Àçÿðáàéúàí äöíéàäà ùå÷
êèìäÿí àñûëû îëìàéàí ìöñòÿãèë
ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðèð
ÝÓÀÌ-ûí áåéíÿëõàëã
ÿëàãÿëÿðèíèí èíêèøàôûíäà
Àçÿðáàéúàíûí äà
þçöíÿìÿõñóñ ðîëó âàð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Ìöñòÿãèëëèê áèçèì
ö÷öí ÿí áþéöê ñÿðâÿòäèð, ÿí áþéöê äÿéÿðäèð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàí ùàçûðäà þç èíêèøàôûíà ýþðÿ ðåýèîíóí ëèäåð äþâëÿòèäèð. ßñàñû õàëãûìûçûí
Öìóììèëëè ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí âÿ
ñîí 11 èëäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí àðäûúûëëûãëà äàâàì
åòäèðäèéè ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ èãòèñàäè ïîòåíñèàëûíû, ìàëèééÿ èìêàíëàðûíû ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ àðòûðàí...
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Àçÿðáàéúàíû ìöñòÿãèëëèê
éîëóíäà èíêèøàô åòäèðìÿéÿ
ãàäèð áèð ïàðòèéàäûð
Áàõ ñÿh. 2
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, áó ýöíëÿðäÿ Óêðàéíàíûí ïàéòàõòûíäà, Äåìîêðàòèéà âÿ Èãòèñàäè Èíêèøàô Óüðóíäà Òÿøêèëàòûí - ÝÓÀÌ-ûí Êàòèáëèéèíäÿ ãóðóìóí öçâö îëàí äþâëÿòëÿðèí ìöâàôèã èäàðÿëÿðèíèí, ñÿôèðëèêëÿðèíèí, ùàáåëÿ Êàòèáëèéèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ òèúàðÿò âÿ èãòèñàäèééàò öçðÿ èø÷è ãðóïóíóí 14-úö èúëàñû êå÷èðèëèá. Èúëàñäà òÿðÿôëÿð ãóðóìóí öçâö îëàí äþâëÿòëÿð àðàñûíäà àçàä òèúàðÿò çîíàñûíûí éàðàäûëìàñû ùàããûíäà Ñàçèø ö÷öí...
Áàõ ñÿh. 8
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí íÿøð îëóíóð. 10 àïðåë 2015-úè èë, úöìÿ / ¹ 062 (4461). Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí îðãàíû. Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Áèðëÿøìèø ßðÿá ßìèðëèêëÿðèíèí Àçÿðáàéúàíäàêû
ñÿôèðèíè äèïëîìàòèê ôÿàëèééÿòèíèí áàøà ÷àòìàñû èëÿ ÿëàãÿäàð ãÿáóë åäèá
Ïðåçèäåíòèí èø ýöíö
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Ýÿíúÿ Äþâëÿò Òàðèõ-Ìÿäÿíèééÿò
Ãîðóüó ÿðàçèñèíäÿêè “Èìàìçàäÿ” êîìïëåêñèíäÿ áÿðïà, àáàäëûã-ãóðóúóëóã èøëÿðèíèí òàìàìëàíìàñû âÿ éîë èíôðàñòðóêòóðóíóí
éåíèäÿí ãóðóëìàñû èëÿ áàüëû ÿëàâÿ òÿäáèðëÿð ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ àïðåëèí 9-äà Áèðëÿøìèø ßðÿá ßìèðëèêëÿðèíèí þëêÿìèçäÿêè ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè Ñàëåì Õàëèôà Ìîùàìåä ßë-Üàôëèíè äèïëîìàòèê ôÿàëèééÿòèíèí áàøà ÷àòìàñû èëÿ ÿëàãÿäàð ãÿ-
áóë åäèá.
Äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èñëàì àëÿìèíèí
ìöãÿääÿñ îúàãëàðûíûí çèéàðÿòèíäÿí
ìÿìíóíëóüóíó áèëäèðèá. Áèðëÿøìèø ßðÿá
ßìèðëèêëÿðè èëÿ ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíäÿ þëêÿìèçèí ìàðàãëû îëäóüóíó
äåéÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ èêèòÿðÿôëè
ìöíàñèáÿòëÿðèìèçèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíäÿ ìöõòÿëèô ñÿâèééÿëè ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèí þíÿìèíè ãåéä åäèá.
Ñÿôèð Ñàëåì Õàëèôà Ìîùàìåä ßë-Üàôëè þëêÿìèçäÿêè äèïëîìàòèê ôÿàëèééÿòè äþâ-
ðöíäÿ ñÿôèðëèéèí èøèíÿ éàðàäûëàí éöêñÿê
øÿðàèòÿ ýþðÿ Àçÿðáàéúàí ùþêóìÿòèíÿ âÿ
øÿõñÿí Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâÿ ìèííÿòäàðëûüûíû èôàäÿ åäèá âÿ èêèòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèìèçèí áóíäàí ñîíðà äà èíêèøàô åòäèðèëÿúÿéèíÿ öìèäâàð îëäóüóíó áèëäèðèá.
Èñòàíáóëäà ÕÂÛÛÛ
Àâðàñèéà Èãòèñàäè
Çèðâÿñè áàøà ÷àòûá
ßëè Ùÿñÿíîâ: Àâðàñèéà Èãòèñàäè
Çèðâÿ òîïëàíòûñûíäà ìöçàêèðÿ
îëóíàí ìÿñÿëÿëÿð Àçÿðáàéúàíûí
ìèëëè ìàðàãëàðûíà óéüóíäóð
Õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè, Òöðêèéÿíèí Ìÿðìÿðÿ Ãðóïó
Ñòðàòåæè âÿ Ñîñèàë Àðàøäûðìàëàð Âÿãôèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû
èëÿ àïðåëèí 8-9-äà Èñòàíáóëäà ÕÂÛÛÛ Àâðàñèéà Èãòèñàäè
Çèðâÿ òîïëàíòûñû êå÷èðèëèá...
Áàõ ñÿh. 3
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ:
Áóíëàðûí ùàìûñû ñèôàðèøäèð
Èíñàí ùöãóãëàðû ìÿñÿëÿëÿðè
öçðÿ áèðýÿ èø÷è ãðóïóí
íþâáÿòè èúëàñû îëóá
Àïðåëèí 9-äà èíñàí ùöãóãëàðû ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ
áèðýÿ èø÷è ãðóïóí íþâáÿòè
èúëàñû êå÷èðèëèá. ÀÇßÐÒÀÚ
õÿáÿð âåðèð êè, Ìèëëè Ìÿúëèñäÿ êå÷èðèëÿí èúëàñäà èø÷è
ãðóïóí ùÿìñÿäðëÿðè...
Àïðåëèí 9-äà Èñòàíáóëäà ÕÂÛÛÛ Àâðàñèéà Èãòèñàäè Çèðâÿñè áàøà ÷àòûá.
Çèðâÿíèí ñîíóíúó áþëìÿ èúëàñûíäà Ìàêåäîíèéà
Ïðåçèäåíòè Ýåîðýå Èâàíîâ, Ìîíòåíåãðîíóí Ïðåçèäåíòè
Ôèëèï Âóéàíîâè÷, Òöðêèéÿíèí êå÷ìèø Ïðåçèäåíòè Àáäóëëàù Ýöë, ×åõèéàíûí êå÷ìèø Ïðåçèäåíòè Âàòñëàâ Êëàóñ âÿ
áàøãàëàðû “Áÿøÿðèééÿò ùàðà ýåäèð?” ìþâçóñó èëÿ áàüëû
÷ûõûøëàð åäèáëÿð.
Ãëîáàë ïðîñåñëÿðèí ôÿðãëè úÿùÿòëÿðèíäÿí, ìöíàãèøÿ
îúàãëàðûíäàêû ãàðøûäóðìàëàðäàí, èðãè âÿ äèíè àéðû-ñå÷êèëèéèí íÿòèúÿëÿðèíäÿí áÿùñ åäÿí íàòèãëÿð äöíéàäà ñöëù
âÿ ÿìèí-àìàíëûüûí ãîðóíìàñûíûí âàúèáëèéèíè äèããÿòÿ
÷àòäûðûáëàð. Ãåéä åäèáëÿð êè, ïðîáëåìëÿðèí éåýàíÿ éîëó
äèàëîã, èíêèøàô, ãàðøûëûãëû àíëàøìà âÿ áÿðàáÿðùöãóãëó
ìöíàñèáÿòëÿðäèð.
Õàòûðëàäàã êè, ÕÂÛÛÛ Àâðàñèéà Èãòèñàäè Çèðâÿñèíÿ èíôîðìàñèéà äÿñòÿéè âåðÿí ìåäèà ñïîíñîðëàðû ãðóïóíà
Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Èíôîðìàñèéà Àýåíòëèéè (ÀÇßÐÒÀÚ)
äÿ äàõèë èäè.
Áàõ ñÿh. 3
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí
ìöàâèíè, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ñèéàâóø Íîâðóçîâ
“Ìèëëè øóðà”íûí ìèòèíãëÿðèíèí
äàâàì åäÿúÿéè áàðÿäÿ
ìÿñÿëÿéÿ âÿ Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíûí...
Áóýöíêö äöíéàíûí ÿñàñ
ïðîáëåìè ÿäàëÿòñèçëèéèí
ìþâúóä îëìàñûäûð
Àçÿðáàéúàí ÀÒßÒ-èí Äåìîêðàòèê Òÿñèñàòëàð âÿ Èíñàí Ùàãëàðû Áöðîñó èëÿ óçóí ìöääÿòäèð ìöõòÿëèô èñòèãàìÿòëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí òåððîðèçìÿ, èíñàí àëâåðèíÿ ãàðøû
ìöáàðèçÿäÿ, úÿìèééÿòèí äåìîêðàòèêëÿøìÿñè, òîëåðàíòëûãëà áàüëû ìÿñÿëÿëÿðäÿ ñÿìÿðÿëè ÿìÿêäàøëûã åäèð. Ùåñàá åäèðèê êè, áó ÿìÿêäàøëûã éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð...
Áàõ ñÿh. 3
Ãóáàäà “Àçÿðáàéúàí
âÿ Øÿðãè Àíàäîëóíóí
òöðê-ìöñÿëìàí
ÿùàëèñèíèí ñîéãûðûìû”
àäëû ÛÛ áåéíÿëõàëã åëìè
êîíôðàíñ êå÷èðèëèð
Áàõ ñÿh. 3
Àïðåëèí 9-äà Ãóáà øÿùÿðèíäÿêè Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ìÿðêÿçèíäÿ “Àçÿðáàéúàí
âÿ Øÿðãè Àíàäîëóíóí...
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ “Àçÿðáàéúàí âÿ Øÿðãè Àíàäîëóíóí
òöðê-ìöñÿëìàí ÿùàëèñèíèí ñîéãûðûìû” ìþâçóñóíäà êå÷èðèëÿí ÛÛ
áåéíÿëõàëã åëìè êîíôðàíñûí èøòèðàê÷ûëàðûíà òÿáðèê ìÿêòóáó ýþíäÿðèá. Ìÿêòóáäà äåéèëèð: “Ùþðìÿòëè êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðû!
Ñèçè ñÿìèìè ãÿëáäÿí ñàëàìëàéûð âÿ ìþòÿáÿð åëìè òîïëàíòûíûçûí èøÿ áàøëàìàñû ìöíàñèáÿòèëÿ òÿáðèê åäèðÿì.
Èíñàíëûüà ãàðøû òþðÿäèëÿí úèíàéÿòëÿðèí ÿí àüûðû ñàéûëàí
ñîéãûðûìû ïðîáëåìèíèí äÿðèíäÿí âÿ ùÿðòÿðÿôëè þéðÿíèëìÿñè
ìöùöì ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð. Ùÿð áèð ùóìàíèòàð ôàúèÿíèí
åëìè úÿùÿòäÿí àðàøäûðûëìàñû âÿ òàðèõè ôàêòëàðûí äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ äîëüóí øÿêèëäÿ ÷àòäûðûëìàñû ùÿìèí ùàäèñÿéÿ
îáéåêòèâ ñèéàñè-ùöãóãè ãèéìÿòèí âåðèëìÿñèíÿ, ýöíàùêàðëàðûí ëàéèãëè úÿçàñûíà ÷àòìàñûíà âÿ ýÿëÿúÿêäÿ áåëÿ ùàëëàðûí
ãàðøûñûíûí àëûíìàñûíà ùÿëëåäèúè òÿñèð ýþñòÿðÿ áèëÿð.
Àçÿðáàéúàí õàëãû äà ñîí éöç èëäÿ äÿôÿëÿðëÿ àìàíñûç òÿúàâöçöí ãóðáàíû îëìóø, ãûðüûíëàðà, äåïîðòàñèéà âÿ åòíèê òÿìèçëÿìÿëÿðÿ ìÿðóç ãàëìûøäûð. Êîíôðàíñûí êå÷èðèëäèéè Ãóáà
øÿùÿðèíäÿ 8 èë ÿââÿë àøêàð åäèëìèø êöòëÿâè èíñàí ìÿçàðëûüû åðìÿíè ìèëëÿò÷èëÿðèíèí ÕÕ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ Àçÿðáàéúàí âÿ
Øÿðãè Àíàäîëóíóí òöðê-ìöñÿëìàí ÿùàëèñèíÿ ãàðøû ùÿéàòà
êå÷èðäèéè ñèñòåìëè âÿ ìÿãñÿäéþíëö ãÿòëëÿðèí éàëíûç áèð ôðàãìåíòèäèð. Ñîâåò ùàêèìèééÿòè äþâðöíäÿ áó úèíàéÿòëÿðèí þðòáàñäûð îëóíìàñû, òàðèõ÷èëÿðèí þç åëìè-òÿäãèãàò èøëÿðèíè ìÿùäóä èäåîëîæè ÷ÿð÷èâÿëÿð âÿ éàíëûø ìåòîäîëîýèéà ÿñàñûíäà
àïàðìàüà ìÿúáóð åäèëìÿñè åðìÿíè åêñïàíñèîíèñò øîâèíèçìèíèí äàùà äà ýöúëÿíìÿñèíÿ ðÿâàú âåðìèø, 23 èë ÿââÿë äöíéà èúòèìàèééÿòèíèí ýþçö ãàðøûñûíäà Õîúàëû ñîéãûðûìû êèìè
àüûð ôàúèÿíèí áàø âåðìÿñèíÿ çÿìèí éàðàòìûøäûð. Åòíèê ìÿíñóáèééÿòÿ ýþðÿ òþðÿäèëìèø áó êöòëÿâè ãûðüûíà áåéíÿëõàëã áèðëèéèí âàõòûíäà àäåêâàò ìöíàñèáÿò áèëäèðìÿìÿñè ñîíðàëàð ïëàíåòèí áàøãà éåðëÿðèíäÿ, î úöìëÿäÿí Àâðîïàíûí ìÿðêÿçèíäÿ
ñîéãûðûìû úèíàéÿòëÿðèíèí òÿêðàðëàíìàñûíà éîë à÷ìûøäûð.
Ãëîáàëëàøìà ïðîñåñëÿðèíèí ýåíèø âöñÿò àëäûüû ìöàñèð
äþâðäÿ õàëãëàð àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ýöúëÿíìÿñè óíèâåðñàë
áÿøÿðè äÿéÿðëÿðÿ ùþðìÿòëÿ éàíàøìàüû òÿëÿá åäèð. Áåëÿ øÿðàèòäÿ, Àçÿðáàéúàíäà îëäóüó êèìè, ùóìàíèòàð ÿìÿêäàøëûüûí, ñèâèëèçàñèéàëàðàðàñû äèàëîãóí âÿ ìóëòèêóëòóðàëèçì ÿíÿíÿëÿðèíèí òÿøâèã åäèëìÿñè, ìèëëè âÿ äèíè òîëåðàíòëûã ìöùèòèíèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ àðäûúûë òÿäáèðëÿðèí
ýþðöëìÿñè çÿðóðèäèð. Îíà ýþðÿ äÿ äöíéàíûí ìöòÿðÿããè
ãöââÿëÿðè, èúòèìàè, ñèéàñè, åëì âÿ ìÿäÿíèééÿò õàäèìëÿðè
ñîéãûðûìû úèíàéÿòëÿðèíÿ éîë à÷àí åòíèê, èðãè âÿ äèíè äþçöìñöçëöéÿ, äöøìÿí÷èëèê éàðàäàí áöòöí ùàëëàðà ãàðøû ãÿòèééÿòëÿ ìöáàðèçÿ àïàðìàëûäûðëàð. Áó ñàùÿäÿ àòûëìàëû îëàí ÿí
ìöùöì àääûìëàðäàí áèðè äÿ òàðèõè éàääàøûí òÿçÿëÿíìÿñè,
óçóí èëëÿð ýèçëè ñàõëàíûëàí, öçÿðèíÿ ãàäàüà ãîéóëìóø ùÿãèãÿòëÿðèí à÷ûëìàñû, òÿùðèô åäèëìèø òàðèõè ùàäèñÿëÿðÿ îáéåêòèâ
åëìè ãèéìÿòèí âåðèëìÿñè îëà áèëÿð.
Øöáùÿ éîõäóð êè, äöíéàíûí ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèíäÿí òÿäãèãàò÷ûëàðûí ãàòûëäûüû áó áåéíÿëõàëã åëìè êîíôðàíñ ìàðàãëû
ìÿðóçÿ âÿ ÷ûõûøëàðëà, ïðîáëåìèí àéðû-àéðû àñïåêòëÿðèíÿ äàèð ãèéìÿòëè ôàêòëàðûí òÿãäèìàòû èëÿ éàääà ãàëàúàãäûð. ßìèíÿì êè, ýÿëÿúÿê àðàøäûðìàëàðûíûç äà òöðê-ìöñÿëìàí õàëãëàðûíûí øàíëû êå÷ìèøèíèí ôàúèÿëè ìÿãàìëàðûíà èøûã ñàëìàüà
âÿ òàðèõèäÿí èáðÿò äÿðñè ýþòöðìÿéÿ õèäìÿò åäÿúÿêäèð. Áó
íÿúèá ôÿàëèééÿòèíèçäÿ Ñèçÿ óüóðëàð àðçóëàéûðàì”.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Åëìàí Ñèðàú îüëó Ðöñòÿìîâóí
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ìÿðêÿçè Áàíêûíûí ñÿäðè òÿéèí åäèëìÿñè ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ èíøààò èø÷èëÿðèíÿ ôÿõðè àäëàðûí âåðèëìÿñè ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
Áàõ ñÿh. 2
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ èíøààò èø÷èëÿðèíèí “Òÿðÿããè” ìåäàëû
èëÿ òÿëòèô åäèëìÿñè ùàããûíäà Ñÿðÿíúàì èìçàëàéûá.
2
www.yeniazerbaycan.com
10 àïðåë 2015-úè èë, úöìÿ / ¹ 062 (4461)
Àçÿðáàéúàí äöíéàäà ùå÷ êèìäÿí àñûëû
îëìàéàí ìöñòÿãèë ñèéàñÿò ùÿéàòà êå÷èðèð
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ: Ìöñòÿãèëëèê áèçèì ö÷öí ÿí áþéöê ñÿðâÿòäèð, ÿí áþéöê äÿéÿðäèð
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàí ùàçûðäà þç èíêèøàôûíà ýþðÿ ðåýèîíóí ëèäåð
äþâëÿòèäèð. ßñàñû õàëãûìûçûí Öìóììèëëè
ëèäåðè Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí
âÿ ñîí 11 èëäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí
àðäûúûëëûãëà äàâàì åòäèðäèéè ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ èãòèñàäè ïîòåíñèàëûíû, ìàëèééÿ èìêàíëàðûíû ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ àðòûðàí,
äàõèëäÿ ìþùêÿì âÿòÿíäàø ùÿìðÿéëèéèíÿ
íàèë îëàí þëêÿìèç, åéíè çàìàíäà, áåéíÿëõàëã áèðëèéèí àïàðûúû àêòîðëàðûíäàí áèðèíÿ ÷åâðèëèá. Éÿíè áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí
èíêèøàôû åëÿ áèð éöêñÿê ñÿâèééÿéÿ ÷àòûá
êè, ðåýèîíäà èñòÿíèëÿí ëàéèùÿíèí ùÿéàòà
âÿñèãÿ àëìàñûíäà þëêÿìèçèí òÿøÿááöñëÿðè âÿ èøòèðàêû ùÿëëåäèúè ðîë îéíàéûð, ùÿì÷èíèí, ðåñïóáëèêàìûç áóíäàí ñîíðà îíèëëèêëÿð áîéó Àâðîïàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíÿ ùåñàáëàíàí éåíè ðåýèîíàë âÿ ãëîáàë
ÿùÿìèééÿòëè åíåðæè õÿðèòÿñèíèí ôîðìàëàøìàñûíäà àïàðûúû ìþâãåéÿ ìàëèêäèð.
Òÿáèè êè, Àçÿðáàéúàí ãëîáàë ìèãéàñäà þëêÿìèçÿ áþéöê èíàì ãàçàíäûðàí, òÿñèð èìêàíëàðûíû àðòûðàí áåëÿ éöêñÿê èíêèøàô ìÿðùÿëÿñèíÿ ìöñòÿãèëëèê èëëÿðèíäÿ ÷àòûá. ßñðëÿð áîéó õàëãûìûç áàøãà äþâëÿòëÿðèí, èìïåðèéàëàðûí òÿðêèáèíäÿ éàøàéûá,
ìÿìëÿêÿòèìèçèí ñÿðâÿòëÿðè òàëàíûá. Áó
ýöí èñÿ Àçÿðáàéúàí ìöñòÿãèë äþâëÿòäèð,
20 èëäÿí ÷îõäóð êè, õàëãûìûç þç òàëåéèíèí
ñàùèáèäèð. Áèð ñþçëÿ, ãûñà ìöñòÿãèëëèê òàðèõèíäÿ ÿëäÿ îëóíàí íàèëèééÿòëÿð Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí õîøáÿõòëèéèíèí ìÿùç ìöñòÿãèëëèêëÿ áàüëû îëäóüóíó áèð äàùà òÿñäèãëÿéèð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ Íîâðóç áàéðàìû ìöíàñèáÿòèëÿ êå÷èðèëÿí öìóìõàëã øÿíëèéèíäÿêè íèòãèíäÿ
ìöñòÿãèëëèéèìèçèí õàëãûìûç ö÷öí ÷îõ áþéöê äÿéÿð êÿñá åòäèéèíè õöñóñè âóðüóëàéûá: “Áèç ìöñòÿãèë ñèéàñÿò àïàðûðûã.
Ìöñòÿãèëëèê áèçèì ö÷öí ÿí áþéöê ñÿðâÿòäèð, ÿí áþéöê äÿéÿðäèð”.
Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèë
ñèéàñÿòè ìèëëè äÿéÿðëÿðÿ,
ÿíÿíÿëÿðÿ ÿñàñëàíûð
Áó áèð ôàêòäûð êè, ùÿð áèð þëêÿíèí ñîñèàëèãòèñàäè èíêèøàôûíû, ãëîáàë ðèñêëÿðÿ äàéàíûãëûëûüûíû øÿðòëÿíäèðÿí àìèëëÿð ñûðàñûíäà úÿìèééÿòèí ìîíîëèòëèéè ìöùöì éåð òóòóð. Òàðèõè òÿúðöáÿ äÿ ýþñòÿðèð êè, èäåîëîæè ùÿì-
ðÿéëèéÿ ìàëèê îëàí, èãòèäàð-õàëã áèðëèéè éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìèí åäèëÿí þëêÿëÿð ãàðøûéà ãîéóëàí áöòöí ùÿäÿôëÿðÿ ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ ÷àòûðëàð. Áó ìÿíàäà áöòöí äöíéàäà
éåíè èíêèøàô ìîäåëè êèìè ãÿáóë åäèëÿí
Àçÿðáàéúàíûí íöìóíÿñè äàùà õàðàêòåðèêäèð. Þëêÿìèçèí èíêèøàôûíû ôÿðãëÿíäèðÿí ÿñàñ
úÿùÿòëÿðäÿí áèðè îíäàí èáàðÿòäèð êè, Àçÿðáàéúàí èãòèäàðû ùå÷ âàõò ïîïóëèñò âÿäëÿðëÿ
÷ûõûø åòìèð âÿ äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ìöÿééÿíëÿøìÿñèíäÿ úÿìèééÿòäÿí ýÿëÿí ñèôàðèøëÿð
ÿñàñ ýþòöðöëöð. Þëêÿìèçäÿ ìÿãñÿäéþíëö
ñèéàñÿò ñàéÿñèíäÿ áÿðãÿðàð îëàí ìþùêÿì
èúòèìàè-ñèéàñè ñàáèòëèê, âÿòÿíäàø ùÿìðÿéëèéè ãëîáàë ðèñêëÿð âÿ êÿíàð ìÿíôè òÿñèðëÿð øÿðàèòèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí äöíéàéà íöìóíÿâè
èíêèøàô ìîäåëè òÿãäèì åòìÿñèíè øÿðòëÿíäèðÿí ÿñàñ ôàêòîð ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäèð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ñþçöýåäÿí íèòãèíäÿ þëêÿìèçèí áó ðåàëëûüûíà äèããÿò ÷ÿêÿðÿê áèëäèðèá: “Àçÿðáàéúàíäà èúòèìàè-ñèéàñè âÿçèééÿò ÷îõ ìöñáÿòäèð, õàëãëà èãòèäàð
àðàñûíäà áèðëèê ìþùêÿìäèð. Áèçèì èñëàùàòëàðûìûç, ñèéàñè àääûìëàðûìûç, áåéíÿëõàëã ñÿâèééÿäÿ àïàðäûüûìûç èøëÿð õàëã
òÿðÿôèíäÿí äÿñòÿêëÿíèð âÿ áóýöíêö
Àçÿðáàéúàí ðåàëëûãëàðû áóíó ýþñòÿðèð”.
Öìóìèééÿòëÿ, ñîí 11 èëäÿ þëêÿìèçäÿ
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè àëòûíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñÿòèí àíà õÿòòèíè
ìÿùç õÿëèãèëèê òÿøêèë åäèá. Éÿíè, ñîí 11
èëèí òÿúðöáÿñèíÿ äèããÿò éåòèðäèêäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí äàèì õàëãûí àðçó âÿ
èñòÿêëÿðè èëÿ öñò-öñòÿ äöøÿí âÿ ðåàëëûãëà
ñÿñëÿøÿí òÿøÿááöñëÿðëÿ ÷ûõûø åòäèéèíèí øàùèäè îëóðóã. Þëêÿìèçäÿ 2004-úö èëäÿí áÿðè óüóðëà èúðà åäèëÿí ðåýèîíëàðûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíà äàèð Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíûí ãÿáóë åäèëìÿñè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåòëÿðèíèí ìöÿééÿí åäèëìÿñèíäÿ õàëãûí èñòÿéèíè, úÿìèééÿòäÿí ýÿëÿí ñèôàðèøëÿðè ÿñàñ ýþòöðìÿñèíèí áàðèç íöìóíÿñèäèð. Ãåéä åäÿê êè,
Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíëàðûíûí ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôû èëÿ áàüëû Äþâëÿò ïðîãðàìëàðûíûí
ãÿáóë åäèëìÿñè òÿøÿááöñöíö Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ùÿëÿ 2003-úö èëäÿ ñå÷èúèëÿðëÿ
ýþðöøëÿðèíäÿ èðÿëè ñöðöá. Ïðàãìàòèê ñèéàñÿò÷è îëàí úÿíàá Èëùàì ßëèéåâ õàëãûí èíàìûíû ãàçàíàðàã Ïðåçèäåíò ñå÷èëäèêäÿí
ñîíðà þç âÿäèíÿ ñàäèã ãàëäû. Àðòûã 2004úö èëäÿí áÿðè þëêÿìèçäÿ Îíóí ðÿùáÿðëèéè
àëòûíäà óüóðëà ðåàëëàøäûðûëàí ðåýèîíëàðûí
ñîñèàë-èãòèñàäè èíêèøàôûíà äàèð Äþâëÿò
ïðîãðàìëàðû ñàéÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí áöòöí áþëýÿëÿðè èãòèñàäè ýöú àìèëèíÿ ÷åâðèëèá.
Þç íþâáÿñèíäÿ, ãûñà ìöääÿòäÿ ÿùàëèíèí ìÿøüóëëóã ïðîáëåìèíèí ùÿëëèíÿ íàèë
îëóíìàñû þëêÿìèçäÿ úÿìèééÿòèí òÿëÿáàòûíûí âÿ èñòÿéèíèí äþâëÿò ñèéàñÿòèíäÿ ìöòëÿã íÿçÿðÿ àëûíìàñûíûí äàùà áèð èôàäÿñèäèð. Úÿìè 11 èë ÿðçèíäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà
èøñèçëèéèí 5 ôàèçÿäÿê àçàëìàñû Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí íåúÿ ïðàãìàòèê âÿ þç âÿäèíÿ ñàäèã ãàëàí ñèéàñÿò÷è îëäóüóíó áèð
äàùà òÿñäèãëÿéèð. Ãåéä åäÿê êè, 2004-úö
èëäÿí áÿðè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà 1 ìèëéîí 300
ìèíäÿí àðòûã éåíè èø éåðëÿðè à÷ûëûá êè, îíëàðûí äà áþéöê ÿêñÿðèééÿòè äàèìèäèð.
Þëêÿìèçäÿ äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ìèëëè
ìàðàãëàð, úÿìèééÿòèí òÿëÿáè âÿ èñòÿéè
ÿñàñûíäà ôîðìàëàøäûðûëäûüûíû òÿñäèãëÿéÿí
áåëÿ ìèñàëëàðûí ñàéû êèôàéÿò ãÿäÿð ÷îõäóð. Áöòöí áóíëàð èñÿ þëêÿ âÿòÿíäàøëàðûíäà Àçÿðáàéúàí èãòèäàðûíà, äþâëÿò áàø÷ûñûíà áþéöê èíàì éàðàäûð, úÿìèééÿòèìèçèí
ìîíîëèòëèéèíè òÿìèí åäèð.
Àçÿðáàéúàíûí ìöñòÿãèë äþâëÿò ñèéàñÿòè, ùÿì÷èíèí, ìèëëè äÿéÿðëÿðÿ, ÿíÿíÿëÿðÿ ÿñàñëàíûð. Áó àìèëè íÿçÿðÿ ÷àòäûðàí
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ äåéèá: “Áèçèì
ìöñòÿãèëëèéèìèç äÿ ìèëëè äÿéÿðëÿð, ÿíÿíÿëÿð öçÿðèíäÿ ãóðóëóáäóð”.
Âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿð êè, õàëãûìûç òàðèõèí ìöõòÿëèô äþíÿìëÿðèíäÿ òÿçéèãëÿðÿ ìÿðóç ãàëñà äà, þç ìèëëè êèìëèéè-
äà èíøà îëóíàí ìþùòÿøÿì Ùåéäÿð ìÿñúèäè èíàíúëû èíñàíëàðûí èñòèôàäÿñèíÿ âåðèëäè.
Áèð ñþçëÿ, þëêÿìèçäÿ äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí úÿìèééÿòèí èñòÿéè íÿçÿðÿ àëûíàðàã äèíè àáèäÿëÿðèí áÿðïàñûíà, ùÿì÷èíèí, éåíè ìÿñúèäëÿðèí èíøàñûíà áþéöê äèããÿò ýþñòÿðèëèð.
Ðåñïóáëèêàìûç áåéíÿëõàëã
ìöíàñèáÿòëÿðäÿ
ÿäàëÿòèí, áöòöí þëêÿëÿðëÿ
áÿðàáÿðùöãóãëó, ìåùðèáàí
ìöíàñèáÿòëÿðèí òÿðÿôäàðûäûð
Ìÿëóìäóð êè, Àçÿðáàéúàí ðåýèîíäà
Åðìÿíèñòàíûí òÿùëöêÿñèçëèéè ïîçìàñûíäàí, òÿúàâöçêàð ñåïàðàòèçì ñèéàñÿòèíäÿí ÿçèééÿò ÷ÿêÿí þëêÿäèð. Ðåñïóáëèêàìûç þòÿí ÿñðèí 80-úè èëëÿðèíèí ñîíëàðûíäàí
90-úû èëëÿðèíèí ÿââÿëëÿðèíäÿí åòèáàðÿí Åðìÿíèñòàíûí äþâëÿò ñÿâèééÿñèíäÿ äÿñòÿêëÿíÿí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíÿ ìÿðóç ãàëûá.
