Özdirenç Yöntemiyle Deniz Suyu Girişiminin Araştırılması:
Çanakkale Kenti Örneği
Investigation of Seawater Intrusion Using Resistivity
Method: Case Study in Çanakkale City
KAYA, M. A.1 ve GÜRÇAY, S.2
1
: Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi, Müh. – Mim. Fakültesi, Jeofizik Mühendisliği
Bölümü, 17100, Çanakkale.
2
: 9 Eylül Üniversitesi, Deniz Bilimleri ve Tek. Enst., İzmir.
ÖZ: Bilindiği gibi, sahillerde deniz suyunun karaya girişimi sonucu tatlı suların tuzlanması tatlı
suların kullanımı açısından önemli bir sorundur. Tatlı su-tuzlu su girişiminin belirlenmesi ve tuzlu
suyun girişim sınırının ortaya konması çevre jeofiziğinin önemli uygulama alanlarından biridir. Bu
çalışma, Çanakkale Boğazının kenarında bulunan ve alüvyon zemin üzerine kurulan Çanakkale Kenti
yeraltısu kaynaklarının deniz suyu girişiminden nasıl etkilendiğini belirlemek amacıyla
gerçekleştirilmiştir. Bu nedenle, çalışma alanında 117 noktada özdirenç yöntemi düşey elektrik sondajı
(DES) tekniği ve Schlumberger açılımı kullanılarak ölçümler alınmıştır. Veriler 1 boyutlu (1 B) ters
çözüm işlemi ile değerlendirilmiş ve sonuçlar yapma kesit, kat haritası ve yer elektrik kesit olarak
sunulmuştur. Özdirenç verileri, mekanik sondaj kuyularından elde edilen hidrojeolojik bilgilerle
desteklenerek olası yeraltı yapısı ve deniz suyu girişimi ortaya konmaya çalışılmıştır. Buna göre sahil
bölgesinde yaklaşık 20 m derinliklerden itibaren deniz suyu girişiminin olduğu ve bu girişimin
sahilden içeriye doğru yayıldığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: Çevre jeofiziği, Yeraltısuyu, Deniz Suyu Girişimi, Özdirenç Yöntemi, Düşey
Elektrik Sondajı.
ABSTRACT: Saltwater introsion in an important problem especially in coastal areas. The
determination of the saltwater-freshwater boundary is one of the important applications of the
environmental geophysics. Similar environmental problems were defined for the city of Çanakkale
where seawater introsion to the alluvium aquifer is observed. Here, we carried out DC resistivity
method vertical electrical sounding (VES) technique and Schlumberger electrode array in some 117
localities to find out the seawater invasion into the aquifer system. The data were processed by 1Dimensional (1-D) inversion method. The geoelectrical survey results are integrated with
hydrogeological informations. It is suggested that the seawater intrusion has started at 20 m depth
near shorline, and it extend into the land.
Keywords: Environmental geophysics, Groundwater, intrusion of seawater, Resistivity Method,
Vertical Electrical Sounding.
Download

Özdirenç Yöntemiyle Deniz Suyu Girişiminin