EK-11
ANKARA ÜNİVERSİTESİ
BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJELERİ
KOORDİNASYON BİRİMİ KOORDİNATÖRLÜĞÜNE
Proje No
: 13L3330018
Proje Yöneticisi
: Prof. Dr. Alp Can
Proje Konusu
: İnsan Göbek Kordonu Stroması Kaynaklı Kök Hücrelerin in vitro Koşullarda
Gerçekleştirdiği Hücresel Dönüşümün Epitel-Mezenkim Geçişi Çerçevesinde
Değerlendirilmesi
Yukarıda bilgileri yazılı olan projemin kesin raporunun e-kütüphanede yayınlanmasını;
İSTİYORUM
İSTEMİYORUM
GEREKÇESİ:
........ / ........ / 20
Prof. Dr. Alp Can
EK-11
ANKARA ÜNİVERSİTESİ
BİLİMSEL ARAŞTIRMA PROJESİ
KESİN RAPORU
İnsan Göbek Kordonu Stroması Kaynaklı Kök Hücrelerin in vitro Koşullarda Gerçekleştirdiği Hücresel Dönüşümün Epitel-Mezenkim Geçişi
Çerçevesinde Değerlendirilmesi
Prof. Dr. Alp Can
Öğrenci Hakan Coşkun
13L3330018
16.12.2013 - 16.06.2014
18.08.2014
Ankara Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri
Ankara - 2014
EK-11
I. Projenin Türkçe ve İngilizce Adı ve Özetleri
Türkçe Adı
: İnsan Göbek Kordonu Stroması Kaynaklı Kök Hücrelerin in vitro Koşullarda
Gerçekleştirdiği Hücresel Dönüşümün Epitel-Mezenkim Geçişi Çerçevesinde
Değerlendirilmesi
İngilizce Adı
: The Assessment of Cellular Transformation in view of Epithelial-Mesenchymal
Transition of Human Umbilical Cord-Derived Stromal Stem Cells Upon In Vitro
Culture Conditions
Özeti
:
Laboratuvar koşullarında kültürü yapılan insan göbek kordonu stroması
mezenkimal kök hücreleri (iGKS-MKH) hücreleri iki farklı fenotip ile karşımıza
çıkmaktadır. Tip 1 ve Tip 2 olarak adlandırdığımız bu hücreler kültür ortamında
heterojen bir yapıda olup, ilk pasajlardaki kültür ortamı Tip 1 hücrelerce zengin
iken ilerleyen pasajlarda yerini Tip 2 hücrelere bırakmaktadır. Tip 1 hücreler geniş
sitoplazmalı, son derece yassı ve stres liflerince zengin bir fenotip sergilerken; Tip
2 hücreler fibroblastoid olup uzun sitoplazmik uzantılara sahiptir. Tip 1’ler
miyofibroblast hücre karakteri taşırken; Tip 2’ler ise daha çok fibroblast benzeri
hücre yapısına sahiptir. Bu bulgular ve deneyimler doğrultusunda göbek kordonu
stromasından izole edilen hücreler arasında in vitro koşullarda bir geçişin olduğunu
ön görmekteyiz. Bu olay EMG süreci ile ilişkilendirildiğinde Tip 1 hücrelerin
ilerleyen pasajlarda yerini Tip 2 hücrelere bıraktığını düşünülebilir. Bu geçişin
epitel-mezenkim geçişinden ziyade bir miyofibroblast-fibroblast geçişi
olabileceğini düşünüyor ve bu proje desteği ile bunu açığa çıkarmayı planlıyoruz.
Epitel-Mezenkim Geçişi (EMG) bazal membran üzerinde polarize olmuş epitel
hücresinin bir dizi hücresel değişim sonucu mezenkim karakteri kazanmasıdır. İlk
olarak E. Hay tarafından tavuk embriyolarındaki ilkel çizginin oluşumu model
alınarak açıklanmıştır (2005). EMG biçimsel (fenotipik) ve hücre-hücre yapışma
moleküllerinde meydana gelen bir dizi değişimle başlar. Bazal membranın
tamamen yıkılmasıyla dönüşüm süreci sona erer. EMG, hücrenin hareket
kazanmasıyla apoptozise direnci, ayrıca göç ve invazyon kapasitesini artırır. EMG
süreci ile hücreler, hücre dışı matriks bileşenlerini çokça sentezlemeye başlar.
