13th International Metallurgy & Materials Congress • 13. Uluslararası Metalurji ve Malzeme Kongresi
________________________________________________________________________________________________________
Fosfor Katkılı SiO2 ønce Filmleri ile Kaplanmıú Kumaúların Güç
Tutuúurluk Özelliklerinin Geliútirilmesi
Aysun CøRELø*, Nurhan ONAR*, M. Faruk EBEOöLUGøL**, Iúıl KAYATEKøN**,
Bengi KUTLU* ve Erdal ÇELøK**
*
Dokuz Eylül Üniversitesi, Müdendislik Fakültesi, Tekstil Mühendisli÷i Bölümü, Bornova,
øZMøR-TÜRKøYE
E-mail : [email protected], [email protected], [email protected]
**Dokuz Eylül Üniversitesi, Müdendislik Fakültesi, Malzeme ve Metalurji Mühendisli÷i
Bölümü, Buca, øZMøR-TÜRKøYE
E-mail : [email protected], [email protected], [email protected]
ÖZET
Bu çalıúmada, pamuk ve poliester kumaúlara çoklu-yıkamalara dayanıklı güç tutuúurluk
özelliklerinin kazandırılması için kumaúlar fosfor katkılı silika çözeltiler ile kaplanmıútır. Bu
amaçla, fosfor içerikli silika çözeltileri sol-jel yöntemine göre hazırlanmıútır. Hazırlanan
fosfor katkılı silisyum esaslı çözeltiler ile pamuk ve poliester kumaúlar emdirilmiú ve düúük
sıcaklıkta (110 oC) ısıl iúleme maruz bırakılmıútır. Elde edilen pamuk ve poliester kumaúlar
X-ıúınları difraktometresi (XRD) ve tarama elektron mikroskobu (SEM) ile incelenmiútir.
Ayrıca bu kumaú örneklerinin güç tutuúurluk özelli÷i tespit edilmiútir. 10 yıkamadan sonra
kumaúların güç tutuúurluk özellikleri de÷erlendirilmiútir. Pamuklu kumaú üzerindeki
kaplamanın silikon fosfat (Si5P6O25), silikon fosfit (SiP2) ve fosfor oksit (P4O10) yapılarını
içerdi÷i XRD çalıúmaları ile gösterilmiútir. SEM mikroyapılarına göre sol-jel kaplama prosesi
ile pamuklu kumaúların yüzeyinde sürekli bir kaplamanın üretilebildi÷i sonucuna varılmıútır.
Ayrıca pamuk lifinin yüzeyinde fosfat doplanan ve doplanmayan SiO2 filminin kalınlı÷ının
nanometre mertebesinde oldu÷u bulunmuútur. Bu çalıúmada, konvansiyonel yöntemlere
alternatif olarak pamuklu kumaúlar için sol-jel yöntemi ile yıkamaya dayanıklı güç tutuúurluk
bitim iúlemi geliútirilmiútir.
Anahtar Sözcükler: Güç tutuúurluk, kaplama, pamuklu kumaú, sol-jel
Development of Flame Retardancy Properties of Coated Fabrics with Phosphorous
Doped SiO2 Thin Films
ABSTRACT
In this study, we coated cotton and polyester fabrics with phosphorous doped silica sols in order to obtain the
flame retardant fabrics with durability against multi-washings. As to this aim, phosphorous doped silica sols
were prepared with sol-gel method. Polyester and cotton fabrics were padded with prepared phosphorous doped
silisium based solutions and then were exposed to heat treatment at low temperature (110 oC). The coated fabrics
were analysed with X-ray diffractometry (XRD) and scanning electron microscopy (SEM). Moreover, flame
retardancy properties and tensile properties of the fabric samples were determined. After 10 times washing, their
flame retardancy properties were evaluated. It was observed as XRD studies that the coating on cotton fabrics
contained silicon phosphate (Si5P6O25), silicon phosphite (SiP2) and phosphorous oxide (P4O10) forms. It was
concluded that continuous coating on cotton fabrics could be produced by means of sol-gel processing as SEM
microstructure observations. Moreover it was found that the thickness of the P doped and undoped SiO2 film on
the surface of cotton fiber was about order of nanometer.On the study, the flame retardancy finishing process for
- 463 -
13th International Metallurgy & Materials Congress • 13. Uluslararası Metalurji ve Malzeme Kongresi
________________________________________________________________________________________________________
cotton fabrics with durability against multi-washing by means of sol-gel processing was developed to alternate
conventional methods.
