DİL DERNEĞİ
Bilişimin en Türkçesi
DEVLET ELİYLE BOZULAN TÜRKÇE
Olgular, Çabalar
Hülya Küçükaras
Dil Derneği Genel Yazmanı
AB’14 - Mersin
1
DİL DERNEĞİ
VAR OLAN DURUM
 Dil ve yazım kargaşası yaşanıyor.
 Türkçenin öyküsünü (geçmişini/tarihsel akışını) bilmiyoruz.
 Doğru konuşmayı öğreten uygulama (ya da ders) yok.
 Yurttaşlar kısıtlı sayıda sözcükle konuşup yazıyor.
 Genç kuşak, dilin bir bütün olan “ses-biçim-anlam” özelliklerini aynı anda düşünemediğinden
Türkçeye güven duymadan yetişiyor.
 Çoğunluk, Türkçeye doluşan yabancı (Arapça, Farsça, İngilizce...) sözcüklere gösterdiği
hoşgörü ve özenin onda birini Türkçeden esirgiyor.
 Türk üreticinin emeği Türk halkına İngilizceyle sunuluyor.
 Türkçenin sözdizimi bozuluyor, dilin mantığı büyük yara alıyor. (Tabelalar, reklamlar, diziler...)
 Cumhuriyet tarihinde kimse eski sözcük kullandığı için ceza almamıştır; ancak Türkçe kullanan
öğretmenler, memurlar ceza almıştır. (1967, 1972, 1985 – Genelgeler)
2
DİL DERNEĞİ
OLGULAR – ÇABALAR: Yasal Düzenlemeler (1)
“TL” imi sayıdan
önce olur mu?
TCMB’ye
gönderdiğimiz yazı:
3
DİL DERNEĞİ
OLGULAR – ÇABALAR: Yasal Düzenlemeler (1)
“TL” İmi Sayıdan
önce olur mu?
TCMB’nin yanıtı:
(...)
Ayrıca 12 Temmuz 2012 tarihinde Türk Dil
Kurumunun 80. Kuruluş Yıl Dönümü
kutlamaları çerçevesinde yapılan bir
toplantıda, simgenin kullanımı konusu
uzmanların katılımıyla çok yönlü ele alınmış
olup Bankamızın tavsiye niteliğindeki
görüşleri uygun görülmüştür.
4
DİL DERNEĞİ
OLGULAR – ÇABALAR: Yasal Düzenlemeler (2)
Yabancı adlandırmayı önleyici düzenleme yok!
Yabancı adlandırmayı engelleyen yasa 1983’te kaldırıldı.
TBMM’ye öneride bulunduk (Nisan 2007):
“Bütün işyeri, ürün adlarında Türkçeyi Türk abecesiyle kullanmak zorunludur;
uluslararası marka olan adlar, Türkçesinden sonra ve küçük yazılır;
bu kurala uymayan işyeri ve üretici, hiçbir biçimde işyeri açamaz,
ürünlerini kullanma izni alamaz, tanıtamaz, pazarlayamaz”
5
DİL DERNEĞİ
OLGULAR – ÇABALAR: Milli Eğitim Bakanlığı (1)
Yabancı öğretmenlerle “ulusal bir dil politikası” oluşturulacak!
 Yurtdışından anadili İngilizce olan öğretmenler getirilecek.
 Okullarda “English cafe”ler açılacak.
 TV’lerde “popüler” çizgi film ve programlar altyazılı yayımlanacak.
“Yabancı dil mevzuatının yenilenmesi, eylem planı hazırlanması, İngilizce öğretiminde kullanılan
program ve materyallerin standartlara uygun olarak yenilenmesi, yabancı dil öğretmeni istihdam
kriterlerinin yeniden belirlenmesi, proje tamamlanıncaya kadar (4 yıl içinde) her yıl 10 bin olmak
üzere toplam 40 bin yabancı öğretmen alınması, tatillerde yabancı ve Türk öğretmenlerin birlikte
çalışması, ders saatleri dışında birlikte etkinlikler düzenlemesi” öngörülüyormuş.
Basın açıklaması yaptık (Aralık 2011):
 40 bin yabancı öğretmenle 40 bin okulda, binlerce çocuk ve genci İngiliz ya da Amerikalı
gibi konuşturabilirsiniz; ama kendi diliyle düşünmeyi değil, önce o dille düşünmeyi
öğretirsiniz.
 Ülke topluca İngilizceyle düşünmeye koşullandırılmaktadır. Bu durum çok yakında
Türkçenin ve ülkemizde konuşulan dillerin üzerine kalın bir perde çekecektir.
