SAĞLIKLI SU TEMİNİNDE
İLBANK A.Ş.-MAHALLİ
İDARELERİN ROLÜ ve
SORUMLULUKLARI
Muhittin MENEKŞE
İLBANK A.Ş. İzmir Bölge Müdürü
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
SAĞLIKLI SU HAYATTIR
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
İLBANK ANONİM ŞİRKETİ:
İller Bankası 1933 tarihinde “Belediyeler Bankası”
adıyla, Belediyelere bayındırlık hizmeti vermek ve
ihtiyaç duydukları finansmanı sağlamak amacıyla
kurulmuştur.
1945 yılında 4785 sayılı kanunla tüm Mahalli
İdarelere hizmet sunabilecek şekilde İller Bankası adını
almıştır. Son olarak 2011 yılında çıkarılan 6107 sayılı
kanunla Anonim Şirket statüsüne dönüşmüştür.
İller Bankası Türkiye’de su sektöründe faaliyet
gösteren teknik, uygulamacı-yatırımcı kuruluşlardan
birisidir.
3
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
•
•
•
•
İLLER BANKASININ GÖREVLERİ:
İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı kuruluşları ile
münhasıran bunların üye oldukları Mahalli İdare
Birliklerinin finansman ihtiyacını karşılamak,
İçmesuyu temin, depolama, dağıtım, şebeke ve
arıtma, atıksu şebeke ve arıtma, yağmursuyu
şebeke, deniz deşarjı, katı atık, yeraltı ısı transferi
ve jeotermal enerji ile her türlü üst yapı tesislerine
ilişkin projeler geliştirmek,
Danışmanlık hizmeti vermek ,
Alt ve üst yapı işlerinin yapılmasını sağlamak ve
her türlü kalkınma ve yatırım bankacılığı işlevlerini
yerine getirmektir.
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
BANKANIN SU SEKTÖRÜNDEKİ FONKSİYONU:
• İnsan sağlığı için gerekli olan temel ihtiyaç maddelerinden en
önemli yere sahip bulunan içme ve kullanma suyunun sağlıklı ,
güvenilir ve yeterli bir şekilde temin ve dağıtımı, çok dikkatli etüt
edilerek projelendirilmesi ve uygulamaya geçilmesi ve işletmesinin
de özenle yapılmasıdır.
• Sosyal ve ekonomik gelişme ile birlikte yaşam standartlarının
yükselmesi, kişi başına içme ve kullanma suyu gereksinmelerini
de arttırmakta, ayrıca su kaynaklarındaki mevsimsel azalmalar,
su kalitesindeki değişimler, içme suyu dağıtım şebekelerindeki
önemli orandaki kayıp ve kaçak kullanımlar nedeniyle içmesuyu
açığı ortaya çıkmaktadır.
5
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
• Hızlı nüfus artışı, kentleşme ve sanayileşme sonucu
günlük su tüketimlerinin artışının yanısıra yer altı
su rezervlerinin azalması ve/veya kirlenmesi ile
içmesuyunun yüzeysel su kaynaklarından
da
sağlanması
zorunlu
hale
gelmekte,
su
kaynaklarımız kirlendiği için de içmesuyu arıtma
tesislerine ihtiyaç duyulmaktadır.
• Bankaca ele alınan tesislerde, içmesuyu
gereksinimlerinin yaklaşık %50 yeraltı suyundan,
%40’i membalardan, % 10’nin yüzeysel sulardan
karşılandığı görülmektedir.
6
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
• Ayrıca İller Bankası dışında ilgili kurum ve kuruluşlar
tarafından tesis edilen arıtma tesisleri ile hizmet götürülen
nüfus da göz önüne alındığında, ülke nüfusunun yaklaşık %
40’inin yüzeysel su kaynaklarından arıtma tesisleri ile
yararlandığı görülmektedir.