EMG, embriyonik gelişim sürecinde; gastrülasyon evresi ve sinir tepeciği (nöral
krista) yapısının oluşumu, yetişkinlerde; yara iyileşmesi, doku yenilenmesi, organ
fibrozisi ve kanserin ilerlemesinde (metastaz, koloni oluşturma) olaylarında
görülür. EMG birçok moleküler değişim süreci sonucunda gerçekleşir. Bunlar;
transkripsiyon faktörlerinin aktivasyonu, özgün hücre yüzeyi proteinlerinin ifadesi,
hücre iskeleti proteinlerinin yeniden düzenlenmesi ve ifadesindeki değişiklikler,
hücreler arası matriks parçalayıcı enzimlerin üretilmesi olarak sıralanabilir. Birçok
durumda bu faktörler EMG süreci içerisinde biyobelirteç olarak kullanılabilir.
EMG iki yönlü olarak çalışır. Yani, epitel hücresinden mezenkim hücresine geçiş
söz konusu iken mezenkim hücresinden epitel hücresine geçiş (Mezenkim-Epitel
Geçişi, MEG) de gerçekleşebilir.
Doğum sonrasında alınan göbek kordonu steril ve uygun taşıma koşulları
içerisinde laboratuvara getirilerek gerekli mekanik ve enzimatik izolasyon
teknikleri kullanılarak hücrelerin izolasyonu gerçekleştirilecektir. Ardından
kültürleri yapılacak olan bu hücreler çalışmanın amacına göre farklı denemelere
tabi tutulacaktır. Araştırmada temel olarak immünhistokimyasal incelemeler ile
belirli hücre içi iskelet elemanları, hücre yüzey molekülleri ve transkripsiyon
faktörlerinde meydana gelen değişimler gözlenecektir. Kantitatif gerçek zamanlı
polimeraz zincir reaksiyonu (Q-RT-PCR) kurularak belirli transkripsiyon
faktörlerinin ifade profili belirlenecektir. Kültür ortamındaki hücreler üzerinde
yara modeli taklit edilerek hücre davranışı ve varsa fenotip değişikliği
gözlenecektir. Kültür ortamında EMG sürecine etkili olduğu bilinen TGF?1 ve
BMP7 büyüme faktörleri kullanılarak, bu faktörlerin hücre karakterleri üzerine
etkileri tespit edilecektir.
Amacımız in vitro ortamda Tip 1 ve Tip 2 olarak adlandırdığımız farklı fenotipe
sahip iki hücre tipi ile yapılacak olan moleküler düzeydeki deneylerden elde edilen
veriler doğrultusunda miyofibroblast-fibroblast geçiş sürecini ve bu iki hücrenin
deneysel olarak birbirine geçişini kontrol eden mekanizmaları göstermiş olmaktır.
Bu moleküler mekanizmalar temelinde hücrelerin moleküler ve fenotipik
özelliklerini ortaya koyarak kök hücre tedavisinde başarı oranına katkı sağlamayı
hedeflemekteyiz. Bununla birlikte yapacağımız çalışma hücre biyolojisi alanına da
önemli bir katkı sağlayacaktır.
II. Amaç ve Kapsam
İnsan göbek kordonu stroması kaynaklı mezenkimal kök hücreler yenileyici ve onarıcı tıp alanında
yüksek kullanım potansiyeline sahiptir. Bu özelliği göz önüne alındığında fenotipik ve moleküler
karakterlerinin net bir şekilde ortaya konması, yapılacak olan tedavilerin başarı oranlarını artıracaktır.
Bu bağlamda laboratuvarımızda 2006 yılından beri sürdürdüğümüz çalışmaların sonuçlarına
dayanarak in vitro koşullarda gözlemlediğimiz heterojen hücre fenotipini hücresel dönüşüm modeli
çerçevesinde değerlendirerek moleküler ve fenotipik tanımlamayı amaçlamaktayız.