Keywords: Flame retardant, coating, cotton fabric, sol-gel
1. GøRøù
Kabul edilebilir harcamalarla birlikte kullanılan güç tutuúurluk kimyasal maddelerin
performansını artırmaya duyulan ihtiyaç bilinen kimyasal maddeleri kullanarak yeni
yöntemlerin geliútirilmesi ve kullanılan güç tutuúurluk kimyasal maddelerinin etkinli÷inin
artırılmasını amaçlayan çalıúmaların son 20 yılda artmasına neden olmuútur [1].
Kalıcı termal bariyer (intumescent) oluúturmayı ve kömür oluúumunu artırmayı amaçlayan
çalıúmalara ilgi büyümektedir [2].
Selülozik materyaller için klasik güç tutuúurluk bitim iúlemleri fosfor-azot esaslı bileúiklerle
iúleme dayanır. Özellikle ço÷u yıkamaya dayanıklı bitim iúlemleri (THPC-bazlı,örn. Proban,
Rhodia ve fosfonamid türevleri, örn. Pyrovatex, Ciba); uygulama ve son kullanım boyunca
sa÷lık riskleri taúıyan formaldehitin (HCHO) iúlem boyunca kullanımını içermektedir ve
pamuklu kumaúlar için bu iúlemlere artan bir ilgi mevcuttur. Ticari olarak, pamuklu kumaúlar
için dayanıklı iúlemler için alternatif reaktifler bulunması amacıyla günümüzde pek çok
çalıúma bulunmasına ra÷men, hala formaldehit-bazlı kimyasal maddelere selüloz-OH
gruplarına ba÷lanmayı sa÷lamak için ihtiyaç duyulmaktadır [3-5]. Wu ve Wang [6], kabul
edilebilir düzeyde yıkama dayanımını baúarmak için dimetilol dihidroksietilen üre
(DMDHEU) veya metilenmiú formaldehit-üre gibi metilenmiú reçine türlerinin varlı÷ını
gerektiren bir uygulama üzerinde çalıúmıúlardır. Organofosfor bileúikleri ile kombine edilerek
düúük miktarda formaldehit reçinelerinin kullanımı ile yakın gelecekte baúarılı bir güç
tutuúurluk uygulamaları gerçekleútirilebilir. Buna ra÷men, pamuklu kumaúların formaldehitüre reçineleri ile ard iúlem veya kombinasyonunu gerektirmeksizin ve halojen içermeksizin
yıkamaya dayanıklı alternatif güç tutuúurluk bitim iúlemi olarak sol-jel iúlemi sunulabilir.
E. Lecoeur ve ark. [7] monoguanidin dihidrojen fosfat (MGHP) ve 3-amino propiletoksisilan
(APS) esaslı farklı formulasyonlar ile pamuklu kumaúı muamele etmiúlerdir. Bu
formulasyonların termal stabilitesi termal analiz yöntemi kullanılarak de÷erlendirilmiútir.
øúlem görmeyen kumaúlara göre iúlem gören kumaúların daha düúük sıcaklıklarda
degradasyonu baúlarken, kalıntı kömür miktarının fosforik asit içeren formulasyonlarda 800
o
C’de daha yüksek oldu÷u tespit edilmiútir. øúlem gören pamuklu kumaúların alevlenme
davranıúı elektriksel yakma testi ile de÷erlendirilmiútir ve alev modeli olarak koni kalorimetre
ile çalıúılmıútır. Isı serbest bırakma hızı pik de÷eri, iúlem görmemiú kumaú için pik de÷erleri
ile karúılaútırıldı÷ında tüm formülasyon için çok fazla azalmıútır. En yüksek azalma pH 4’te
çalıúılan formülasyonlarda baúarılmıútır [7].