Áó ñèéàñÿò íÿòèúÿñèíäÿ òàðèõè Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíèí 20 ôàèçè åðìÿíè ñèëàùëû
áèðëÿøìÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí èøüàë åäèëèá. Åð-
ìÿíèñòàíûí òÿúàâöçêàð ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ 1 ìèëéîíäàí àðòûã àçÿðáàéúàíëû
Äàüëûã Ãàðàáàüäàêû âÿ îðà áèòèøèê 7 ðàéîíäàêû åâ-åøèêëÿðèíäÿí äèäÿðýèí ñàëûíûá. Ôàêòëàðäàí äà ýþðöíäöéö êèìè, áó
ýöí Åðìÿíèñòàíäàêû äèêòàòîð öñóë-èäàðÿñèíÿ ÿñàñëàíàí êðèìèíàë ðåæèì áåéíÿë-
õàëã âÿ ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèéÿ, ñàáèòëèéÿ
ÿí áþéöê òÿùëöêÿ ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åäèð.
Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòèíÿ
ìÿðóç ãàëàí Àçÿðáàéúàí ùåñàá åäèð êè,
ÿäàëÿò âÿ áåéíÿëõàëã ùöãóã ùÿð áèð þëêÿíèí ïðèîðèòåòè îëàðñà, éåð öçöíäÿ ýÿðýèíëèê,
òîããóøìà, ìöùàðèáÿëÿð, ãàí òþêöëìÿñè
äàùà àç îëàð. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ñþçöýåäÿí íèòãèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí ùÿéàòà
êå÷èðäèéè ñèéàñÿòèí ÿäàëÿò ïðèíñèïè öçÿðèíäÿ ãóðóëäóüóíà äèããÿò ÷ÿêÿðÿê âóðüóëàéûá: “Àçÿðáàéúàí áó ýöí áþëýÿíèí àïàðûúû þëêÿëÿðèíäÿí áèðèäèð âÿ áèçèì ñèéàñÿò ÿäàëÿòëè ñèéàñÿòäèð. Áèç áöòöí þëêÿëÿðëÿ áÿðàáÿðùöãóãëó, ãîíøóëàðëà ìåùðèáàí ìöíàñèáÿòëÿðèí òÿðÿôäàðûéûã”.
Òÿÿññöô äîüóðàí ùàë îäóð êè, äöíéàíûí ìöõòÿëèô ðåýèîíëàðûíäà àëîâëàíàí ìöíàãèøÿëÿðÿ éàíàøìàëàðäà åéíè ïðèíñèïëÿð,
åéíè éàíàøìàëàð òÿòáèã îëóíìóð, áèð ñûðà
ùàëëàðäà èêèëè ñòàíäàðòëàð ÿñàñ ýþòöðöëöð.
Àçÿðáàéúàí áåëÿ èêèëè ñòàíäàðòëàðäàí éàíàøìàíû öçëÿøäèéè Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëèíÿ ìöíàñèáÿòäÿ þç öçÿðèíäÿ ùèññ åäèð. Äöíéàíûí ÿí íöôóçëó òÿøêèëà-
äþâëÿòè äöíéàíûí ÿêñÿð þëêÿëÿðè âÿ áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà õîø íèééÿòÿ ÿñàñëàíàí ÿëàãÿëÿð ãóðìàüà ìöâÿôôÿã îëóá.
Ðåñïóáëèêàìûçûí Àâðîïà Øóðàñûíûí Íàçèðëÿð Êîìèòÿñèíäÿêè óüóðëà êå÷ÿí ñÿäðëèéè áèð ìöääÿò þíúÿ áàøà ÷àòûá. Þëêÿìèç
2001-úè èëäÿí Àâðîïà Øóðàñûíäà òÿìñèë
îëóíóð. Ñþçöýåäÿí ãóðóìà öçâëöê þëêÿìèçè Àâðîïà èëÿ éàõûíëàøäûðûá âÿ ìöòÿðÿããè Àâðîïà äÿéÿðëÿðèíèí þëêÿìèçäÿ òÿøâèã
îëóíìàñûíà èìêàí éàðàäûá. Ùàçûðäà
“Àçÿðáàéúàí áó ýöí áþëýÿíèí àïàðûúû þëêÿëÿðèíäÿí áèðèäèð âÿ áèçèì
ñèéàñÿò ÿäàëÿòëè ñèéàñÿòäèð. Áèç áöòöí þëêÿëÿðëÿ áÿðàáÿðùöãóãëó, ãîíøóëàðëà ìåùðèáàí ìöíàñèáÿòëÿðèí òÿðÿôäàðûéûã”
áèðëèéèí ìþâãåéèíÿ ìÿùÿë ãîéìóð. ÁÌÒíèí âÿ äèýÿð áåéíÿëõàëã ãóðóìëàðûí ãÿðàðëàðû óçóí èëëÿðäèð êè, êàüûç öçÿðèíäÿ ãàëûá.
Ùàëáóêè, áåéíÿëõàëã áèðëèê áó êèìè ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëëèíäÿ èëê íþâáÿäÿ ÿäàëÿò ïðèíñèïèíäÿí, áåéíÿëõàëã ùöãóã íîðìàëàðûíäàí
÷ûõûø åòìÿëèäèð. Àâðîïàäà, Éàõûí Øÿðãäÿ
“Ùÿð éåðäÿ ÿäàëÿò îëìàëûäûð - úÿìèééÿòäÿ, àèëÿäÿ, áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿðäÿ. ßäàëÿò ïîçóëäóãäà ùÿð øåé ïîçóëóð, èíàì ïîçóëóð”
“ßýÿð êèìñÿ ùåñàá åäèð êè, Àçÿðáàéúàíû íÿéÿ èñÿ òÿùðèê åòìÿê, ñþâã
åòìÿê, ìÿúáóð åòìÿê ìöìêöíäöð, ñÿùâ åäèð âÿ áó ñÿùâ ñèéàñÿòèíäÿí ÿë
÷ÿêìÿëèäèð. Ñîí èëëÿðèí òàðèõè áóíó ýþñòÿðèð. Áèç þç éîëóìóçëà ýåäèðèê. Áó
éîë òÿðÿããè, èíêèøàô éîëóäóð. Áó éîë àçàäëûã-ìöñòÿãèëëèê éîëóäóð âÿ áèç áó
óüóðëàðû áó éîëäà ÿëäÿ åòìèøèê”
íè, ÿíÿíÿëÿðèíè, äèëèíè ãîðóéóá ñàõëàìàüà ìöâÿôôÿã îëóá, ÿäÿáèééàòûíû, ìÿäÿíèééÿòèíè äàèì çÿíýèíëÿøäèðèá. Àçÿðáàéúàíäà ÿñðëÿð áîéó Íîâðóç âÿ äèýÿð ìèëëèäèíè áàéðàìëàð ãåéä îëóíóá. Ìöñòÿãèëëèê
èëëÿðèíäÿ èñÿ ìèëëè ìÿäÿíèééÿòèìèç, òàðèõ
áîéó áèçè õàëã êèìè éàøàäàí ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèìèç õöñóñè äþâëÿò ãàéüûñû èëÿ ÿùàòÿ îëóíóá. Ùàçûðäà þëêÿìèçäÿ èíñàíëàðûí
ÿçèç òóòäóãëàðû áöòöí áàéðàìëàð äþâëÿò
ñÿâèééÿñèíäÿ ãåéä åäèëèð.
Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò-äèí ìöíàñèáÿòëÿðèíèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ ãóðóëäóüóíó õöñóñè âóðüóëàìàã ýÿðÿêäèð. Ñîí 11 èë ÿðçèíäÿ ðåñïóáëèêàìûçäà 250-éÿ éàõûí ìÿñúèä
òèêèëèá âÿ éàõóä òÿìèð åäèëèá. Õàëãûìûç
ö÷öí ÷îõ áþéöê äÿéÿð êÿñá åäÿí Áèáèùåéáÿò, Òÿçÿïèð, ßæäÿðáÿé, 743-úö èëäÿ òèêèëìèø Øàìàõû ìÿñúèäè éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ òÿìèð-áÿðïà èøëÿðè àïàðûëäûãäàí ñîíðà èíàíúëû èíñàíëàðûí èñòèôàäÿñèíÿ âåðèëèá. Ùàçûðäà
Ýÿíúÿäÿêè Èìàìçàäÿ äèíè, òàðèõè, ìÿäÿíè
ìÿðêÿçèíäÿ äÿ áåëÿ òÿìèð-áÿðïà èøëÿðè ùÿéàòà êå÷èðèëèð. Áó éàõûíëàðäà èñÿ äþâëÿò âÿñàèòè ùåñàáûíà Áàêûíûí Áèíÿãÿäè ðàéîíóí-
òû îëàí ÁÌÒ-íèí Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñû åðìÿíè ãîøóíëàðûíûí Àçÿðáàéúàí ÿðàçèëÿðèíäÿí äÿðùàë âÿ ãåéä-øÿðòñèç ÷ûõàðûëìàñûíû
òÿëÿá åäÿí äþðä ãÿòíàìÿ ãÿáóë åäèá. Åéíè çàìàíäà, ÀÒßÒ, Àâðîïà Øóðàñûíûí
Ïàðëàìåíò Àññàìáëåéàñû, Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòû âÿ äèýÿð áåéíÿëõàëã ãóðóìëàð îõøàð ãÿðàðëàð ãÿáóë åäèáëÿð. Äöíéàíûí ÿêñÿð þëêÿëÿðè Àçÿðáàéúàíûí ÿðàçè
áöòþâëöéöíö äÿñòÿêëÿéèð. Ëàêèí Åðìÿíèñòàí þçöíö úÿçàñûç ùèññ åäèð âÿ áåéíÿëõàëã
âÿ äöíéàíûí äèýÿð ðåýèîíëàðûíäà àéðû-àéðû
þëêÿëÿðèí òåððîð, ìöùàðèáÿ òÿùëöêÿëÿðè èëÿ
öçëÿøäèéè, õàëãëàðûí âÿ ìöõòÿëèô êîíôåíñèéàëàðûí ìèëëè, èðãè, äèíè äþçöìñöçëöéöí àúû
ôÿñàäëàðûíû þç òàëåëÿðèíäÿ ùèññ åòäèêëÿðè èíäèêè äþíÿìäÿ áåéíÿëõàëã áèðëèéèí þç ñÿéëÿðèíè áèðëÿøäèðìÿñè ÷îõ âàúèáäèð. Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâèí âóðüóëàäûüû êèìè, Àçÿðáàéúàí áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ ÿäàëÿòèí ïîçóëìàñûíà ãàðøû ìöáàðèçÿ àïàðûð: “Ùÿð éåðäÿ
ÿäàëÿò îëìàëûäûð - úÿìèééÿòäÿ, àèëÿäÿ,
áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿðäÿ. ßäàëÿò ïîçóëäóãäà ùÿð øåé ïîçóëóð, èíàì ïîçóëóð. Ñàíêè äöíéàäà éåíè áèð äÿéÿðëÿð
ñèñòåìè ôîðìàëàøûð. ßäàëÿò ÿâÿçèíÿ ãåéðè-ÿäàëÿòëè éàíàøìà, áÿðàáÿðëèê ÿâÿçèíÿ
ãåéðè-áÿðàáÿðëèê, äöçýöíëöê ÿâÿçèíÿ ðèéàêàðëûã, éàëàí. Áàõ, áèç áóíà ãàðøû ìöáàðèçÿ àïàðûðûã. ßëáÿòòÿ, Àçÿðáàéúàí
áþéöê äþâëÿò äåéèë, àììà áèçèì äÿ êèôàéÿò ãÿäÿð ýöúöìöç âàð êè, þç ñþçöìöçö äåéÿê, áþëýÿäÿ âÿ ãèòÿäÿ ýåäÿí
ïðîñåñëÿðÿ òÿñèð åäÿê”.
Àçÿðáàéúàí ùå÷ áèð
þëêÿ ãàðøûñûíäà
þùäÿëèê ýþòöðìÿéèá
Ìöñòÿãèëëèéèíèí èëê èëëÿðèíäÿ ýÿíú
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíèí ãàðøûñûíäà äóðàí
ÿñàñ ïðèîðèòåòëÿð ñûðàñûíäà þëêÿíèí äþâëÿò÷èëèéèíèí, ñóâåðåíëèéèíèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, ñèéàñè òÿñèñàòëàð ãóðóëìàñû, ðåýèîíàë âÿ ãëîáàë ìèãéàñëû òÿøêèëàòëàðëà ÿëàãÿëÿð éàðàäûëìàñû ìöùöì éåð òóòóðäó. Áó
ýöí ÿìèíëèêëÿ äåìÿê ìöìêöíäöð êè,
ìöñòÿãèëëèéèíèí èëê èëëÿðèíäÿ áèð ñûðà úèääè
äàõèëè âÿ õàðèúè ÷ÿòèíëèêëÿðëÿ öçëÿøÿí Àçÿðáàéúàí ãûñà ìöääÿòäÿ ñèéàñè ñàùÿäÿ
ãàðøûéà ãîéäóüó ÿñàñ ùÿäÿôëÿðÿ ÷àòìàüà íàèë îëóá. Ùàçûðäà ýÿíú Àçÿðáàéúàí
Àçÿðáàéúàíûí ñèéàñè ñèñòåìè ÿêñÿð Àâðîïà þëêÿëÿðèíèí ñèéàñè ñèñòåìè èëÿ îõøàðëûã
òÿøêèë åäèð. Ðåñïóáëèêàìûçûí äöíéà þëêÿëÿðè èëÿ ÿìÿêäàøëûüûí äÿðèíëÿøìÿñèíÿ âåðäèéè òþùôÿëÿð, åëÿúÿ äÿ ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà öçÿðèíÿ äöøÿí þùäÿëèêëÿðè ëàéèãèíúÿ éåðèíÿ éåòèðìÿñè ãëîáàë
ìèãéàñà Àçÿðáàéúàíûí íöôóçóíó ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ àðòûðûá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí ãåéä åòäèéè êèìè, Àçÿðáàéúàí áó ýöí äöíéà ö÷öí ÿùÿìèééÿòëè þëêÿéÿ ÷åâðèëèá. Ãûñà ìöñòÿãèëëèê òàðèõèíäÿ
155 þëêÿíèí äÿñòÿéèíè ãàçàíàðàã ÁÌÒ
Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí 2012-1013-úö èëëÿðäÿ ãåéðè-äàèìè öçâö ñå÷èëìÿñè áóíóí
ïàðëàã òÿçàùöðöäöð. Þëêÿìèç ÁÌÒ ÒØ-éÿ
ãåéðè-äàèìè öçâëöéö äþâðöíäÿ èêè äÿôÿ
ãóðóìà óüóðëà ñÿäðëèê åäèá.
Àçÿðáàéúàí èñòÿð ñîñèàë-èãòèñàäè ñèéàñÿò, èñòÿðñÿ äÿ áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð
ñàùÿñèíäÿ áöòöí óüóðëàðà ùå÷ êèìäÿí òÿìÿííà ýþçëÿìÿäÿí òÿêáàøûíà ÷àòûá. Éóõàðûäà âóðüóëàäûüûìûç êèìè, Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòè ãàðøûéà ãîéóëàí ùÿäÿôëÿðÿ ÷àòûëìàñûíäà, óüóðëàðûìûçûí ÿëäÿ îëóíìàñûíäà ýöúö, áàøëûúà äÿñòÿéè õàëãäàí, úÿìèééÿòäÿí àëûá. Ðåñïóáëèêàìûçûí ùÿð ùàíñû
áèð áåéíÿëõàëã òÿøêèëàò âÿ éàõóä õàðèúè
äþâëÿò ãàðøûñûíäà þùäÿëèéè éîõäóð. Áóíà
ýþðÿ äÿ, áó ýöí ùå÷ êèì þëêÿìèçëÿ äèêòàò
äèëè èëÿ äàíûøà áèëìÿç. Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ áóíó íÿçÿðÿ ÷àòäûðàðàã äåéèá:
“Áèç ùåñàá åäèðèê êè, äöíéàäà áþéöêêè÷èê þëêÿ àíëàéûøû îëìàìàëûäûð. Áöòöí
þëêÿëÿð áÿðàáÿð ùöãóãà ìàëèêäèð. Îíà
ýþðÿ áèç áöòöí þëêÿëÿðëÿ þç ñèéàñÿòèìèçè áó ïðèíñèïëÿð ÿñàñûíäà ãóðóðóã. Ùå÷
áèð þëêÿ ãàðøûñûíäà þùäÿëèê ýþòöðìÿìèøèê âÿ áó, ìöìêöí äåéèë. Áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà êè, áèç öçâöê, î þùäÿëèêëÿðè áèç éåðèíÿ éåòèðèðèê, îíëàðà
ùþðìÿòëÿ éàíàøûðûã, âÿññàëàì. Áèçèì
áàøãà ùå÷ áèð þùäÿëèéèìèç éîõäóð.
ßýÿð êèìñÿ ùåñàá åäèð êè, Àçÿðáàéúàíû íÿéÿ èñÿ òÿùðèê åòìÿê, ñþâã åòìÿê,
ìÿúáóð åòìÿê ìöìêöíäöð, ñÿùâ åäèð
âÿ áó ñÿùâ ñèéàñÿòèíäÿí ÿë ÷ÿêìÿëèäèð.
Ñîí èëëÿðèí òàðèõè áóíó ýþñòÿðèð. Áèç þç
éîëóìóçëà ýåäèðèê. Áó éîë òÿðÿããè, èíêèøàô éîëóäóð. Áó éîë àçàäëûã-ìöñòÿãèëëèê éîëóäóð âÿ áèç áó óüóðëàðû áó éîëäà ÿëäÿ åòìèøèê”.
Ìöáàðèç ÀÁÄÓËËÀÉÅÂ
Ãóáàäà “Àçÿðáàéúàí âÿ Øÿðãè Àíàäîëóíóí òöðê-ìöñÿëìàí
ÿùàëèñèíèí ñîéãûðûìû” àäëû ÛÛ áåéíÿëõàëã åëìè êîíôðàíñ êå÷èðèëèð
Àïðåëèí 9-äà Ãóáà øÿùÿðèíäÿêè Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ “Àçÿðáàéúàí âÿ
Øÿðãè Àíàäîëóíóí òöðê-ìöñÿëìàí ÿùàëèñèíèí ñîéãûðûìû (1914-1920-úè èëëÿð)” àäëû
ÛÛ áåéíÿëõàëã åëìè êîíôðàíñ èøÿ áàøëàéûá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, ö÷ ýöí äàâàì åäÿúÿê áåéíÿëõàëã òÿäáèð Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ)
ðÿéàñÿò ùåéÿòè, ÀÌÅÀ-íûí À.À.Áàêûõàíîâ àäûíà Òàðèõ Èíñòèòóòó, Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñû Íàçèðëÿð Êàáèíåòè éàíûíäà Àòàòöðê Ìÿäÿíèééÿò, Äèë âÿ Òàðèõ Èäàðÿñè
Àòàòöðê Àðàøäûðìà Ìÿðêÿçè âÿ Ãóáà Øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ êå÷èðèëèð.
ßââÿëúÿ èøòèðàê÷ûëàð Ãóáà Ñîéãûðûìû
Ìåìîðèàë Êîìïëåêñèíè âÿ ÿðàçèäÿêè êöòëÿâè ìÿçàðëûüû çèéàðÿò åäèáëÿð.
Çèéàðÿò÷èëÿðÿ 2007-úè èëèí àïðåëèíäÿ
àøêàðëàíìûø Ãóáà êöòëÿâè ìÿçàðëûüû ùàããûíäà ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëèá. Áèëäèðèëèá êè,
êöòëÿâè ìÿçàðëûãäàí ÿêñÿðèééÿòè óøàã, ãàäûí âÿ ãîúàëàðà ìÿõñóñ îëàí 400-äÿí
÷îõ èíñàíûí ñöìöêëÿðè òàïûëûá. ÀÌÅÀ-íûí
Àðõåîëîýèéà âÿ Åòíîãðàôèéà Èíñòèòóòó òÿðÿôèíäÿí àïàðûëàí òÿäãèãàòëàð íÿòèúÿñèíäÿ
ìÿëóì îëóá êè, ìÿçàðëûãäà êöòëÿâè øÿêèëäÿ áàñäûðûëàíëàð þòÿí ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ
åðìÿíè ñèëàùëûëàðû òÿðÿôèíäÿí âÿùøèúÿñèíÿ
þëäöðöëÿí éåðëè ñàêèíëÿðäèð.
Äàùà ñîíðà çèéàðÿò÷èëÿð Àçÿðáàéúàí
Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí òÿøÿááöñö âÿ
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äÿñòÿéè èëÿ éàðàäûëàí Ãóáà Ñîéãûðûìû Ìåìîðèàë Êîìïëåêñè èëÿ òàíûø îëóáëàð. Ìÿëóìàò âåðèëèá êè,
êîìïëåêñäÿ ÕÕ ÿñðèí ÿââÿëëÿðèíäÿ Ãóáà
øÿùÿðèíèí ìöõòÿëèô ÿðàçèëÿðèíèí ýþðöíòöëÿðè, ìöõòÿëèô äþâðëÿðäÿ áóðàäà àïàðûëìûø òèêèíòè-ãóðóúóëóã èøëÿðè, ÿùàëèíèí ùÿéàò òÿðçè
ùàããûíäà ôîòîøÿêèëëÿð âàð. Áóðàäàêû õöñóñè áþëìÿäÿ Àçÿðáàéúàí Õàëã Úöìùóðèééÿòèíèí éàðàíìà òàðèõè, áóíóíëà áàüëû ìà-
ðàãëû ôîòîëàð äà éåð àëûá. Êîìïëåêñäÿ ãóðàøäûðûëàí ñåíñîð åêðàíëû ìîíèòîðäàêû õöñóñè õÿðèòÿäÿ åðìÿíèëÿðèí þòÿí ÿñðäÿ õàëãûìûçà ãàðøû ùÿéàòà êå÷èðäèêëÿðè ñîéãûðûìëàðû áàðÿäÿ áèð íå÷ÿ äèëäÿ ìÿëóìàò ÿëäÿ åòìÿê ìöìêöíäöð. Áóðàäà àçÿðáàéúàíëûëàðà ãàðøû ùÿéàòà êå÷èðèëìèø ñîéãûðûìû ñèéàñÿòèíèí èôøà îëóíàðàã äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ
Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí ýþðäöéö èøëÿðèí, èìçàëàäûüû ñÿðÿíúàìëàðûí íöìàéèø åòäèðèëäèéè ýóøÿ äÿ éàðàäûëûá.
Ãóáà Ñîéãûðûìû Ìåìîðèàë Êîìïëåêñè
èëÿ òàíûøëûãäàí ñîíðà çèéàðÿò÷èëÿð õàòèðÿ
êèòàáûíà öðÿê ñþçëÿðèíè éàçûáëàð.
Ñîíðà áåéíÿëõàëã êîíôðàíñûí èøòèðàê÷ûëàðû Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àáèäÿñèíè çèéàðÿò åäÿðÿê, þíöíÿ ýöë äÿñòÿñè ãîéóáëàð.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ êå÷èðèëÿí
“Àçÿðáàéúàí âÿ Øÿðãè Àíàäîëóíóí òöðê-
ìöñÿëìàí ÿùàëèñèíèí ñîéãûðûìû (19141920-úè èëëÿð)” àäëû ÛÛ áåéíÿëõàëã åëìè êîíôðàíñäà ÿââÿëúÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ
äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò ìöøàâèðè, àêàäåìèê Êàìàë Àáäóëëàéåâ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðûíà
ìöðàúèÿòèíè îõóéóá (Ìöðàúèÿò ãÿçåòèí
áóýöíêö íþìðÿñèíäÿ äÿðú îëóíóð).
ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè, àêàäåìèê Àêèô
ßëèçàäÿ ÷ûõûøûíäà àðòûã èêèíúè äÿôÿ êå÷èðèëÿí áåéíÿëõàëã òÿäáèðèí òöðê-ìöñÿëìàí
ÿùàëèéÿ ãàðøû òþðÿäèëÿí ñîéãûðûìëàðûíûí òàíûäûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ àòûëàí ÿùÿìèééÿòëè àääûì îëäóüóíó áèëäèðèá. Î, ãåéä
åäèá êè, áåéíÿëõàëã åëìè êîíôðàíñäà
Àçÿðáàéúàí òàðèõ÷èëÿðè èëÿ éàíàøû, Òöðêèéÿ, Êèïð, Àëìàíèéà, Àëáàíèéà, Áîëãàðûñòàí, Ôðàíñà, Èðàí, Ãàçàõûñòàí, Þçáÿêèñòàí, Ýöðúöñòàí, Ïîëøà âÿ Ðóñèéàäàí òàðèõ÷è àëèìëÿð èøòèðàê åäèðëÿð. “Áó êèìè áåé-
íÿëõàëã òÿäáèðëÿðè
êå÷èðìÿêëÿ äöíéà
èúòèìàèééÿòèíèí
äèããÿòèíè Àçÿðáàéúàíäà âÿ Øÿðãè
Àíàäîëóäà òöðêìöñÿëìàí ÿùàëèéÿ
ãàðøû
òþðÿäèëÿí
ñîéãûðûìëàðûíà éþíÿëòìÿê èñòÿéèðèê.
Åðìÿíèëÿð îðòàäà
ùå÷ áèð ôàêò îëìàäàí áöòöí äöíéàéà
ñîéãûðûìûíà
ìÿðóç ãàëìàëàðû
áàðÿäÿ éàëàí ìÿëóìàòëàð éàéûðëàð. Àììà öçÿ ÷ûõàí òàðèõè ôàêòëàð áóíóí ÿêñèíè ñöáóò åòìÿêäÿäèð. Áèç åëì àäàìëàðû áó ôàêòëàðû àðàøäûðûá áåéíÿëõàëã àëÿìÿ ÷àòäûðìàëûéûã”, äåéÿ À.ßëèçàäÿ âóðüóëàéûá.
ÀÌÅÀ-íûí ïðåçèäåíòè äåéèá êè, åðìÿíèëÿð òÿðÿôèíäÿí õàëãûìûçûí áàøûíà ýÿòèðèëÿí ìöñèáÿòëÿðèí, ñîéãûðûìëàðûíûí äöíéà
èúòèìàèééÿòèíèí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðûëìàñû
ö÷öí ñîí èëëÿð õåéëè èøëÿð ýþðöëöá. Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí òÿøÿááöñö âÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí äÿñòÿéè èëÿ éàðàäûëàí Ãóáà Ñîéãûðûìû Ìåìîðèàë Êîìïëåêñè áó éþíäÿ àòûëàí îëäóãúà
ìöùöì àääûìäûð.
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèð ìöàâèíè ßðÿñòóí Ìåùäèéåâ ÷ûõûøûíäà áó êèìè òÿäáèðëÿðäÿ àïàðûëàí åëìè
ìöçàêèðÿëÿðèí éåíè òàðèõè ôàêòëàðûí öçÿ ÷ûõàðûëìàñûíà õèäìÿò åòäèéèíè âóðüóëàéûá.
Î, ãåéä åäèá êè, áåéíÿëõàëã êîíôðàíñëàð
ùÿì äÿ þëêÿëÿð àðàñûíäà ÿëàãÿëÿðèí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíäÿ áþéöê ðîë îéíàéûð.
Òàðèõè ùàäèñÿëÿðèí ìöçàêèðÿ îëóíìàñû åëìè, ùÿì äÿ ñèéàñè ÿùÿìèééÿò äàøûéûð. Òÿÿññöô êè, Àçÿðáàéúàí òàðèõèíèí àðàøäûðûëìàñûíäà õöñóñèëÿ êå÷ìèø ñîâåò äþíÿìèíäÿ áèð ñûðà áîøëóãëàð ìþâúóä îëóá. Ùÿòòà
áÿçè òàðèõè ùàäèñÿëÿðèí òÿäãèãèíÿ ãàäàüà
ãîéóëóá. Ìöñòÿãèëëèê ÿëäÿ åäèëäèêäÿí ñîíðà äåìîêðàòèêëÿøìÿ ïðîñåñè åëìäÿí äÿ
éàí êå÷ìÿéèá. 1997-úè èëäÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâ Àçÿðáàéúàíûí òàíûíìûø àëèìëÿðè èëÿ ýþðöøÿðÿê òàðèõèìèçèí éåíèäÿí, äàùà äîëüóí àðàøäûðûëìàñû ö÷öí
òàïøûðûãëàðûíû âåðèá. Ñîí èëëÿð þëêÿìèçäÿ
ìöòÿìàäè áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿð, ùóìàíèòàð ôîðóìëàð êå÷èðèëèð. Áó òÿäáèðëÿð Àçÿðáàéúàíûí ùàãã ñÿñèíèí äöíéàéà ÷àòäûðûëìàñûíäà ìöùöì ðîë îéíàéàúàã.
Äàùà ñîíðà ÀÌÅÀ-íûí À.À.Áàêûõàíîâ àäûíà Òàðèõ Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó
Éàãóá Ìàùìóäîâ, Òöðêèéÿ Ðåñïóáëèêàñû
Íàçèðëÿð Êàáèíåòè éàíûíäà Àòàòöðê Ìÿäÿíèééÿò, Äèë âÿ Òàðèõ Èäàðÿñè Àòàòöðê Àðàøäûðìà Ìÿðêÿçèíèí ðÿùáÿðè Ìåùìåò Àëè
Áåéùàí âÿ áàøãàëàðû ÷ûõûø åäÿðÿê, ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿí îëàí òàðèõ÷èëÿðèí áèðýÿ ñÿéè íÿòèúÿñèíäÿ ñîéãûðûìû ùàããûíäà ùÿãèãÿòëÿðèí òàì àéäûíëûüû èëÿ îðòàéà ÷ûõàðûëàúàüûíà öìèäâàð îëäóãëàðûíû áèëäèðèáëÿð.
Éöçäÿí ÷îõ òàíûíìûø àëèì âÿ ìöòÿõÿññèñèí, ðÿñìè ãîíàãëàðûí èøòèðàê åòäèéè
êîíôðàíñ èøèíè “Øèìàëè Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíäà òöðê-ìöñÿëìàí ÿùàëèéÿ ãàðøû
ñîéãûðûìëàðû (1914-1920-úè èëëÿð)” áþëìÿñè
öçðÿ äàâàì åòäèðèá.
3
www.yeniazerbaycan.com
10 àïðåë 2015-úè èë, úöìÿ / ¹ 062 (4461)
ßëè Ùÿñÿíîâ: Àâðàñèéà Èãòèñàäè Çèðâÿ òîïëàíòûñûíäà ìöçàêèðÿ
îëóíàí ìÿñÿëÿëÿð Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè ìàðàãëàðûíà óéüóíäóð
Õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè, Òöðêèéÿíèí
Ìÿðìÿðÿ Ãðóïó Ñòðàòåæè âÿ Ñîñèàë Àðàøäûðìàëàð Âÿãôèíèí òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ àïðåëèí
8-9-äà Èñòàíáóëäà ÕÂÛÛÛ Àâðàñèéà Èãòèñàäè
Çèðâÿ òîïëàíòûñû êå÷èðèëèá.