Bu projenin temel amacı in vitro ortamda Tip 1 ve Tip 2 olarak adlandırdığımız farklı fenotipe sahip
iki hücre tipi ile yapılacak olan moleküler düzeydeki deneylerden elde edilen veriler doğrultusunda
miyofibroblast-fibroblast olarak değerlendirilen hücrelerin kullandığımız kültür ortamları tarafından
öne çıkarılıp çıkarılmadığını ve çıkarılıyor ise bu dönüşüm temellerini ve daha sonra da deneysel
olarak EMG sürecinde etkili olduğu bilinen büyüme faktörlerini kullanarak bu dönüşümün
gerçekleşip gerçekleşmediğini sınamaktır.
Projenin özgün değeri daha önce bu dönüşümün çeşitli araştırmacı grupları tarafından da gözlendiği
halde henüz ele alınmamış olması, yaygın etkisi ise klinik deneylerin başlatıldığı bir dönemde bu
hücrelerin in vitro özelliklerini ortaya koyacak her türlü çalışmanın doğrudan kök hücre tedavilerine
yansıyabilme potansiyelinden kaynaklanmaktadır.
III. Materyal ve Yöntem
Araştırmada temel olarak immünhistokimyasal incelemeler ile belirli hücre içi iskelet elemanları,
hücre yüzey molekülleri ve transkripsiyon faktörlerinde meydana gelen değişimler gözlenecektir.
Kantitatif eş zamanlı polimeraz zincir reaksiyonu (Q-RT-PCR) kurularak belirli transkripsiyon
faktörlerinin ifade profili belirlenecektir. Kültür ortamındaki hücreler üzerinde yara bölgesi açılarak
yara iyileşmesi sırasındaki hücre fenotipi gözlenecektir. Kültür ortamında belirli büyüme faktörleri
kullanılarak bu faktörlerin hücre karakterleri üzerine etkileri tespit edilecektir.
1Doğum sonrasında alınan göbek kordonu steril ve uygun taşıma koşulları içerisinde
laboratuvara getirilerek gerekli mekanik ve enzimatik teknikleri kullanılarak hücrelerin izolasyonu
gerçekleştirilecektir. Ayrıntılar için (Can and Balci 2011) referans alınmıştır.
2Hücreler mekanik ve enzimatik olarak izole edildikten sonra aynı kültür koşulları altında
pasaj 7’ye kadar kültürü yapılacaktır. Her pasaj sonrasında PCR analizi için hücreler trizol içerisine
alınacak ve immünsitokimyasal analizlerde kullanılmak üzere hücreler PFA ve MTSB-XF
fiksatifleriyle ayrı ayrı fikse edilip lifsi ve globüler proteinleri belirlemek amacıyla immün
boyamalarda kullanılacaktır. Ayrıca göbek kordonunun bir parçası da PFS ile fikse edilip frozen
kesitlerin immünhistokimyasal analizleri için kullanılacaktır.
3İmmünsitotokimyasal yöntem ile Tip 1 ve Tip 2 hücrelerce zengin kültürler, hücre yüzey
molekülleri olan E-cadherin, N-cadherin, Thy-1 (CD90); hücre içi iskelet proteinleri olan ?-SMA,
sitokeratin, F-aktin ve aktif TGF?1 sinyal yolağının moleküler belirteci olan fosfo-SMAD2/3
antikorları ile boyanacaktır. Hazırlanan preparatlar lazer taramalı konfokal mikroskop kullanılarak
niceliksel ve niteliksel olarak değerlendirilecektir. Bu analizlerde kullanılan teknik yaklaşımlar
(Karahuseyinoglu, Kocaefe et al. 2008; Kocaefe, Balci et al. 2010; Oktar, Yildirim et al. 2011) de
ayrıntısıyla verilmiştir.
4EMG sürecinin en önemli iki transkripsiyon faktörü olan TGF?1 ve Snail1 ile E-cadherin, N
-cadherin, Thy-1 (CD90), ?-SMA, sitokeratinin ifade analizi için Q-RT-PCR tekniği kullanılacaktır.