Bu çalıúmada, fosfor katkılı ve katkısız SiO2 ince filmleri ile kaplanan pamuklu kumaúların
güç tutuúurluk özelliklerinin geliúti÷i bildirilmiútir. Bunun için sol-jel yöntemi ile pamuk ve
poliester kumaúlar fosfat katkılı ve katkısız SiO2 ince filmleri ile kaplanmıútır. Pamuklu
kumaúlar için yeni, halojen içermeyen ve formaldehit ile ard iúlem gerektirmeyen yıkamaya
dayanıklı güç tutuúurluk bitim iúlemi sunulmuútur
- 464 -
13th International Metallurgy & Materials Congress • 13. Uluslararası Metalurji ve Malzeme Kongresi
________________________________________________________________________________________________________
2. MATERYAL VE METOT
Bu çalıúmada kasarlanmıú ve a÷artılmıú % 100 bezaya÷ı dokuma pamuklu kumaú (gramaj 126
g/m2, 17 atkı/cm, 21 çözgü/cm) ve poliester kumaú (gramaj 144 g/m2, 21 atkı/cm, 21
çözgü/cm) kullanılmıútır. Kullanılan tüm kimyasal maddeler reaktif derecesindedir. Çözücü
olarak etanol (C2H5OH) (% 96, Iúık Kimya) ve asidik hidroliz için HCl (0,01 N) (% 37,
Atabay Kimya) ve güç tutuúurluk etkisi sa÷lamak için katkı maddesi olarak H3PO4 (% 85,
Merck) veya etil diklorfosfat (CH3CH2OPOCl2, %96, Aldrich) ile oda sıcaklı÷ında hava
ortamında tetraetil ortosilikatın (TEOS, C8H20O4Si) (Fluka, % 98) karıútırılması ile çözeltiler
hazırlanmıútır. Çözeltileri hazırlamak için kullanılan reçeteler Tablo 1’de verilmiútir. H3PO4
kullanılmadan pH: 2,8’de; H3PO4 kullanılarak pH: 1-1,5’da ve H3PO4 yerine etil diklorfosfat
kullanarak pH: 0-1 de÷erinde TEOS içeren çözeltiler hazırlanmıútır. TEOS: Etanol: H2O:
HCl: H3PO4/ etil diklor fosfat mol oranı 0,9: 7,9: 11: 0,0016: 0,74/0,4 olarak ayarlanmıútır.
Saydam çözelti elde etmek için çözeltiler 30 dk. karıútırılmıútır (ùekil 1).
Tablo 1. Çözelti hazırlanmasında kullanılan reçeteler
Kimyasal maddeler
TEOS
Etanol
H2O
HCl
H3PO4
CH3CH2OPOCl2
1. reçete
22 ml
46 ml
20 ml
15 ml
-
2. reçete
22 ml
46 ml
20 ml
15 ml
5 ml
-
3. reçete
22 ml
46 ml
20 ml
15 ml
5 ml
ùekil 1. Sol-jel kaplama iúleminin akıú úeması
ønce film yapısını etkileyen çözelti karakteristiklerini belirlemek için çözeltilerin bulanıklık,
pH de÷erleri ve reolojik özellikleri sırasıyla turbidimetre, pH metre ve reometre kullanarak
kaplama iúleminden önce ölçülmüútür. Çözeltilerin bulanıklık özellikleri VELP TB1 Model
turbidimetre ile kaplama iúlemi için standart çözeltileri kullanabilmek için ölçülmüútür. 0 ve
1000 ntu (neflometrik turbidite birimi) aralı÷ında ölçümler gerçekleútirilmiútir. Saydam
çözeltilerin hazırlanmasından sonra çözeltilerin pH de÷erleri Mettler Tolede elektrot ile
standart bir pH metre kullanarak çözeltilerin asidik ve bazik karakteristiklerini belirlemek için
- 465 -
13th International Metallurgy & Materials Congress • 13. Uluslararası Metalurji ve Malzeme Kongresi
________________________________________________________________________________________________________
ölçülmüútür. pH de÷eri ve bulanıklık özellikleri ile birlikte çözeltilerin viskozite özelliklerini
kapsayan reolojik davranıúı CVO 100 Dijital Reometre (Bohlin Instrument) kullanarak tespit
edilmiútir. P-katkılı ve katkısız Si esaslı çözeltilerin viskozite de÷erleri tek kayma modunda
25 oC’de ve 300 Hertz sabit frekansta gerçekleútirilmiútir.