• Bankada içme - kullanma suyunun sağlıklı ve yeterli
miktarda temini, dağıtımı, depolanması ve arıtılması için
etüt ,fizibilite ve proje, inşaat çalışmaları ile tesislerin
Belediyelere teslim edilinceye kadar süreçteki işletme
aşamasındaki sorunların giderilmesine ve Belediye
personelinin eğitiminin sağlanmasına
yönelik çalışmalar
yürütülmektedir.
• Tesislerin Belediyelere teslimi (Geçici-Kesin Kabul)
aşamasında, tesis çıkışında tüketime verilecek içmekullanma suyunun kalite açısından uygunluğunun denetimi
için Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Müdürlüklerinden de
katılım sağlanmaktadır.
7
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
• Bankaca yürütülen etüt ve fizibilite çalışmaları
kapsamında, öncelikle içme-kullanma suyu temini
yapılacak su kaynağının türüne göre su kalitesinin
ilgili yönetmelikler doğrultusunda değerlendirilmesi
yapılarak suyun doğrudan sadece dezenfeksiyon
ve/veya arıtma tesisi yapılarak mı tüketime
verileceği belirlenmektedir.
• Bankaca 2012 yılı sonu itibariyle içme kullanma suyu
temininine yönelik;
- Etüt ve projesi tamamlanan iş: 125 adet
- Etüt ve projesi devam eden iş: 232 adet
- İnşaatı tamamlanan iş: 70 adet
- İnşaatı yürütülen iş: 204 adet çalışma yapılmıştır.
8
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
Su kültürden gelen bize ne oldu??
9
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
• Bankaca 2011 yılı Yüksek Planlama Kurulu Kararı
gereği, ‘Belediyelerin su ve kanalizasyon alt yapı
proje’si (SUKAP) kapsamında gerçekleştirmek
üzere , nüfusu 25000 den küçük olan Belediyelerin
içmesuyu , kanalizasyon, yağmur suyu ve arıtma
tesislerinin %50’ si SUKAP ödeneğinden hibe, %
50’ si ise İller Bankası tarafından kredilendirilerek
yaptırılmaktadır.
• Bu sayede finansman sıkıntısı olan birçok
Belediyenin sağlıklı İçme-kullanma suyu
ihtiyacının karşılanmasına destek sağlanmaktadır.
10
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
İLBANK A.Ş. nin YEREL YÖNETİMLERE
UYGULANAN FAİZ VE KOMİSYON
ORANLARI
FAİZ ORANI
MAKSİMUM VADE (yıl)
Projelendirme
Kredileri
%7
3
Altyapı Kredileri
%7
10-15
Üstyapı ve Diğer
Altyapı Kredileri
%9
7-10
Malzeme, Araç,
Gereç ve Ekipman
Alımı
% 10
3
Nakit Destek
Kredisi**
% 14
KREDİ TÜRÜ
3
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
11
•
Yerel ve bölgesel idarelerin finansal kaynaklara doğrudan
erişimlerini sağlamak, kolaylaştırmak ve yoksul toplumlara
yönelik yerel su ve sağlık hizmet altyapılarının finansmanını
arttırmak, küresel değişikliklerin etkilerini azaltarak uyum
sağlanmasını hızlandırmak esas olmalıdır.
• Bu anlamda 30 ilimizde Su ve Kanalizasyon İdaresi
kurulması finanas açısından Belediyelerimizi güçlendirecek
olup, Borca karşılık su yatırımları almak gibi yöntemler ile
su sektörünün borçlarının azaltılması ile ilgili yatırımlarla,
İçmesuyu şebekelerindeki KAYIP- KAÇAK oranlarının
gelişmiş ülkelerdeki gibi %10 seviyelerinin altına indirgemek
amaçlı şebeke yenilemelerinin, özelliklede ülkemizdeki AÇB
boru fabrikalarının kapandığı göz önüne alınarak PE ve
PVC vb. borulardan teşkil edilmesine yönelik yatırımlara
öncelik verilmesi uygun olacaktır.
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
12
•
Su havzalarında mevcut tüm kirletici unsurların
kaldırılması esas olmalı, yeni kirleticilere kesinlikle
izin verilmemeli ve mevcut kirletici unsurlarınsa
“KİRLETEN ÖDER” prensibince gerekli deşarj
standartlarının sağlamaları şart koşulmalıdır.