Ñàììèòäÿ èøòèðàê åäÿí Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí Èúòèìàè-ñèéàñè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ êþìÿê÷èñè ßëè Ùÿñÿíîâ éåðëè âÿ õàðèúè æóðíàëèñòëÿðÿ ìöñàùèáÿñèíäÿ Çèðâÿ òîïëàíòûñûíûí ÿùÿìèééÿòè
áàðÿäÿ ìöëàùèçÿëÿðèíè ñþéëÿéèá. ßëè Ùÿñÿíîâ áèëäèðèá êè, ìöàñèð ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíûí òÿìÿëè Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí éåíè íåôò âÿ
ðåýèîíàë èíêèøàô ñòðàòåýèéàñûíû Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ óüóðëà äàâàì åòäèðèð âÿ áó ñèéàñÿò Àâðàñèéà ìÿêàíûíäà íÿèíêè Àçÿðáàéúàíûí, î úöìëÿäÿí
äèýÿð ãîíøó þëêÿëÿðèí èãòèñàäè ìàðàãëàðûíà úàâàá âåðèð. Áó ýöí óüóðëà
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí Áàêû-Òáèëèñè-Úåéùàí íåôò âÿ Áàêû-Òáèëèñè-ßðçóðóì
ãàç êÿìÿðëÿðèíèí áÿùðÿëÿðèíè ùÿì
Àçÿðáàéúàí õàëãû, ùÿì äÿ ðåýèîíóí
äèýÿð þëêÿëÿðèíèí õàëãëàðû þç ùÿéàòëàðûíäà ùèññ åäèðëÿð. Òåçëèêëÿ èñòèôàäÿéÿ
âåðìÿéÿ ùàçûðëàøäûüûìûç Áàêû-Òáèëèñè-Ãàðñ äÿìèð éîëó, åëÿúÿ äÿ Àçÿðáàéúàíûí ëèäåðëèéè èëÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí
“Ñàùäÿíèç 2” ëàéèùÿñè âÿ “Úÿíóá”
ãàç äÿùëèçè ö÷öíúö ìèíèëëèêäÿ ãèòÿíèí
åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíèí òÿìèíèíäÿ ùÿëëåäèúè àìèë êèìè ÷ûõûø åäÿúÿê. Þëêÿìèçèí
òÿøÿááöñö èëÿ ðåàëëàøäûðûëàí áåéíÿëõàëã
Øÿðã-Ãÿðá íÿãëèééàò-êîììóíèêàñèéà
äÿùëèçëÿðè áþëýÿ âÿ äöíéà þëêÿëÿðèíÿ áó
ñàùÿäÿ ÿëàâÿ öñòöíëöêëÿð ãàçàíäûðìàãëà
éàíàøû, Àçÿðáàéúàíûí ðåýèîíäàêû ýåîñèéàñè ÷ÿêèñèíè äÿ õöñóñè àðòûðûð. Áó ëàéèùÿëÿð ùÿì äÿ áåéíÿëõàëã éöê äàøûíìàëàðûíäàêû ñÿìÿðÿëèëèéèí òÿìèí åäèëìÿñèíäÿ
ìöùöì ðîë îéíàéûð.
Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿñìèñè áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí þçöíöí òÿáèè
ìèíåðàë åùòèéàòëàðûíäàí ñÿìÿðÿëè èñòèôàäÿ
åòìÿêëÿ ùÿì ðåñïóáëèêàìûçûí, ùÿì äÿ
ðåýèîí þëêÿëÿðèíèí èíêèøàôûíà, õàëãëàðûí ðèôàù ùàëûíûí éöêñÿëìÿñèíÿ þç ìöùöì òþùôÿëÿðèíè âåðèð. Áó ìÿíàäà ðåýèîíàë ìöñòÿâèäÿ òÿøêèë îëóíàí áó úöð ñàììèò âÿ
êîíôðàíñëàðäà, äèýÿð áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðäÿ õàðèúè ìöòÿõÿññèñëÿðëÿ áèçèì ðÿñìèëÿðèí ôèêèð âÿ ìöëàùèçÿëÿðèíè áþëöøìÿñèíÿ,
òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñèíÿ õöñóñè þíÿì âåðèðèê. Èñòàíáóëäà êå÷èðèëÿí íþâáÿòè Àâðàñèéà Èãòèñàäè Çèðâÿñèíäÿ ìöçàêèðÿ îëóíàí
ìÿñÿëÿëÿð äÿ Àçÿðáàéúàíûí ùÿì ìèëëè èíêèøàô ñòðàòåýèéàñûíû, ùÿì äÿ ðåýèîíàë
ìàðàãëàðûíû þçöíäÿ ÿêñ åòäèðèð. Çèðâÿ
òîïëàíòûñûíäà àïàðûëàí ìöçàêèðÿëÿðäÿ, î
úöìëÿäÿí êå÷èðèëÿí èêèòÿðÿôëè ýþðöøëÿðäÿ
áèç Àçÿðáàéúàíûí ìþâãåëÿðèíè ÷àòäûðìàãëà éàíàøû, áèðýÿ ôÿàëèééÿòèí áÿçè öñòöí òÿðÿôëÿðèíè äÿ ýöíäÿìÿ ýÿòèðäèê. Åéíè
çàìàíäà, áèç Àçÿðáàéúàí òîðïàãëàðûíûí
áèð ùèññÿñèíèí òÿúàâöçêàð Åðìÿíèñòàí òÿðÿôèíäÿí èøüàë åäèëìÿñè ôàêòûíû âÿ õàëãûìûçà ãàðøû ùÿéàòà êå÷èðèëÿí åòíèê òÿìèçëÿìÿ ñèéàñÿòèíèí àüûð íÿòèúÿëÿðèíè òÿäáèð
èøòèðàê÷ûëàðûíûí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðäûã. Öìóìèééÿòëÿ, Çèðâÿ òîïëàíòûñûíäà áèç Àçÿðáàéúàíûí áöòöí äþâëÿòëÿðëÿ áÿðàáÿðùöãóãëó, ãàðøûëûãëû ôàéäàëû ìöíàñèáÿòëÿðèíèí
ÿñàñ èñòèãàìÿòëÿðèíè òÿìñèë îëóíàí áöòöí
íöìàéÿíäÿ ùåéÿòëÿðèíÿ ÷àòäûðäûã âÿ îíëàðëà ñÿìÿðÿëè ìöçàêèðÿëÿð àïàðäûã.
ÕÂÛÛÛ Àâðàñèéà Èãòèñàäè Çèðâÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí
èãòèñàäè ëàéèùÿëÿðèíäÿí áÿùñ îëóíóá
Õÿáÿð âåðäèéèìèç êèìè, Èñòàíáóëäà ÕÂÛÛÛ Àâðàñèéà Èãòèñàäè Çèðâÿñè êå÷èðèëèð.
Ðÿñìè à÷ûëûøäàí ñîíðà Çèðâÿ “Èïÿê
éîëó: èãòèñàäèééàò, åíåðæè âÿ éöêñÿê
òåõíîëîýèéàëàð” âÿ “Èãòèñàäèééàò âÿ
äåìîêðàòèê ÿëàãÿëÿð, úÿìèééÿòäÿêè
ãåéðè-áÿðàáÿðëèê” ìþâçóëàðû öçðÿ àéðûàéðû áþëìÿëÿðäÿ äàâàì åòäèðèëèá.
“Èïÿê éîëó: èãòèñàäèééàò, åíåðæè âÿ
éöêñÿê òåõíîëîýèéàëàð” áþëìÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàíûí åíåðýåòèêà íàçèðè Íàòèã
ßëèéåâ, ×åõèéàíûí òèúàðÿò âÿ ñÿíàéå
íàçèðè Æàí Ìëàäåê, Àâñòðèéàíûí êå÷ìèø
Áàø íàçèðè Åðùàðä Áóñåê, “Èãòèñàäèééàò âÿ
äåìîêðàòèê ÿëàãÿëÿð, úÿìèééÿòäÿêè ãåéðèáÿðàáÿðëèê” ìþâçóíà àèä áþëìÿäÿ èñÿ ïðî-
ôåññîðëàð Åìðå Àëêûí, Íèëöôåð Íàðëû, Ýóëàçàò Òóåðõóí âÿ áàøãàëàðû ÷ûõûø åäèáëÿð.
×ûõûøëàðäà Àçÿðáàéúàíûí êàðáîùèäðîýåí åùòèéàòëàðûíûí èøëÿíèëìÿñè âÿ Ãÿðá èñòè-
ãàìÿòèíäÿ íÿãëè, ãÿäèì Èïÿê Éîëóíóí
áÿðïà îëóíìàñûíûí Àâðàñèéà ìÿêàíûíà ìöñáÿò òÿñèðè, áó äÿùëèç ÿòðàôûíäà
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äèýÿð ëàéèùÿëÿðèí ñÿìÿðÿëèëèéè, ÒÀÍÀÏ âÿ ÒÀÏ ëàéèùÿëÿðèíèí äöíéàíûí åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéèíÿ
òÿñèð èìêàíëàðû, Àçÿðáàéúàí âÿ Òöðêèéÿíèí áèðýÿ ùÿéàòà êå÷èðäèêëÿðè ëàéèùÿëÿðèí ðåýèîíàë âÿ áåéíÿëõàëã ìöùèòäÿêè éåðè âÿ ðîëó, èíêèøàô âÿ òÿðÿããèíèí
èíñàí ùàãëàðûíûí ãîðóíìàñû âÿ äåìîêðàòèê èíêèøàô ïðîñåñëÿðèíÿ ìöñáÿò
òÿñèðè ìÿñÿëÿëÿðèíäÿí áÿùñ îëóíóá.
Àçÿðáàéúàíûí èíêèøàô ñòðàòåýèéàñûíäàí éàðàíàí èãòèñàäè ëàéèùÿëÿð áàðÿäÿ
ìÿëóìàòëàð èøòèðàê÷ûëàð òÿðÿôèíäÿí ìàðàãëà ãàðøûëàíûá.
Èíñàí ùöãóãëàðû ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ áèðýÿ
èø÷è ãðóïóí íþâáÿòè èúëàñû îëóá
Àïðåëèí 9-äà èíñàí ùöãóãëàðû ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ áèðýÿ èø÷è
ãðóïóí íþâáÿòè èúëàñû êå÷èðèëèá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè,
Ìèëëè Ìÿúëèñäÿ êå÷èðèëÿí èúëàñäà
èø÷è ãðóïóí ùÿìñÿäðëÿðè - Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí
Ùöãóã ìöùàôèçÿ îðãàíëàðû èëÿ
èø øþáÿñèíèí ìöäèðè Ôóàä
ßëÿñýÿðîâ, Ìèëëè Ìÿúëèñèí Áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð âÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿëàãÿëÿð êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ñÿìÿä Ñåéèäîâ, ãðóïóí öçâëÿðè, î úöìëÿäÿí äåïóòàòëàð, ßäëèééÿ Íàçèðëèéèíèí, ïðîêóðîðëóüóí íöìàéÿíäÿëÿðè,
ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðûíûí òÿìñèë÷èëÿðè
èøòèðàê åäèáëÿð.
Ñÿìÿä Ñåéèäîâ ãðóïóí êå÷ÿí èëèí
îêòéàáðûíäà êå÷èðèëìèø èúëàñûíäàí þòÿí
àëòû àéäàêû ôÿàëèééÿòèíèí òÿùëèë îëóíàúàüûíû, ïåðñïåêòèâëÿðèí ìöçàêèðÿ åäèëÿúÿéèíè
áèëäèðèá. Î, èø÷è ãðóïóí èíñàí ùàãëàðû èëÿ
áàüëû ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ àëòû àéäà ñÿìÿðÿëè ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéèíè
âóðüóëàéûá. Ñÿìÿä Ñåéèäîâ èø÷è ãðóïà
äàõèë îëàí ãåéðè-äþâëÿò òÿøêèëàòëàðûíûí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí èíñàí ùàãëàðû èëÿ áàüëû
äàèì õöñóñè ôÿàëëûã ýþñòÿðäèêëÿðèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðàðàã, áó áàõûìäàí ãðóïóí
êàòèáëèéèíÿ ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí øþáÿ
ìöäèðè Ôóàä ßëÿñýÿðîâ áèëäèðèá êè, èø÷è
ãðóïóí áèð íå÷ÿ èúëàñûíûí êå÷èðèëìÿñèíÿ
áàõìàéàðàã, îíóí öçâëÿðè äàèì ãàðøûëûãëû ÿëàãÿäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèá, èíôîðìàñèéà
ìöáàäèëÿñè àïàðûá, îðòàéà ÷ûõàí ìÿñÿëÿëÿðèí ùÿëëè èëÿ áàüëû ìöâàôèã àääûìëàð àòûáëàð. Ãðóïóí ÿôâ êîìèññèéàñû èëÿ äÿ ñûõ
ÿëàãÿäÿ èøëÿäèéèíè áèëäèðÿí øþáÿ ìöäèðè
ãåéä åäèá êè, êîìèññèéàäà ãàëäûðûëàí ìÿñÿëÿëÿð ìöñáÿò ùÿëëèíè òàïûá. Öìóìèééÿòëÿ, áó ÿìÿêäàøëûã íÿòèúÿñèíäÿ þòÿí àëòû
àéäà 15 ìÿùáóñ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí ñÿðÿíúàìëàðû ÿñàñûíäà àçàäëûüà áóðàõûëûá. Ôóàä ßëÿñýÿðîâ
áó èñòèãàìÿòäÿ ôÿàëèééÿòèí äàâàì åòäèéèíè, ìöâàôèã ìåìîðàíäóìóí ìöääÿàëàðûíà ÿìÿë îëóíäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Áó ìÿñÿëÿëÿðÿ ùóìàíèçì ïðèíñèïëÿðèíäÿí éàíàøûëäûüûíû ãåéä åäÿí Ïðåçèäåíò Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí ðÿñìèñè áèëäèðèá
êè, áèç ãðóïóí ôÿàëèééÿòèíèí äàùà ñÿìÿðÿëè îëìàñûíà ÷àëûøûðûã. Èø÷è ãðóïóí àëòû
àéëûã ôÿàëèééÿòèíè ìöñáÿò ãèéìÿòëÿíäèðÿí
ùÿìñÿäð Àâðîïà Øóðàñû áàø êàòèáèíèí
ãðóïäàêû õöñóñè íöìàéÿíäÿñè èëÿ äÿ ñÿìÿðÿëè ÿìÿêäàøëûüûí àïàðûëäûüûíû äèããÿòÿ
÷àòäûðûá. Ôóàä ßëÿñýÿðîâ Àâðîïà Øóðàñûíûí áàø êàòèáè Òîðáþðí Éàãëàíäûí èø÷è
ãðóïóí ôÿàëèééÿòèíè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðäèéèíè âóðüóëàéûá.
Àâðîïà Øóðàñû áàø êàòèáèíèí èø÷è
ãðóïäàêû õöñóñè íöìàéÿíäÿñè Àëåêñàíäð Ãåññåë ýþðöëÿí èøëÿðèí þíÿìèíè
âóðüóëàéàðàã áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòè áó ãðóïóí ôÿàëèééÿòèíäÿ ìàðàãëû-
äûð âÿ îíà áþéöê åòèìàä ýþñòÿðèð. Î, Àâðîïà Øóðàñû áàø êàòèáèíèí äÿ áó ãðóïóí ôÿàëèééÿòèíè éàõûíäàí èçëÿäèéèíè áèëäèðèá.
À.Ãåññåë ãðóïóí èíñàí ùöãóãëàðû èëÿ áàüëû ìöçàêèðÿéÿ ÷ûõàðäûüû ìÿñÿëÿëÿðèí õöñóñè àêòóàëëûã êÿñá åòäèéèíè âóðüóëàéûá. Î
äåéèá êè, èø÷è ãðóï ùÿì âÿòÿíäàø úÿìèééÿòèíèí öçâëÿðèíÿ,
ùÿì äÿ äþâëÿò ñòðóêòóðëàðûíûí
íöìàéÿíäÿëÿðèíÿ à÷ûã øÿêèëäÿ, ãàðøûëûãëû ùþðìÿò øÿðàèòèíäÿ úÿìèééÿò
ãàðøûñûíäà äóðàí áèð ñûðà ìÿñÿëÿëÿðèí
ùÿëëèíè òàïìàüà êþìÿê åäèð. Áó, ÷îõ âàúèá ìÿãàìäûð. Ñèçèí áèðýÿ èøèíèç îíó
ýþñòÿðèð êè, Àçÿðáàéúàí Àâðîïà äÿéÿðëÿðèíÿ ñàäèãäèð. Áèç áó ãðóïà ùÿð úöð äÿñòÿê âåðìÿéÿ ùàçûðûã.
Ãðóïóí öçâö, Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû
×èíýèç Ãÿíèçàäÿ áóíäàí ÿââÿëêè èúëàñäà
ãàëäûðûëàí ìÿñÿëÿëÿðèí ùÿëëèíè òàïäûüûíû
âóðüóëàéàðàã, ýþñòÿðäèéè éöêñÿê ùóìàíèçìÿ ýþðÿ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñûíà ìèííÿòäàðëûüûíû áèëäèðèá.
Èø÷è ãðóïóí äèýÿð öçâö, Ìèëëè Ìÿúëèñèí
äåïóòàòû Àçàé Ãóëèéåâ Àçÿðáàéúàí úÿìèééÿòèíäÿ äèàëîãóí óíèêàë ìåõàíèçìèíèí éàðàäûëäûüûíû ñþéëÿéèá.
Äèýÿð ÷ûõûøëàðäà äà úÿìèééÿòäÿ èø÷è
ãðóïà åòèìàäûí àðòäûüû õöñóñè âóðüóëàíàðàã, ãðóïóí èíñàí ùöãóãëàðû ìÿñÿëÿëÿðè
èëÿ áàüëû ñÿìÿðÿëè ìåõàíèçì îëäóüó äèããÿòÿ ÷àòäûðûëûá. ×ûõûø åäÿíëÿð, ùÿì÷èíèí
èíñàí ùöãóãëàðû ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ áèðýÿ èø÷è ãðóïóí àëòû àéëûã ôÿàëèééÿòèíè éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðèáëÿð.
Ñîíðà èúëàñ ìöçàêèðÿëÿðëÿ äàâàì
åäèá.
Áóýöíêö äöíéàíûí ÿñàñ ïðîáëåìè
ÿäàëÿòñèçëèéèí ìþâúóä îëìàñûäûð
Àçÿðáàéúàí ÀÒßÒ-èí
Äåìîêðàòèê Òÿñèñàòëàð âÿ
Èíñàí Ùàãëàðû Áöðîñó èëÿ
óçóí ìöääÿòäèð ìöõòÿëèô èñòèãàìÿòëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí
òåððîðèçìÿ, èíñàí àëâåðèíÿ
ãàðøû ìöáàðèçÿäÿ, úÿìèééÿòèí äåìîêðàòèêëÿøìÿñè,
òîëåðàíòëûãëà áàüëû ìÿñÿëÿëÿðäÿ ñÿìÿðÿëè ÿìÿêäàøëûã
åäèð. Ùåñàá åäèðèê êè, áó
ÿìÿêäàøëûã éöêñÿê ñÿâèééÿäÿäèð.
Áó ôèêèð Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû Áàø íàçèðèíèí ìöàâèíè,
Ãà÷ãûíëàðûí âÿ Ìÿúáóðè Êþ÷êöíëÿðèí Èøëÿðè öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè ßëè
Ùÿñÿíîâóí àïðåëèí 9-äà ÀÒßÒ-èí Äåìîêðàòèê Òÿñèñàòëàð âÿ Èíñàí Ùàãëàðû Áöðîñóíóí (ÄÒÈÙÁ) äèðåêòîðó Ìèõàåë Ëèíê
èëÿ ýþðöøöíäÿ ñÿñëÿíäèðèëèá.
ßëè Ùÿñÿíîâ áèëäèðèá êè, 24 èë ÿââÿë
ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòìèø Àçÿðáàéúàíäà ùöãóãè äþâëÿò ãóðóëóá, äåìîêðàòèê
ïðèíñèïëÿðÿ éèéÿëÿíìÿ, èíñàí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñû ïðèíñèïëÿðè öçÿðèíäÿ úèääè
èøëÿð ýþðöëöð. ßââÿëëÿð äåìîêðàòèêëÿøìÿ,
êîððóïñèéàéà ãàðøû ìöáàðèçÿ, èíñàí ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñè ñàùÿëÿðèíäÿ áèçÿ
èðàäëàð òóòóëóðäó. Áàõûí, 20 èë, 10 èë ÿââÿë
áó ñàùÿëÿðäÿ âÿçèééÿò íåúÿ èäè, èíäè íåúÿäèð? Áèç ìöñòÿãèëëèéèìèçè òÿçÿ áÿðïà
åòìèøèê. Îíóí äà áþéöê ùèññÿñèíè Åðìÿíèñòàíûí èøüàë÷ûëûã ñèéàñÿòè èëÿ ìöáàðèçÿäÿ êå÷èðìèøèê. Þëêÿìèç ìöùàðèáÿ øÿðàèòèíäÿäèð, ÿðàçèìèçèí 20 ôàèçè èøüàë àëòûíäàäûð, áèð ìèëéîíäàí ÷îõ ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíöìöç âàð. Áöòöí áóíëàðà
áàõìàéàðàã Àçÿðáàéúàí èíêèøàô éîëóíäàäûð, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà, äöíéà
äþâëÿòëÿðè èëÿ ÿìÿêäàøëûã åäèð.
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè þëêÿíèí ñòðàòåæè èíêèøàôûíûí 5 èñòèãàìÿòèíè ìöÿééÿíëÿøäèðèá.
2020-úè èëÿ ãÿäÿð îëàí ìöääÿòè íÿçÿðäÿ
òóòàí ñòðàòåýèéàéà ÿñàñÿí þëêÿäÿ áèð íÿôÿð äÿ îëñóí éîõñóë èíñàí ãàëìàìàëûäûð.
ßýÿð éîõñóëëóã ùÿääè 10 èë áóíäàí ÿââÿë
49 ôàèç èäèñÿ, áó ýöí áó ðÿãÿì 5 ôàèçäèð.
Äèýÿð ìÿãñÿä èñÿ áóíäàí èáàðÿòäèð êè,
2020-úè èëÿ ãÿäÿð Àçÿðáàéúàí èíêèøàô åòìèø þëêÿëÿð ñûðàñûíà äàõèë îëìàëûäûð. Áó
ìöääÿòäÿ íåôòäÿí àñûëûëûã ìèíèìóìà åíäèðèëìÿëèäèð. Áó ýöí àðòûã öìóìè äàõèëè
ìÿùñóëóí 50 ôàèçäÿí ÷îõó ãåéðè-íåôò
ñåêòîðóíóí ïàéûíà äöøöð. Äàùà áèð ìÿãñÿä îäóð êè, êîððóïñèéàéà ãàðøû ìöáàðèçÿ áåéíÿëõàëã òÿëÿáëÿðÿ úàâàá âåðìÿëèäèð. Ñîí èñòèãàìÿò èíñàí ùöãóãëàðûíûí
ãîðóíìàñûíûí áåéíÿëõàëã ñòàíäàðòëàðà
úàâàá âåðìÿñè èëÿ áàüëûäûð.
Êîìèòÿ ñÿäðè áó ýöí Àçÿðáàéúàíäàêû
òîëåðàíòëûã ÿíÿíÿëÿðèíèí äöíéàíûí áèð ÷îõ
þëêÿëÿðè ö÷öí íöìóíÿ îëäóüóíó áèëäèðèá.
Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëÿí ïðåçèäåíò âÿ
ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðèíè ìöøàùèäÿ åäÿí
ÀÒßÒ-èí Äåìîêðàòèê Òÿñèñàòëàð âÿ Èíñàí
Ùàãëàðû Áöðîñóíóí ìöøàùèäÿ ìèññèéàëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè èëÿ ýþðöøëÿð êå÷èðäèéèíè
õàòûðëàäàí Áàø íàçèðèí ìöàâèíè áèëäèðèá
êè, ñå÷êè ïðîñåñè çàìàíû àïàðûëàí ìöøàùèäÿëÿð ÿäàëÿòëè îëìàëûäûð. Ìöøàùèäÿíèí
íÿòèúÿëÿðè áóðàäà éàçûëìàëûäûð, ùàçûð ýÿòèðèëìÿìÿëèäèð. Éÿíè, ìöøàùèäÿ àïàðàí
øÿõñëÿð ýþçëÿðè èëÿ ýþðäöêëÿðèíè éàçìàëûäûðëàð. Áèçèì èñòÿéèìèç áóäóð. 2013-úö èëäÿ êå÷èðèëÿí ïðåçèäåíò ñå÷êèëÿðè çàìàíû
ÀÒßÒ/ÄÒÈÙÁ-íèí ìöøàùèäÿ ìèññèéàñûíûí öçâëÿðè äÿ ýþðäöëÿð êè, àðòûã áó ÿäàëÿòñèçëèêäÿí óçàãëàøìàã ëàçûìäûð. Íÿ
ãÿäÿð ÷àëûøñàëàð äà êè, ÿäàëÿòëè îëñóíëàð,
àììà éåíÿ äÿ ìöÿééÿí ãåéðè-îáéåêòèâëèê îëäó.
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè áèëäèðèá êè, áóýöíêö äöíéàíûí ÿñàñ ïðîáëåìè ÿäàëÿòñèçëèéèí ìþâúóä îëìàñûäûð. Áó ýöí äöíéàäà çîðàêûëûãëàð, ÿäàëÿòñèçëèêëÿð áàø âåðèð, ÿñàññûç ìöíàãèøÿëÿð éàðàäûëûð, ùÿð
ýöí ìèíëÿðëÿ èíñàí ùÿëàê îëóð. Òÿáèè êè,
áóíëàð èíñàí ùöãóãëàðûíûí ãîðóíìàñûíà
äà, äåìîêðàòèê ïðèíñèïëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ äÿ áþéöê ìàíåÿëÿð éàðàäûð.
ßýÿð áöòöí áóíëàð áàø âåðèðñÿ úÿìèééÿòäÿ äåìîêðàòèê ïðèíñèïëÿðè íåúÿ øÿôôàô ôîðìàäà ùÿéàòà êå÷èðìÿê îëàð? Áó, äöíéàíûí ÿñàñ ïðîáëåìèäèð âÿ áó, áÿçè äþâëÿòëÿð òÿðÿôèíäÿí þðò-áàñäûð åäèëèð.
ßëè Ùÿñÿíîâ ùÿð èë äöíéàäà ìöíàãèøÿ çîíàëàðûíûí, ãà÷ãûíëàðûí ñàéûíûí àðòäûüûíû, ýöú áàõûìûíäàí çÿèô þëêÿëÿðÿ ìöäàõèëÿëÿðèí ÷îõàëäûüûíû ãåéä åäèá. ßýÿð
30-40 èë áóíäàí ÿââÿë äöíéàäà ãà÷ãûíëàðûí ñàéû 15-20 ìèëéîí èäèñÿ, áó ýöí îíëàðûí ñàéû 60 ìèëéîíà éàõûíäûð. Îòóç èë
áóíäàí ÿââÿë ìöíàãèøÿ çîíàëàðû 30 þëêÿíè ÿùàòÿ åäèðäèñÿ, áó ýöí áóíëàðûí ñàéû 74-äöð.
Ãåéä åäèëèá êè, Åðìÿíèñòàí-Àçÿðáàéúàí, Äàüëûã Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè âÿ
îíóí íÿòèúÿñèíäÿ áèð ìèëéîíäàí àðòûã
àçÿðáàéúàíëûíûí ãà÷ãûí âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíÿ ÷åâðèëìÿñè áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí
ÿí ÿñàñ ïðîáëåìèäèð. Áàø íàçèðèí ìöàâèíè äåéèá: “Áó ìöíàãèøÿíèí ùÿëëè ìÿñÿëÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð ìÿí ùÿð çàìàí
ÀÒßÒ-è âÿ äèýÿð áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðû òÿíãèä åäèðÿì. Àììà òÿíãèä åäÿðêÿí äÿ ìöíàãèøÿíèí ùÿëë åäèëìÿìÿñèíèí ñèçäÿí àñûëû îëìàäûüûíû äà áèëäèðèðÿì. Áó éàõûíëàðäà Êöâåéòäÿ Ñóðèéà
Ñèéàâóø Íîâðóçîâ:
Áóíëàðûí ùàìûñû ñèôàðèøäèð
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
(ÉÀÏ) Èúðà êàòèáèíèí ìöàâèíè,
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Ñèéàâóø
Íîâðóçîâ “Ìèëëè øóðà”íûí ìèòèíãëÿðèíèí äàâàì åäÿúÿéè áàðÿäÿ
ìÿñÿëÿéÿ âÿ Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíûí éöðöø êå÷èðÿúÿéè èëÿ áàüëû
ìÿëóìàòà ìöíàñèáÿò áèëäèðèá.
ÑÈÀ-íûí õÿáÿðèíÿ ýþðÿ, Ñ.Íîâðóçîâ ãåéä åäèá êè, áóíëàðûí ùàìûñû áèð ñèôàðèøäèð: “Áóíëàðûí ìÿãñÿäè îíäàí èáàðÿòäèð êè, õàðèúäÿí âåðèëÿí ñèôàðèø ÿñàñûíäà, ùÿì äÿ àéðûëàí ìàëèééÿ ÿñàñûíäà áó ïðîñåñëÿðè ùÿéàòà êå÷èðñèíëÿð âÿ äöíéà èúòèìàèééÿòèíè,
àéðû-àéðû äþâëÿòëÿðè ÷àøäûðìàã ö÷öí áèçè èñòÿìÿéÿí ãöââÿëÿðèí, åðìÿíè ëîááèñèíèí, ìöõòÿëèô ÃÙÒ-ëÿðèí äÿñòÿéè èëÿ áó àääûìëàðû àòñûíëàð. Îíëàðûí ïèêåòëÿðè èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíà ãÿäÿð äàâàì åäÿúÿê. Áó ùÿðÿêÿòëÿðè “Åóðîâèñèîí” ìàùíû ìöñàáèãÿñè êå÷èðèëÿðêÿí äÿ ýþðìöøöê âÿ èíäè áó ùÿðÿêÿòëÿðèí
òÿêðàð îëóíìàñû ùå÷ äÿ òÿñàäöô ùåñàá îëóíìàìàëûäûð”.
Ìèëëÿò âÿêèëè “Ìèëëè øóðà” èëÿ Ìöñàâàò Ïàðòèéàñû àðàñûíäà äà
ìöáàðèçÿíèí ýåòäèéèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá. Î ãåéä åäèá êè, Ìöñàâàò
Ïàðòèéàñû ìèòèíã êå÷èðìÿêäÿ òÿðÿääöä åäèð: “×öíêè ãîðõóð êè,
“Ìèëëè øóðà”äàí àç àäàì òîïëàñûí. Êå÷ÿí äÿôÿ áèàáûð÷û áèð
ùàë áàø âåðäè. Áóíà ýþðÿ äÿ òÿðÿääöä åäèð. Àììà ùÿð èêèñè
ñèôàðèøëè îëàí áèð ìÿñÿëÿäèð. Èíñàíëàð äà áóíó éàõøû áàøà äöøöð âÿ îíà ýþðÿ äÿ ùå÷ êèì îíëàðûí ïèêåòëÿðèíÿ ýÿëìèð”.
öçðÿ Ö÷öíúö Áåéíÿëõàëã
Ùóìàíèòàð Äîíîðëàð Êîíôðàíñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Áèðëÿøìèø Ìèëëÿòëÿð Òÿøêèëàòûíûí
áàø êàòèáè Ïàí Ýè Ìóí èëÿ
ýþðöøöì îëäó. Ùÿìèí ýþðöøäÿ äÿ áèëäèðäèì êè, àðòûã ÁÌÒ Òÿùëöêÿñèçëèê Øóðàñûíûí Äàüëûã Ãàðàáàü
ìöíàãèøÿñèíèí ùÿëëè èëÿ
áàüëû ãÿòíàìÿëÿðèíèí ãÿáóë åäèëìÿñèíäÿí 22 èë êå÷èá, íèéÿ áó ãÿðàðëàð èúðà
îëóíìóð?”.