Kumaúlar üzerindeki ince filmlerin XRD paternleri CuKD ıúıması (dalgauzunlu÷u, O=0,15418
nm) ile bir Rigaku (D/MAX-2200/PC) difraktometre ile faz strüktürünü belirlemek için
incelenmiútir. P-katkılı ve katkısız Si esaslı çözeltiler ile pamuklu kumaú üzerinde oluúturulan
filmlerin yüzey topografyası X2000 büyütme ile 3 kV güçte çalıúarak SEM (JEOL JSM 6060)
kullanarak gözlenmiútir.
Kaplanan kumaúların yıkama haslıkları TS EN ISO 105- C06- A1S standardına göre (bilye
kullanmadan) Linitest plus aparatı (Atlas, Almanya) kullanarak test edilmiútir. Yıkama iúlemi
10 kere tekrar edilmiútir. Pamuk ve poliester kumaúların alev yayılma süresi (çözgü yönünde)
TS 5569 EN ISO 6941 standardına göre dikey yakma test cihazı kullanarak 10 kere
yıkamadan önce ve sonra de÷erlendirilmiútir.
3. BULGULAR
3.1 Çözeltilerin Bulanıklık Özelli÷i
Çözeltilerin çok iyi çözülüp çözülmedi÷i ntu biriminde bulanıklık tespiti ile belirlenebilir.
Ölçümler 0 ve 1000 ntu aralı÷ında yapılmıútır. 0 ntu bulanıklık de÷eri baúlatıcı maddelerin
çözücü içinde tamamıyla çözüldü÷ünü, 1000 ntu bulanıklık de÷erine yakın de÷erler ise
baúlatıcı maddelerin çözülmedi÷ini ve çözeltide partiküller olarak asılı kaldı÷ı göstermektedir.
Homojen, kontinü ve ince film üretimi direk olarak bulanıklık de÷eri (0 ntu’ya yakın) ile
iliúkilidir. Bu denemelerde P-katkılı ve katkısız Si esaslı saydam çözeltilerin bulanıklık
de÷erleri sırasıyla 2,34 ve 1,29 ntu olarak bulunmuútur (Tablo 2). Ölçülen bulanıklık
de÷erlerine göre baúlatıcı kimyasal maddelerin çözeltide tamamıyla çözüldü÷ü sonucuna
varılmıútır. Özellikle tamamen çözülmemiú çözeltilerden hazırlanan filmler homojen, kontinü
ve ince yapıya sahip filmler de÷illerdir.
Tablo 2. Saydam çözeltilerin bulanıklık de÷erleri
Çözeltiler
P katkılı Si-esaslı çözelti
Si-esaslı çözelti
Bulanıklık (ntu)
2,34
1,29
3.2 Çözeltilerin pH De÷erleri
Üç farklı reçeteye göre hazırlanan saydam çözeltilerin pH de÷erleri Tablo 3’de verilmiútir. Bu
sonuçlara göre Si-esaslı çözeltilere H3PO4 ve etil diklorfosfat ilavesiyle çözeltilerin asitlik
de÷erlerinin arttı÷ı açıkça görülmektedir. Çözeltinin pH de÷eri, jelleúme prosesi boyunca
polimerik üç boyutlu strüktür oluúumunu etkileyen önemli bir faktör olması nedeniyle,
çözeltiler hazırlanırken pH de÷erine dikkat edilmelidir. Asidik koúullarda dallanmıú bir
strüktür tesadüfi olarak oluúturken, bazik koúullarda hazırlanan çözeltilerde ayrılmıú kümeler
strüktürü oluúur [8].
