GÜÇ ELEKTRONİĞİ DEVRELERİ VİZE SINAV SORULARI
Soru 1) Şekil 1’de verilen "yarım kontrollü- köprü doğrultucu devresi" doğrudan mevcut
alçak gerilim sistemimize bağlıdır. Devrede güç elektroniği elemanlarındaki gerilim
düşümleri ihmal edilmektedir.
( () = √2 220 sin(2 ∗  ∗ 50 ∗ ) Volt).
a) Alfa tetikleme açısı dengeli ve α=60 derece olduğuna göre yük gerilimi dalga şeklini
çizerek, yükün ortalama gerilim değerini hesaplayınız.
b) "a" faz akımının dalga şeklini çizerek, bu faza ilişkin sigorta akım değerini bulunuz (Ia
etkin).
c) Tristör olarak BStN 35 kullanıldığına göre, bir tristörün iletim kaybını watt olarak
bulunuz.
Şekil 1
Soru 2) a) Şekil 2'de verilen 3 fazlı tam dalga tam kontrollü köprü doğrultucu devresinde
trafonun primer tarafı mevcut alçak gerilim sistemimize bağlıdır. (Trafonun çevirme
oranı: 1 olup, primer ve sekonder sargılar arasında faz farkı yoktur). Tristörler dengeli
tetiklendiğine göre alfa açısı= 90 derece için yük uçlarındaki gerilim dalga şeklini ( v L ( t ) )
çizerek, yük geriliminin ortalama değerini bulunuz. L=0.1 Henry
b)   90o için i L ( t ) akımının dalga şeklini çizerek yük akımının ortalama değerini
hesaplayınız.
Şekil 2
Soru 3) Şekil 3'de verilen devre mevcut alçak gerilim şebekemize bağlanmıştır. Trafonun
çevirme oranı ise 1 dir. Tetikleme açısı dengeli ve α=90 derece olduğuna göre, kaynak
akımı (is(t)) ana harmonik etkin akım değeri 65.35 A olduğuna göre, kaynak akımına ilişkin
distorsiyon faktörünü (DF) hesaplayın.
Şekil 3
Sınav süresi 90 dakikadır.
(yalnızca ciltli ders notları açıktır, bunun dışındaki özel not ve çalışmalar
kaldırılacaktır).Çözümler ABİS e atılacaktır.
ÇÖZÜMLER
Cevap 1)
a) Yüke ilişkin ilişkin ortalama gerilim değeri (gerekli şekilleri çizerek).
VL ort
3 

 220 * 2 3 sin(wt )dwt  385.9V
2 pi / 3
b) "a" faz akımı sigorta akım değeri.
I aetkin 
2  220 2 3 sin wt 2
) dwt  34.17A
 (
2 pi / 3
10
c) Tristör olarak BStN 35 kullanıldığına göre, tristörün iletim kayıplarını watt olarak bulunuz.
" Bir tristör akım değişimi"
I Tort 
1 
 22 2 3 sin(wt )dwt  12.86V
2 pi / 3
I Tetkin 
1  220 2 3 sin wt 2
) dwt  24.16A
 (
2 pi / 3
10
PT  U s * I Tort  ri * I T 2  0.99 *12.86  0.84 *10 3 * 24.162  13.22W
Cevap 2)
Yük geriliminin değişimi
A ve B alanları birbirlerine eşit olmak zorundadır (bobinin ortalama gerilimi daima sıfır volt
tur).
a)
VLort 
1   / 6
 220 2 3 sin(wt ) *dwt  0
2 / 6 
3
alfa
b)
v L ( wt )  wL
di( t )
1
 i( wt ) 
 220 2 3 sin(wt ) *dwt  C
wL
dwt
(i(wt=π/3+alfa)=0)
i(wt)=-17.15*cos(wt)+C ;
C=-14.852 bulunur.
i(wt)=-17.15*cos(wt)-14.852 Amper bulunur.
Yük akımının değişimi
1   / 6
I Lort 
 ( 17.15 cos( wt )  14.852) *dwt  1.525A
2 / 6 
3
alfa
Cevap 3)
Kaynak akımı (is(t)) değişimi
I setkin 
1  220 2 sin wt 2
) dwt  77.78A ;
 (
 pi / 2
2
I1etkin  65.35A
( I setkin 2  I1etkin 2 ) 0.5 (77.78 2  65.352 ) 0.5
DF 

= 0.6454 ;
I1etkin
65.35
Download

Güç Elektroniği Vize – 2012