Áàø íàçèðèí ìöàâèíè áèëäèðèá êè, áó
ýöí Åðìÿíèñòàí 4 éåðäÿí èäàðÿ îëóíóð Åðìÿíèñòàíûí ñåïàðàò÷û ðåæèìè, Å÷ìèÿäçèí êèëñÿñè, Àìåðèêàíûí åðìÿíè èúìàñû âÿ
Ðóñèéà ñèéàñÿò÷èëÿðè òÿðÿôèíäÿí. Îíà ýþðÿ äÿ áó, àðòûã éàëíûç Åðìÿíèñòàíëà Àçÿðáàéúàíûí äåéèë, áöòöí äöíéàíûí ïðîáëåìèäèð. Äåéèðëÿð êè, áó ïðîáëåìè Àçÿðáàéúàí âÿ Åðìÿíèñòàí þç àðàëàðûíäà ùÿëë åòñèí. Áó, ÷îõ ñÿùâ ôèêèðäèð âÿ ìöìêöí äåéèë. Åðìÿíèñòàíûí ùàçûðêû ðåæèìè Äàüëûã
Ãàðàáàü ìöíàãèøÿñè öçÿðèíäÿí ùàêèìèééÿòÿ ýÿëèá. Îíëàð þçëÿðèíè “ãÿùðÿìàí”
êèìè ãÿëÿìÿ âåðäèëÿð, áó ýöí äÿ ôÿõðëÿ
äöíéà åðìÿíèëÿðèíÿ äåéèðëÿð êè, ñèçèí 200
èëäÿ åäÿ áèëìÿäèéèíèçè áèç ãûñà áèð âàõòäà
ùÿéàòà êå÷èðäèê. Îíà ýþðÿ äÿ îíëàð ùå÷
âàõò ðàçûëûüà ýÿëìÿçëÿð.
ßëè Ùÿñÿíîâ áèëäèðèá êè, Àçÿðáàéúàí
ìöíàãèøÿíèí ùÿëëèíè èñòÿéèð, ìöùàðèáÿíèí
áàø âåðìÿñèíè éîõ. Áåéíÿëõàëã ùöãóã
Àçÿðáàéúàíà þç òîðïàãëàðûíû ìöùàðèáÿ
éîëó èëÿ àçàä åòìÿéÿ èìêàí âåðèð. ßýÿð
ùå÷ êèì ùå÷ íÿ åòìèðñÿ, Àçÿðáàéúàí áó
ùöãóãóíäàí äà èñòèôàäÿ åäÿ áèëÿð. Àíúàã Àçÿðáàéúàí õàëãû ìöùàðèáÿ èñòÿìèð.
Äåìîêðàòèê Òÿñèñàòëàð âÿ Èíñàí Ùàãëàðû Áöðîñóíóí äèðåêòîðó êèìè Àçÿðáàéúàíà èëê äÿôÿ ñÿôÿð åòäèéèíè áèëäèðÿí Ìèõàåë Ëèíê áó ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ãà÷ãûí
âÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðèí ïðîáëåìëÿðè èëÿ
òàíûø îëìàã èñòÿäèéèíè ñþéëÿéèá. ×öíêè áó
ìÿñÿëÿ áèðáàøà èíñàí ùöãóãëàðû èëÿ áàüëûäûð. ßýÿð éöç ìèíëÿðëÿ èíñàí þç äîüìà
òîðïàüûíäà éàøàéà áèëìèðñÿ, áó, èíñàí
ùöãóãëàðûíûí êîáóä øÿêèëäÿ ïîçóëìàñû
äåìÿêäèð. Î, ÀÒßÒ-èí Äåìîêðàòèê Òÿñèñàòëàð âÿ Èíñàí Ùàãëàðû Áöðîñó îëàðàã
ìöíàãèøÿ íÿòèúÿñèíäÿ ìåéäàíà ÷ûõìûø
ïðîáëåìëÿðèí ùÿëëè èñòèãàìÿòèíäÿ ñÿé
ýþñòÿðÿ áèëÿúÿêëÿðèíè äÿ âóðüóëàéûá âÿ áó
ìÿñÿëÿäÿ Àçÿðáàéúàíëà ÿìÿêäàøëûãäà
ìàðàãëû îëäóãëàðûíû äåéèá.
Ñÿôÿðè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ áèð ñûðà þíÿìëè
ýþðöøëÿð êå÷èðäèéèíè áèëäèðÿí ãîíàã áó èë
Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëÿúÿê ïàðëàìåíò
ñå÷êèëÿðè çàìàíû ÀÒßÒ/ÄÒÈÙÁ-íèí ìöøàùèäÿ ìèññèéàñûíû øÿôôàô âÿ ãÿðÿçñèç
øÿêèëäÿ òÿøêèë åäÿúÿéèíÿ ÿìèíëèéèíè èôàäÿ
åäèá. Ìöõòÿëèô âàõòëàðäà Àçÿðáàéúàíäà
îëäóüóíó áèëäèðÿí äèðåêòîð þëêÿìèçäÿ ñöðÿòëè èíêèøàô ïðîñåñëÿðèíè ìöøàùèäÿ åòäèéèíè äåéèá.
Áàùàð Ìóðàäîâà: Àçÿðáàéúàíûí ãàíóíâåðèúèëèéè
âÿ òÿúðöáÿñè ýþñòÿðèð êè, ãàðøûäàêû ñå÷êèëÿð äÿ
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëÿúÿê
“Þëêÿìèç ÀÒßÒ âÿ îíóí
èíñòèòóòëàðû èëÿ ÿìÿêäàøëûüà
áþéöê þíÿì âåðèð. Àçÿðáàéúàí ãóðóìà öçâ îëäóüó èëê èëëÿðäÿí èíäèéÿäÿê ìþâúóä
ïðèíñèïëÿðÿ âÿ þùäÿëèêëÿðÿ
ñàäèã ãàëûá”. Áó ôèêèðëÿðè Ìèëëè
Ìÿúëèñ ñÿäðèíèí ìöàâèíè,
ÀÒßÒ ÏÀ-äà Àçÿðáàéúàí íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí ðÿùáÿðè
Áàùàð Ìóðàäîâà äåéèá.
Á.Ìóðàäîâà áèëäèðèá êè,
þòÿí éàé ÀÒßÒ ÏÀ-íûí èéèðìè ö÷öíúö èëëèê ñåññèéàñûíûí Áàêûäà êå÷èðèëìÿñè Àçÿðáàéúàíûí áó ãóðóì ö÷öí íÿ ãÿäÿð äÿéÿðëè þëêÿ îëäóüóíó îðòàéà ãîéäó. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ùÿìèí
ñåññèéàäà ãÿáóë åäèëÿí ãÿðàðëàð âÿ ýÿëèíÿí íÿòèúÿëÿð äÿ
ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíè òÿëÿá åäèð.
“Áó èë Àçÿðáàéúàíäà ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðè êå÷èðèëÿúÿê.
Þëêÿìèç ñå÷êè ïðîñåñèíäÿ äåìîêðàòèê äÿéÿðëÿðÿ ñþéêÿíèð. Àçÿðáàéúàíûí ãàíóíâåðèúèëèéè âÿ òÿúðöáÿñè ýþñòÿðèð
êè, ãàðøûäàêû ñå÷êèëÿð äÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëÿúÿê.
Åéíè çàìàíäà, áó ñå÷êèëÿðëÿ áàüëû áåéíÿëõàëã ìöøàùèäÿ÷èëÿðèí, î úöìëÿäÿí ÀÒßÒ-èí ìöâàôèã ñòðóêòóðëàðûíûí ìöøàùèäÿ àïàðàúàãëàðûíà âÿ îáéåêòèâ ìþâãå îðòàéà ãîéàúàãëàðûíà èíàíûðûã”, - âèòñå-ñïèêåð âóðüóëàéûá.
Àçÿðáàéúàí èëÿ Èðàí àðàñûíäà àèëÿ, ãàäûí âÿ óøàã ïðîáëåìëÿðèíèí ßôãàíûñòàíûí Ìÿäÿí âÿ Íåôò Íàçèðëèéè Àçÿðáàéúàí Ôþâãÿëàäÿ
Ùàëëàð Íàçèðëèéè èëÿ ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôûíäà ìàðàãëûäûð
ùÿëëè ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã ìöçàêèðÿ îëóíóá
Àèëÿ, Ãàäûí âÿ Óøàã Ïðîáëåìëÿðè
öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí ñÿäðè Ùèúðàí
Ùöñåéíîâà þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí
Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí Àçàä Èñëàì Óíèâåðñèòåòèíèí ðåêòîðó, ìÿäÿíèééÿò âÿ èñëàì èðøàäè íàçèðèíèí ìöøàâèðè
Ïÿðâèí Äàäÿíäèø èëÿ ýþðöøöá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, ýþðöøäÿ
Àçÿðáàéúàí âÿ Èðàí àðàñûíäà àèëÿ, ãàäûí âÿ óøàã ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ïåðñïåêòèâëÿðè ìöçàêèðÿ îëóíóá.
Èêè þëêÿ àðàñûíäà ìöíàñèáÿòëÿðèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ îëäóüóíó äåéÿí Ùèúðàí
Ùöñåéíîâà èðàíëû ãîíàüà ðÿùáÿðëèê åòäèéè ãóðóìóí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ëàéèùÿëÿð
áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèá. Þëêÿìèçäÿ ìÿã-
ñÿäéþíëö ýåíäåð ñèéàñÿòèíèí àïàðûëäûüûíû
âóðüóëàéàí Ù.Ùöñåéíîâà Àçÿðáàéúàíûí
áèðèíúè õàíûìû, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí
ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí ßëèéåâàíûí ãàäûí
âÿ óøàã ùöãóãëàðûíûí ìöäàôèÿñè èñòèãàìÿòèíäÿêè ôÿàëèééÿòèíè äèããÿòÿ ÷àòäûðûá.
Áèëäèðèëèá êè, Àçÿðáàéúàíäà àèëÿ, ãàäûí,
óøàã ïðîáëåìëÿðèíèí ùÿëëè äþâëÿò ñèéàñÿòèíèí ïðèîðèòåò èñòèãàìÿòëÿðäÿí áèðèäèð.
ÀÃÓÏÄÊ-íûí ñÿäðè ìöâàôèã èñòèãàìÿòëÿð öçðÿ õàðèúè þëêÿëÿð, î úöìëÿäÿí
Èðàí èëÿ ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôûíûí ÿùÿìèééÿòèíè ãåéä åäèá.
Èðàí âÿ Àçÿðáàéúàí õàëãëàðûíûí òàðèõè,
ìÿäÿíè âÿ äèíè êþêëÿðëÿ áèð-áèðèíÿ áàüëû
îëäóüóíó ñþéëÿéÿí ãîíàã þëêÿëÿðèìèç
àðàñûíäà àèëÿ âÿ ãàäûí ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ
ÿëàãÿëÿðèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí áþéöê
ïîòåíñèàëûí îëäóüóíó âóðüóëàéûá. Àçÿðáàéúàíäà ùÿéàòà êå÷èðèëÿí äþâëÿò ãàäûí
ñèéàñÿòèíè éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðÿí Ï.Äàäÿíäèø Èðàí èëÿ áó ñàùÿäÿ ìþâúóä
ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíèí ùÿð
èêè òÿðÿô ö÷öí ôàéäàëû îëàúàüûíû áèëäèðèá.
Àçÿðáàéúàíûí ôþâãÿëàäÿ ùàëëàð íàçèðè Êÿìàëÿääèí Ùåéäÿðîâ àïðåëèí 9-äà þëêÿìèçäÿ ñÿôÿðäÿ îëàí ßôãàíûñòàíûí
ìÿäÿí âÿ íåôò íàçèðè
Äàóä Øàù Ñàáàíûí ðÿùáÿðëèê åòäèéè íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè èëÿ ýþðöøöá.
Ôþâãÿëàäÿ
Ùàëëàð
Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀÇßÐÒÀÚ-à
áèëäèðèáëÿð êè, íàçèð Êÿìàëÿääèí Ùåéäÿðîâ ðÿùáÿðëèê åòäèéè ãóðóìóí
ôÿàëèééÿòè ùàããûíäà ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèá,
èêè þëêÿíèí ìöâàôèã ãóðóìëàðû àðàñûíäà
ãàðøûëûãëû ôàéäàëû ÿìÿêäàøëûüûí ýåíèø
ïåðñïåêòèâëÿðè îëäóüóíó âóðüóëàéûá. Íàçèð
áèëäèðèá êè, èêè äîñò þëêÿíèí äþâëÿò âÿ ùþêóìÿò
íöìàéÿíäÿëÿðèíèí ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðè ÿëàãÿëÿðèí
èíêèøàôûíà ñòèìóë âåðèð.
Ñÿìèìè ýþðöøÿ ýþðÿ
òÿøÿêêöðöíö áèëäèðÿí
Äàóä Øàù Ñàáà áèëäèðèá
êè, îíóí ðÿùáÿðëèê åòäèéè
íàçèðëèê Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéè èëÿ ìöâàôèã
ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûüûí
äàùà äà ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñèíäÿ ìàðàãëûäûð.
Ýþðöøäÿ ãàðøûëûãëû
ìàðàã äîüóðàí äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð ÿòðàôûíäà ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
4
www.yeniazerbaycan.com
10 àïðåë 2015-úè èë, úöìÿ / ¹ 062 (4461)
Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòè èëÿ Òîðïàãøöíàñëûã âÿ Àãðîêèìéà
Èíñòèòóòó àðàñûíäà àíëàøìà ìåìîðàíäóìó èìçàëàíûá
Àïðåëèí 9-äà Áàêû Äþâëÿò Óíèâåðñèòåòè (ÁÄÓ) èëÿ
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð
Àêàäåìèéàñûíûí (ÀÌÅÀ)
Òîðïàãøöíàñëûã âÿ Àãðîêèìéà Èíñòèòóòó àðàñûíäà
àíëàøìà ìåìîðàíäóìó
èìçàëàíûá.
Óíèâåðñèòåòäÿí ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèáëÿð êè, ñÿíÿäè
ÁÄÓ-íóí ðåêòîðó, àêàäåìèê Àáåë Ìÿùÿððÿìîâ âÿ
èíñòèòóòóí äèðåêòîðó, ïðîôåññîð ßëþâñÿò Ãóëèéåâ èìçàëàéûáëàð.
Ìåìîðàíäóìäà òÿðÿôëÿð áèðýÿ êàäð
ùàçûðëûüû âÿ åëìè òÿäãèãàò èøëÿðè, èñòåùñàëàòûí åëìè ÿñàñëàðëà òÿøêèëè ñàùÿñèíäÿ ðàçûëûüà ýÿëèáëÿð.
Ãóðóìëàð àðàñûíäà äàùà áèð ìöãàâèëÿ ÁÄÓ-íóí åêîëîýèéà âÿ òîðïàãøöíàñëûã ôàêöëòÿñèíèí ÀÌÅÀ Òîðïàãøöíàñëûã âÿ Àãðîêèìéà Èíñòèòóòó íÿçäèí-
äÿ Åëì âÿ òÿäðèñ ìÿðêÿçèíèí éàðàäûëìàñû ùàããûíäà
îëóá. Ìÿðêÿçèí éàðàäûëìàñûíûí ìÿãñÿäè ÁÄÓ-äà
òÿäðèñ ïðîñåñèíèí åëìè òÿäãèãàòëà ÿëàãÿëÿíäèðèëìÿñè,
åëì âÿ òÿùñèëèí èñòåùñàëàòà
èíòåãðàñèéàñûíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, òÿëÿáÿ âÿ ìàýèñòðàíòëàðäà òÿäãèãàò÷ûëûã âÿ
ïåøÿ ôÿàëèééÿòè ö÷öí çÿðóðè
îëàí ïðàêòèêè áèëèê, áàúàðûã
âÿ âÿðäèøëÿðèí ôîðìàëàøäûðûëìàñû, òîðïàãøöíàñëûã,
àãðîêèìéà âÿ åêîëîýèéà
ñàùÿñèíäÿ èñòåùñàëàò, åëìè éåíèëèêëÿð
âÿ èííîâàñèéàëàðûí òÿäðèñ ïðîñåñèíÿ
úÿëá åäèëìÿñè, áèðýÿ åëìè òÿäãèãàòëàðûí
àïàðûëìàñûäûð.
Øàùèí Áàéðàìîâ: Ëîíäîí Óíèâåðñèòåòè èëÿ ÿìÿêäàøëûã ÀÄÈÓ-íóí ðåýèîíàë ñÿâèééÿäÿ
ÿí íöôóçëó àëè ìÿêòÿáëÿðäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëìÿñè ö÷öí éåíè èìêàíëàð à÷àúàã
Áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðè ýöíäÿíýöíÿ ýåíèøëÿíÿí Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Èãòèñàä Óíèâåðñèòåòè (ÀÄÈÓ) äàùà
áèð áåéíÿëõàëã ïðîãðàìà ãîøóëóá.
Áó ýöíëÿðäÿ ÀÄÈÓ äöíéàíûí èãòèñàäéþíöìëö ãàáàãúûë àëè ìÿêòÿáëÿðèíäÿí îëàí Ëîíäîí Óíèâåðñèòåòèíèí
Èãòèñàäèééàò Ìÿêòÿáè (ËÑÅ) èëÿ ðàçûëàøìà ìåìîðàíäóìó èìçàëàéûá.
Óíèâåðñèòåòèí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð
âÿ ïðîãðàìëàð öçðÿ ïðîðåêòîðó Øàùèí Áàéðàìîâ ìåìîðàíäóìóí
ÿùÿìèééÿòè áàðÿäÿ ìöñàùèáÿ âåðèá.
- ÀÄÈÓ èëÿ Ëîíäîí Èãòèñàäèééàò
Ìÿêòÿáè àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí
ãóðóëìàñû ùàíñû çÿðóðÿòäÿí éàðàíäû?
- Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí òÿñäèãëÿíìèø “Àçÿðáàéúàí 2020: ýÿëÿúÿéÿ áàõûø” Èíêèøàô Êîíñåïñèéàñû âÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà òÿùñèëèí èíêèøàôû öçðÿ Äþâëÿò Ñòðàòåýèéàñû”íäà ìöÿééÿí îëóíìóø ùÿäÿôëÿð òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðè, î úöìëÿäÿí
àëè ìÿêòÿáëÿð ãàðøûñûíäà ìöùöì âÿçèôÿëÿð ãîéóð. Òÿáèè êè, àëè òÿùñèëèí ìÿçìóíóíóí ìöàñèð äöíéà ñòàíäàðòëàðûíà
óéüóíëàøäûðûëìàñû, ñÿìÿðÿëè óíèâåðñèòåò
ìîäåëèíèí éàðàäûëìàñû âÿ ìÿçóíëàðûí
ÿìÿê áàçàðûíäà ðÿãàáÿòãàáèëèééÿòëèëèéèíèí éöêñÿëäèëìÿñè êèìè ñòðàòåæè ìÿãñÿäëÿð ùàçûðêû áåéíÿëõàëã òÿúðöáÿäÿí
èñòèôàäÿíè çÿðóðè åäèð.
Èãòèñàä÷û êàäðëàðûí ùàçûðëàíìàñû
öçðÿ òÿãäèì åòäèéèìèç òÿùñèë õèäìÿòëÿðèíèí êåéôèééÿòèíèí àðòûðûëìàñû, òÿäðèñ
ïðîãðàìëàðûíûí ÿìÿê áàçàðûíà óéüóí
òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè âÿ áöòþâëöêäÿ óíèâåðñèòåòèìèçèí èìèúèíèí éöêñÿëäèëìÿñè
ö÷öí äöíéàíûí èãòèñàäéþíöìëö àïàðûúû àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíèí ãàáàãúûë
òÿúðöáÿñèíäÿí ôàéäàëàíìàüû âàúèá
ùåñàá åäèðèê. Áó áàõûìäàí, äöíéà
óíèâåðñèòåòëÿðèíèí ðåéòèíã ñèéàùûëàðûíäà
áèð ãàéäà îëàðàã èëê ñûðàëàðäà éåð àëàí
Ëîíäîí Óíèâåðñèòåòèíèí Èãòèñàäèééàò
Ìÿêòÿáè (Óíèâåðñèòé îô Ëîíäîí - ËÑÅ)
èëÿ ÿëàãÿëÿðèí éàðàäûëìàñû ìöñòÿñíà
ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð. Ñåâèíäèðèúè ùàëäûð êè, àðòûã áó ýöíëÿðäÿ ÀÄÈÓ èëÿ ËÑÅ
àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüà äàèð àíëàøìà
ìåìîðàíäóìó èìçàëàíûá.
- Àíëàøìà ìåìîðàíäóìóíäà
ùàíñû ìÿñÿëÿëÿð íÿçÿðäÿ òóòóëóá?
- Áó ñÿíÿä ýåíèø ìÿíàäà ËÑÅ
òÿäðèñ ìîäåëèíèí Àçÿðáàéúàíà ýÿòèðèëìÿñèíè âÿ Ëîíäîí Óíèâåðñèòåòèíèí áàêàëàâð äèïëîìóíóí áó þëêÿéÿ ýåòìÿäÿí ÀÄÈÓ-äà ÿëäÿ îëóíìàñûíû íÿçÿðäÿ òóòóð. Ìåìîðàíäóìà ÿñàñÿí,
ÀÄÈÓ-äà ËÑÅ-íèí áàêàëàâð äÿðÿúÿ
ïðîãðàìû òÿøêèë îëóíàúàã. Ö÷èëëèê ïðîãðàì ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ìöùàñèáàò âÿ ìàëèééÿ, áèçíåñ âÿ ìåíåúìåíò, èãòèñàäèééàò âÿ ìàëèééÿ, èãòèñàäèééàò âÿ ìåíåúìåíò èõòèñàñëàðû öçðÿ ìöòÿõÿññèñëÿð ùàçûðëàíàúàã.
Áöòþâëöêäÿ èíýèëèñ äèëèíäÿ àïàðûëàúàã òÿäðèñ ïðîñåñèíäÿ éàëíûç ËÑÅ-íèí
äÿðñëèêëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ åäèëÿúÿê. Òÿäðèñ ïðîñåñèíÿ ËÑÅ-äÿí äÿâÿò åäèëÿí
ïðîôåññîðëàð, åëÿúÿ äÿ ÿñàñÿí Àâðîïàäà âÿ Àìåðèêàäà òÿùñèë àëìûø éåðëè
ìöÿëëèìëÿð úÿëá îëóíàúàãëàð. Îêñáðèú
Òÿùñèë Õèäìÿòèíèí (Îõáðèäýå Åäóúàòèîíàë Ñåðâèúåñ) äÿñòÿéè èëÿ ðåàëëàøäûðûëàúàã ïðîãðàì öçðÿ òÿùñèë àëàí òÿëÿáÿëÿð ËÑÅ-íèí Ëîíäîí êàìïóñóíäà òÿùñèë àëàí òÿëÿáÿëÿðëÿ åéíè ùöãóãà ìàëèê
îëàúàã âÿ ïðîãðàìûí ñîíóíäà Ëîíäîí
Óíèâåðñèòåòè ËÑÅ-íèí âàùèä ôîðìàëû
äèïëîìóíó ÿëäÿ åäÿúÿêëÿð.
- Ïðîãðàìà êèìëÿð âÿ ùàíñû
øÿðòëÿðëÿ ãÿáóë îëóíà áèëÿðëÿð?
- Íþâáÿòè òÿäðèñ èëèíäÿí èúðàñûíà
áàøëàíûëàúàã ïðîãðàìà Àçÿðáàéúàí
èëÿ éàíàøû, ðåýèîí þëêÿëÿðèíäÿí äÿ èñòÿíèëÿí øÿõñ ãîøóëà áèëÿð. Ïðîãðàìà
ãÿáóë îëóíìàã èñòÿéÿíëÿð ö÷öí êîíêðåò àêàäåìèê êâàëèôèêàñèéà âÿ èíýèëèñ
äèëè òÿëÿáëÿðè ìöÿééÿí åäèëèá. Àêàäåìèê êâàëèôèêàñèéà òÿëÿáè àøàüûäà ãåéä
îëóíàí øÿðòëÿðäÿí áèðèíÿ úàâàá âåðìÿéè òÿëÿá åäèð. Áóíëàð óíèâåðñèòåòÿ
Ùàçûðëûã Ïðîãðàìû Ñåðòèôèêàòû (Óíèâåðñèòé Ôîóíäàòèîí Ïðîýðàì), ÿí àçû óíèâåðñèòåòèí áèðèíúè êóðñóíó áèòèðìÿê (îðòà áàë ìèíèìóì 80 îëìàãëà), îðòà
ìÿêòÿáè ÛÁ äèïëîìó èëÿ áèòèðìÿê,
ÝÚÑÅ (Ýåíåðàë Úåðòèôèúàòå îô Ñåúîíäàðé Åäóúàòèîí) âÿ À ëåâåë ñåðòèôèêàòëàðûíû ÿëäÿ åòìÿêäèð.
Ïðîãðàìà ãÿáóë îëìàã ö÷öí ÏÒÅ
(Ïåàðñîí Òåñò îô Åíýëèñù) àêàäåìèê
èíýèëèñ äèëè òåñòè öçðÿ ìèíèìóì 60 áàë
(ÒÎÅÔË âÿ ÛÅËÒÑ åêâèâàëåíòè äÿ êå÷ÿðëèäèð) òÿëÿá îëóíóð.
- Ïðîãðàì öçðÿ èìòàùàíëàðûí
òÿøêèëè âÿ ãèéìÿòëÿíäèðìÿ ìåõàíèçìè íåúÿ àïàðûëàúàã?
- Èëê íþâáÿäÿ ãåéä åäèì êè, òÿäðèñ
ïðîãðàìûíûí òÿðòèáè, òÿùñèëèí êåéôèééÿò
ïàðàìåòðëÿðèíÿ íÿçàðÿò âÿ òÿäðèñ ïðîñåñèíèí èäàðÿ îëóíìàñû áèðáàøà Ëîíäîí Óíèâåðñèòåòè òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê. Ìÿùç áó àìèë ÀÄÈÓ-äà òÿøêèë îëóíàúàã áàêàëàâð äÿðÿúÿ ïðîãðàìûíûí áöòöí ýþñòÿðèúèëÿð öçðÿ ËÑÅ-íèí
Ëîíäîí êàìïóñóíäàêû òÿùñèëëÿ åéíè
êåéôèééÿòäÿ îëàúàüûíà çÿìàíÿò âåðèð.
ËÑÅ-íèí ùàçûðêû êóðèêóëóìóíà óéüóí îëàðàã, ùÿð òÿäðèñ èëèíäÿ äþðä ôÿíí
îëìàãëà, ö÷ èë ÿðçèíäÿ 12 ÿñàñ ôÿíí
òÿäðèñ åäèëÿúÿê. Áó ôÿíëÿð öçðÿ éåêóí
èìòàùàíëàð ùÿð òÿäðèñ èëèíèí ñîíóíäà
(ìàé-èéóí àéëàðûíäà) êå÷èðèëÿúÿê âÿ
íÿòèúÿëÿð ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿê ö÷öí
ËÑÅ-éÿ ýþíäÿðèëÿúÿê. Ïðîãðàìû ìöâÿôôÿãèééÿòëÿ áèòèðÿí ìÿçóíëàð Ëîíäîí
Óíèâåðñèòåòèíèí Èãòèñàäèééàò Ìÿêòÿáèíèí áàêàëàâð äèïëîìóíó ÿëäÿ åäÿúÿêëÿð âÿ äèïëîìëàð Ëîíäîíäà êå÷èðèëÿí
ìÿçóí ýöíöíäÿ òÿãäèì îëóíàúàã.
- Ïðîãðàìûí àëè òÿùñèëèìèçÿ âåðÿúÿéè òþùôÿíè íåúÿ äÿéÿðëÿíäèðèðñèíèç?
- Òÿáèè êè, ÀÄÈÓ-äà áåëÿ áèð ïðîãðàìûí òÿøêèëè òÿêúÿ óíèâåðñèòåòèìèçÿ äåéèë,
áöòþâëöêäÿ àëè òÿùñèë ñèñòåìèìèçÿ ÿùÿìèééÿòëè òþùôÿëÿð âåðÿúÿê. Áåëÿ êè, áó
ïðîãðàì ÀÄÈÓ-íóí òÿäðèñ êóðèêóëóìóíóí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñèíÿ âÿ èãòèñàäéþíöìëö èõòèñàñëàð öçðÿ êàäð ùàçûðëûüûíûí
êåéôèééÿòèíèí éöêñÿëäèëìÿñèíÿ áèðáàøà
òÿñèð ýþñòÿðìÿêëÿ éàíàøû, ðåýèîíàë âÿ
áåéíÿëõàëã àëè òÿùñèë ìÿêàíûíäà Àçÿðáàéúàí àëè òÿùñèëèíèí èìèúèíèí éöêñÿëìÿñèíäÿ ìöùöì ðîë îéíàéàúàã.
Ôöðñÿòäÿí èñòèôàäÿ åäÿðÿê ïðîãðàìûí èäåéà ìöÿëëèôè îëàí òÿùñèë íàçèðè
Ìèêàéûë Úàááàðîâà ÀÄÈÓ èëÿ ËÑÅ àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí éàðàäûëìàñûíà âÿ
èíêèøàôûíà ýþñòÿðäèéè ùÿðòÿðÿôëè äÿñòÿéÿ ýþðÿ òÿøÿêêöðöìö áèëäèðèðÿì.
Èíàíûðàì êè, áåëÿ áèð íöôóçëó óíèâåðñèòåò èëÿ áèðýÿ ïðîãðàìûí ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè ÀÄÈÓ-íóí äöíéà óíèâåðñèòåòëÿðèíèí ðåéòèíã ñèéàùûëàðûíäà éåð àëìàñû, ÿúíÿáè òÿëÿáÿ âÿ ïðîôåññîðëàðûí
ñàéûíûí ÿùÿìèééÿòëè äÿðÿúÿäÿ àðòìàñû
âÿ ðåýèîíàë ñÿâèééÿäÿ ÿí íöôóçëó àëè
ìÿêòÿáëÿðäÿí áèðèíÿ ÷åâðèëìÿñè ö÷öí
éåíè èìêàíëàð à÷àúàã.
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíäÿ ìÿøùóð áåë÷èêàëû
ðÿññàì Âèì Äåëâóàíûí ôÿðäè ñÿðýèñè à÷ûëàúàã
Àïðåëèí 13-äÿ Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ìÿðêÿçèíäÿ ìÿøùóð áåë÷èêàëû
ðÿññàì, ìöàñèð èíúÿñÿíÿòèí òàíûíìûø ñèìàëàðûíäàí îëàí Âèì
Äåëâóàíûí ôÿðäè ñÿðýèñèíèí à÷ûëûø
ìÿðàñèìè êå÷èðèëÿúÿê.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè,
ñåíòéàáðûí 27-äÿê äàâàì åäÿúÿê ñÿðýèäÿ ìöÿëëèôèí 50-äÿê ÿñÿðè òÿãäèì îëóíàúàã.
À÷ûëûø ìÿðàñèìè ÿðÿôÿñèíäÿ Âèì
Äåëâóàíûí ÿñÿðëÿðèíèí ðåïðîäóêñèéàñûíû
ÿùàòÿ åäÿí êàòàëîã íÿøð îëóíóá. Íÿøðÿ
þí ñþçö Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí âèòñå-ïðåçèäåíòè Ëåéëà ßëèéåâà éàçûá.
“Ìöàñèð èíúÿñÿíÿò ñÿðýèëÿðè áó ýöí
úÿìèééÿòèí ìÿäÿíè ùÿéàòûíäà ìàðàãëû ìþâçóëàðäàí áèðè êèìè éåð àëûð.