Tablo 3. Reçetelere göre hazırlanan saydam çözeltilerin pH de÷erleri
Çözeltiler
1. reçete
2. reçete
3. reçete
pH de÷erleri
2,8
1,25
0,75
- 466 -
13th International Metallurgy & Materials Congress • 13. Uluslararası Metalurji ve Malzeme Kongresi
________________________________________________________________________________________________________
3.3 Çözeltilerin Viskozitesi
Van der Waals kuvvetlerinin etkisi altında veya kovalent veya kovalent olmayan ba÷ların
oluúumu ile bir sıvı içinde partiküller veya moleküllerin agregasyonu oluútu÷unda jelleúme
meydana gelir. Bu proses, reolojik ölçüm teknikleri kullanarak araútırılır [9]. ùekil 2
hazırlanan çözeltilerin viskozite olarak reolojik özelliklerini göstermektedir. Fosforik asit
kullanarak P-katkılı Si esaslı çözeltilerin viskozite de÷eri yaklaúık 11,8 mPas iken, P-katkısız
Si esaslı çözeltilerin viskozitesi yaklaúık olarak 5,5 mPas’dır.
ùekil 2. Fosforik asit kullanarak P- katkılı ve katkısız Si esaslı çözeltilerin viskozite-süre
e÷rileri.
3.4 Kaplanan Kumaúların XRD Analizi
ùekil 3, P-katkılı ve katkısız Si esaslı çözeltiler ile iúlem gören ve sonra 110 oC’de ısıl iúleme
maruz bırakılan pamuklu kumaúların 2ș için 15-60o aralı÷ında XRD paternlerini gösterir.
ùekil 3’te SiO2, silikon fosfat (Si5P6O25), silikon fosfit (SiP2) ve fosfor oksit (P4O10) için
difraksiyon pikleri sırasıyla 1, 2, 3 ve 4 ile iúaretlenmiútir. P-katkısız Si esaslı çözeltiler ile
iúlem gören pamuklu kumaúın XRD paterni yalnızca SiO2 pikine sahipken, P-katkılı Si esaslı
çözeltiler ile iúlem gören pamuklu kumaú 1, 2, 3 ve 4 ile gösterilen difraksiyon piklerini
vermiútir. ùekil 3’ten de açıkça görüldü÷ü gibi kumaú üzerinde silikon ve fosfat içeren oksit
filmi oluúmuútur. Özellikle fosfat içeren ince film, kumaúın güç tutuúurluk özelli÷i
kazanmasına katkıda bulunmuútur. SiO2 pikleri 2ș-14.6o, 19.9o, 21.5o, 22.5o, 26.1o, 30o, 34o,
38o, 42.3o, 48o ve 59.2o’de gözlenmiútir. Si5P6O25 pikleri 2ș- 25.2o ve 40.1o’de gözlenmiútir.
- 467 -
13th International Metallurgy & Materials Congress • 13. Uluslararası Metalurji ve Malzeme Kongresi
________________________________________________________________________________________________________
ùekil 3. Sol-jel tekni÷i ile kaplanan pamuklu kumaúlar üzerindeki P-katkılı ve katkısız SiO2
filmlerinin XRD paternleri.