5Tip 2 hücrelerce zengin kültür ortamında çizgi şeklinde yara modeli oluşturularak hücrelerin
yara bölgesine hareketi sürecinde hücre fenotipindeki değişimler gözlenecektir.
6Tip 2-Tip 1 geçişini gözlemlemek ve hipotezimizin ana başlıklarını desteklemesi amacıyla
Tip 2 hücrelerce zengin kültür ortamı TGF?1 ile muamele edilecektir. Ayrıca Tip 2 hücrelerce zengin
kültür ortamı, Tip 1-Tip 2 geçişi üzerine etkilerini görmek üzere BMP7 kullanılarak hücrelerin
kültüre yapılacaktır. Sonrasında hücrelerin immünsitokimyasal ve PCR analizleri yapılacaktır.
IV. Analiz ve Bulgular
Kültür Koşulları Altında iGK-MKH Fenotipinin Değerlendirilmesi
Enzimatik olarak ayrıştırılmış hücreler ve mekanik olarak parçalanmış kordon doku parçaları,
polistren T-75 kültür kaplarına ekildi ve % 80 yoğunluğa ulaşıncaya kadar kültürlerine devam edildi.
Kordon doku parçalarının kültürü sonrasında (Şekil 1D) kültür ortamında fibroblastik görünümdeki
Tip-2 hücreler (Şekil 1B-Kırmızı işaretli) gözlemlenmiştir ve ilerleyen pasajlarda hücrelerin bu
fenotipi koruduğu tespit edilmiştir (Şekil 1E-G). Enzimatik yöntemle izolasyon sonrasında (P0)
(Şekil 1H) Tip-1 hücrelerin (Şekil 1B-Siyah işaretli) kültür ortamında çoğunluğu temsil ettiği
gözlemlenmiştir ve erken kültürlerde (P1) bu durum devam ederken ilerleyen pasajlarda (Şekil 1I)
Tip-1 hücre fenotipi azalmış ve sonraki pasajlarda neredeyse tamamen gözden kaybolmuştur (Şekil
1J ve K). Geç pasajlar değerlendirildiğinde, eksplant ve enzimatik kültürler arasında hücre fenotipi
olarak bir farklılık görülmemiştir. Şekil 1A’ da Tip-2 ve Şekil 1C'de Tip-1 hücreleri içeren kültür
ortamları gösterilmiştir.
Hücre İskeleti Elemanlarının Kordon Stromal Hücrelerindeki Dağılımı
Göbek kordonundan enine kesitleri alınarak, stromal hücrelerdeki temel hücre iskelet elemanları
incelendi. Doku, amniyon zarı (AZ), subamniyotik stroma (SAS), intervasküler stroma (IVS) ve
perivasküler stroma (PVS) olmak üzere dört bölümde incelendi (Şekil 3). GK stromal hücrelerinin
myofibroblastik özelliklerinden yola çıkarak, bilinen miyofibroblast belirteçleri olan ?-SMA ve
vimentin ile hücrenin temel iskelet yapısını oluşturan sitoketatin alt tipleri ve F-aktin proteinlerinin
ifadesi değerlendirildi. Her iki hücre tipi de (Tip-1 ve Tip-2) güçlü bir şekilde F-aktin ifade
ekmektedir (Şekil 2). AZ ve PVS’de güçlü bir Pansiktokeratin (PanSK) ifadesi gözlenirken, SAS ve
IVS’de ifadenin düşük olduğu görülmüştür (Şekil 3).Bunun yanında pansitokeratinin alt
birimlerinden biri olan SK 18 ifadesi PVS, SAS ve IVS’de hemen hemen hiç gözlenmez iken, AZ’de
düşük pozitif olarak değerlendirilmiştir (Şekil 3). Bu durumun aksine, bir diğer sitokeratin tipi olan
SK19’un AZ ve SAS’da oldukça güçlü bir şekilde ifade edildiği tespit edilmiş ve IVS ve PVS’da
ifade gözlenmemiştir (Şekil 3). Vimentin, IVS ve PVS’de baskın bir şekilde ifade olurken AZ ve
SAS’de gözlenmemiştir. ?-SMA, AZ dışında SAS, IVS ve PVS’yı içeren dokunun bütününde
belirlenmiştir. Sonuç olarak bu üç hücre içi iskelet elemanı arasında ?-SMA, insan GK stromal
hücreleri için tipik bir belirteç olarak gözükmektedir.