Èíñàíëàðûí ìöàñèð èíúÿñÿíÿòÿ îëàí
ìàðàüûíûí àðòìàñûíà áàõìàéàðàã,
áÿçÿí éåíè èäåéà àõòàðûøëàðû, ÿñÿðèí
éàðàäûëìàñûíäà îðèæèíàë éàíàøìà,
þçöíÿìÿõñóñ òÿðç ôîðìàëàøäûðìàã
èñòÿéè èëÿ ôÿðãëÿíÿí éàðàäûúû èíñàíëàðûí ôÿàëèééÿòè èúòèìàèééÿò òÿðÿôèíäÿí
áèðìÿíàëû ãÿáóë åäèëìèð. Áåëÿ ðÿññàìëàðäàí áèðè, ÿòðàôûíäà áàø âåðÿíëÿðÿ èñòåùçàëû ìöíàñèáÿòè èëÿ òàíûíàí,
éàðàäûúûëûüû ìÿíà úÿñàðÿòè èëÿ ñå÷è-
ëÿí, ìöàñèð èíúÿñÿíÿòèí ÿí õàðèçìàòèê íöìàéÿíäÿëÿðèíäÿí áèðè îëàí Âèì
Äåëâóàäûð”, - äåéÿ Ëåéëà ßëèéåâà ãåéä
åäèá.
Ëåéëà ßëèéåâà áèëäèðèá êè, èíúÿñÿíÿò
âóðüóíëàðûíà ìöõòÿëèô þëêÿëÿðèí ìÿäÿíè
ùÿéàòûíûí ÿí ïàðëàã ùàäèñÿëÿðèíè ýþðìÿéÿ øÿðàèò éàðàäàí Ùåéäÿð ßëèéåâ
Ìÿðêÿçèíäÿ çèääèééÿòëè, áÿçÿí ùÿòòà
ãàëìàãàëëû éàðàäûúûëûüû èëÿ øþùðÿò ãàçàíìûø Âèì Äåëâóàíûí ÿñÿðëÿðèíèí ñÿðýèñèíèí êå÷èðèëìÿñè òàìàøà÷ûëàðà äþâðöìöçöí ÿí òàíûíìûø íåîêîíñåïòóàëèñòèíèí ÿñÿðëÿðè èëÿ éàõûíäàí òàíûø îëìàüà
ÿâÿçñèç øàíñ âåðèð. “Ñèç áÿäèè äèëèí
ìöõòÿëèôëèéè âÿ þçöíÿìÿõñóñ êîìïîçèñèéàñû èëÿ ñÿúèééÿëÿíÿí âàëåùåäèúè ñÿíÿò íöìóíÿëÿðèíèí ÿùàòÿñèíäÿ
îëàúàãñûíûç. ßìèíÿì êè, Âèì Äåëâóà
éàðàäûúûëûüûíûí ùåéðàíåäèúè ìöùèòè
ùÿð áèðèíèçèí éàääàøûíà óíóäóëìàç
òÿÿññöðàòëàðëà ùÿêê îëóíàúàãäûð”, - äåéÿ Ëåéëà ßëèéåâà ãåéä
åäèá.
Âèì Äåëâóà 1965-úè èëäÿ Áåë÷èêàäà àíàäàí îëóá, Ýåíò øÿùÿðèíäÿ Êðàë Èíúÿñÿíÿò Àêàäåìèéàñûíû áèòèðèá. Î, 1985-úè èëäÿí
Àâðîïàíûí ñÿíÿò ÿíÿíÿëÿðèíè
ìöàñèð êöòëÿâè ìÿäÿíèééÿò êîíòåêñòèíäÿ òÿãäèì åäÿðÿê þçöíÿìÿõñóñ ÿñÿðëÿð éàðàäûð. Ðÿññàìûí ïñåâäîãîòèê öñëóáäà éàðàòäûüû ùåéêÿëëÿð - íàõûø âÿ îðíàìåíòëÿðèí ìöàñèð ñöæåòëÿðëÿ áèðëÿøäèéè
ÿñÿðëÿð îíà øþùðÿò ãàçàíäûðûá. Â.Äåëâóà ÿñÿðëÿðèíäÿ ìöõòÿëèô êîíòåêñòëè åëåìåíòëÿðè áèðëÿøäèðèð, áóíóíëà äà ÿøéàëàð
þç ìÿëóì õàðàêòåðëÿðèíè èòèðèð, éåíè ìÿíà âÿ ìÿçìóí àëûð.
Âèì Äåëâóàíûí èíäèéÿ ãÿäÿð Ëóâð
Ìóçåéèíäÿ, Ïàðèñèí Æîðæ Ïîìïèäó àäûíà Ìèëëè Ìÿäÿíèééÿò âÿ Èíúÿñÿíÿò Ìóçåéèíäÿ, Íéó-Éîðê Éåíè Ìóçåéèíäÿ,
Ëèîí Ìöàñèð Èíúÿñÿíÿò Ìóçåéèíäÿ, Âåíåñèéàíûí Ïåããè Ãóããåíùàéì Ìóçåéèíäÿ ôÿðäè ñÿðýèëÿðè à÷ûëûá. Î, 1990-úû
èëäÿ Âåíåñèéà Áèåííàëåñèíèí, 1992-úè
èëäÿ èñÿ Àëìàíèéàíûí Êàññåë øÿùÿðèíäÿ
êå÷èðèëìèø “Äîúóìåíòà ÛÕ” ñÿðýèñèíèí
èøòèðàê÷ûñû îëóá.
Àêàäåìèê Ìÿììÿäáàüûð ßëèéåâ
60 èëëèê éóáèëåéèíè ãåéä åäèá
Àïðåëèí 8-äÿ Ðóñèéà ïàéòàõòûíäàêû
“Ôîóð Ñåàñîíñ Ùîòåë Ìîñúîw” îòåëèíäÿ
Ðóñèéà Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí ùÿãèãè
öçâö, Í.Í.Áëîõèí àäûíà Ðóñèéà Îíêîëîæè
Åëìè Ìÿðêÿçèíèí äèðåêòîð ìöàâèíè, ÅëìèÒÿäãèãàò Óøàã Îíêîëîýèéà âÿ Ùåìàòîëîýèéà Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, Öìóìðóñèéà Àçÿðáàéúàíëûëàð Êîíãðåñèíèí (ÖÀÊ)
ïðåçèäåíòè Ìÿììÿäáàüûð ßëèéåâèí àíàäàí îëìàñûíûí 60 èëëèéèíÿ ùÿñð åäèëìèø
éóáèëåé ýåúÿñè êå÷èðèëèá.
Äöíéàíûí ÿí ìÿøùóð àçÿðáàéúàíëûëàðûíäàí áèðèíè éóáèëåé ìöíàñèáÿòèëÿ
òÿáðèê åòìÿê ö÷öí îíóí äîñòëàðû, ùÿìêàðëàðû, äîüìàëàðû âÿ éàõûíëàðû, Àçÿðáàéúàíûí Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíäàêû äèàñïîðóíóí öçâëÿðè ýÿëìèøäèëÿð. Àçÿðáàéúàíäàí ýÿëìèø íöôóçëó íöìàéÿíäÿ
ùåéÿòè äÿ çàëäà èäè. Áó íöìàéÿíäÿ ùåéÿòèíèí òÿðêèáèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí
Ùóìàíèòàð ñèéàñÿò ìÿñÿëÿëÿðè øþáÿñèíèí ìöäèðè Ôàòìà Àáäóëëàçàäÿ, Ùåéäÿð
ßëèéåâ Ìÿðêÿçèíèí äèðåêòîðó Àíàð ßëÿêáÿðîâ, Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Îíêîëîýèéà
Ìÿðêÿçèíèí äèðåêòîðó, àêàäåìèê Úÿìèë
ßëèéåâ âÿ áàøãàëàðû âàðäû.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòè
Àäìèíèñòðàñèéàñûíûí Ùóìàíèòàð ñèéàñÿò
ìÿñÿëÿëÿðè øþáÿñèíèí ìöäèðè Ôàòìà Àáäóëëàçàäÿ äþâëÿòèìèçèí áàø÷ûñû Èëùàì
ßëèéåâèí òÿáðèê ìÿêòóáóíó âÿ Ì.ßëèéåâèí “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû Ïðåçèäåíòèíèí Ôÿõðè Äèïëîìó” èëÿ òÿëòèô åäèëìÿñè
áàðÿäÿ Ñÿðÿíúàìûíû îõóéóá.
Éóáèëéàðûí öíâàíûíà Ðóñèéà Ïðåçèäåíòè Âëàäèìèð Ïóòèíèí, ÐÔ ùþêóìÿòèíèí
ñÿäðè Äìèòðè Ìåäâåäåâèí, Äþâëÿò Äóìàñûíûí ñÿäðè Ñåðýåé Íàðûøêèíèí, Ìîñêâà
ìåðè Ñåðýåé Ñîáéàíèíèí àäûíäàí òÿáðèê-
ëÿð äàõèë îëóá. ÐÔ ñÿùèééÿ
íàçèðè Âåðîíèêà Ñêâîðòñîâàíûí àäûíäàí Ì.ßëèéåâÿ “Âÿòÿí ñÿùèééÿñè ãàðøûñûíäà õèäìÿòëÿðèíÿ ýþðÿ” ìöêàôàòû
òÿãäèì åäèëèá.
Àçÿðáàéúàíûí Ðóñèéàäàêû ñÿôèðè Ïîëàä Áöëáöëîüëó
Ì.ßëèéåâè òÿáðèê åäÿðÿê äåéèá êè, ùÿð áèð þëêÿ, ùÿð áèð
õàëã þçöíöí ýþðêÿìëè èíñàíëàðû èëÿ ôÿõð åäèð. Ìÿììÿäáàüûð ßëèéåâ äÿ áåëÿ èíñàíëàðäàí áèðèäèð. Èøèíèí ùÿäñèç ÷îõ
îëìàñûíà áàõìàéàðàã, î ùÿì äÿ þç
öçÿðèíÿ áþéöê èúòèìàè éöê ýþòöðöá - Ðóñèéàäàêû ÿí áþéöê äèàñïîð òÿøêèëàòëàðûíäàí áèðè îëàí Öìóìðóñèéà Àçÿðáàéúàíëûëàð Êîíãðåñèíÿ ðÿùáÿðëèê åäèð. Î, þç íöôóçó èëÿ Ðóñèéàäà éàøàéàí áöòöí àçÿðáàéúàíëûëàðû äÿñòÿêëÿéèð. Ï.Áöëáöëîüëó
äåéèá: “60 éàø - ìöäðèêëèê âÿ êàìèëëèê
÷àüûäûð. Ñèçèí áó 60 èëäÿ ýþðäöéöíöç
èøëÿð 100 èë ö÷öí êèôàéÿò åäÿð. Ìÿí ñèçÿ áó ãÿäÿð éàøàìàüû àðçó åäèðÿì”.
Í.Í.Áëîõèí àäûíà Ðóñèéà Îíêîëîæè
Åëìè Ìÿðêÿçèíèí äèðåêòîðó, àêàäåìèê
Ìèõàèë Äàâóäîâ äåéèá: “Ìÿììÿäáàüûð
ßëèéåâ ýþðêÿìëè àëèì, ýþçÿë èíñàí,
ÿëà äîñò, ñåâÿí âÿ ñåâèëÿí àèëÿ áàø÷ûñûäûð”.
Î ãåéä åäèá êè, Îíêîëîæè Åëìè Ìÿðêÿçèí áÿõòè ýÿòèðèá, ÷öíêè áó ìÿðêÿçäÿ
Ìÿììÿäáàüûð ßëèéåâ êèìè ìàùèð ìöòÿõÿññèñ èøëÿéèð, þç áþéöê ìöÿëëèìè, èñòåäàäëû àëèì, úÿððàù-îíêîëîã Íèêîëàé Òðàïåçíèêîâóí èøèíè äàâàì åòäèðèð.
Ì.Äàâûäîâ äàùà ñîíðà äåéèá:
“Ìÿììÿäáàüûð Úàâàä îüëó êèìè èíñàíëàð òàðèõè éàçûðëàð”.
Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Îíêîëîýèéà Ìÿðêÿçèíèí äèðåêòîðó, àêàäåìèê Úÿìèë ßëèéåâ éóáèëéàðû Àçÿðáàéúàí îíêîëîãëàðû
àäûíäàí òÿáðèê åäèá. Ìÿììÿäáàüûð ßëèéåâè “ñÿùèééÿ ñàùÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàíûí
Ðóñèéàäàêû ñÿôèðè” àäëàíäûðàí àêàäåìèê
Úÿìèë ßëèéåâ éóáèëéàðà Àçÿðáàéúàíäà
òÿáàáÿòèí èíêèøàôûíû äÿñòÿêëÿäèéèíÿ ýþðÿ
òÿøÿêêöðöíö áèëäèðèá.
Ì.ßëèéåâèí Í.Í.Áëîõèí àäûíà Ðóñèéà Îíêîëîæè Åëìè Ìÿðêÿçèíäÿ ÷àëûøàí
ùÿìêàðëàðû îíó ýþðêÿìëè àëèì, ÿñë ïåøÿêàð, áþéöê íöôóç ñàùèáè îëàí èñòåäàäëû
êëèíèñèñò êèìè ñÿúèééÿëÿíäèðèáëÿð. Îíëàð
ãåéä åäèáëÿð êè, Ì.ßëèéåâ îíêîëîæè îðòî-
ïåäèéà öçðÿ Ðóñèéàäà, ÌÄÁ-äÿ âÿ Àâðîïàäà ÿí íöôóçëó åëìè-ïðàêòèêè ìÿêòÿáëÿðäÿí áèðèíè éàðàäûá.
ÑÑÐÈ-íèí âÿ Àçÿðáàéúàíûí Õàëã àðòèñòè Òàìàðà Ñèíéàâñêàéà éóáèëéàðûí óçóí èëëÿð áîéó Ìöñëöì Ìàãîìàéåâëÿ ñÿìèìè
äîñò îëäóüóíó ãåéä åäèá. Ò.Ñèíéàâñêàéà
âóðüóëàéûá êè, áþéöê ìöüÿííè äöíéàñûíû
äÿéèøÿíäÿí ñîíðà Ìÿììÿäáàüûð ßÛèéåâèí àèëÿñè ùÿìèøÿ îíó äÿñòÿêëÿéèá.
Ýåúÿíèí àïàðûúûñû, òàíûíìûø øîóìåí
Âàëäèñ Ïåëø ÷ûõûø ö÷öí Ì.ßëèéåâèí õàíûìû, ÖÀÊ-ûí òÿùñèë âÿ åëì êîìèòÿñèíèí
ñÿäðè Õóìàð ßëèéåâàéà ñþç âåðèá. Õóìàð õàíûì ãûçû Ôÿðÿù âÿ íÿâÿëÿðè èëÿ áèðëèêäÿ éóáèëéàðû òÿáðèê åäèá âÿ õîø àðçóëàðûíû áèëäèðèá.
Éóáèëåé ýåúÿñèíäÿ ÷ûõûø åäÿí Ì.ßëèéåâ äåéèá: “Ìÿí ÿëèìäÿí ýÿëÿíè åòìèøÿì, ãîé ìÿíèì øàýèðäëÿðèì äàùà
éàõøû èøëÿð ýþðñöíëÿð!”.
Éóáèëåé ýåúÿñè êîíñåðò ïðîãðàìû èëÿ
äàâàì åäèá. Êîíñåðòäÿ Åìèí, Àëåêñàíäð
Ðîçåíáàóì, Ìóðàä Ùöñåéíîâ, Õÿééàì
Ìóñòàôàçàäÿ, Åëìèðà Êàëèìóëëèíà âÿ áàøãàëàðû ÷ûõûø åäèáëÿð.
Ìÿììÿäáàüûð ßëèéåâ: Áó úöð äÿñòÿê
ôÿàëèééÿòèìè äàâàì åòäèðìÿéÿ ðóùëàíäûðûð
Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâäÿí âÿ Ðóñèéà Ïðåçèäåíòè Âëàäèìèð Ïóòèíäÿí òÿáðèê àëìàã òÿêúÿ ìÿíèì ö÷öí
âÿ àèëÿì ö÷öí äåéèë, ùÿì äÿ Ðóñèéàäà
éàøàéàí áöòöí àçÿðáàéúàíëûëàð ö÷öí áþéöê øÿðÿôäèð. Áó úöð äÿñòÿê ôÿàëèééÿòèìè
äàâàì åòäèðìÿéÿ ðóùëàíäûðûð.
Áó ñþçëÿðè Ðóñèéà Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí ùÿãèãè öçâö, Í.Í.Áëîõèí àäûíà
Ðóñèéà Îíêîëîæè Åëìè Ìÿðêÿçèíèí äèðåêòîð ìöàâèíè, Åëìè-Òÿäãèãàò Óøàã Îíêîëîýèéà âÿ Ùåìàòîëîýèéà Èíñòèòóòóíóí äèðåêòîðó, Öìóìðóñèéà Àçÿðáàéúàíëûëàð
Êîíãðåñèíèí (ÖÀÊ) ïðåçèäåíòè Ìÿììÿäáàüûð ßëèéåâ ÀÇßÐÒÀÚ-ûí ìöõáèðè èëÿ
ñþùáÿòèíäÿ ñþéëÿéèá.
Ýþðêÿìëè àëèì âóðüóëàéûá êè, éóáèëåé
ýåúÿñè “èíòåëëåêòóàë àçÿðáàéúàíëûëàð”û Ðóñèéàíûí ïàéòàõòûíäà áèð éåðÿ òîïëàìàã
ö÷öí äàùà áèð ôöðñÿòäèð. ÖÀÊ ïðåçèäåíòè
äåéèá: “Áó ýöí áèç ÷àëûøäûã êè, Ìîñêâà
èúòèìàèééÿòè áèð ñûðà ñàùÿëÿðäÿ - áèçíåñ, åëì, ìÿäÿíèééÿò ñàùÿëÿðèíäÿ
éöêñÿê íàèëèééÿòëÿð ãàçàíìûø àçÿðáàéúàíëûëàðû ýþðñöí”.
Àêàäåìèê 60 éàøûíûí òàìàì îëäóüó
ýöíäÿ ãåéä åäèá êè, éóáèëåé ýöíëÿðèíäÿ
èíñàí î âàõòàäÿê ýþðäöéö èøëÿðÿ éåêóí
âóðìàëûäûð.
Ì.ßëèéåâ ñîíäà äåéèá: “Áó ýöí ìÿíèì ùÿéàòûìäà ÷îõ ÿëàìÿòäàð ýöíäöð.
60 éàø äàüäàí åíèøèí áàøëàíüûúûäûð.
Éöêñÿëèø ìöðÿêêÿá âÿ ìàðàãëû îëóá.
Äöøöíöðÿì êè, åíèø äÿ ñÿìÿðÿñèç îëìàéàúàã”.
Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû: Ãîíäàðìà âÿ îéóíúàã òÿøêèëàòëàð äöíéàäà ÷îõäóð
“Öìóìèééÿòëÿ, ìÿí Àâðîïà Ñèéàñÿòè Àðàøäûðìàëàðû Ìÿðêÿçèíèí àäûíû èëê
äÿôÿäèð êè, åøèäèðÿì. Äöøöíöðÿì êè,
áåëÿ ãîíäàðìà âÿ îéóíúàã òÿøêèëàòëàð
äöíéàäà ÷îõäóð”. Áóíó ÑÈÀ-éà Éåíè
Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Ñèéàñè Øóðàñûíûí öçâö, ìèëëÿò âÿêèëè Ìÿëàùÿò Èáðàùèìãûçû Àâðîïà Ñèéàñÿòè Àðàøäûðìàëàðû
Ìÿðêÿçèíèí áó èë þëêÿìèçäÿ êå÷èðèëÿúÿê
áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíû áîéêîò åòìÿñè
÷àüûðûøûíà ìöíàñèáÿò áèëäèðÿðêÿí äåéèá.
Äåïóòàòûí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ñþçöýåäÿí áó êèìè òÿøêèëàòëàð àðàøäûðûëñà ìÿëóì
îëàð êè, îíëàðûí àðõàñûíäà åðìÿíèïÿðÿñò
âÿ åðìÿíè ëîááèñèíèí, äèàñïîðàñûíûí äÿñ-
òÿêëÿäèêëÿðè ãîíäàðìà, îéóíúàã òÿøêèëàòëàð äàéàíûð: “Ùåñàá åäèðÿì êè, Àâðîïà
Ñèéàñÿòè Àðàøäûðìàëàðû Ìÿðêÿçè êèìè
òÿøêèëàòëàðûí ÷àüûðûøëàðûíà, ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ âÿ ôèêèðëÿðèíÿ ÿùÿìèééÿò âåðìÿìÿëèéèê. Àçÿðáàéúàí àðòûã äöíéà ñÿâèééÿñèíäÿ áþéöê áèð ëàéèùÿíèí ýåð÷ÿêëÿøäèðèëìÿñè ÿðÿôÿñèíäÿäèð. Ñþçñöç
êè, áèç áó ýöíÿ êèìè àíòè-Àçÿðáàéúàí,
Àçÿðáàéúàí ÿëåéùèíÿ ÷àüûðûøëàð ÷îõ
åøèòìèøèê âÿ þëêÿìèçÿ ãàðøû ãÿðÿçëè
ìþâãåäÿ äóðàí èíñàíëàðû, òÿøêèëàòëàðû
ýþðìöøöê. Òÿáèè êè, îíëàð äà ñîíðàäàí þç ïåøìàí÷ûëûãëàðûíû ÷ÿêèáëÿð. Èíøàëëàù, áèð íå÷ÿ àéäàí ñîíðà þëêÿìèç-
äÿ Àâðîïà òàðèõèíäÿ áèð òàðèõ éàçûëàúàã. Íåúÿ êè, èíäèéÿäÿê Àçÿðáàéúàí
áåëÿ òàðèõëÿðè ÷îõ éàçûá”.
ßäëèééÿ Àêàäåìèéàñûíäà “ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçëÿðè
ÿìÿêäàøëàðû ö÷öí èõòèñàñàðòûðìà êóðñó êå÷èðèëèá
Ðåñïóáëèêàìûçäà öìóìáÿøÿðè ñîñèàë áÿëà îëàí êîððóïñèéàíûí ãàðøûñûíûí
àëûíìàñûíà õöñóñè þíÿì âåðèëÿðÿê, Àçÿðáàéúàí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâèí ñèéàñè
èðàäÿñè èëÿ áó ñàùÿäÿ úèääè ìöáàðèçÿ
àïàðûëûð, âÿòÿíäàø ìÿìíóíëóüóíà éþíÿëÿí øÿôôàô âÿ åëåêòðîí õèäìÿòëÿðèí òÿòáèãè
äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëèð. Äþâëÿòèìèçèí
áàø÷ûñûíûí òÿøÿááöñö èëÿ éàðàäûëìûø âÿ
þëêÿìèçèí áðåíäè ñàéûëàí, ÿäëèééÿ îðãàíëàðûíûí äà ìöõòÿëèô ìöùöì õèäìÿòëÿð
ýþñòÿðäèéè “ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçëÿðèíèí
óüóðëó ôÿàëèééÿòè úÿìèééÿòèìèçäÿ, åëÿúÿ
äÿ áåéíÿëõàëã àëÿìäÿ òÿãäèð îëóíóð âÿ
áó òÿúðöáÿ Àçÿðáàéúàí ìîäåëè êèìè áþéöê ìàðàã äîüóðóð.
ßäëèééÿ Íàçèðëèéèíèí ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèáëÿð êè, îïåðàòèâëèê, øÿôôàôëûã, íÿçàêÿòëèëèê, ìÿñóëèééÿò
âÿ ðàùàòëûã ïðèíñèïëÿðè ÿñàñûíäà ôÿàëèééÿò
ýþñòÿðÿí “ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçëÿðèíäÿ
êàäðëàðûí áèëèê âÿ áàúàðûãëàðûíûí, ïåøÿ-
êàðëûüûíûí éöêñÿëäèëìÿñè, åòèê ãàéäàëàðà
äþíìÿäÿí ÿìÿë îëóíìàñû, èõòèñàñëàðûíûí
àðòûðûëìàñû äàèì äèããÿòäÿ ñàõëàíûëûð. Áó
ìÿãñÿäëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí
Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Âÿòÿíäàøëàðà Õèäìÿò âÿ Ñîñèàë Èííîâàñèéàëàð öçðÿ Äþâëÿò
Àýåíòëèéè èëÿ ßäëèééÿ Àêàäåìèéàñû àðàñûíäà ñÿìÿðÿëè ÿëàãÿëÿð ãóðóëàðàã ùöãóãøöíàñëàð èõòèñàñàðòûðìà êóðñëàðûíà
úÿëá îëóíóðëàð.
Áó ýöíëÿðäÿ “ÀÑÀÍ õèäìÿò” ìÿðêÿçëÿðèíäÿ àëè ùöãóã òÿùñèëè òÿëÿá åäÿí âÿçèôÿëÿðäÿ ãóëëóã êå÷ÿí 30 íÿôÿð äþâëÿò ãóëëóã÷óñó ïåøÿ âÿ èõòèñàñ öçðÿ áèëèêëÿðèíèí
àðòûðûëìàñû ìÿãñÿäèëÿ ßäëèééÿ Àêàäåìèéàñûíäà èõòèñàñàðòûðìà êóðñó êå÷èáëÿð.
Êóðñóí ïðîãðàìûíà óéüóí îëàðàã õèäìÿò
ÿìÿêäàøëàðûíà ãàíóíâåðèúèëèéÿ âÿ òÿúðöáè ÿùÿìèééÿò êÿñá åäÿí àêòóàë ìÿñÿëÿëÿðÿ äàèð ìþâçóëàð òÿäðèñ îëóíóá, êîððóïñèéàéà ãàðøû ìöáàðèçÿ, âÿòÿíäàøëûã âÿçèééÿòè àêòëàðûíûí äþâëÿò ãåéäèééàòûíûí
õöñóñèééÿòëÿðè, íîòàðèàò ùÿðÿêÿòëÿðèíèí
àïàðûëìàñûíûí ÿñàñ ãàéäàëàðû, íîòàðèàò
òÿúðöáÿñèíäÿ ÿãäëÿðèí òÿñäèã åäèëìÿñèíèí öìóìè øÿðòëÿðè, ÿìÿê ìöãàâèëÿñè:
áàüëàíìàñû, äÿéèøäèðèëìÿñè âÿ õèòàì
îëóíìàñû ÿñàñëàðû âÿ äèýÿð ìþâçóëàðà
õöñóñè äèããÿò éåòèðèëèá.
Ùöãóãøöíàñëàð áó áèëýèëÿðèí îíëàðûí
ïåøÿêàðëûãëàðûíûí àðòûðûëìàñûíà âÿ âÿòÿíäàøëàðûí ùöãóãëàðûíûí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
ãîðóíìàñûíà õèäìÿò åäÿúÿéèíè áèëäèðèáëÿð.
Ñîíäà èøòèðàê÷ûëàðà ñåðòèôèêàòëàð òÿãäèì åäèëèá.
Òÿäðèñ òÿäáèðëÿðè ñèëñèëÿ õàðàêòåð äàøûéûð.
5
www.yeniazerbaycan.com
10 àïðåë 2015-úè èë, úöìÿ / ¹ 062 (4461)
Òöðêèéÿíèí áàø êîíñóëó Ìèíýÿ÷åâèðäÿ áèðèíúè Àâðîïà
Îéóíëàðû èëÿ ÿëàãÿäàð ýþðöëÿí èøëÿðëÿ òàíûø îëóá
Òöðêèéÿíèí Ýÿíúÿ øÿùÿðèíäÿêè
áàø êîíñóëó Îðùàí Èøûê áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíà ùàçûðëûã èøëÿðè èëÿ òàíûø
îëìàã ö÷öí àïðåëèí 9-äà Ìèíýÿ÷åâèðÿ
ñÿôÿð åäèá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, ÿââÿëúÿ
ãàðäàø þëêÿíèí áàø êîíñóëó øÿùÿð Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí áàø÷ûñû Íèéàçè
Áàéðàìîâëà ýþðöøöá. Ýþðöø çàìàíû
ãîíàüà øÿùÿðèí èãòèñàäè âÿçèééÿòè,
ñîñèàë âÿ ìÿäÿíè ùÿéàòû áàðÿäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò âåðèëèá. Áèëäèðèëèá êè, ùàçûðäà Ìèíýÿ÷åâèð øÿùÿðè “Áàêû-2015”
Àâðîïà Îéóíëàðûíûí àâàð÷ÿêìÿ éàðûøëàðûíà ùàçûðëàøûð. Øÿùÿðèí áó ìþòÿáÿð
éàðûøëàðà éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ åâ ñàùèáëèéè åòìÿñè ö÷öí ìöùöì èøëÿð ýþðöëöð.
Ýþðöøäÿ òÿðÿôëÿð àðàñûíäà áèð ñûðà
ñàùÿëÿðäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè àïàðûëûá.
Áàø êîíñóë Îðùàí Èøûê “Êöð”
Îëèìïèéà Òÿäðèñ-Èäìàí Ìÿðêÿçèíäÿ,
èäìàí÷ûëàðûí âÿ ãîíàãëàðûí éåðëÿøÿúÿéè Îëèìïèéà êÿíäèíäÿ, ìÿðêÿçè øÿùÿð õÿñòÿõàíàñûíäà éàðàäûëàí øÿðàèòëÿ ìàðàãëàíûá, Ùåéäÿð ßëèéåâ Ìÿðêÿçè, Ýÿíúëÿð Åâè, “Ñàùèë” ïàðêû, åëÿúÿ
äÿ øÿùÿðèí äèýÿð ýþðìÿëè éåðëÿðè èëÿ
òàíûø îëóá.
Àçÿðáàéúàíûí áèð ÷îõ
áþëýÿëÿðèíÿ ñÿôÿð åòäèéèíè
äåéÿí Î.Èøûê Ìèíýÿ÷åâèðÿ
ýÿëèøèíèí òàíûøëûã ìÿãñÿäè
äàøûäûüûíû âóðüóëàéûá. Î,
Ìèíýÿ÷åâèðèí ýåíèø ïîòåíñèàëà ìàëèê îëìàñû áàðÿäÿ ÷îõ åøèòäèéèíè âÿ áöòöí áóíëàðûí úàíëû øàùèäè
îëäóüóíó äèããÿòÿ ÷àòäûðûá, ýþðöëÿí èøëÿðè éöêñÿê
ãèéìÿòëÿíäèðèá.
Î.Èøûê Ìèíýÿ÷åâèðäÿ áþéöê ëàéèùÿëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíèí òÿãäèðÿëàéèã ùàë îëäóüóíó ãåéä åäèá:
“ßñàñëû òÿìèðäÿí ñîíðà áó ýöíëÿðäÿ èñòèôàäÿéÿ âåðèëÿí Ìèíýÿ÷åâèð
Ìÿðêÿçè Øÿùÿð Õÿñòÿõàíàñûíäà éàðàäûëàí éöêñÿê øÿðàèò ìÿíè ùåéðàí
åòäè. Áþëýÿäÿêè áó õÿñòÿõàíà ìöàñèðëèéèíÿ ýþðÿ ïàéòàõò õÿñòÿõàíàëàðûíäàí ùå÷ äÿ ýåðè ãàëìûð. Áóðàäà
ìöàñèð òèááè àâàäàíëûãëàð ãóðàøäûðûëûá. Òöðêèéÿíèí àâàð÷ÿêìÿ öçðÿ
éûüìà êîìàíäàñû Àâðîïà Îéóíëàðûíäà èøòèðàê åòìÿê ö÷öí Ìèíýÿ÷åâèðÿ ýÿëÿúÿê. ×îõ øàäàì êè, þëêÿìèí èäìàí÷ûëàðû áåëÿ ìöàñèð èíôðàñòðóêòóðà ìàëèê îëàí áèð øÿùÿðäÿ
éàðûøàúàãëàð. Îéóíëàðà ùàçûðëûã èøëÿðèíèí éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ àïàðûëìàñûíûí øàùèäè îëäóì âÿ öìèä åäèðÿì êè, éàðûø èøòèðàê÷ûëàðû îíëàð
ö÷öí éàðàäûëàí øÿðàèòäÿí ðàçû ãàëàúàãëàð. Áóðàäàêû éàøûëëûãëàð, ïàðêëàð, òÿìèç ùàâà, èíñàíëàðûí ãîíàãïÿðâÿðëèéè, ñÿëèãÿ-ñàùìàí, ìöàñèð
áèíàëàð ìÿíäÿ õîø òÿÿññöðàò éàðàòäû”.