3.5 Kaplanan Kumaúların SEM Analizi
ùekil 4; iúlem görmemiú pamuklu kumaúın (a), Si esaslı saydam çözelti ile iúlem görmüú
kumaúın - yıkamadan önce (b), Si esaslı çözelti ile iúlem görmüú kumaúın - 10 yıkamadan
sonra (c), P-katkılı Si esaslı çözelti ile iúlem görmüú kumaúın - yıkamadan önce (d) ve Pkatkılı Si esaslı çözelti ile iúlem görmüú kumaúın - 10 yıkamadan sonra (e) SEM
mikrograflarını göstermektedir. P-katkılı ve katkısız Si esaslı çözeltiler ile iúlem gören
pamuklu kumaúın yüzey morfolojisinin iúlem görmemiú pamuklu kumaúınkinden daha
düzgün oldu÷u ùekil 4’te açıkça görülmektedir. SEM mikrograflarından iúlem gören
kumaúların yüzeyinde ince film tabakasının oluútu÷u sonucuna varılmıútır. Pamuklu kumaúın
yüzeyinde oluúturulan P-katkılı ve katkısız SiO2 filminin kalınlı÷ı yaklaúık nanometre
mertebesindedir. ùekil 4’te P-katkılı ve katkısız Si esaslı çözeltiler ile iúlem gören kumaúların
yüzeyinde 10 yıkamadan sonra ince film tabakasının varlı÷ını sürdürdü÷ü görülmektedir. Si
esaslı çözeltiler ile iúlem gören kumaúın yüzeyindeki kırılmalar yıkamalardan sonra
uzaklaútırılmıú, fakat ince film tabakası varlı÷ını sürdürmüútür.
- 468 -
13th International Metallurgy & Materials Congress • 13. Uluslararası Metalurji ve Malzeme Kongresi
________________________________________________________________________________________________________
(a)
(c)
(b)
(d)
(e)
ùekil 4. SEM mikrografları; (a) iúlem görmemiú pamuklu kumaú, (b) Si esaslı çözeltisi ile
iúlem görmüú kumaú - yıkamadan önce, (c) Si esaslı çözelti ile iúlem görmüú kumaú - 10
yıkamadan sonra, (d) P-katkılı Si esaslı çözeltisi ile iúlem görmüú kumaú - yıkamadan önce ve
(e) P-katkılı Si esaslı çözeltisi ile iúlem görmüú kumaú - 10 yıkamadan sonra.
- 469 -
13th International Metallurgy & Materials Congress • 13. Uluslararası Metalurji ve Malzeme Kongresi
________________________________________________________________________________________________________
3.6 Kumaúların Güç Tutuúurluk Özelli÷i
Tablo 4 iúlem gören iúlem görmeyen kumaúların alev yayılma sürelerini (çözgü yönünde)
göstermektedir. Fosforik asit kullanarak P-katkılı Si esaslı çözeltiler ile pamuklu kumaúın
muamelesi yanmayan pamuklu kumaú üretimini sa÷lamıútır. Bununla birlikte etil diklorfosfat
kullanarak P-katkılı Si esaslı çözeltiler ile iúlem gören pamuklu kumaúların alev yayılma
süreleri iúlem görmemiú kumaúın alev yayılma süresinden uzundur. 10 kere yıkamadan sonra
P-katkılı Si esaslı çözeltiler ile iúlem gören kumaúların alev yayılma süresi (8 sn) iúlem
görmemiú kumaúın alev yayılma süresinden (5 sn) hala uzundur. Bu nedenle 10 yıkamadan
sonra dahi iúlem gören kumaúların güç tutuúurluk özellikleri tamamıyla kaybetmedikleri
görülmüútür.
Tablo 4. øúlem gören ve görmeyen poliester ve pamuklu kumaúların alev yayılma süreleri
(çözgü yönünde).