İn vitro Koşullarda iGK-MKH Hücre İskelet Elemanlarının İfadesi
Hücre izolasyon tekniği ve/veya kültür şartlarının hücre iskelet ağında her hangi bir etkisinin olup
olmadığını tespit etmek üzere, enzimatik ve eksplant olarak izole edilmiş iGK-MKH’nin ileri
pasajları yapılarak (P1-P7) analiz edilmiştir. Enzimatik ve eksplant olarak izole edilmiş kültür
ortamında, Tip-1 hücrelerin SK18 ve PanSK’i güçlü bir şekilde ifade ederken, Tip-2 hücrelerin SK18
ve SK19’u oldukça az miktarda ifade ettikleri gözlenmiştir (Şekil 4). Yedi pasaj boyunca bütün
hücrelerin, izolasyon tekniğine bağlı olmaksızın, vimentin ve ?-SMA’yı ifade ettiği tespit edilmiştir
(Şekil 4). Kültür boyunca hücrelerin ifade profilinde önemli bir değişiklik tespit edilmemiştir.
İn vivo ve İn vitro Koşullar Altında iGK-MKH’nde Kaderin İfadesi
Kaderin ailesi proteinleri hücre-hücre bağlantı birimleri oluşturarak hücreler arası ilişkilerde önemli
bir role sahiptir. Şimdiye kadar insanlarda 80 kaderin tipi belirlenmiştir. Bu bağlamda SK proteinleri
gibi kaderin molekülleri de hücre tipi veya kökenine göre adlandırılmaktadır. Epitel hücreleri
genellikle E-kaderin ifade ederken, mezenkim hücreleri N-kaderin ifade etmektedir. İzolasyon
tekniği ve kültür koşullarına bağlı olarak in situ N-kaderin ifade profilinin değişip değişmeyeceğini
belirlemek üzere, kültür koşullarındaki hücreler ve kordon kesitlerinde N-kadaren ifadesi
incelenmiştir. Uzun kültür koşullarına bağlı olarak herhangi bir hücresel bir değişim vaya herhangi
bir epitel hücresinin olup olmadığını kontrol etmek için epitel hücre belirteci olan E-kaderin
kullanılmıştır. Kordon kesitlerinde AZ’nda E-kaderin ifadesi gözlenirken, stromal hücrelerde
herhangi bir sinyal belirlenmemiştir (Şekil 5). Bunun tersine, IVS ve PVS'da bulunan hücrelerin Nkaderin ifade ettikleri tespit edilmiştir (Şekil 5). Kültür koşullarında ise iGK-MKH izolasyon
tekniğine bağlı olmaksızın E- kaderin ifade etmedikleri; ancak kültürden 12-15 gün sonra tipik bir
şekilde N-kaderin ifade ettikleri gözlenmiştir (Şekil 5).
V. Sonuç ve Öneriler
İnsan GK-MKH’i multipotent kapasiteleri ile klinik çalışmalarda tedaviye yönelik önemli bir kök
hücre popülasyonunu temsil etmektedir. Buna bağlı olarak iGK-MKH ile ilgili bir çok literatür
bilgisine sahibiz. Buna rağmen yapılan çalışmalarda sınırlı sayıda hücresel özelliğin in vitro
koşullarda korunabildiği görülmektedir. Örneğin göbek kordonu stroma hücreleri için önemli bir
hücre içi iskelet elemanı olan desmin proteininin, kültür koşullarında bu hücreler tarafından ifade
edilmediği tespit edilmiştir. iGK-MKH elde etmek üzere kullanılan izolasyon teknikleri, özellikle de
hücreler arası matriks proteinlerinin parçalanmasına yönelik enzimatik yöntemler kullanıldığında,
hücre yüzey reseptörlerini yok ederek iGK-MKH’in özelliklerini etkileyebilmektedir. Bu tür olası
etkileri ortadan kaldırmak üzere doku parçacıkları kullanılarak ile hücrelerin eksplant kültürü bir
diğer seçenek olarak karşımıza çıkmaktadır.