Êàìèëÿ ßëèéåâà: Àçÿðáàéúàí ìþòÿáÿð áåéíÿëõàëã
òÿäáèðëÿðèí ìÿêàíû êèìè äöíéàäà áþéöê íöôóç ñàùèáèäèð
“Àçÿðáàéúàí ìþòÿáÿð áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðèí ìÿêàíû êèìè äöíéàäà áþéöê íöôóç ñàùèáèäèð. Áó
òÿäáèðëÿð ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðè ÿùàòÿ
åäèð”. Áó ôèêèðëÿðè éàï.îðý.àç ñàéòûíà
Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû Êàìèëÿ ßëèéåâà äåéèá.
Ê.ßëèéåâà áèëäèðèá êè, ÛÂ Èñëàì
Ùÿìðÿéëèéè Îéóíëàðûíûí Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëìÿñè ùàããûíäà ìöãàâèëÿíèí èìçàëàíìàñû äà áó áàõûìäàí
ÿùÿìèééÿòëèäèð. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ,
áó ôàêò Àçÿðáàéúàíûí èäìàí þëêÿñè
îëäóüóíó òÿñäèãëÿìÿêëÿ éàíàøû, Èñëàì äöíéàñûíäà äà íöôóçóíóí ýþñòÿðèúèñèäèð.
“Ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ñèéàñÿò Àçÿðáàéúàíûí Èñëàì àëÿìèíäÿ íöôóçëó,
ìþòÿáÿð äþâëÿò êèìè òàíûíìàñûíû
øÿðòëÿíäèðèá. Ìÿùç áóíóí ãàíóíàóéüóí íÿòèúÿñèäèð êè, þëêÿìèç ìöñÿëìàí þëêÿëÿðè èëÿ èêèòÿðÿôëè âÿ ÷îõòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðÿ ìàëèêäèð âÿ ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôû, áöòþâëöêäÿ, Èñëàì úîüðàôèéàñûíäà ùÿìðÿéëèéèí òÿìèí îëóíìàñûíà õèäìÿò åäèð. Öìó-
ìèééÿòëÿ, áó ýöí Àçÿðáàéúàíëà
ìöñÿëìàí þëêÿëÿðè àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿð áöòöí ñàùÿëÿðäÿ äèíàìèê èíêèøàô òåíäåíñèéàñûíà ìàëèêäèð. Ãàðøûëûãëû ÿëàãÿ âÿ òÿìàñëàðûí
ñûõëàøäûüû áèð äþâðäÿ Àçÿðáàéúàíëà
äèýÿð ìöñÿëìàí þëêÿëÿðè àðàñûíäàêû ìöíàñèáÿòëÿð, ãàðøûëûãëû äÿñòÿê
âÿ èøáèðëèéè ìåéèëëÿðè äàèì èíêèøàô
åòäèðèëìÿêäÿäèð. Þëêÿëÿð àðàñûíäà
èêèòÿðÿôëè âÿ ÷îõòÿðÿôëè ôîðìàòäà
ìþâúóä îëàí éöêñÿê ñÿâèééÿëè òÿìàñëàðûí ôîíóíäà ñèéàñè, èãòèñàäè,
ìÿäÿíè, åëìè, äèíè, ùóìàíèòàð âÿ
äèýÿð ñàùÿëÿðäÿ ìþùêÿì ùÿìðÿéëèéèí ôîðìàëàøäûðûëìàñû éþíöíäÿ
ìöùöì àääûìëàð àòûëìàãäàäûð” äåéÿ, Ê.ßëèéåâà âóðüóëàéûá.
Íèçàìè ðàéîíóíäà áèðèíúè Àâðîïà Îéóíëàðûíûí
ùàçûðëûüû âÿ êå÷èðèëìÿñè äþâðö ìöçàêèðÿ åäèëèá
Àïðåëèí 9-äà Íèçàìè ðàéîíóíäà “Áèðèíúè Àâðîïà
Îéóíëàðûíûí ùàçûðëûüû âÿ êå÷èðèëìÿñè äþâðöíäÿ Ôþâãÿëàäÿ
Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí Áàêû Ðåýèîíàë Ìÿðêÿçè èëÿ éåðëè èúðà
ùàêèìèééÿòè âÿ þçöíöèäàðÿåòìÿ îðãàíëàðû, åëÿúÿ äÿ ðàéîí
òÿøêèëàòëàðûíûí áèðýÿ ôÿàëèééÿò
èñòèãàìÿòëÿðè” ìþâçóñóíäà
ðàéîí ìöøàâèðÿñè êå÷èðèëèá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè,
ìöøàâèðÿäÿ ÷ûõûø åäÿí Íèçàìè ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí
áàø÷ûñû Òàùèð Áóäàãîâ áèðèíúè
Àâðîïà Îéóíëàðûíà ùàçûðëûã
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ðàéîíäà ùÿéàòà
êå÷èðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëàí òÿäáèðëÿðèí äàâàì åòäèðèëäèéèíè äåéèá. Û Àâðîïà Îéóíëàðûíûí 4 ãðóï öçðÿ 18 éàðûø îáéåêòèíäÿ êå÷èðèëÿúÿéèíè äåéÿí Ò.Áóäàãîâ Ìèëëè Ýèìíàñòèêà Àðåíàñû èëÿ éàíàøû, Îëèìïèéà êÿíäèíèí
âÿ Ìÿòáóàò-ìåäèà ìÿðêÿçèíèí äÿ Íèçàìè
ðàéîíóíäà éåðëÿøäèéè ãåéä åäèá.
Ðàéîíäàêû ïðîñïåêò âÿ êö÷ÿëÿðäÿ
ýåíèø àáàäëûã-ãóðóúóëóã èøëÿðèíèí ùÿéàòà
êå÷èðèëäèéèíè äåéÿí èúðà áàø÷ûñû éàøûëëûã
ñàùÿëÿðèíèí ñàëûíäûüûíû âÿ ñàíèòàðèéà-òÿìèçëèê èøëÿðèíèí ýþðöëäöéöíö, èøëÿðÿ ìàéûí ñîíóíäà éåêóí âóðóëàúàüûíû áèëäèðèá.
Ôþâãÿëàäÿ Ùàëëàð Íàçèðëèéèíèí Áàêû
Ðåýèîíàë Ìÿðêÿçèíèí ðÿèñ ìöàâèíè Òàëå
Øàì÷ûéåâ “Áàêû-2015” áèðèíúè Àâðîïà
Îéóíëàðûíûí êå÷èðèëìÿñè ãàéäàëàðû âÿ òÿøêèëàòè ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû ìÿëóìàò âåðÿðÿê,
áåëÿ áèð áåéíÿëõàëã òÿäáèðèí
éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ êå÷èðèëìÿñè
ö÷öí áöòöí àèäèééÿòè ãóðóìëàðûí öçÿðëÿðèíÿ äöøÿí âÿçèôÿëÿðèí èúðàñûíû òÿìèí åäÿúÿêëÿðèíÿ ÿìèíëèéèíè èôàäÿ åäèá.
“Áàêû-2015”
Àâðîïà
Îéóíëàðû ßìÿëèééàò Êîìèòÿñè òÿùëöêÿñèçëèê äåïàðòàìåíòèíèí òÿùëöêÿñèçëèê ÿìÿëèééàòëàðû öçðÿ îáéåêòëÿðèí ìåíåúåðè Äàâèä Ñòîð Àâðîïà
Îéóíëàðûíà ùàçûðëûã âÿ éàðûøëàðûí êå÷èðèëìÿñè ìöääÿòèíäÿ
èäìàí÷ûëàðûí âÿ äèýÿð õàðèúè
ãîíàãëàðûí òÿùëöêÿñèçëèéèíèí
òÿìèíè èñòèãàìÿòèíäÿ ýþðöëÿúÿê èøëÿðäÿí ñþùáÿò à÷ûá.
Ìöøàâèðÿäÿ Íèçàìè ðàéîí Ïîëèñ Èäàðÿñèíèí ðÿèñè Íîôÿë Ìÿùÿððÿìîâ áèðèíúè
Àâðîïà Îéóíëàðûíûí ùàçûðëûüû âÿ êå÷èðèëìÿñè äþâðöíäÿ ðàéîí ÿðàçèñèíäÿ, åëÿúÿ
äÿ éàðûøëàðûí êå÷èðèëÿúÿéè îáéåêòëÿðäÿ,
êöòëÿâè èñòèðàùÿò éåðëÿðèíäÿ èúòèìàè òÿùëöêÿñèçëÿéèí òÿøêèëè èñòèãàìÿòèíäÿ ìöâàôèã
òÿäáèðëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿéèíè áèëäèðèá.
Éàïîíèéàíûí ÆÛÆÛ ÏÐÅÑÑ èíôîðìàñèéà àýåíòëèéè èëÿ
ÀÇßÐÒÀÚ àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ñàçèøè èìçàëàíàúàã
Àïðåëèí 15-äÿ Àçÿðáàéúàí Äþâëÿò Èíôîðìàñèéà Àýåíòëèéè (ÀÇßÐÒÀÚ) èëÿ Éàïîíèéàíûí ÆÛÆÛ ÏÐÅÑÑ èíôîðìàñèéà
àýåíòëèéè àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà
ñàçèø èìçàëàíàúàã.
Èêè þëêÿíèí àïàðûúû àýåíòëèêëÿðè àðàñûíäà ñàçèøèí èìçàëàíìàñû áàðÿäÿ ðàçûëûã ÀÇßÐÒÀÚ-ûí áàø äèðåêòîðó Àñëàí Àñëàíîâóí 2012-úè èëèí íîéàáð-äåêàáðûíäà
Éàïîíèéàéà ñÿôÿðè çàìàíû ÆÛÆÛ ÏÐÅÑÑ
àýåíòëèéèíèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ àïàðûëìûø ìöçàêèðÿëÿð çàìàíû ÿëäÿ åäèëèá. Þòÿí äþâðäÿ àýåíòëèêëÿðèí åêñïåðòëÿðè òÿðÿôèíäÿí
ñàçèø ëàéèùÿñè öçÿðèíäÿ èø äàâàì åòäèðèëèá âÿ ùÿð èêè òÿðÿôè ãàíå åäÿí ñîí âàðèàíò ùàçûðëàíûá.
ÆÛÆÛ ÏÐÅÑÑ àýåíòëèéèíèí èúðà÷û äèðåêòîðó Ñàäàôóìè Òàíèíèí Àçÿðáàéúàíà ñÿôÿðè çàìàíû èìçàëàíàúàã ñàçèøÿ ÿñàñÿí
òÿðÿôëÿð àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ÿëàãÿëÿðè-
íèí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè, òÿúðöáÿ ìöáàäèëÿñè ìÿãñÿäèëÿ ãàðøûëûãëû ñÿôÿðëÿðèí òÿøêèëè,
åéíè çàìàíäà, àýåíòëèêëÿðèí ñàéòëàðûíäà
þëêÿëÿðèìèçäÿ áàø âåðÿí ùàäèñÿëÿð áàðÿäÿ èíôîðìàñèéàëàðûí ìöòÿìàäè éåðëÿøäèðèëìÿñè íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
Ñàçèø Àçÿðáàéúàí ùàããûíäà ùÿãèãÿòëÿðèí Éàïîíèéàíûí áó àýåíòëèéè âàñèòÿñèëÿ
éàéûëìàñû, þëêÿìèçèí óüóðëàðûíûí òÿáëèüè
áàõûìûíäàí õöñóñè ÿùÿìèééÿòÿ ìàëèêäèð.
Ñÿôÿð çàìàíû Ñ.Òàíèíè ìöøàéèÿò
åäÿúÿê àýåíòëèéèí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿð
øþáÿñèíèí ìöäèðè Ùèðîøè Ìàñóäà ÀÇßÐ-
ÒÀÚ-ûí Éàïîíèéàäàêû õöñóñè ìöõáèðèíÿ
áèëäèðèá êè, ÆÛÆÛ ÏÐÅÑÑ ñîí èëëÿð ñöðÿòëÿ
èíêèøàô åäÿðÿê ðåýèîíóí ëèäåð äþâëÿòèíÿ
÷åâðèëÿí Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè èíôîðìàñèéà
àýåíòëèéèíèí ôÿàëèééÿòèíè äèããÿòëÿ èçëÿéèð
âÿ ÀÇßÐÒÀÚ èëÿ ÿìÿêäàøëûãäà ìàðàãëûäûð. Èìçàëàíàúàã áó ñàçèø, åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí èëÿ Éàïîíèéà àðàñûíäà
èíôîðìàñèéà ìöáàäèëÿñè ñàùÿñèíäÿ ÿëàãÿëÿðèí äàùà äà ýåíèøëÿíäèðèëìÿñèíäÿ
ìöùöì ðîë îéíàéàúàã.
ÀÇßÐÒÀÚ 2010-úó èëäÿí Éàïîíèéàíûí äàùà áèð íöôóçëó èíôîðìàñèéà àýåíòëèéè - Êéîäî èëÿ èêèòÿðÿôëè ñàçèø ÿñàñûíäà
ÿìÿêäàøëûã åäèð. Àñèéà âÿ Ñàêèò Îêåàí
Þëêÿëÿðè Èíôîðìàñèéà Àýåíòëèêëÿðè Òÿøêèëàòûíûí (ÎÀÍÀ) áöðî öçâö âÿ âèòñå-ïðåçèäåíòè îëàí ÀÇßÐÒÀÚ áó ãóðóì ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ äÿ Éàïîíèéàíûí ùÿð èêè àýåíòëèéè
èëÿ ôÿàë ÿëàãÿëÿðÿ ìàëèêäèð.
Äöíéàúà ìÿøùóð ìÿêòÿáëÿð
øÿáÿêÿñè “Õÿéàë àäàñû”íäà
Àáäîëáàðè Ýîîçàë: “ÑÀÁÈÑ Ñóí” Áåéíÿëõàëã ìÿêòÿáëÿð øÿáÿêÿñè
Àçÿðáàéúàí òÿùñèëèíèí èíêèøàôûíà ìöùöì òþùôÿëÿð âåðÿúÿê
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàíäà
äþâëÿò òÿðÿôèíäÿí þçÿë ñåêòîðóí ôÿàëèééÿòèíÿ éàðàäûëìûø ìöíáèò øÿðàèòäÿí èñòèôàäÿ åäÿí “Àçÿðñóí Ùîëäèíã” ùÿð
þòÿí ýöí ÿðçèíäÿ þç ôÿàëèééÿò äàèðÿñèíè áèð àç äà ýåíèøëÿíäèðìÿêëÿ
éàíàøû, þëêÿìèç ö÷öí éàðàðëû îëàí
éåíè-éåíè ñàùÿëÿðÿ êàïèòàë ãîéóð.
Áóíëàðäàí áèðè äÿ òÿùñèë ñàùÿñèäèð.
Ìÿëóìàò ö÷öí áèëäèðÿê êè, þòÿí èëèí
ñåíòéàáðûíäà “Àçÿðñóí Ùîëäèíã”
øèðêÿòëÿð ãðóïó äöíéàíûí ÿí ìÿøùóð ìÿêòÿáëÿð øÿáÿêÿëÿðèíäÿí áèðè
îëàí, 18 þëêÿäÿ 60 ìÿêòÿá èëÿ õèäìÿò ýþñòÿðÿí “ÑÀÁÈÑ” èëÿ ìöãàâèëÿ èìçàëàéûá. Ðàçûëàøìàéà ÿñàñÿí, Àçÿðáàéúàíäà èëê äÿôÿ îëàðàã
ìÿùç “Àçÿðñóí”à ìÿõñóñ “Õÿéàë
àäàñû” éàøàéûø ñàùÿñèíäÿ “ÑÀÁÈÑ”
ìÿêòÿá êîìïëåêñèíèí éàðàäûëìàñûíà
áàøëàíûëûá âÿ áó èëèí ñåíòéàáðûíäà ñþçöýåäÿí òÿùñèë îúàüû þëêÿìèçäÿ èëê øàýèðäëÿðèíè ãÿáóë åäÿúÿê.
Éåðè ýÿëìèøêÿí, ùàçûðëûã èøëÿðèíèí
ýåäèøàòû èëÿ áàüëû “ÑÀÁÈÑ Ñóí” Áåéíÿëõàëã ìÿêòÿáëÿð øÿáÿêÿñèíèí Ìöøàùèäÿ
Øóðàñûíûí ñÿäðè õàíûì Ëåéëà Ñààä âÿ
ïðåçèäåíòè Êàðë Áèñòàíè Àçÿðáàéúàíà
ñÿôÿð åäèáëÿð. Áó ìöíàñèáÿòëÿ “Õÿéàë
àäàñû”íäà ÊÈ íöìàéÿíäÿëÿðè èëÿ ýþðöø
êå÷èðèëèá. Þëêÿìèçäÿ “ÑÀÁÈÑ Ñóí” Áåéíÿëõàëã ìÿêòÿáëÿð øÿáÿêÿñèíèí ôÿàëèééÿòÿ áàøëàìàñû ö÷öí äÿñòÿê îëàí
“Àçÿðñóí Ùîëäèíã”èí Ìöøàùèäÿ Øóðàñû-
íûí ñÿäðè Àáäîëáàðè Ýîîçàë ýþðöøö ýèðèø
ñþçö èëÿ à÷àðàã “Õÿéàë àäàñû” ëàéèùÿñè
áàðÿäÿ æóðíàëèñòëÿðÿ ýåíèø ìÿëóìàò âå-
ðèá, “ÑÀÁÈÑ Ñóí” Áåéíÿëõàëã ìÿêòÿáëÿð
øÿáÿêÿñèíèí öìóìèëèêäÿ Àçÿðáàéúàí
òÿùñèëèíèí èíêèøàôûíà ìöùöì òþùôÿëÿð
âåðÿúÿéèíè ñþéëÿéèá: “ÑÀÁÛÑ” Àçÿðáàéúàíà àäàïòàñèéà îëäóãäàí ñîíðà
Òÿùñèë Íàçèðëèéèíÿ ìöðàúèÿò åäÿúÿéèê.
Ýÿíúÿäÿ, Ëÿíêÿðàíäà, Øÿêèäÿ âÿ ñ.
ðåýèîíëàðäà “ÑÀÁÛÑ”èí èäàðÿ åòäèéè
ìÿêòÿáëÿðèí îëìàñû ìèëëÿòèìèçèí õåéðèíÿ îëàð”.
Þç íþâáÿñèíäÿ, “ÑÀÁÈÑ Ñóí” Áåéíÿëõàëã ìÿêòÿáëÿð øÿáÿêÿñèíèí ïðåçèäåíòè Êàðë Áèñòàíè æóðíàëèñòëÿð ö÷öí òÿãäèìàò êå÷èðÿðÿê àäû÷ÿêèëÿí òÿùñèë ìöÿññèñÿñè áàðÿäÿ ýåíèø ìÿëóìàò âåðèá âÿ
îíëàðûí ñóàëëàðûíû úàâàáëàíäûðûá. Áèëäèðè-
ëèá êè, òÿùñèë ìöÿññèñÿñè áàü÷à âÿ îðòà
ìÿêòÿáäÿí èáàðÿòäèð. Áàü÷àéà êþðïÿëÿð
èêè ñÿâèééÿ öçðÿ ýþòöðöëÿúÿêëÿð. Áåéíÿëõàëã ñòàíäàðòëàðà òàì úàâàá âåðÿúÿê áó ìÿêòÿá êîìïëåêñèíäÿ òÿùñèë èíýèëèñ äèëèíäÿ àïàðûëàúàã. Áóíäàí ÿëàâÿ, øàýèðäëÿðÿ Òÿùñèë Íàçèðëèéèíèí òÿëÿáëÿðèíÿ óéüóí îëàðàã
Àçÿðáàéúàí äèëè âÿ éåðëè ÿùÿìèééÿòëè äèýÿð ôÿíëÿð äÿ òÿäðèñ åäèëÿúÿê. Ùÿì÷èíèí, øàýèðäëÿðÿ Àçÿðáàéúàí âÿ èíýèëèñ äèëèíäÿí ÿëàâÿ
ôðàíñûç âÿ éà ðóñ äèëèíè þéðÿíìÿê
èìêàíû äà éàðàäûëàúàã.
Àðòûã øàýèðä ãÿáóëóíà áàøëàíûëäûüûíû äåéÿí Êàðë Áèñòàíè îíó äà
áèëäèðèá êè, “ÑÀÁÈÑ Ñóí” Áåéíÿëõàëã ìÿêòÿá êîìïëåêñè ìöñòÿãèë
òÿùñèë ìöÿññèñÿñèäèð. Áóðàíûí äàùà áèð
þçÿëëèéè èñÿ þç äöøÿðýÿñèíèí îëìàñûäûð.
Òÿùñèë îúàüûíäà ìöõòÿëèô ôÿíëÿðèí òÿäðèñèíäÿí ÿëàâÿ, èäìàí ìÿøüÿëÿëÿðèíÿ äÿ
áþéöê äèããÿò àéðûëàúàã. Áåëÿ êè, áóðàäà
òÿùñèë àëàíëàð ö÷öí õöñóñè èäìàí êîìïëåêñèíèí èíøàñû äà íÿçÿðäÿ òóòóëóá “ÑÀÁÈÑ” áåéíÿëõàëã ìÿêòÿáëÿðèíäÿ øàýèðäëÿðèí èíòåëëåêòóàë ñÿâèééÿëÿðèíèí éöêñÿëäèëìÿñè ö÷öí ùÿôòÿñîíó òÿäáèðëÿðè, éàé
ìÿêòÿáëÿðè âÿ äèýÿð òÿäáèðëÿð ùÿéàòà êå÷èðèëÿúÿê.
Áóíäàí ñîíðà èñÿ æóðíàëèñòëÿðè ÿðàçè
èëÿ äàùà éàõûíäàí òàíûø åòìÿê ö÷öí òóð
òÿøêèë åäèëèá.
Íàäèð ÀÇßÐÈ
“Áàêû-2015” èëê Àâðîïà Îéóíëàðû Àâñòðàëèéàíûí “Ñåâåí Íåòwîðê”
òåëåâèçèéà êàíàëû èëÿ òÿðÿôäàøëûã ìöãàâèëÿñè èìçàëàéûá
“Áàêû-2015” èëê Àâðîïà Îéóíëàðû
ßìÿëèééàò Êîìèòÿñè (ÁÅÝÎÚ) Àâñòðàëèéàíûí Îëèìïèéà Îéóíëàðû òåëåéàéûì÷ûñû
“Ñåâåí Íåòwîðê” êàíàëû èëÿ òÿðÿôäàøëûã
ìöãàâèëÿñè èìçàëàéûá.
ÀÇßÐÒÀÚ õÿáÿð âåðèð êè, Àâñòðàëèéàíûí þäÿíèøñèç òåëåéàéûì öçðÿ àïàðûúû êàíàëû èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíûí þëêÿ öçðÿ 8,4
ìèëéîí åâÿ ýöíäÿëèê éàéûìûíû þùäÿñèíÿ
ýþòöðöá. “Ñåâåí Íåòwîðê” êàíàëû 2007úè èëäÿí Àâñòðàëèéàíûí ÿí ðåéòèíãëè òåëåâèçèéà êàíàëûäûð.
Àâðîïà òåëåéàéûì÷ûëàðûíäàí áàøãà,
ÀÁØ, Êàíàäà, Ùèíäèñòàí, ×èí âÿ ÿðÿá
þëêÿëÿðè èëÿ èìçàëàíìûø ìöãàâèëÿëÿð
ñàéÿñèíäÿ äöíéàíûí áöòöí áþëýÿëÿðèíäÿ Àâðîïà Îéóíëàðûíûí äàùà ÷îõ òàìàøà÷û òÿðÿôèíäÿí èçëÿíèëìÿñè òÿìèí
åäèëÿúÿê.
ÁÅÝÎÚ-óí ÿìÿëèééàòëàð öçðÿ áàø
äèðåêòîðó Ñàéìîí Êëåã “Ñåâåí Íåòwîðê” êàíàëûíûí Îëèìïèéà Îéóíëàðûíûí
íöôóçëó òåëåéàéûì÷ûñû îëäóüóíó áèëäèðèá.
Ãåéä åäèá êè, áó êàíàëûí èëê Àâðîïà
Îéóíëàðûíûí òåëåéàéûìûíû þùäÿñèíÿ ýþòöðìÿñè “Áàêû-2015”-èí áåéíÿëõàëã èäìàí òàðèõèíÿ ìöùöì òþùôÿ îëäóüóíó áèð
äàùà òÿñäèã åäèð.
“Ñåâåí Íåòwîðê” êàíàëûíûí èäìàí
øþáÿñèíèí äèðåêòîðó Ñîë Øòàéí ÿëàâÿ
åäèá: “Áèçèì âÿçèôÿìèç ìþòÿáÿð èäìàí òÿäáèðëÿðèíè òàìàøà÷ûëàðûìûçà
òÿãäèì åòìÿêäèð. Àâðîïà Îéóíëàðûíûí óçóí ìöääÿò òåëåéàéûìûíû ùÿéàòà êå÷èðäèéèìèç Îëèìïèéà Îéóíëàðû âÿ
èëê äÿôÿ þäÿíèøñèç éàéûìûíû òÿøêèë åòìÿê ö÷öí ìöãàâèëÿ èìçàëàäûüûìûç
Ïàðàëèìïèéà Îéóíëàðû èëÿ ìöêÿììÿë
óéüóíëóã òÿøêèë åòäèéèíè äöøöíöðöê”.
“Áàêû-2015” áó ñàçèøëÿ éàéûì ìöãàâèëÿëÿðèíèí ñàéûíû 57-éÿ ÷àòäûðûá.
6
www.yeniazerbaycan.com
10 àïðåë 2015-úè èë, úöìÿ / ¹ 062 (4461)
Ìóëòèêóëòóðàëèçì áèðýÿéàøàéûø ãàéäàëàðûíû Ìÿêòÿáëèëÿð àðàñûíäà ïàèíòáàëë éàðûøû êå÷èðèëèá
ñòèìóëëàøäûðàí âàñèòÿ êèìè...
Íèçàìè ðàéîíóíäà Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíàäàí îëìàñûíûí 92-úè èëäþíöìö âÿ 1941-1945-úè
èëëÿð ÛÛ Äöíéà ìöùàðèáÿñèíäÿ ãÿëÿáÿíèí 70 èëëèê éóáèëåéè ìöíàñèáÿòèëÿ òÿäáèðëÿðÿ ñòàðò âåðèëèá
Ôîíäóíóí ïðåçèäåíòè Ìåùðèáàí õàíûì ßëèéåâàíûí äà ôÿàëèééÿòè òÿãäèðÿëàéèãäèð. ×öíêè åòíèê ãðóïëàðûí
ìèëëè ìÿíñóáèééÿòëÿðèíèí ãîðóíóá
ñàõëàíìàñûíäà, îíëàð ö÷öí éåíè
ìÿêòÿáëÿðèí èñòèôàäÿéÿ âåðèëìÿñèíäÿ, ìÿäÿíè, äèíè àáèäÿëÿðèí áÿðïàñûíäà âÿ ãîðóíóá ñàõëàíìàñûíäà
Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí áþéöê
õèäìÿòëÿðè âàð.
Ãëîáàëëàøìà âÿ
ìóëòèêóëòóðàëèçì
Íèéàç ÍÈÔÒÈÉÅÂ
Áó ýöíëÿðäÿ Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçè òÿðÿôèíäÿí íÿøð îëóíàí “Ìöàñèð äþâðäÿ
Àçÿðáàéúàíäà ñîñèàë-èãòèñàäè âÿ
ìÿíÿâè èíêèøàôûí ùàðìîíèéàñû”
ìþâçóñóíäà Û âèðòóàë “äÿéèðìè ìàñà”íûí ìàòåðèàëëàðû èëÿ òàíûø îëäóì.
Áèëäèéèìèç êèìè, âèðòóàë “äÿéèðìè
ìàñà” þòÿí èëèí îêòéàáð àéûíäà êå÷èðèëÿí Û Áàêû Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìó ÿðÿôÿñèíäÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ
Äþâëÿò ìöøàâèðëèéè õèäìÿòè òÿðÿôèíäÿí òÿøêèë åäèëìèøäè. Âèðòóàë “äÿéèðìè ìàñà”íûí àíà õÿòòèíè èñÿ Àçÿðáàéúàíûí ìóëòèêóëòóðàë áèð úÿìèééÿò
îëäóüó âÿ ìóëòèêóëòóðàëèçìèí àçÿðáàéúàíëûëàðûí ùÿéàò òÿðçèíÿ ÷åâðèëìÿñèíèí ýåð÷ÿêëèéè òÿøêèë åòìèøäè.
ßñëèíäÿ, áó âÿ éà áóíà áÿíçÿð èäåéàëàð Àçÿðáàéúàí ìóëòèêóëòóðàëèçìèíèí òÿáëèüè íþãòåéè-íÿçÿðäÿí
óüóðëóäóð, àììà éåòÿðëè äåéèë.
Àçÿðáàéúàí áó þëêÿíè þçöíöí
äîüìà åâè ùåñàá åäÿí õàëãëàðûí
òÿùëöêÿñèç éàøàìàëàðû âÿ àäÿòÿíÿíÿëÿðèíè ãîðóìàëàðû ö÷öí äþâëÿò
ñÿâèééÿñèíäÿ áöòöí èìêàíëàðäàí
èñòèôàäÿ åòìÿêäÿäèð. Áó ýöí äöíéà
ö÷öí ìóëòèêóëòóðàë äÿéÿðëÿð íÿ ãÿäÿð éåíè îëñà äà, Àçÿðáàéúàí áó
äÿéÿðëÿð ñèñòåìèíÿ - éÿíè, åéíè áèð
þëêÿäÿ éàøàéàí ìöõòÿëèô õàëãëàðûí
ìÿäÿíè ùöãóãëàðûíû òàíûéàí ùóìàíèñò äöíéàýþðöøö âÿ îíà óéüóí ñèéàñÿòè èëÿ ìèí èëëÿðäèð áÿøÿðèééÿòÿ
íöìóíÿ ýþñòÿðèð.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ìóëòèêóëòóðàëèçìè äþâëÿò ñèéàñÿòè åëàí
åäÿðÿê, áó ïðîñåñè àðäûúûë îëàðàã
äàâàì åòäèðÿúÿéèíè òÿêúÿ, þëêÿ äàõèëèíäÿ äåéèë, áèð ñûðà ìþòÿáÿð òðèáóíàëàðäà äà ÿìèíëèêëÿ âóðüóëàéûá.
Áó úöð éàíàøìà ùÿì äÿ ìóëòèêóëòóðàëèçìèí ÿí éàõøû ìîäåëè îëàí þëêÿìèçèí èíêèøàôûíûí òàðèõè ðåàëëûãëàðû, ìöàñèð äöíéà ñèâèëèçàñèéàñû ìÿêàíû âÿ çàìàíû äàõèëèíäÿ äàâàìëû
èíêèøàô òÿëÿáàòëàðû èëÿ åëìè úÿùÿòäÿí
ÿñàñëàíäûðûëûá. Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ Áàêûäà “ÕÕÛ ÿñð: öìèäëÿð âÿ
÷àüûðûøëàð” äåâèçè èëÿ êå÷èðèëÿí Áåéíÿëõàëã Ùóìàíèòàð Ôîðóìäà äåìèøäè: “Ìóëòèêóëòóðàëèçì àéðûñå÷êèëèéÿ éîë âåðìèð, ÿêñèíÿ áöòöí õàëãëàðû áèðëÿøäèðèð. Åéíè çàìàíäà, ùÿð áèð þëêÿíèí þç ãàéäàëàðû, þç ÿíÿíÿëÿðè âàð”.