13
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
“Su” Hepimizin
14
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
Bankamızca , İçme- kullanma suyu temini ile ilgili
etüt ve proje çalışmalarını yürütürken;
- Su kaynağı; kuyu yada kaynak suyu ise ;
• İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında
Yönetmelik (17.02.2005/25730)” gereği; Bu
Yönetmeliğin Ek 1 Listesinde yer alan;
a) Mikrobiyolojik Parametreler,
b) Kimyasal Parametreler,
c) Gösterge Parametreleri,
d) Radyoaktivite analizlerini yaptırır.
15
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
• Analizler su kaynaklarının mevsimsel değişimlerden
etkilenme durumları dikkate alınarak ve /veya
yönetmeliğe uygun değilse tekrarlattırılır .
• Analiz sonuçları uygun ise sular sağlıklı bir şekilde
kaptaj yapısına alındıktan sonra sadece
dezenfeksiyon yapılarak tüketime verilir.
• Ancak sonuçlar uygun değilse uygun olmayan
parametrelerin giderilmesine yönelik arıtma tesisi
planlanır.
16
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
- Su kaynağı; yüzeysel su ise;
• 29.06.2012 tarih ve 28338 sayılı sayılı resmi
gazetede
yayımlanarak
yürürlüğe
giren;
“İçmesuyu Elde Edilen veya Elde Edilmesi
Planlanan Yüzeysel suların kalitesine dair
Yönetmelik” de ; belirtilen sayıda ve içerikte
analizler yaptırılarak suyun kalitesi belirlenir. Suyun
kalitesine göre arıtma tesisleri planlanır.
17
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
Bankamızca, yeterli ve sağlıklı içme – kullanma
suyu temini, dağıtımı ve arıtılması konusunda;
• Yönetmeliklere uygun su kalitesine sahip, kayıp ve
kaçakların çok azaltıldığı, uzun ömürlü , işletilmesi
kolay ve ekonomik tesislerinin yeraldığı projeler
üretilmektedir.
• Ayrıca tesislerdeki su miktarları ve kalite ile ilgili
değerlerin kayıtlanarak izlenmesine yönelik scadaotomasyon projeleri de yapılmaktadır.
18
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
BANKAMIZCA YAPTIRILAN
İÇMESUYU TESİSLERİNİN
MEVCUT VE SONRAKİ
GÖRÜNTÜLERİ
19
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
Hayvanların Geçiş Yolu
Sağım Yeri
Manzik Kaynağı
20
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
21
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
22
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
23
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
24
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
25
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
26
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
27
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
28
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
29
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
30
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
31
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
32
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
33
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
34
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
35
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
36
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
37
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
38
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
Ormanlık alanlarda Çökeltim Havuzunda ve
Regülatörlerde Yaprak Problemi
39
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
40
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
İLLER BANKASINA DÜŞEN GÖREVLER
İlbank 2013 yılına ait “Su Alma Yapıları Projesi Teknik Şartnamesi” ile
“İçmesuyu Tesisleri Etüt, fizibilite Projelerinin Hazırlanmasına Ait Teknik
Şartname” sine göre;
Kaptajlarda;
1- Kaptaj kazısında; suyun organik ve çevresel olarak kirlenmesini
engelleyecek şekilde kaptaj kazılarının itina ile yaptırılması, Ağaç kökleri ve
benzeri kirleticilerden temizlenmesi, Kaynak tipine göre, geçirimsiz zemine
kadar kazı yapılması,
2- Kaynağın tipine göre suyun doğal akışı sağlanarak, kaptaj içerisine
alınması, Suyun zeminden alınması noktasında suyun yağmurdan, dereden ve
kaya çatlaklarından gelen pis su ile kirlenmesini önlemek amacıyla drenaj
yapılarak bazı önleyici tedbirler alınması (kil sızdırmazlık bandı oluşturulması
ve çakıl taşları ile besleme gibi.) işlemi yapılması,
41
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
3-Suyun temiz ve hijyeninin sağlanması için yapılan kaptajların içerisi fayansla
kaplanması,
4-Kaptaja pis su girişini önlemek amacıyla, parafuy ve saplama duvarlarının
yapılması ,Kaptajın yüzeysel sulara karşı geçirimsiz olması gerektiği, aksi
halde; perde ve örtü ile geçirimsizliğin sağlanması ,Sıcaklık etkilerine karşı
olarak; kaptaj üzeri toprakla örtülmesi.