Sonuç olarak, i) miyofibroblast görünümlü Tip-1 hücreler sadece enzimatik kültürlerin erken
pasajlarında gözlemlenmiştir; ii) eksplast kültürlerde fibroblast benzeri Tip-2 hücrelerin baskın bir
şekilde bulunduğu tespit edilmiştir; iii) kullanılan her iki izolasyon yöntemi genel olarak Sk ifade
profilini değiştirmemiştir, bunun yanında kültür koşullarında hücrelerin Sk 19 ifadesinde azaltma
görülürken Sk 18 ifadesinde genel bir artış tespit edilmiştir. iGK-MKH’i için başlıca hücre içi
filaman proteinleri olan vimentin ve ?-SMA’in IVS ve PVS’da bölgesel olarak ifade edildikleri tespit
edilmiş, kültür koşullarında her iki izolasyon yönteminde de bu ifade profiilinin değişmediği
görülmüştür; iv) in vivo ve in vitro koşullar altında stromal hücrelerin E-kaderin ifade etmediği tespit
edilmiştir. İn situ değerlendirmelerde IVS ve PVS’da N-kaderin ifade edildiği tespit edilmiştir.
Kültür koşullarında ifade profili değişmez iken ekplant kültürlerde, enzimatik kültürlere nazaran daha
fazla ifade edildiği gözlemlenmiştir.
Bu çalışmada enzimatik ve eksplart hücre izolasyon tekniklerinin, iGK-MKH üzerine olan fenotipik
ve moleküler etkileri ortaya konmuştur. Bu veriler in vitro ve in situ koşullar karşılaştırıldığında iGK
-MKH’nin izolasyon ve kültürler boyunca tipik bir şekilde fenotipik bir değişim geçirdiklerini
göstermektedir. Bu bağlamada, iGK-MKH’i allojenik transfer yöntemi ile klinik tedavilerde
kullanmaya hazırlanırken en uygun hücre izolasyon teknikleri ve kültür koşulları özellikle dikkate
alınmalıdır.
VI. Kaynaklar
1.
Can A, Karahuseyinoglu S. Concise review: human umbilical cord stroma with regard to the
source of fetus-derived stem cells. Stem Cells. 2007;25(11):2886-95.
2.
La Rocca G, Anzalone R, Corrao S, Magno F, Loria T, Lo Iacono M, et al. Isolation and
characterization of Oct-4+/HLA-G+ mesenchymal stem cells from human umbilical cord matrix:
differentiation potential and detection of new markers. Histochem Cell Biol. 2009;131(2):267-82.
3.
Fong CY, Chak LL, Biswas A, Tan JH, Gauthaman K, Chan WK, et al. Human Wharton's
jelly stem cells have unique transcriptome profiles compared to human embryonic stem cells and
other mesenchymal stem cells. Stem Cell Rev. 2011;7(1):1-16.
4.
Wang L, Li J, Liu H, Li Y, Fu J, Sun Y, et al. Pilot study of umbilical cord-derived
mesenchymal stem cell transfusion in patients with primary biliary cirrhosis. Journal of
gastroenterology and hepatology. 2013;28 Suppl 1:85-92.
5.
Zhang Z, Lin H, Shi M, Xu R, Fu J, Lv J, et al. Human umbilical cord mesenchymal stem
cells improve liver function and ascites in decompensated liver cirrhosis patients. Journal of
gastroenterology and hepatology. 2012;27 Suppl 2:112-20.
6.
Sun L, Wang D, Liang J, Zhang H, Feng X, Wang H, et al. Umbilical cord mesenchymal
stem cell transplantation in severe and refractory systemic lupus erythematosus. Arthritis and
rheumatism. 2010;62(8):2467-75.
7.