ßëáÿòòÿ, äþâëÿò áàø÷ûñû áó ôèêèðëÿðè èëÿ ëåêñèêîíóìóçäà íèñáÿòÿí
éåíè îëàí ìóëòèêóëòóðàëèçì ÿíÿíÿëÿðèíèí Àçÿðáàéúàíäà ÿñðëÿð áîéó
ìþâúóä îëäóüóíó òÿñäèã åòìèøäèð:
“Ñàäÿúÿ, ìöõòÿëèô úöð àäëàíûá, ëàêèí ìàùèééÿòè äÿéèøìÿéèá. Çÿííèìúÿ, ÿñðëÿð ÿðçèíäÿ, î úöìëÿäÿí, Ñîâåò äþâðöíäÿ éàðàíàí
ìöñáÿò ìåéèëëÿð ìöàñèð Àçÿðáàéúàíäà ìþùêÿìëÿíèð. Áó äà þëêÿìèçäÿ ìèëëè ùÿìðÿéëèéèí ÿñàñû,
ìöàñèð äèíàìèê èíêèøàôûí òÿìÿëèäèð. Òÿÿññöô êè, áèç ìöàñèð äöíéàäà ÷îõ âàõò áàøãà ìÿíçÿðÿ - ãàðøûäóðìà, òÿúðèäîëóíìà, àéðû-ñå÷êèëèê ýþðöðöê. Áÿçè þëêÿëÿðäÿ
öìóìèééÿòëÿ, éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
áÿéàí åäèðëÿð êè, ìóëòèêóëòóðàëèçì
ñèéàñÿòè ôèàñêîéà óüðàéûá. Áó,
÷îõ òÿùëöêÿëè ìåéèëäèð. Äöøöíöðÿì êè, Àçÿðáàéúàíûí íöìóíÿñè
áóíóí òàì ÿêñèíè ýþñòÿðèð”.
Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí 4 íîéàáð 2008-úè èë òàðèõëè Ñÿðÿíúàìûíà
óéüóí îëàðàã, ùÿìèí èë äåêàáðûí 23-äÿ Áàêûäà êå÷èðèëÿí Àâðîïà Øóðàñûíà öçâ äþâëÿòëÿðèí ìÿäÿíèééÿò
íàçèðëÿðèíèí êîíôðàíñûíäà ÷ûõûøû çàìàíû èðÿëè ñöðäöéö òÿêëèôëÿð òÿäáèðèí
áåéíÿëõàëã ÿùÿìèééÿòèíè äàùà äà
àðòûðìûøäûð. Êîíôðàíñäà Ïðåçèäåíò
Èëùàì ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ñèâèëèçàñèéàëàð àðàñûíäà äèàëîãóí èíêèøàôûíû
íÿçÿðäÿ òóòàí “Áàêû ïðîñåñè”íèí
ÿñàñû ãîéóëìóø âÿ áó òÿøÿááöñöí
ãëîáàë áèð ïðîñåñÿ ÷åâðèëìÿñèíÿ
ñòàðò âåðèëìèøäèð.
Þëêÿäÿ ìóëòèêóëòóðàëèçìèí òÿìèí îëóíìàñûíäà Ùåéäÿð ßëèéåâ
Áó ýöí “àçëûã” àíëàéûøûíûí ìàùèééÿòèíÿ ãëîáàëëàøìà ïðîñåñëÿðè
âÿ äöíéàäà áàø âåðÿí äÿéèøèêëèêëÿð
êîíòåêñòèíäÿ éåíèäÿí íÿçÿð ñàëìàãëà, îíóí çÿíýèíëÿøäèðèëìÿñèíÿ,
äîëüóí âÿ ÿùàòÿëè øÿðù åäèëìÿñèíÿ
åùòèéàú éàðàíìûøäûð. Ãëîáàëëàøìà
ïðîñåñëÿðè ùÿì äÿ þëêÿëÿðèí ùöäóäëàðûíäàí êÿíàðäà éàøàéàí èíñàí
ãðóïëàðûíûí ñàé âÿ ìÿçìóíúà àðòìàñûíû øÿðòëÿíäèðèð.
Áåéíÿëõàëã ùöãóãäà “àçëûã” àíëàéûøû 1560-1648-úè èëëÿð àðàñûíäà
Àâðîïàäà éàøàíàí ïðîòåñòàíò-êàòîëèê ãàðøûäóðìàñû èëÿ îðòàéà ÷ûõìûøäûð. 1598-úè èëäÿ Ôðàíñà êðàëû ÛÂ
Ùåíðè òÿðÿôèíäÿí ãÿáóë åäèëÿí Íàíò
Ôÿðìàíûíäà âÿ 1648-úè èë Âåñòôàë
ñöëù ñàçèøèíäÿ ïðîòåñòàíò âÿòÿíäàøëàðûíû ÿùàòÿ åäÿí ùþêìëÿðäÿ àçëûã ùöãóãëàðûíà äà éåð âåðèëìèøäèð.
“Ìóëòèêóëòóðàëèçì” òåðìèíè èñÿ ñèéàñè ëåêñèêîíà èëê äÿôÿ 1970-úè èëäÿ
Àâñòðàëèéàäà èììèãðàñèéà íàçèðè
âÿçèôÿñèíäÿ ÷àëûøìûø Àë Êðåñáè òÿðÿôèíäÿí äàõèë åäèëèá. Àììà Àâñòðàëèéàäàí äà ÿââÿë Êàíàäàäà ìóëòèêóëòóðàë úÿìèééÿòèí ôîðìàëàøìàñû
ïðîñåñè 1960-úû èëëÿðÿ òÿñàäöô åäèð.
Àçÿðáàéúàíäà èñÿ ìóëòèêóëòóðàëèçìèí òàðèõè áóðäà éàøàéàí õàëãëàðûí
éàøû ãÿäÿðäèð. Éÿíè, Àâðîïàäàí äà
÷îõ-÷îõ ÿââÿë. Òåðìèí îëàðàã ìóëòèêóëòóðàëèçì Àçÿðáàéúàíûí èúòèìàè-ñèéàñè ôèêèð òàðèõèíÿ éåíè äàõèë îëñà äà,
îíà ãÿäÿð áèç áó àíëàéûøà ìÿäÿíè
ìöõòÿëèôëèê êèìè éàíàøìûø âÿ úÿìèééÿòäÿ óüóðëó òÿòáèãèíÿ íàèë îëìóøóã.
Áÿçèëÿðè èääèà åäèðëÿð êè, ìóëòèêóëòóðàëèçì äàùà ÷îõ èíêèøàô åòìèø
äåìîêðàòèê þëêÿëÿð ö÷öí õàðàêòåðèêäèð. Òÿúðöáÿ ýþñòÿðèð êè, ÿêñèíÿ,
áåëÿ þëêÿëÿðäÿ ìóëòèêóëòóðàëèçì ùå÷
äÿ óüóð ãàçàíìàéûá. Àëìàíèéà,
Ôðàíñà âÿ Áþéöê Áðèòàíèéà êèìè
äåìîêðàòèê þëêÿëÿðèí ëèäåðëÿðè äÿôÿëÿðëÿ áÿéàí åäèáëÿð êè, îíëàðûí þëêÿëÿðèíäÿ ìóëòèêóëòóðàëèçì òÿíÿççöëÿ
óüðàéûá âÿ áó èäåéà ìèëëè èäåíòèêëèéèí çÿèôëÿìÿñèíÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðûð.
Ðóñèéà òÿúðöáÿñèíäÿ äÿ áó âÿ
áóíà îõøàð éàíàøìàëàðëà ãàðøûëàøûðûã. Òàíûíìûø ùöãóãøöíàñ Âàëåðèé
Çîðêèí áèëäèðèð êè, ìóëòèêóëòóðàëèçì
âàùèä îëàíû, éöç èëëÿð áîéó ãóðóëìóø
ìèëëè äþâëÿòèí ùöãóã ñôåðàñûíû ïàð÷àëàéûð. Ïðîáëåìÿ äàùà ÷îõ ñèéàñè
ìþâãåäÿí ãèéìÿò âåðÿí ñèéàñè åëìëÿð äîêòîðó Àíäðåé Ñàâåëéåâ èñÿ
ìóëòèêóëòóðàëèçìè “äþâëÿòèí àëòûíà ãîéóëìóø ñààòëû ïàðòëàéûúû” àäëàíäûðûð.
Àçÿðáàéúàíäà èñÿ áöòöí áóíëàðûí òàì ÿêñèíè äöøöíöðëÿð. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò ìöøàâèðè, àêàäåìèê Êàìàë Àáäóëëàéåâèí ãÿíàÿòèíÿ
ýþðÿ, ìóëòèêóëòóðàë òÿùëöêÿñèçëèéèíè
ãîðóéà áèëìÿéÿí þëêÿëÿðèí áóýöíêö ìÿíÿâè äóðóìó ýþç ãàáàüûíäàäûð: “Áó þëêÿëÿðäÿ ôàøèçì íåîôàøèçì øÿêëèíäÿ éåíèäÿí áàø ãàëäûðûð, àíòèñåìèòèçì òöüéàí åäèð, ãàòû ìèëëÿò÷èëèê øîâèíèçìÿ ÷åâðèëèð.
Òÿêìèëëÿòëè îëìàüûí ôÿñàäëàðû ýèçëèíäÿ àëûøàðàã ýÿëÿúÿêäÿ ýóð
éàíüûíà äþíÿúÿêëÿðè âàõòû ýþçëÿéèð. Áöòöí áóíëàðûí ôîíóíäà èñÿ
áåëÿ úÿìèééÿòëÿðè äþçöìëöëöê,
ÿäàëÿò, ìÿðùÿìÿò, ùþðìÿò, ìÿùÿááÿò ùèññëÿðè ýþçÿ ýþðöíìÿäÿí, áÿçÿí äÿ à÷ûã øÿêèëäÿ òÿðê
åäèð. Ùÿãèãÿòÿí äÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí äåäèéè êèìè, “äöíéàäà ìóëòèêóëòóðàëèçìèí àëòåðíàòèâè éîõ èìèø...”
Ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ
àçÿðáàéúàí÷ûëûã
Ìöñòÿãèë Àçÿðáàéúàíäà ìóëòèêóëòóðàë äÿéÿðëÿðèí ôîðìàëàøìàñûíäà àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåîëîýèéàñû
ÿâÿçñèç ðîë îéíàéûá. 1993-úö èëäÿ
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòèíè ïàð÷àëàíìàäàí ãóðòàðìûø Öìóììèëëè ëèäåð
Ùåéäÿð ßëèéåâèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè
ñèéàñÿòèí óüóðëàðûíûí êþêöíäÿ,
ìÿùç àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåéàñû äàéàíûðäû. Ìöñòÿãèëëèéèí èëê èëëÿðèíäÿ
Àçÿðáàéúàíûí äöøäöéö äÿðèí áþù-
ðàí, òÿêúÿ, Åðìÿíèñòàíûí þëêÿìèçÿ
ãàðøû ùÿðáè òÿúàâöçö, Ãàðàáàüäàêû
àãðåññèâ åðìÿíè ñåïàðàò÷ûëûüû èëÿ
áàüëû äåéèëäè. Ùÿìèí äþâðäÿ áöòþâëöêäÿ ðåñïóáëèêàäà ìèëëè-åòíèê èõòèëàô, áþëöúöëöê òåíäåíñèéàñû àéðû-àéðû áþëýÿëÿðäÿ þçöíö ýþñòÿðèðäè. Áåëÿ
áèð çàìàíäà õàëã Óëó þíäÿð Ùåéäÿð
ßëèéåâèí àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåéàñû
ÿòðàôûíäà áèðëÿøäè âÿ þëêÿíè ïàð÷àëàìàã èñòÿéÿí ãöââÿëÿð çÿðÿðñèçëÿøäèðèëäè. Ìÿíà âÿ ìÿçìóíúà áèð-áèðèíè òàìàìëàéàí áó èäåéàíû, çàìàíûí âÿ þëêÿ ÿðàçèñèíäÿ éàøàéàí áöòöí õàëãëàðûí àðçóëàðûíà ðÿüìÿí áèðëèê òÿëÿáè êèìè äÿ äÿéÿðëÿíäèðìÿê
îëàð. Áó, åëÿ áèð çàìàíäà èðÿëè ñöðöëäö êè, ùÿãèãÿòÿí, Âÿòÿíèí äÿ áóíà äÿðäèíÿ ìÿëùÿì êèìè åùòèéàúû
éàðàíìûøäû.
Àêàäåìèê Ðàìèç Ìåùäèéåâ 9
íîéàáð 2007-úè èë òàðèõäÿ, “Àçÿðáàéúàí” ãÿçåòèíäÿ ÷àï îëóíàí
“Àçÿðáàéúàí÷ûëûã - ìèëëè èäåîëîýèéàíûí êàìèë íöìóíÿñè” àäëû ìÿãàëÿñèíäÿ éàçûð êè, “àçÿðáàéúàí÷ûëûã”
àíëàéûøû ìèëëè ñèéàñè äèñêóðñäà, íèñáÿòÿí, éàõûí âàõòëàðäàí èøëÿäèëèð:
“Î, þëêÿäÿ éàøàéàí áöòöí åòíèê
ãðóïëàðû âÿ ìèëëÿòëÿðè öìóìäþâëÿò ìÿíàôåëÿðè âÿ äÿéÿðëÿðè ÿñàñûíäà ðåàë ñóðÿòäÿ áèðëÿøäèðìÿê
èäåéàñûíûí âåðáàëëàøäûðûëìàñû êèìè, 1992-1993-úö èëëÿðäÿ, õöñóñèëÿ, ýåíèø éàéûëàí øîâèíèñò âÿ ñåïàðàò÷ûëûã ÿùâàë-ðóùèééÿñèíÿ ãàðøû ìöáàðèçÿ èäåéàñû êèìè ìåéäàíà ýÿëìèøäèð. Éåíè àíëàéûø èúòèìàèééÿò òÿðÿôèíäÿí êèôàéÿò ãÿäÿð
òåç äÿñòÿêëÿíìèø, òÿçÿ, ìÿçìóíëó åëåìåíòëÿðëÿ äîëüóíëàøìûøäûð.
Äöøöíöðöê êè, èíäè “àçÿðáàéúàí÷ûëûã” àðòûã ìèëëè èäåîëîýèéàíûí èëê
íöìóíÿñè ùåñàá åäèëÿ áèëÿð”.
Áó áàõûìäàí, Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àçÿðáàéúàí÷ûëûüû
öìóììèëëè èäåîëîýèéà îëàðàã èðÿëè
ñöðìÿñè Îíóí Àçÿðáàéúàí äþâëÿò÷èëèéè íàìèíÿ ýþñòÿðäèéè ÿí áþéöê
òàðèõè õèäìÿòëÿðèíäÿí áèðèäèð. Ìÿùç
àçÿðáàéúàí÷ûëûã Àçÿðáàéúàíà ãàðøû áèð ÷îõ èñòèãàìÿòëÿðäÿí éþíÿëÿí
òÿùäèäëÿðèí, þëêÿìèçè åòíèê áþëöúöëöê ÿñàñûíäà ïàð÷àëàìàã úÿùäëÿðèíèí, ìóëòèêóëòóðàëèçìè èôëàñà óüðàòìàã ñèéàñÿòèíèí ãàðøûñûíäà ýöúëö
èäåîëîæè ñèïÿð îëäó. ×öíêè àçÿðáàéúàí÷ûëûã áèçèì êå÷ìèøèìèçäÿí ýÿëÿí äÿéÿð îëàðàã âàùèä Àçÿðáàéúàíûí èäåéà ÿñàñû, þëêÿäÿ áöòöí êîíôåññèéà âÿ åòíîñëàðûí ùÿìðÿéëèê âÿ
àíëàøìà è÷èíäÿ áèðýÿéàøàéûøûíûí
òàðèõè òÿúðöáÿñèäèð.
Òàðèõ åëìëÿðè äîêòîðó, ïðîôåññîð
ßëè Ùÿñÿíîâ “Ùåéäÿð ßëèéåâ âÿ ìèëëè äþâëÿò÷èëèê òÿëèìè - àçÿðáàéúàí÷ûëûã” ìÿãàëÿñèíäÿ éàçûð êè, 1993-úö
èëäÿí Óëó þíäÿðèí ñèéàñè ðÿùáÿðëèéÿ
ýÿëèøè èëÿ áöòöí Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðûíûí - äèëèíäÿí, äèíèíäÿí, åòíèê ìÿíñóáèééÿòèíäÿí àñûëû îëìàéàðàã, þëêÿíèí èñòèãëàëèééÿòèíè äÿñòÿêëÿéÿí èíñàíëàðûí âàùèä äþâëÿò÷èëèê ÿòðàôûíäà áèðëÿøäèðèëìÿñè ö÷öí
úèääè èø àïàðûëäû: “Úÿìèééÿòäÿ ùàêèì îëàí èñòèãëàë àðçóñó, àçÿðáàéúàí÷ûëûüûí ìöñòÿãèë äþâëÿòèí áöòöí ÿùàëèñèíèí àëè èäåîëîýèéàñûíà
÷åâðèëìÿñè, öìóììèëëè áèðëèéèí òÿìèí îëóíìàñû çÿðóðÿòè òåçëèêëÿ èúòèìàè-ñèéàñè âÿ ìÿíÿâè äàèðÿëÿðèí
ýöíäÿëèéèíÿ ÷ûõàðûëäû. Ùåéäÿð ßëèéåâ àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåéàñûíà
òàìàìèëÿ éåíè áèð ìÿçìóí âåðÿðÿê, îíó Àçÿðáàéúàíûí ìèëëè-åòíèê
õöñóñèééÿòëÿðèíÿ, äþâðöí òÿëÿáëÿðèíÿ âÿ äöíéàíûí ìöàñèð øÿðàèòèíÿ óéüóíëàøäûðäû. Îäóð êè, Ùåéäÿð ßëèéåâè ìöàñèð àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåîëîýèéàñûíûí - äþâðöí, çàìàíûí òÿëÿáëÿðèíè, äþâëÿò÷èëèéèí
ÿñàñëàðûíû, ìèëëè-åòíèê øÿðàèòè íÿçÿðÿ àëàí ìèëëè òÿëèìèí áàíèñè ùåñàá åòìÿê îëàð. Àçÿðáàéúàí÷ûëûã
èäåîëîýèéàñû, ìÿùç Ùåéäÿð ßëèéåâèí äþâðöíäÿ ìöêÿììÿë áèð
èäåîëîæè òÿëèì êèìè þëêÿíèí äþâëÿò
ñèéàñÿòèíÿ ÷åâðèëäè”.
Ýþðöíäöéö êèìè, Öìóììèëëè ëèäåð ìèëëè áèðëèéèìèçèí ÿñðëÿðèí ñûíàüûíäàí ÷ûõìûø òÿìÿë äàøû îëàí
àçÿðáàéúàí÷ûëûüû ìóëòèêóëòóðàëèçìëÿ
âÿùäÿò ùàëûíäà ñèéàñè ýöíäÿëèéÿ ÷ûõàðäû âÿ ùàêèìèééÿòèí ÿñàñ èäåîëîæè ïðèíñèïèíÿ ÷åâèðäè.
Áó ýöí äÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâèí óüóðëó äàõèëè ñèéàñÿòè íÿòèúÿñèíäÿ àçÿðáàéúàí÷ûëûã èäåéàñû þëêÿäÿ éàøàéàí áöòöí åòíèê ãðóïëàðûí âàùèä èäåéàñû êèìè ÷ûõûø åäèð.
Ìÿëóì èäåéà ùÿì äÿ áöòöí ñàùÿëÿðäÿ - äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿòäÿ,
èúòèìàè-ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðäÿ þçöíöí
éåíè èíêèøàô äèíàìèêàñûíû ìöÿééÿíëÿøäèðèð.
Áóíäàí ñîíðà
íÿ åòìÿëè?
Ìÿëóì îëäóüó êèìè, 2014-úö èë
28 ôåâðàë òàðèõäÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâèí Ñÿðÿíúàìû èëÿ ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìóëòèêóëòóðàëèçì âÿ äèíè ìÿñÿëÿëÿð öçðÿ Äþâëÿò ìöøàâèðëèéè éàðàäûëäû. Ôèêðèìèçúÿ, áóíó ñûðàäàí áèð
Ñÿðÿíúàì êèìè äåéèë, äèíëÿðàðàñû,
ìèëëÿòëÿðàðàñû, ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû
äèàëîãóí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ éþíÿëìèø òÿäáèðëÿðèí äàâàìû, Àçÿðáàéúàíûí ÿñë òîëåðàíò þëêÿ îëìàñû, òîëåðàíòëûüà õöñóñè þíÿì âåðìÿñè êèìè
äÿéÿðëÿíäèðìÿê äàùà äöçýöí îëàðäû. Áàøãà áèð Ñÿðÿíúàìëà Êàìàë
Àáäóëëàéåâèí Äþâëÿò ìöøàâèðè âÿçèôÿñèíÿ òÿéèí åäèëìÿñè äàùà ýåíèø
ùÿäÿôëÿðèí íÿçÿðäÿ òóòóëäóüóíäàí
- áó ñàùÿäÿ ùÿðòÿðÿôëè èøëÿðèí ýþðöëìÿñèíäÿí õÿáÿð âåðèð. Áó ýöí áàø
âåðÿíëÿðè òÿùëèë åòñÿê, ýþðÿðèê êè, èñòÿð ìèëëÿòëÿðàðàñû ìöíàñèáÿòëÿðèí èíêèøàôûíäà, èñòÿð äèíè òîëåðàíòëûã ñàùÿñèíäÿ úèääè àðàøäûðìàëàðà, åëìè
éàíàøìà îðòàéà ãîéìàüà åùòèéàú
éàðàíûá. Áó áàõûìäàí, àòûëàí àääûì ÷îõ óüóðëóäóð.
Áó ýöí Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçè ìöõòÿëèô âàñèòÿëÿðëÿ Àçÿðáàéúàíûí ìóëòèêóëòóðàë
äÿéÿðëÿðèíè ÞÉÐßÍìÿê âÿ ÞÉÐßÒìÿêëÿ ìÿøüóëäóð. Èñòÿð Àçÿðáàéúàíäà, èñòÿðñÿ äÿ äèýÿð þëêÿëÿðèí óíèâåðñèòåòëÿðèíäÿ áàøëàíûëàí
“Àçÿðáàéúàí
ìóëòèêóëòóðàëèçìè”
ôÿííèíèí òÿäðèñèíäÿ ïðîáëåìëÿð îëäóüóíó äöøöíöðÿì. Áó äà òÿáèèäèð,
Ìÿðêÿç éåíè éàðàäûëûá, êàäð âÿ äÿðñ
âÿñàèòè ÷àòûøìàçëûüû âàð.
ßëáÿòòÿ, òÿäðèñèíÿ áàøëàíàí ôÿíëÿð éåíè îëäóüóíäàí îíëàðû òÿëÿáÿëÿðÿ ÷àòäûðàúàã ìöÿëëèìëÿðèí ùàçûðëûüûíû äà Ìÿðêÿç þç öçÿðèíÿ ýþòöðöá âÿ òàíûíìûø àëèìëÿðè âÿ õàðèúäÿí äÿâÿò åòäèéè ìöòÿõÿññèñëÿðëÿ
áèðýÿ ïðîáëåìëÿðè àðàäàí ãàëäûðìàüà ÷àëûøûð. Ìöÿëëèì ùàçûðëûüû êóðñëàðûíäà èøòèðàê åäÿí áèðè êèìè äåéÿ áèëÿðÿì êè, òðåíèíã èøòèðàê÷ûëàðûíûí
éàø ñåíçè, “åëìè äÿðÿúÿ” ÷ÿð÷èâÿñè,
ìöùàçèðÿ îõóéàí àëèìëÿðèí èñÿ ñå÷èìè ïåðñïåêòèâäÿ ýþçëÿíèëÿí åôôåêòè âåðìÿéÿ äÿ áèëÿð.
Ôèêðèìúÿ, ìöùàçèðÿ îõóéàí
àëèìëÿð éàëíûç åëìè äÿðÿúÿñèíÿ ýþðÿ
äåéèë, äàùà ÷îõ åòíîïîëèòîëîæè âÿ
ìóëòèêóëòóðàë áèëèêëÿðèíÿ ýþðÿ ñå÷èëìÿëèäèðëÿð. Áèëäèéèìèç êèìè, ìóëòèêóëòóðàëèçì ìèëëè àçëûãëàðûí þéðÿíèëÿñè òÿðÿôëÿðèíäÿí éàëíûç áèðè - éÿíè
ìÿäÿíè òÿðÿôèäèð. Èëëÿðäèð ìÿäÿíè
ìöõòÿëèôëèê âÿ éàõóä äà ÷îõìÿäÿíèééÿòëèëèê àäû àëòûíäà Ìÿäÿíèééÿò
âÿ Òóðèçì Íàçèðëèéè áó èøè ùÿéàòà
êå÷èðèð. Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçè
èñÿ ÷àëûøìàëûäûð êè, áó ñàùÿíè òÿäðèñ
åäÿí êàäð ùåéÿòè, èëê íþâáÿäÿ, þëêÿäÿ éàøàéàí ìèëëè àçëûã, àçñàéëû
õàëã âÿ åòíèê àçëûãëàð - îíëàðûí òàðèõè, òÿñÿððöôàòû, ìÿøüóëèééÿòè, ìÿèøÿòè, éàøàäûãëàðû úîüðàôè ÿðàçè, òÿùñèëè, ìåäèàñû, þëêÿíèí èúòèìàè-ñèéàñè
ùÿéàòûíäàêû ðîëëàðû âÿ ÿí íÿùàéÿò,
áåéíÿëõàëã ñÿíÿäëÿð âÿ òÿúðöáÿ áàðÿäÿ ìÿëóìàòëû îëñóíëàð.
Íèçàìè ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí, Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû (ÉÀÏ) Íèçàìè
ðàéîí òÿøêèëàòûíûí, ðàéîí
Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Èäàðÿñèíèí
áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíàäàí
îëìàñûíûí 92-úè èëäþíöìö âÿ
1941-1945-úè èëëÿð ÛÛ Äöíéà
ìöùàðèáÿñèíäÿ ãÿëÿáÿíèí
70 èëëèê éóáèëåéè ìöíàñèáÿòèëÿ ñèëñèëÿ òÿäáèðëÿð êå÷èðèëèð. Áó èñòèãàìÿòäÿ ðàéîí ìÿêòÿáëèëÿðè àðàñûíäà ïàèíòáàëë öçðÿ éàðûø êå÷èðèëèá.
Áàêû Ïàèíòáàëë Ìÿðêÿçèíäÿ áàø òóòàí éàðûøìàíûí à÷ûëûøûíäà ÷ûõûø åäÿí Íèçàìè ðàéîí Èúðà
Ùàêèìèééÿòèíèí èúòèìàè-ñèéàñè âÿ ùóìàíèòàð
ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè ßëè Àõóíäîâ, ÉÀÏ
Íèçàìè ðàéîí òÿøêèëàòûíûí Àïàðàò ðÿùáÿðè Ðàìèë Âÿëèáÿéîâ âÿ áàøãàëàðû äåéèáëÿð êè, èíñàíäà âÿòÿíïÿðâÿðëèê ùèññè ãÿùðÿìàíëûüûí ÿñàñûíû
ãîéàí àìèëäèð.
Áèëäèðèëèá êè, Àçÿðáàéúàí õàëãû ãÿùðÿìàí
õàëãäûð âÿ þëêÿìèç øàíëû òàðèõè, ÿôñàíÿâè ãÿùðÿìàíëàðû èëÿ ùÿìèøÿ ôÿõð åäèð. ×öíêè áó õàëã þç
Âÿòÿíèíè ýþç áÿáÿéè êèìè
ãîðóìàüà ùàçûð îëàí ìÿòèí
ýÿíúëÿð éåòèøäèðèá. Ìÿùç åðìÿíè ãÿñáêàðëàðûíà ãàðøû
þëöì-äèðèì ñàâàøûíäà ùÿëàê
îëàí Àçÿðáàéúàíûí ãÿùðÿìàí îüóë âÿ ãûçëàðûíûí èáðÿòàìèç ùÿéàòû, øÿõñè íöìóíÿñè ÿéàíè ñöáóòäóð.
Âóðüóëàíûá êè, ìöñòÿãèë
äþâëÿòäÿ éàøàéàí ùÿð áèð ýÿíú áèëìÿëè âÿ äÿðê
åòìÿëèäèð êè, Àçÿðáàéúàí ö÷öí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè ÿí áþéöê óüóðäóð âÿ áöòöí ýÿíúëÿð îíóí
ãîðóíìàñû, ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè íàìèíÿ ÿëèíäÿí ýÿëÿíè åòìÿëèäèð.
Ãåéä åäèëèá êè, áó úöð éàðûøëàðûí êå÷èðèëìÿñè äÿ áèð äàùà ýÿíúëÿðäÿ âÿòÿíïÿðâÿðëèê ùèññëÿðèíè éöêñÿëòìÿê âÿ îíëàðûí ëàéèãëè âÿòÿíäàø
êèìè éåòèøìÿëÿðèíÿ äÿñòÿê ìÿãñÿäè äàøûéûð.
×ûõûøëàðäàí ñîíðà éàðûøà ñòàðò âåðèëèá.
22 ìÿêòÿá íöìàéÿíäÿñèíèí èøòèðàê åòäèéè
éàðûøäà 4 êîìàíäà Îëèìïèéà ñèñòåìè öçðÿ ýöúöíö ñûíàéûá.
Éàðûøûí ñîíóíäà ãàëèáëÿð ìöêàôàòëàíäûðûëûá.
Áèíÿãÿäè ýÿíúëÿðè Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì
Ìÿðêÿçèíèí ôÿàëèééÿòè èëÿ òàíûø îëóáëàð
Áèíÿãÿäè ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòè, Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñûíûí (ÉÀÏ) Áèíÿãÿäè ðàéîí
òÿøêèëàòû âÿ Áèíÿãÿäè ðàéîí
Ýÿíúëÿð âÿ Èäìàí Èäàðÿñèíèí
áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ áèð ãðóï
ýÿíúèí Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçèíÿ åêñêóðñèéàñû òÿøêèë åäèëèá. Åêñêóðñèéà
÷ÿð÷èâÿñèíäÿ, ùÿì÷èíèí, Áàêû
Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì
Ìÿðêÿçèíäÿ “Û Àâðîïà îéóíëàðû
Àçÿðáàéúàíûí òàíûòûìû âÿ Ìóëòèêóëòóðàëèçì ñèéàñÿòè êîíòåêñòèíäÿ” ìþâçóñóíäà òÿäáèð òÿøêèë îëóíóá.
Òÿäáèðäÿí þíúÿ ãîíàãëàðà Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçèíèí éàðàíìàñû, ôÿàëèééÿòè âÿ èø ïðèíñèïëÿðè áàðÿñèíäÿ ÿòðàôëû ìÿëóìàò
âåðèëèá. Òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Áàêû Áåéíÿëõàëã
Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçèíèí èúðà÷û äèðåêòîðó,
ïðîôåññîð Àçàä Ìÿììÿäîâ Ìÿðêÿçèí éàðàíìàñû âÿ ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðè ùàããûíäà äàíûøûá.
Ñîíðà ÷ûõûø åäÿí Áàêû Áåéíÿëõàëã Ìóëòèêóëòóðàëèçì Ìÿðêÿçèíèí ìöøàâèðè Àéíóð Áÿøèðëè
âÿ Ìÿðêÿçèí ëàéèùÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè Ùèêìÿò Áàáàéåâ ýþðöëìöø èøëÿð âÿ ãàðøûäà äóðàí
âÿçèôÿëÿð ùàãäà ìÿëóìàò âåðèáëÿð. Äàùà ñîíðà
òÿäáèðäÿ ÷ûõûø åäÿí Áèíÿãÿäè ðàéîí Èúðà Ùàêèìèééÿòèíèí èúòèìàè-ñèéàñè âÿ ùóìàíèòàð ìÿñÿëÿëÿð øþáÿñèíèí ìöäèðè Íóðèäÿ Àëëàùéàðîâà Áèíÿãÿäè ðàéîíóíäà ýÿíúëÿðèí äàâàìëû èíêèøàôû
èñòèãàìÿòèíäÿ ìöõòÿëèô ìààðèôëÿíäèðèúè ëàéèùÿëÿðèí âÿ ýþðöøëÿðèí êå÷èðèëäèéèíè, åêñêóðñèéàëàðûí ðåàëëàøäûðûëäûüûíû ãåéä åäèá. Áèëäèðèëèá êè, Áèíÿãÿäè ðàéîíóíäà ìèëëè-åòíèê âÿ äèíè àçëûãëàðûí
íöìàéÿíäÿëÿðèíÿ äàèì äèããÿò ýþñòÿðèëèð âÿ áó
àðòûã ÿíÿíÿ ùàëûíû àëûá.