6
DİL DERNEĞİ
OLGULAR – ÇABALAR: Milli Eğitim Bakanlığı (2)
Arapça ilköğretimde...
“Arapça Dersi Öğretim Programı, 4 ve 5. sınıflar için haftada 3 ders saati,
6, 7 ve 8. sınıflar için 4 saat üzerinden toplam 648 ders saati olarak yapılandırılmıştır.”
Basın açıklaması yaptık (Aralık 2011):
 Ülkemizin öncelikli dil sorunu, resmi dil Türkçenin öğretilememesidir.
 “Sosyal bilim liseleri”ne, “Osmanlı Türkçesi” adıyla Osmanlıca dersi kondu; Arap abecesine
dayalı abeceye de “Osmanlı Türkçesi alfabesi” dendi.
 İlköğretimlerde Türkçe ders saati azaltılmıştır; yabancı dil dersi 4-5. sınıflara haftada 3’er,
6-7-8. sınıflara 4’er saat; TC İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük dersi yalnız 8. sınıflara haftada
2 saat; vatandaşlık ve demokrasi eğitimi yine 8. sınıflara haftada 1 saat; din kültürü ve ahlak
bilgisi 4. sınıftan 8. sınıfa haftada 2’şer saat okutulmaktadır.
7
DİL DERNEĞİ
OLGULAR – ÇABALAR: Milli Eğitim Bakanlığı (3)
Portal kuruluyor: “skoool.tr” (Ocak 2009)
(http://skoool.meb.gov.tr yok oldu.)
8
DİL DERNEĞİ
OLGULAR – ÇABALAR: Milli Eğitim Bakanlığı (4)
E-Okul’a hangi “script” özellikleriyle girersiniz?
Sorunsuz kullanım için
bu tarayıcının script
özelliklerinin açık olması
gerekmektedir. Sistem
özellikleri uygun değilse,
üstteki form aktif
olmayacaktır.
9
DİL DERNEĞİ
OLGULAR – ÇABALAR: Bilişim Alanı (1)
Cep telefonlarında Türkçe harfli ileti yazılamıyor-okunamıyor, ücreti de yüksek.
TK ve işletmenlere yazı
gönderdik (17 Ekim 2006)
(...)
Türkçemiz yabancı sözcüklerin
yıkıcı etkisiyle bozulmakta,
kirlenmektedir. Abecemizde
olmasına karşın teknik gerekçelerle
kullanılamayan harflerin eksikliği ise
yazı dilimizi bozmaktadır.
Yabancı sözcükleri kullanmak
kişisel bir seçim olabilir; ancak
teknik nedenlerle Türkçe yazmamak
bir seçim değil, bir zorunluluk
olmaktadır.
10
DİL DERNEĞİ
OLGULAR – ÇABALAR: Bilişim Alanı (2)
Tablet bilgisayarlarda Türkçe harfler yazılamıyor, okunamıyor.
Kurum ve kuruluşlara yazı gönderdik
(26 Ağustos 2013):
Çoğunlukla dışalım (ithalat) yoluyla
getirilerek ülkemizde satışa sunulan tablet
bilgisayarlarda abecemizdeki tüm harflerin
sorunsuz yazılıp görüntülenmesini
sağlayan yasal düzenlemeler, yaptırımlar
ve bu bağlamdaki tüketici haklarına ilişkin
ayrıntılı bilgiye gereksinim duyuyoruz.
Derneğimizi, başta tablet bilgisayarlar
olmak üzere tüm bilişim ürünlerinde
Türkçenin kullanımına ilişkin düzenlemeler
ve yaptırımlar konusunda aydınlatmanız
dileğiyle bilgilerinize sunarız.
11
DİL DERNEĞİ
OLGULAR – ÇABALAR: Bilişim Alanı (2)
Tablet bilgisayarlarda Türkçe harfler yazılamıyor, okunamıyor.
TC Gümrük Bakanlığının
yanıtı (3 Eylül 2013):
12
DİL DERNEĞİ
OLGULAR – ÇABALAR: Bilişim Alanı (2)
Tablet bilgisayarlarda Türkçe harfler yazılamıyor, okunamıyor.
TC Bilgi Teknolojileri ve
İletişim Kurumunun
yanıtı (24 Eylül 2013):
13
DİL DERNEĞİ
SONUÇ
Bu daha başlangıç...
14
Download

Slayt 1 - Türkiye Bilişim Derneği