Hu J, Yu X, Wang Z, Wang F, Wang L, Gao H, et al. Long term effects of the implantation
of Wharton's jelly-derived mesenchymal stem cells from the umbilical cord for newly-onset type 1
diabetes mellitus. Endocrine journal. 2013;60(3):347-57.
8.
Liu X, Zheng P, Wang X, Dai G, Cheng H, Zhang Z, et al. A preliminary evaluation of
efficacy and safety of Wharton's jelly mesenchymal stem cell transplantation in patients with type 2
diabetes mellitus. Stem cell research & therapy. 2014;5(2):57.
9.
Kim DW, Staples M, Shinozuka K, Pantcheva P, Kang SD, Borlongan CV. Wharton's JellyDerived Mesenchymal Stem Cells: Phenotypic Characterization and Optimizing Their Therapeutic
Potential for Clinical Applications. International journal of molecular sciences. 2013;14(6):11692712.
10.
Margossian T, Reppel L, Makdissy N, Stoltz JF, Bensoussan D, Huselstein C. Mesenchymal
stem cells derived from Wharton's jelly: comparative phenotype analysis between tissue and in vitro
expansion. Bio-medical materials and engineering. 2012;22(4):243-54.
11.
Ryu YJ, Seol HS, Cho TJ, Kwon TJ, Jang SJ, Cho J. Comparison of the ultrastructural and
immunophenotypic characteristics of human umbilical cord-derived mesenchymal stromal cells and
in situ cells in Wharton's jelly. Ultrastruct Pathol. 2013;37(3):196-203.
12.
Schugar RC, Chirieleison SM, Wescoe KE, Schmidt BT, Askew Y, Nance JJ, et al. High
harvest yield, high expansion, and phenotype stability of CD146 mesenchymal stromal cells from
whole primitive human umbilical cord tissue. Journal of biomedicine & biotechnology.
2009;2009:789526.
13.
Takechi K, Kuwabara Y, Mizuno M. Ultrastructural and immunohistochemical studies of
Wharton's jelly umbilical cord cells. Placenta. 1993;14(2):235-45.
14.
Kobayashi K, Kubota T, Aso T. Study on myofibroblast differentiation in the stromal cells
of Wharton's jelly: expression and localization of alpha-smooth muscle actin. Early Hum Dev.
1998;51(3):223-33.
15.
Balci D, Can A. The assessment of cryopreservation conditions for human umbilical cord
stroma-derived mesenchymal stem cells towards a potential use for stem cell banking. Current stem
cell research & therapy. 2013;8(1):60-72.
16.
Karahuseyinoglu S, Cinar O, Kilic E, Kara F, Akay GG, Demiralp DO, et al. Biology of
stem cells in human umbilical cord stroma: in situ and in vitro surveys. Stem Cells. 2007;25(2):31931.
17.
Can A, Balci D. Isolation, culture, and characterization of human umbilical cord stromaderived mesenchymal stem cells. Methods Mol Biol. 2011;698:51-62.
18.
Tomasek JJ, Gabbiani G, Hinz B, Chaponnier C, Brown RA. Myofibroblasts and mechanoregulation of connective tissue remodelling. Nature reviews Molecular cell biology. 2002;3(5):349-
63.
19.
van Roy F. Beyond E-cadherin: roles of other cadherin superfamily members in cancer.
Nature reviews Cancer. 2014;14(2):121-34.
20.
Meng X, Ichim TE, Zhong J, Rogers A, Yin Z, Jackson J, et al. Endometrial regenerative
cells: a novel stem cell population. J Transl Med. 2007;5:57.
21.
Majore I, Moretti P, Hass R, Kasper C. Identification of subpopulations in mesenchymal
stem cell-like cultures from human umbilical cord. Cell Commun Signal. 2009;7:6.
22.
Nanaev AK, Kohnen G, Milovanov AP, Domogatsky SP, Kaufmann P. Stromal
differentiation and architecture of the human umbilical cord. Placenta. 1997;18(1):53-64.
23.
Petsa A, Gargani S, Felesakis A, Grigoriadis N, Grigoriadis I. Effectiveness of protocol for
the isolation of Wharton's Jelly stem cells in large-scale applications. In Vitro Cell Dev Biol Anim.
