na v&kd olmadlkpa, bu kitapiardan geregi gibi istifade edemiyor, daha dogrusu. sahih olan hadisleri digerlerinden
aylrdedebilecek bir imkan bulam~yordu.
YBhut da gerfat ahkgmmdan herhangi
bir mevzua taallfik eden pegitli hadlsleri bir arada goremiyordu.
Meydana getirilen hadis kitaplan,
iderlnde geligiguzel slralanmlg hadislerin ezberlenmesini kolaylaqtlrmaktan,
veya rivkyet esnasinda muracaat edilmekten bagka bir ige garamlyordu.
Halbuki, Isl&m'm pizdigi yoldan inhiraf
etmig qegitli firkalar~n s a ~ t l g i fesad
tohurnlarmln suratle filiz vermege basladla, bid'atm alabildig~neyaylldlgl bir
devirde, sahih hadislerden kolayca istifade edilmesini saglayacak, ontlar~n
mu&r.nzlara kargl birer deli1 ve huccet
olarak kullanllmaslna imkiin verecek
mevzularma gore tertip ve tanzim edilmi$ kitaplara ihtiyap vardl. Bu ihtiyap,
biiyuk Imam, Muhaddis Muhammed
Ibn-i Isrngil el-Buhgrryi harekete gepirdi. Isnadlar~sahih, metinleri her tiirlu llletten s&lim binlerce hadisten sepip
aylrdlMarln~fiklh, siyer, tefsir vs. konular altmda tertip ve tasnif ederek
el-Clmi'us-Sahih'ini
meydana getirdi.
Gelen rivkyetlerden 6iyrendigimize gore, bu eserin tasnifinde Buh&r.rilningeyhi buyiik hadh imamlarlndan fshak
fin-i Rahaveyh'in de rolu olmug ve
Buhgri'ye "4Iazret-i Peygamber'in sahfh siinnetini muhtasaracn c e i n ' d n bir
kitap te'lif etmesi" tavsiyesinde bulunmugturz.
uhBri, toplamlg oldu& 600 bin kadar hadlsten, daha ziybde isnadl
muttasll, ricglinde adglet ve zabt garb
Ian hgkim olanlarl aylrmlg ve bu ig
iizerinde 16 sene pallqmlgtlr. Kitablna
a l m ~ soldugu hadisaerin sayis1 mukerrerlerle birlikte 7397'dir. MuallBk hadisler 1341, mut&be&tise 344 olup, hepsi birden 9082'yi bulux-3.
Buhgri, kitablna aldlg~ hadislerin
muayyen b&l gartlara gore sepildigini
aplklamamlgtlr. Bununla beraber, te'lif
B
ettigi kitaba vero l d u h isimden birtaklm .yartlan bulunduanu ~1karma.k
mumkiindur. El-Cgmi'us-Sam adlyila
gohret kazanan bu kitabln as11 ad1
el-C&mirus-Sahihu'l-Musnedu'l-MuhtaSar
min umiiiri Rasftli'llfihi (S.A.) ve [email protected]'tir.
Bu isimde yer alan el-C&mi 1Bzmdan anlagldlgma gore, musannd, alms
oldu& hadisleri muayyen bir slnlftan
veya b&btan se~memig,bilfikis pegitli
bkblarda, ahkgm, fezbil, gelmig ve gelecekle ilgili haberler, Bdab, rakbik ve
diger konulara Bit hadislere de yer vermigtir. Es-S&h sozu ise, b & ~kimselerin tenkidine ugrayan birtalum hadlslerin bulunmaslna ragmen, Buh&ri'ye
gore tek bir zaylf hadisin dahi kitapta
yer a l m a d l e a delBlet eder. Esasen
BuhBffi kendisi de, C h i ' e
sahihten
baska bir gey i&&l etmedigini acjlkpa
soylemigtir. El-Musned tBbirine gelince,
bu da, allnan hadislerin muttasil bir
isnadla Hazret-i Peygamber (S.A.S.) e
ulagan hadislerden ibaret oldu&nu gosterir. Eunun dqmdaki hadfsler, gekil
itibariyde ne olursa olsun as11 deg'ildir.
snadlamdaki rBviler ise, adllet ve
u 9 t gartlarml hbiz kimselerbir. Bu
evsaftaki rBvilerin, birbirleriyle olan
ittisalerine ve birbirlerinden hadfs igittiklerine aplk bir gekilde delBlet eden
semi'h~,haddeseni ve ahbarani tBbirleriyle riv&yet edilmig hadisler, Buhbri'nin kitablnda birinci dereceyi i g g a etmigtir. Keza an ve enne f u l h e n kaale
gibi ibarelerle nakledilen hadfsler dahi,
ancak rgvllerin, hadis aldlklarl geyhlerine l i k a a n BuhBrl tarafindan tesbit
edildikten sonra aynl mertebede zikredilmigtir. Fakat likaarl gaphell olan
veya mudellis olduklan biilinen kimselerden hadis nakledilmek zarureti hbsll
olmugsa -bu
gibi hadislerin sayllan
~ o kaz olmakla beraber- bunlar, an-
Download

B - Hadis