç güvenliği olayları
Sayfa 84
Tamamı
Rekabet Koşulları
Zorunlu Yer Değişikliği
OG12
Varlık Entegrasyonu ve
Süreç Güvenliği
OG13
Sosyal Performans ve Ürün Güvenilirliği
Açıklamanın Yeri ve Yorumlar
Raporlama
Düzeyi
Müşteri Sağlığı ve Güvenliği
PR1
PR2
Ürün ve hizmetlerin kullanım ömürlerinde sağlık ve güvenlik etkileri
Mevzuatlar ile uyumsuzluk olayları
Sayfa 84
Sayfa 84
Tamamı
Tamamı
PR3
PR4
Prosedürlerce istenen ürün ve hizmet bilgileri
Yasal Mevzuatlar ile ilgili uyumsuzluk olayları
Sayfa 84-85
Sayfa 84-85
Tamamı
Tamamı
PR5
Pazarlama İletişimi
Memnuniyet araştırmalarını da içeren memnuniyet düzeyleri
Sayfa 85-86
Tamamı
PR6
Pazarlama iletişim programları
Sayfa 87
Tamamı
PR7
Mevzuatlarda belirtilen pazarlama iletişimine uyumsuzluk konuları
Sayfa 87
Tamamı
Müşteri gizliliği veya kayıp müşteri bilgisine ilişkin şikayetler
Sayfa 87
Tamamı
Mevzuatlara uyumsuzluk nedeniyle alınan cezalar
Sayfa 87
Tamamı
Üretilen veya satın alınan biyoyakıt miktarı
Sayfa 55
Tamamı
Ürün ve Hizmet Markalama
Müşteri Gizliliği
PR8
Uyumluluk
PR9
Biyoyakıt
OG14
95
96
97
GÜN YARINA
DOĞUYOR...
‘‘Yaşam döngüsünün her anını en
güzel kılmak, ancak harcanacak
çaba ile mümkündür...’’
İletişim Bilgileri
Bursagaz Bursa Şehiriçi Doğalgaz Dağıtım Tic. A.Ş.
Nilüferköyü Kavaklıdere Sokak No:15 Osmangazi/BURSA
Pbx: +90 224 270 34 00 - Fax: +90 224 242 86 08
İçerik Editörü;
Tuğçe Balarısı Yonga
Yönetim Sistemleri Yöneticisi
[email protected]
Pbx: +90 224 270 34 16
Tasarım
ilkay Bülbül
Yaşamın Sesini Duymak İçin. Bu DVD’ye kulak veriniz...
www.bursagaz.com
Bursagaz,
grup şirketi üyesidir.
Download

Bursagaz Sürdürülebilirlik Raporu