2009.
24.
Magin AS, Korfer NR, Partenheimer H, Lange C, Zander A, Noll T. Primary cells as feeder
cells for coculture expansion of human hematopoietic stem cells from umbilical cord blood--a
comparative study. Stem cells and development. 2009;18(1):173-86.
25.
Salehinejad P, Alitheen NB, Ali AM, Omar AR, Mohit M, Janzamin E, et al. Comparison of
different methods for the isolation of mesenchymal stem cells from human umbilical cord Wharton's
jelly. In Vitro Cell Dev Biol Anim. 2012;48(2):75-83.
26.
Ishige I, Nagamura-Inoue T, Honda MJ, Harnprasopwat R, Kido M, Sugimoto M, et al.
Comparison of mesenchymal stem cells derived from arterial, venous, and Wharton's jelly explants
of human umbilical cord. Int J Hematol. 2009;90(2):261-9.
27.
Bozhok Iu M, Bannikov GA, Tavokina LV, Svitkina TM, Troianovskii SM. [Local
expression of cytokeratins 8, 17 and 18 in the mesenchyme and smooth muscles in the early stages of
human organogenesis]. Ontogenez. 1989;20(3):250-7.
28.
Knapp AC, Franke WW. Spontaneous losses of control of cytokeratin gene expression in
transformed, non-epithelial human cells occurring at different levels of regulation. Cell. 1989;59
(1):67-79.
29.
Hazan RB, Qiao R, Keren R, Badano I, Suyama K. Cadherin switch in tumor progression.
Ann N Y Acad Sci. 2004;1014:155-63.
30.
Araki K, Shimura T, Suzuki H, Tsutsumi S, Wada W, Yajima T, et al. E/N-cadherin switch
mediates cancer progression via TGF-beta-induced epithelial-to-mesenchymal transition in
extrahepatic cholangiocarcinoma. British journal of cancer. 2011;105(12):1885-93.
31.
Bello SM, Millo H, Rajebhosale M, Price SR. Catenin-dependent cadherin function drives
divisional segregation of spinal motor neurons. The Journal of neuroscience : the official journal of
the Society for Neuroscience. 2012;32(2):490-505.
VII. Ekler
a) Mali Bilanço ve Açıklamaları:
Proje bütçesi 19.900,00 TL olarak belirlenmiştir. 2013 yılında hiç kullanılmamış, 2014 yılında 03.2
kaleminden 9.065,94 TL; 03.7 kaleminden 4.248,00 TL harcanmıştır. Projede kalan para 6586,06
TL'dir. Proje bu haliyle kapatılmıştır.
b) Makine ve Teçhizatın Konumu ve İlerideki Kullanımına Dair Açıklamalar:
Bu projede makina teçhizat alımı yapılmamıştır.
d) Sunumlar (bildiriler ve teknik raporlar):
1.
Coskun H, Can A. The assessment of in vivo to in vitro cellular transtion of human
umbilical cord strma-derived stem cells. TEMTIA 2013, The 6th International EMT Meeting.
Alicante, Spain, November 13-16, 2013.
2.
Epitel-Mezenkim Geçişi, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji AD,
Bahar Dönemi Seminerleri, Nisan, 2012
3.
Epitel-Mezenkim Geçişi: Hücrelerin Moleküler Organizasyonu, 11. Gamet Biyolojisi
Makale Kulübü Toplantısı, Kasım 2012, Gölbaşı, Ankara.
4.
Epitel-Mezenkim Geçişi: Hücrelerin Moleküler Organizasyonu, Ankara Üniversitesi
Bitoteknoloji Enstitüsü Güz Dönemi Seminerleri, Kasım 2012
5.
Kaderinler, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Histoloji-Embriyoloji AD, Bahar Dönemi
Seminerleri, Mayıs,2013.
e) Yayınlar (hakemli bilimsel dergiler) ve tezler:
1. Coskun H, Can A. The Assessment of the in vivo to in vitro Cellular Transition of Human
Umbilical Cord Multipotent Stromal Cells. Placenta dergisine gönderildi.
Download

Dosyayı İndir