5-Sel etkisine maruz kalabilecek pınarlarda, gerekli koruyucu önlem alınması,
6-Kaptaj sahasına hayvan girişini önlemek amacıyla, merkezden 50’şer mt
mesafede kalacak şekilde bir kare oluşturularak etrafı beton direkli tel örgü ile
çevrilmesi, Derikuyua ait kaptaj binalarında; dere veya akarsu kenarında
inşaa edilecek ise, sedde ve duvar gibi koruyucu tedbirlerin alınması,
7-Belediyesince tam analizleri yaptırılan sularda, fiziksel ve kimyasal kalite
probleminin olması durumunda, paket arıtma tesislerinin yapılması,
Bankamız talimatnamelerinde öngörülmüştür.
42
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
İsale Hatlarında;
1-Kaptaja bağlı isale hatlarında; dere geçişlerinde ve topoğrafik meyillin
% 30’u aştığı yerlerde beton tespit kitleleri ile desteklenmesinin
sağlanması , İsale hattı üzerindeki tahliye ve vantuz sanat yapılarında
tahliye klepelerinin ve tahliye ayaklarının yapılması,
Bankamız görevleri arasındadır.
Şebekelerde ;
1-Dezenfeksiyon amaçlı klor kullanılması halinde klorlama
noktasından sonra mesafe arttıkça sudaki bakiye klor azaldıkça ve
klorun dağıtım şebekesindeki etkisi de azalacağından; depo çıkışlarına
veya deponun hizmet ettiği ilk noktaya ve depoların beslediği basınç
bölgelerinin en uzak noktalarına “Bakiye Klor Ölçerler” yerleştirilmesi,
Klorlama sistemi Bakiye Klor Cihazından ve debimetreden aldığı
sinyalle çalışarak dozlama miktarının ayarlanması, hususları,
Bankamızca uygulanmakta Belediyelerince ise takibi
beklenmektedir.
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
43
Depolarda ;
1-Suyun hijyeninin sağlanması için depoların içleri karo fayansla
kaplanması, dış cephe ve üst tabliyenin yalıtımının yapılması, çevre
drenajları yapılarak yüzeysel suların rögarlara alınarak dışarı atılması,
2-Depo içi havalandırmanın temini amacıyla yeterli sayıda
havalandırma bacalarının yapılması,
3-Suyun dezenfeksiyonun sağlanması için servis depolarının yanında
klor binalarının yapılarak suyun klorlanmasının sağlanması,
4-Depoların çevre himaye mıntıkalarının oluşturulması ve
aydınlatılmasının sağlanması,
5-Depolarda otomasyonun sağlanması amacıyla scada sisteminin
kurulması,
6-Depo içerisine pencerelerden kanatlı hayvanların girişini önlemek
amacıyla, kafes tel ile kapatılmasının sağlanması,
Bankamız görevleri arasındadır
44
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
Suyumuza sahip çıkalım!