Kullanılan çözeltiler
øúlem görmemiú
SiO2
Fosforik asit kullanarak P-katkılı SiO2 ile
Etildiklor fosfat kullanarak P-katkılı SiO2 ile
a
5 sn alev tutulma süresi ile, b15 sn alev tutulma süresi ile
Alev yayılma süresi (sec)
Pamuklu kumaú
Poliester kumaú
5a
Damlayarak yanmazb
15.64a
14.83a
b
Yanmaz
10.8a
b
20.19
-
4. SONUÇLAR VE DEöERLENDøRME
Bu çalıúmada P-katkılı Si esaslı çözeltiler ile sol-jel prosesine göre iúlem gören pamuklu
kumaúların güç tutuúurluk özelli÷i kazandı÷ı bulunmuútur. Fakat P-katkılı Si esaslı çözeltiler
ile sol-jel prosesine göre iúlem gören poliester kumaúlar güç tutuúurluk özelli÷i
kazanmamıútır. Konvansiyonel güç tutuúurluk bitim iúlemlerinin dezavantajlarını azaltmak
için pamuklu kumaúlara P-katkılı Si esaslı çözeltiler ile sol-jel prosesinin uygulanabildi÷i
bulunmuútur. Sol-jel prosesi ile iúlem gören kumaú örneklerinin özelliklerini 10 yıkamadan
sonra tamamıyla kaybetmedi÷i gözlenmiútir. Dolayısıyla sol-jel uygulamasının pamuklu
kumaúlar için formaldehit-üre reçinesi ile ard iúlem veya kombinasyon iúlemi
gerektirmeksizin yıkamaya dayanıklı halojen içermeyen güç tutuúurluk bitim iúlemi olarak
konvansiyonel bitim iúlemlerine alternatif olabilece÷i bildirilmiútir.
Güç tutuúurluk bitim iúlemi için kimyasal madde olarak kullanılan fosforik asit, tedarik
edilmesi kolay ve pahalı olmaması bakımından da avantajlara sahiptir. Ayrıca konvansiyonel
güç tutuúurluk bitim iúlemlerinde 300-500 g/l gibi yüksek konsantrasyonda güç tutuúurluk
kimyasal maddesi kullanılırken, bu çalıúmada 83 g/l gibi çok daha düúük konsantrasyonda
güç tutuúurluk kimyasal maddesi kullanılmıútır. Dolayısıyla sol-jel prosesine dayanan yeni
geliútirilen güç tutuúurluk bitim iúlemi ile %75 kimyasal madde kullanımı azaltılabilmiútir.
Sonuç olarak güç tutuúurluk maddesinin daha az kullanılması çevresel yükü azaltacaktır. øleri
ki çalıúmada, kumaúlar üzerindeki güç tutuúurluk maddesinin etkinli÷inin çoklu yıkamalara
karúı kalıcılı÷ının; iúlem ve çözelti hazırlama koúullarının optimizasyonu ile artırılması
amaçlanmıútır.
Teúekkür
Deneysel çalıúmalarda katkısından dolayı lisans ö÷rencisi Seçkin Erturk’e teúekkür ederiz.
KAYNAKLAR
- 470 -
13th International Metallurgy & Materials Congress • 13. Uluslararası Metalurji ve Malzeme Kongresi
________________________________________________________________________________________________________
1. A.R. Horrocks, B.K. Kandola, P.J. Davies, S. Zhang, S.A. Padbury, Polymer Degradation and Stability, 88, 312, 2005
2. A.R. Horrocks, Polymer Degradation and Stability, 54, 143-54, 1996
3. F.A. Abdel-Mohdy, G.A. Nawar, J. Textile Association, 9-10, 121-8, 1999
4. F.A. Abdel-Mohdy, M.K. Belyakova, M.M. Gaballa, Colourage, 49, 27-34, 2002
5. E.D. Weil, In: Proceedings of 2nd conference ‘‘Advances in flame retardant polymers’’, CT: Business
Communications Inc.; Norwalk, p. 15-32, 1991
6. W. Wu, C.Q. Wang, J. Fire Sci., 22 (2):1 25-42, 2004
7. E. Lecoeur, I. Vroman, S. Bourbigot, R. Delobel, Polymer Degradation and Stability, Article in Press, 2005
8. C.J. Brinker, G.W. Scherer, Sol-Gel Science: The Physics and Chemistry of Sol-Gel Processing, Academic
Press, San Diego, p.2, 656, 1990
9. N. Phonthammachai, M. Rumruangwong, E. Gulari, A.M. Jamieson, S. Jitkarnka, S. Wongkasemjit, Colloids
and Surfaces A: Physicochemical and Engineering Aspects, 247, 61-68, 2004
- 471 -
Download

Fosfor Katkılı SiO2 ønce Filmleri ile Kaplanmıú