45
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
Sağlıklı su temini konusunda aşağıda belirtilen nedenlerden
dolayı Belediyelerimizde yaşanabilecek sıkıntılar;
o Su kalitesinin düzenli olarak takibinin yapılmaması, Su
temin noktalarının düzenli takip ve kontrollerinin
yapılmaması,
o Su kaynaklarının korunmasının, kirliliğin önlenmesinin
ve denetiminin mevzuata uygun olarak yürütülmesindeki
eksiklikler,
o Kirlenmeye maruz yerleşim alanlarındaki ve tarımsal
bölgelerdeki su kaynaklarının gerekli önlemler
alınmadan kullanılmaya devam edilmesi,
o Dezenfeksiyonun yeterli miktarda yapılmaması ,
Şebekelerde bakiye klor ölçümlerinin yapılarak yeterli
klor miktarının belirlenmemesi,
46
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
o Tesislerin projede belirlenen koşullara uygun
çalıştırılmaması,
o Mevcut içmesuyu tesislerinin (kaptaj,
isale,depo,arıtma tesisleri, şebeke, abone
bağlantılarının vb.) eski ve yetersiz olması,
o Tesislerin temizlik, bakım ve onarımlarının ve
kısmi yenileme çalışmalarının zamanında ve
yeterli düzeyde yapılmaması
o Tesislerin finansman ihtiyacı nedeniyle gerektiği
şekilde işletilememesi, (örneğin arıtma tesisleri
vb.)
47
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
o Belediyelerde
içmesuyu tesislerinin sağlıklı
işletilmesini sağlıyacak , yeterli sayıda ve
kalifiye işletme elemanı bulunmaması,
o Tesislerde kayıp ve kaçak su kullanımın ve
su kalitesinin takibine yönelik scada ve
otamasyon sistemlerin eksik olması
o Belediyelerin politik kaygılarla su satış
fiyatlarını düşük düzeyde tutması, bazı
belediyelerde tarife uygulaması yapılmaması
nedeniyle tesislerin işletme, bakım, onarım,
yenilenme masraflarının karşılanamaması,
48
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
MAHALLİ İDARELERE (BELEDİYELERE) DÜŞEN
GÖREVLER
1-Etüt ve proje aşamasında; yürürlükteki mevzuat
çerçevesinde seçilen su kaynaklarının kullanımına ilişkin olarak
ilgili kuruluşlardan yasal izin, tahsis ve belgelerin Belediyesince
temin edilmesi,
2-Eğer su temin noktası kaynaklar ise; 12 aylık periyotlar
dâhilinde rasatlarının yapılabilmesi amacıyla kaynaklara
ulaşım imkânı sağlanması,ve su kaynaklarının ve yeraltı
suyunun havzadaki kalitesinin belirlenmesi amacıyla İnsani
Tüketim Amaçlı Sular Hakkındaki Yönetmelik gereğince tam
analizleri Belediyesince yaptırılması,
3-İşletmeye alınan su temin tesislerindeki su kalitesinin
düzenli bir şekilde takip edilmesi amacıyla izleme analizlerinin
yine Belediyesince yaptırılması,
4-Kaptaja dayalı olarak yapılan tesislerde kaptaj ve maslak
odaları ile depoların içerisinin belirli aralıklarla temizlenmesi, 49
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
5-Kaptajlarda, derinkuyularda ve depolarda himaye
mıntıkalarının sağlamlığının gözden geçirilmesi,
6-Şebekede yerüstü veya yer altı yangın musluklarının 6
ayda bir açılarak temizliklerinin yapılması,
7-Şebekeye verilen suyun klorlama dozaj miktarının
tespit ettirilmesi,
Eğer sistemde jenaratör varsa, jeneratörün periyodik
bakımlarının düzenli olarak yaptırılması,
8-Eğer, yüksek gerilim varsa, elektrik manevralarının
ehliyetli kişilere yaptırılması,
9-Kompazisyon sistemin sürekli kontrol edilerek cezai
durumlara düşülmemesinin temini,
10-Terfi Merkezlerinde ki pompalardaki yatay milli
pompalarda; bakım ve yağlama işlemlerinin yapılması,
gerekmektedir.
50
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
SU GİBİ AZİZ KALIN
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
51
İçme suyu kaynaklarımızın çiçek bahçesi güzelliğinde
olması ve kalması dileğiyle.
TEŞEKKÜR
EDERİM.
MUHİTTİN MENEKŞE
İLBANK A.Ş. İZMİR BÖLGE MÜDÜRÜ
İ L L E R B A N K A S I A N O N İ M Ş İ R K E T İ
52
Download

Sağlıklı Su Temininde İlbank A.Ş., Muhittin