Ñîíðà Ìÿðêÿçèí íöìàéÿíäÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí
ìöõòÿëèô àëè òÿùñèë ìöÿññèñÿëÿðèíäÿí îëàí Áèíÿãÿäè ðàéîí ýÿíúëÿðèíèí ñóàëëàðû úàâàáëàíäûðûëûá.
×åõèéàëû ïîëèòîëîã Òàòéàíà Ïåðãëåð
Áèëèê Ôîíäóíóí ãîíàüû îëóá
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè
éàíûíäà Áèëèê Ôîíäóíóí äÿâÿòè èëÿ Àçÿðáàéúàíà ýÿëÿí ÷åõèéàëû àëèì, Û Ñëàâéàí Ýèìíàçèéàñûíûí äèðåêòîðó Òàòéàíà Ïåðãëåð Ôîíäóí èúðà÷û
äèðåêòîðó Îêòàé Ñÿìÿäîâ âÿ ÿìÿêäàøëàðëà
ýþðöøöá.
Î.Ñÿìÿäîâ õàíûì Ò.Ïåðãëåðÿ Áèëèê Ôîíäóíóí ùÿéàòà êå÷èðäèéè ëàéèùÿëÿð, ìààðèô÷èëèê ñàùÿñèíäÿ ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðè áàðÿäÿ ýåíèø
ìÿëóìàò âåðèá. Èúðà÷û äèðåêòîð åëìè ìöñòÿâèäÿ
èíòåãðàñèéà âÿ åëìè íàèëèééÿòëÿðèí ìöáàäèëÿñè
ïðîñåñèíäÿ Ôîíäóí “Àçÿðáàéúàí åëìè äöíéàäà” âÿ “Äöíéà åëìè Àçÿðáàéúàíäà” ëàéèùÿëÿðèíÿ ÿñàñÿí ýþðäöéö èøëÿðäÿí ñþç à÷ûá.
Ñÿìèìè ãÿáóë ö÷öí Áèëèê Ôîíäóíóí ðÿù-
áÿðëèéèíÿ âÿ êîëëåêòèâèíÿ òÿøÿêêöðöíö áèëäèðÿí Òàòéàíà Ïåðãëåð Ïðàãàäà êå÷èðèëÿí
“Àçÿðáàéúàíûí ýåîëîýèéà åëìè ×åõèéàäà”
àäëû ñÿðýèäÿ èøòèðàê åòäèéèíè õàòûðëàäûá. ×åõèéàëû ãîíàã Ôîíäóí “Ãàðäàøëàøìûø ìÿêòÿáëÿð” ëàéèùÿñèíÿ õöñóñè ìàðàã ýþñòÿðäèéèíè,
ðÿùáÿðëèê åòäèéè Ýèìíàçèéàíûí äà áó ëàéèùÿéÿ ãîøóëàðàã Áàêû ìÿêòÿáëÿðèíäÿí áèðè èëÿ
ãàðäàøëàøìàã àðçóñóíó äèëÿ ýÿòèðèá.
Ñÿôÿð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Òàòéàíà Ïåðãëåð Áàêû Ñëàâéàí Óíèâåðñèòåòèíäÿ, Óíèâåðñèòåò íÿçäèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí Ìÿêòÿá Ëèñåé
Êîìïëåêñèíäÿ, È.ßôÿíäèéåâ àäûíà Åëèòàð
Ýèìíàçèéàäà, Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê Àêàäåìèéàñûíäà, ìöÿëëèì, òÿëÿáÿ âÿ øàýèðäëÿðëÿ ýþðöøöá.
Äàùà ñîíðà Ïðåçèäåíò éàíûíäà Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê Àêàäåìèéàñûíäà îëàí ÷åõèéàëû ãîíàã
àêàäåìèéàíûí ðåêòîðó, Áèëèê Ôîíäóíóí Ùèìàéÿ÷èëèê Øóðàñûíûí öçâö, àêàäåìèê Óðõàí ßëÿêáÿðîâëà ýþðöëöá. ×åõèéàëû àëèì ïîëèòîëîýèéà èõòèñàñû öçðÿ òÿùñèë àëàí òÿëÿáÿëÿðÿ “Àâðîïà ìÿêàíûíäà èíòåãðàñèéà ïðîñåñëÿðè âÿ ïðîáëåìëÿð”
ìþâçóñóíäà ìöùàçèðÿ îõóéóá.
Ìöùàçèðÿäÿ Àâðîïà Èòòèôàãûíäà ìöõòÿëèô ñàùÿëÿðäÿ, õöñóñÿí òÿùñèë âÿ ñîñèàë èíêèøàô èñòèãàìÿòèíäÿ èíòåãðàñèéà ìÿñÿëÿëÿðèíÿ äàèð òåçèñ âÿ
ìöëàùèçÿëÿðèíè áþëöøÿí Òàòéàíà Ïåðãëåð òÿëÿáÿëÿðè ìàðàãëàíäûðàí ñóàëëàðû äà úàâàáëàíäûðûá.
Óøàãëàð ö÷öí íþâáÿòè ëàáîðàòîðèéà
òÿëèìè òÿøêèë îëóíàúàã
ÛÄÅÀ Èúòèìàè Áèðëèéè âÿ “Ñåâèìëè áàëà” òÿøêèëàòûíûí áèðýÿ ùÿéàòà êå÷èðäèéè “Óøàãëàð ö÷öí ëàáîðàòîðèéà” ëàéèùÿñè ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ àïðåëèí 18-äÿ íþâáÿòè òÿëèì
òÿøêèë îëóíàúàã.
Èúòèìàè Áèðëèêäÿí ÀÇßÐÒÀÚà áèëäèðèëèá êè, ùÿð èë àïðåëèí 22äÿ áöòöí äöíéàäà ãåéä îëóíàí
“Éåð ýöíö” ÿðÿôÿñèíäÿ êå÷èðèëÿí
òÿëèì “Éåð” êöðÿñèíèí ñàüëàì âÿ
éàøûë ýÿëÿúÿéè íàìèíÿ òÿáèÿòèí
ãîðóíìàñû, åëÿúÿ äÿ ñó âÿ åíåðæè êèìè âàúèá àìèëëÿðÿ ãÿíàÿò
åäèëìÿñèíÿ ùÿñð åäèëÿúÿê.
Ëàáîðàòîðèéà çàìàíû ïëàíåòèìèçèí ìöùàôèçÿñè èëÿ áàüëû ãûñàìåòðàæëû ôèëì íöìàéèø îëóíàúàã. “Êè÷èê åêîëîãëàðà”, ùÿì÷èíèí ÿòðàô ìöùèòè
ãîðóìàüûí ñèðëÿðè, î úöìëÿäÿí ýöíäÿëèê ùÿéàòäà òÿáèÿòè ãîðóìàã ö÷öí àòûëìàëû îëàí âàúèá
àääûìëàð þéðÿäèëÿúÿê.
Áóíäàí ÿëàâÿ, óøàãëàð òóëëàíòûëàðäàí êè÷èê
èíúÿñÿíÿò íöìóíÿëÿðè ùàçûðëàìàã, ñóéóí òÿìèçëèéèíèí éîõëàíìàñû ïðîñåñèíäÿ âÿ ýöíÿø
èøûüû èëÿ èøëÿéÿí êè÷èê ðîáîòëàðûí òÿúðöáÿäÿí
êå÷èðèëìÿñèíäÿ èøòèðàê åòìÿê èìêàíû ÿëäÿ
åäÿúÿêëÿð.
Àïðåë ëàáîðàòîðèéàñû óøàãëàðäà ÿòðàô ìöùèòèí ãîðóíìàñûíûí âÿ îíóí ýÿëÿúÿê íÿñèëëÿðÿ
ñàüëàì þòöðöëìÿñèíèí âàúèáëèéè
ùàããûíäà áèëèêëÿð ãàçàíäûðàúàã, îíëàðäà òÿáèÿòÿ ñåâýè âÿ
ãàéüû ùèññèíèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíÿ òþùôÿ âåðÿúÿê.
Õàòûðëàäàã êè, àïðåëèí 18-äÿ
êå÷èðèëÿúÿê “Åêî Ëàáîðàòîðèéà”
ÛÄÅÀ Èúòèìàè Áèðëèéè âÿ “Ñåâèìëè
Áàëà” òÿøêèëàòûíûí áèðýÿ ÿìÿêäàøëûüû èëÿ òÿøêèë îëóíàí ñàéúà
äþðäöíúö òÿëèìäèð. ßââÿëêè ëàáîðàòîðèéà òÿëèìëÿðè èãëèì äÿéèøèêëèéè âÿ ãëîáàë
èñòèëÿøìÿ (éàíâàð àéûíäà), ùåéâàíëàð àëÿìè
(ôåâðàë) âÿ òÿáèÿòèí îéàíìàñû (ìàðò) ìþâçóëàðûíà ùÿñð îëóíóá.
ÛÄÅÀ Èúòèìàè Áèðëèéèíèí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè éàíûíäà Äþâëÿò Èäàðÿ÷èëèê Àêàäåìèéàñûíäà éåðëÿøÿí Ðåñóðñ Ìÿðêÿçèíäÿ òÿøêèë îëóíàúàã “Óøàãëàð ö÷öí åêîëîæè ëàáîðàòîðèéà”äà èøòèðàê åòìÿê èñòÿéÿíëÿð ÛÄÅÀ
Èúòèìàè Áèðëèéè èëÿ ÿëàãÿ ñàõëàéà áèëÿðëÿð (49763-16).
7
www.yeniazerbaycan.com
10 àïðåë 2015-úè èë, úöìÿ / ¹ 062 (4461)
“ÚÅÏÑ” íÿçÿðèíè
Àâðîïà
Èòòèôàãûíà
éþíÿëòñÿ,
äàùà
éàõøû
îëàð!
Éàõóä “Àçàäëûã” ãÿçåòè âÿ Ùðàíò Êîñòàíéàíûí ñèíõðîí ôÿàëèééÿòè...
Àâðîïà þëêÿëÿðèíèí
ñàäÿ âÿòÿíäàøëàðû ÀÈ-íèí
ñèéàñÿòèíÿ åòèðàç åäèðëÿð
Ìöàñèð áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíèí ìöñòÿãèë àêòîðó îëàí Àçÿðáàéúàí
áåéíÿëõàëã äèàëîã âÿ ÿìÿêäàøëûã ìÿêàíû
êèìè ÷ûõûø åäèð. Úÿíóáè Ãàôãàç ðåýèîíóíóí ëèäåð äþâëÿòè îëàí þëêÿìèç ùÿì äÿ
áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà åòèáàðëû ñòðàòåæè òÿðÿôäàø êèìè òàíûíûð âÿ Àçÿðáàéúàíëà
ÿìÿêäàøëûã ñèéàñè, èãòèñàäè, ýåîïîëèòèê
íþãòåéè-íÿçÿðäÿí ìöùöì ÿùÿìèééÿò
êÿñá åäèð. Åéíè çàìàíäà, Àçÿðáàéúàí
äöíéà èãòèñàäèééàòûíà óüóðëà èíòåãðàñèéà
åäèð, áåéíÿëõàëã ÿìÿêäàøëûã âÿ òÿùëöêÿñèçëèê ïëàòôîðìàëàðûíûí ôîðìàëàøäûðûëìàñûíäà ÿùÿìèééÿòëè ðîë îéíàéûð. Áèð ñþçëÿ,
þëêÿìèç ïîçèòèâ áåéíÿëõàëã èìèúÿ ìàëèê
îëàí ñóâåðåí àêòîð êèìè òàíûíûð.
Î äà âóðüóëàíìàëûäûð êè, Àâðîïà þëêÿëÿðèíäÿ ñàäÿ âÿòÿíäàøëàð, èúòèìàèééÿò
Àâðîïà Èòòèôàãûíûí ñèéàñÿòèíÿ êÿñêèí åòèðàç åäèðëÿð. Ìÿñÿëÿí, Áåë÷èêàäà êå÷èðèëÿí
åòèðàç àêñèéàñûíäà íöìàéèø÷èëÿð ïàðëàìåíò ãàðøûñûíäà Àâðîïà Èòòèôàãûíûí áàéðàüûíû éàíäûðûáëàð.
Ëàêèí áöòöí áóíëàðà áàõìàéàðàã, íÿ
“ÚÅÏÑ”, íÿ äÿ Ùðàíò Êîñòàíéàí áó ìÿñÿëÿëÿðÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðèð. Áó èñÿ áÿùñ
åäèëÿí øÿõñ âÿ òÿøêèëàòûí ãÿðÿçëè, èêèëè
ñòàíäàðòëàðà äÿëàëÿò åäÿí ìþâãå âÿ éàíàøìàñûíäàí õÿáÿð âåðèð. Áöòþâëöêäÿ
èñÿ, “ÚÅÏÑ” íÿçÿðèíè Àâðîïà Èòòèôàãûíà
éþíÿëòñÿ, äàùà éàõøû îëàð!
Àçÿðáàéúàíûí
áåéíÿëõàëã èìèúè
ïîçèòèâäèð
Ñàäàëàíàíëàðëà éàíàøû, ìöñòÿãèë èíêèøàô ñòðàòåýèéàñûíà ìàëèê îëàí Àçÿðáàéúàí áó ýöí áåéíÿëõàëã ìèãéàñäà ìöàñèð äåìîêðàòèê þëêÿ êèìè òàíûíûð. Öìóìèééÿòëÿ, þëêÿìèçèí äàõèëè ñèéàñÿò êóðñóíóí ìöùöì èñòèãàìÿòëÿðèíäÿí áèðèíè äåìîêðàòèê òÿñèñàòëàðûí òÿêìèëëÿøäèðèëìÿñè,
èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûíûí òÿìèí âÿ ìöäàôèÿ åäèëìÿñè òÿøêèë
åäèð. Àçÿðáàéúàíäà äåìîêðàòèéà âÿ
îíóí áàøëûúà àòðèáóòëàðû îëàí âÿòÿíäàø
úÿìèééÿòè âÿ ùöãóãè äþâëÿòèí ìöòëÿã
êîìïîíåíòëÿðèíèí òÿøÿêêöë òàïìàñûíû,
ùÿì÷èíèí, èíêèøàôûíû òÿìèí åäÿí ÿñàñ
àìèëëÿðäÿí áèðè ìÿùç äàâàìëû ùöãóãè èñëàùàòëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèäèð. Áóíóíëà éàíàøû, Àçÿðáàéúàíäà èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóãëàðû ìèëëè äþâëÿòèìèçèí
Êîíñòèòóñèéà òÿëÿáëÿðèíÿ ýþðÿ ãîðóíóð âÿ
þëêÿìèçäÿ ùÿð áèð âÿòÿíäàø ãàíóíëà
ìöÿééÿí îëóíìóø ãàéäàäà þç ùöãóã
âÿ àçàäëûãëàðûíäàí ñÿðáÿñò ñóðÿòäÿ èñòèôàäÿ åäÿ áèëèð. Ìþòÿáÿð áåéíÿëõàëã òÿäáèðëÿðÿ åâ ñàùèáëèéè åäÿí, ñÿìÿðÿëè áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðÿ ìàëèê îëàí, ãëîáàë
ìèãéàñäà åòèáàðëû ñòðàòåæè òÿðÿôäàø êèìè
òàíûíàí þëêÿìèçäÿ èúòèìàè-ñèéàñè èíñòèòóòëàð, î úöìëÿäÿí, ìåäèà ãóðóìëàðû ãàíóíëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ñÿðáÿñò âÿ àçàä
ôÿàëèééÿò ìåõàíèçìèíÿ ìàëèêäèðëÿð.
Àçÿðáàéúàíà ãàðøû
“ãàðà ïèàð” êàìïàíèéàñû
àíòè-àçÿðáàéúàí÷û
ìÿðêÿçëÿðäÿí èäàðÿ
îëóíóð
Ñàäàëàíàí ïîçèòèâ ìÿãàìëàðà âÿ íàèëèééÿòëÿðÿ áàõìàéàðàã, Àçÿðáàéúàíûí
ìöàñèð äöíéà ñèéàñÿòè âÿ áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿêè ìþâãåéèíèí äàâàìëû ñóðÿòäÿ ìþùêÿìëÿíìÿñèíäÿí íàðàùàòëûã êå÷èðÿí áÿçè õàðèúè äàèðÿëÿð “äåìîêðàòèéà”, “èíñàí ùöãóãëàðû” êèìè äÿéÿðëÿðè ñèéàñè ìàíèïóëéàñèéà ïðåäìåòèíÿ ÷åâèðÿðÿê þëêÿìèçÿ ãàðøû òÿçéèã ìåõàíèçìè
ôîðìàëàøäûðìàüà ÷àëûøûðëàð. ßñëèíäÿ, áó
úöð òÿçéèã ìåõàíèçìëÿðè âÿ “ãàðà ïèàð”
êàìïàíèéàñûíûí àðõàñûíäà ìÿùäóä ýåîñèéàñè ìàðàãëàðà ìàëèê îëàí ñóáéåêòëÿð
äóðóðëàð. Áó äàèðÿëÿð âàõòàøûðû îëàðàã áÿéàíàòëàðûíäà, éàõóä ÷àüûðûøëàðûíäà ìöñ-
òÿãèë äàõèëè âÿ õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíà ìàëèê îëàí þëêÿëÿðè ùÿäÿôÿ àëûð, ìöõòÿëèô èòòèùàìëàð ñÿñëÿíäèðÿðÿê ñóáéåêòèâ, ÿäàëÿòñèç âÿ ãÿðÿçëè ìþâãå ñÿðýèëÿéèðëÿð. Øöáùÿñèç, áó êîíòåêñòäÿ Àçÿðáàéúàí äà èñòèñíà òÿøêèë åòìèð.
Ùÿìèí äàèðÿëÿð åêñïåðò àäû àëòûíäà
òÿõðèáàò÷û âÿ ãÿðÿçëè ôÿàëèééÿòëÿ ìÿøüóë
îëàí øÿõñëÿðèí, ìöÿééÿí ìàëèééÿ âÿñàèòè
ùåñàáûíà ãÿðÿçëè ìàòåðèàëëàð äÿðú åäÿí,
äåçèíôîðìàñèéà éàéàí éåðëè âÿ òðàíñìèëëè
ìåäèà ãóðóìëàðûíûí õèäìÿòëÿðèíäÿí èñòèôàäÿ åäèðëÿð.
“ÚÅÏÑ” òÿøêèëàòû ñèéàñè
ñèôàðèø ÿñàñûíäà
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð
Ãåéä åòäèéèìèç êèìè, áó èñòèãàìÿòäÿ
ìöõòÿëèô ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû ìàíèïóëéàñèéà
åäèëèð, “ãàðà ïèàð” êàìïàíèéàñû àïàðûëûð.
Àçÿðáàéúàíûí óüóðëàðûíà ãûñãàíúëûãëà éàíàøàí áÿçè õàðèúè äàèðÿëÿð, îíëàðà áàüëû îëàí
áåéíÿëõàëã ÃÙÒ-ëÿð âÿ ìåäèà ãóðóìëàðû
Àçÿðáàéúàíà, õöñóñèëÿ äÿ þëêÿìèçäÿ êå÷èðèëÿúÿê èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíà ãàðøû ãÿðÿçëè
êàìïàíèéàéà ñòàðò âåðèáëÿð. Õàðèúè ÊÈÂ-ëÿðäÿ þëêÿìèç ÿëåéùèíÿ ãÿðÿçëè, ãåéðè-îáéåêòèâ
ìàòåðèàëëàðûí ñàéûíûí àðòìàñû ùÿìèí äàèðÿëÿðèí éåíèäÿí ôÿàëëàøäûüûíû ýþñòÿðèð.
Âóðüóëàìàã ëàçûìäûð êè, áó êàìïàíèéàäà Àâðîïàíûí ìöÿééÿí ñòðóêòóðëàðûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí åêñïåðòëÿðèí õèäìÿòëÿðèíäÿí õöñóñè èñòèôàäÿ îëóíóð. Ùÿìèí åêñïåðòëÿðèí ôèêèð âÿ ìþâãåëÿðèíÿ íÿçÿð ñàëäûãäà ìöÿééÿí îëóð êè, îíëàð áèðìÿíàëû øÿêèëäÿ àíòè-Àçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðèí äèðåêòèâëÿðèíè éåðèíÿ éåòèðèð, þëêÿìèçÿ
ãàðøû ãåéðè-îáéåêòèâ ìþâãå âÿ ìÿëóìàòëàðëà ÷ûõûø åäèðëÿð. Áåëÿ øÿõñëÿðäÿí áèðè
äÿ Àâðîïà Ñèéàñÿòè Àðàøäûðìàëàðû Ìÿðêÿçèíèí (ÚÅÏÑ) òÿäãèãàò÷ûñû Ùðàíò Êîñòàíéàíäûð. Îíóí ôèêèð âÿ ìöëàùèçÿëÿðèíÿ
íÿçÿð éåòèðäèêäÿ Àçÿðáàéúàíà ãàðøû ãÿðÿçëè ìþâãåäÿí ÷ûõûø åòäèéè, òÿøêèëàòûíûí
êîíêðåò îëàðàã ñèéàñè ñèôàðèøëÿð ÿñàñûíäà
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðäèéè àøêàð îëóð. ßñàñ ãàéÿñè Àâðîïà Èòòèôàãû þëêÿëÿðèíÿ, îíëàðûí ñèéàñè, èãòèñàäè ìöíàñèáÿòëÿðèíèí àðàøäûðûëìàñûíà àèä îëàí áèð òÿøêèëàòûí - “ÚÅÏÑ”èí
þç èñòèãàìÿò âÿ ñàùÿñèíäÿí êÿíàð ìÿñÿëÿëÿðÿ ìöäàõèëÿ åäÿðÿê ãÿðÿçëè ÷àüûðûøëàð åòìÿñè ùÿð øåéè íþâáÿòè äÿôÿ àøêàð
åäèð. Àçÿðáàéúàíäà êå÷èðèëÿúÿê èëê Àâðîïà Îéóíëàðûíà ãàðøû “ãàðà ïèàð” õàðàêòåðëè ñèéàñè ìàíèïóëéàñèéàëàð, áó ìÿñÿëÿëÿðëÿ áàüëû ñïåêóëéàñèéàëàðà éîë âåðèëìÿñè
äåéèëÿíëÿðèí áàðèç íöìóíÿñèäèð.
“äåìîêðàòèéà äÿðñëÿðè”íäÿí þçö íèéÿ éàðàðëàíìûð?
“ÚÅÏÑ” Àâðîïàäàêû
êöòëÿâè èíñàí ùöãóãëàðû
ïîçóíòóëàðûíà íèéÿ
ìöíàñèáÿò áèëäèðìèð?
Áÿçè Àâðîïà þëêÿëÿðèíäÿ
êöòëÿâè àêñèéàëàð,
ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà,
õàîñ âÿ àíàðõèéà
ìöùèòèíèí éàðàíìàñûíà
ñÿáÿá îëóá
Áó êîíòåêñòäÿ äèããÿò éåòèðèëìÿñè âàúèá îëàí ÿñàñ íöàíñ áóäóð êè, ìöñòÿãèë
ñèéàñÿò éåðèäÿí þëêÿëÿðÿ ãàðøû “ãàðà ïèàð”
êàìïàíèéàñûíäà àêòèâ òÿìñèë îëóíàí, þç
ãàéÿñèíäÿí óçàã ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí
“ÚÅÏÑ” òÿøêèëàòû Àâðîïàäàêû êöòëÿâè èíñàí ùöãóãëàðû ïîçóíòóëàðûíà ìöíàñèáÿò
áèëäèðìèð. Àçÿðáàéúàíäà, ýóéà, èíñàí
ùöãóãëàðûíà äàèð ïðîáëåìëÿðèí îëäóüóíó
ñþéëÿéÿí Ùðàíò Êîñòàíéàíûí òÿìñèë îëóíäóüó òÿøêèëàò þç íÿçÿðèíè “ãîúà ãèòÿ”äÿ
áàø âåðÿí îëàéëàðà éþíÿëòìÿìÿêëÿ ñåëåêòèâ éàíàøìàñûíû äàâàì åòäèðèð.
Ñèðð äåéèë êè, Àâðîïàäà þçëÿðèíèí ñîñèàë ùàãëàðûíû èôàäÿ âÿ òÿëÿá åòìÿê ö÷öí
äèíú íöìàéèøëÿð òÿøêèë åäÿí øÿõñëÿðÿ õÿñàðÿò éåòèðèëìÿñè, êöòëÿâè ùÿáñëÿðèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè âÿ äèýÿð áó êèìè çîðàêû âàñèòÿëÿðäÿí èñòèôàäÿ îëóíìàñû áèðìÿíàëû
øÿêèëäÿ èíñàí âÿ âÿòÿíäàø ùöãóã âÿ
àçàäëûãëàðûíûí ïîçóëìàñû äåìÿêäèð.
ßýÿð ñîñèàë âÿ ùöãóãè ìÿñÿëÿëÿðäÿí
ãàéíàãëàíàí íöìàéèøëÿð èúòèìàè àñàéèøèí ïîçóëìàñûíû, ñèéàñè òÿõðèáàòëàðûí
ìåéäàíà ÷ûõìàñûíû øÿðòëÿíäèðìèðñÿ, áó
çàìàí áó úöð ìåòîäëàðà èñòèíàä åäèëìÿñè ãàíóíëà ìöÿééÿí îëóíìóø ãàéäà âÿ
íîðìàëàðûí, åëÿúÿ äÿ, ùöãóã âÿ àçàäëûãëàðûí ïîçóëìàñûíà äÿëàëÿò åäèð. Áåëÿ îëàí
ùàëäà, äåìîêðàòèê ñèéàñè ñèñòåìÿ ìàëèê
îëäóüóíó áèëäèðÿí, äöíéàéà “äåìîêðàòèéà äÿðñè” êå÷ìÿéÿ ÷àëûøàí Àâðîïà ùàíñû
ùàãëà âÿ éà ÿñàñëà äåìîêðàòèê äÿéÿðëÿðäÿí âÿ èíñàí ùöãóãëàðûíäàí áÿùñ åäèð?
Ñóàë îëóíóð: ìöõòÿëèô þëêÿëÿðäÿ äåìîêðàòèéàíûí âÿçèééÿòè èëÿ áàüëû ÿí ìöõòÿëèô
èðàäëàð ñÿñëÿíäèðÿí Àâðîïàíûí þçöíäÿ
áàø âåðÿíëÿð èêèëè ñòàíäàðòëàðà, ñîñèàë
ÿäàëÿòñèçëèéÿ äÿëàëÿò åòìèðìè? Âÿ éàõóä
“ãîúà ãèòÿ” äöíéàéà ñûðûìàüà ÷àëûøäûüû
Äåéèëÿíëÿðèí ÿéàíè íöìóíÿñè ãèñìèíäÿ Àâðîïàíûí àïàðûúû þëêÿëÿðèíäÿ áèð ñûðà
ùàäèñÿ âÿ ìÿãàìëàðà íÿçÿð éåòèðìÿê
ìÿãñÿäÿìöâàôèãäèð. Ìÿñÿëÿí, Àëìàíèéà
ÊÈÂ-èí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, àðòûã áèð ìöääÿòäèð êè, áó þëêÿäÿ äèíè çÿìèíäÿ úèääè
ýÿðýèíëèê ùþêì ñöðöð. Áåéíÿëõàëã ìåäèà
äà Àëìàíèéàäà äèíè çÿìèíäÿ úèääè ðåïðåññèéàëàðûí ùÿéàòà êå÷èðèëäèéèíè, õöñóñèëÿ äÿ ìöñÿëìàíëàðà ãàðøû òÿãèáëÿðèí àðòäûüûíû éàçûð. Ìÿëóìàòà ýþðÿ, õöñóñèëÿ äÿ
ìöñÿëìàíëàðûí èáàäÿò ìÿêàíëàðûíà êöòëÿâè ùöúóìëàðûí òÿøêèë îëóíìàñû, ùöãóãìöùàôèçÿ îðãàíëàðûíûí òÿãèáëÿðè äàùà äà
ýöúëÿíäèðìÿñè þëêÿ äàõèëèíäÿ ýÿðýèíëèéè
àðòûðûá. Ìÿñÿëÿí, “Äåóòñúùå Wåëëå” áåëÿ
ùàäèñÿëÿðäÿí áèðèíè ýöíäÿìÿ ýÿòèðÿðÿê
þëêÿäÿ òÿùëöêÿëè òåíäåíñèéàëàðûí úÿðÿéàí
åòäèéèíè éàçûð. Âÿ éà áó þëêÿäÿ Àâðîïà
Ìÿðêÿçè Áàíêûíûí êîððóïñèéà ôàêòûíà ýþðÿ êöòëÿâè èüòèøàøëàð áèð ÷îõ ìÿãàìëàðäàí õÿáÿð âåðèð. “Åóðîíåwñ”óí ìÿëóìàòûíäà ãåéä åäèëèð êè, áó ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû
Àëìàíèéàäà áàø òóòàí êöòëÿâè àêñèéàëàð,
ñþçöí ÿñë ìÿíàñûíäà, õàîñ âÿ àíàðõèéà
ìöùèòèíèí éàðàíìàñûíà ñÿáÿá îëóá. Àâðîïà Ìÿðêÿçè Áàíêûíûí Ôðàíêôóðòäàêû éåíè áèíàñûíûí à÷ûëûøû ýöíöíäÿ íöìàéèø÷èëÿð åòèðàç øöàðëàðû ñÿñëÿíäèðÿðÿê øÿùÿðäÿ
ïîëèñ ìàøûíëàðûíà îä âóðóá, áèð ÷îõ ìàüàçàëàðûí øöøÿëÿðèíè ñûíäûðûáëàð.
“Ðåóòåðñ” èñÿ éàçûð êè, èüòèøàøëàðäà
ùÿáñ îëóíàí åòèðàç÷ûëàðûí ñàéû 550, õÿñàðÿò àëàíëàðûí ñàéû 220 íÿôÿðÿ ÷àòûá. Îíëàðäàí 94-ö ïîëèñ ÿìÿêäàøûäûð. Àêñèéàéà ãîøóëàí åòèðàç÷ûëàðûí ñàéû 20 ìèí íÿôÿð úèâàðûíäà îëóá. Èüòèøàøëàðäà 7 ïîëèñ àâòîìîáèëè éàíäûðûëûá, áèð ÷îõ ìàüàçà âÿ ìöÿññèñÿéÿ úèääè çèéàí äÿéèá. Ïîëèñ àêñèéàëàðûí äàüûäûëìàñûíäà ñó øûðíàüû, ýþçéàøàðäûúû
ãàç âÿ äÿéÿíÿêëÿðäÿí èñòèôàäÿ åäèá.
Ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí “úûðòäàí” ïàðòèéàëàðû
éåíè “áèðëèê” îéóíóíà ñòàðò âåðèáëÿð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, ðàäèêàë ìöõàëèôÿò äöøÿðýÿñèíäÿ òÿìñèë îëóíàí
áÿçè ïàðòèéàëàð éåíè “áèðëèê” éàðàäûáëàð. Àíúàã ãàðøûäàí ýÿëÿí ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðè ö÷öí ãóðóëäóüó èääèà
åäèëÿí “Àçàäëûã 2015” àäëû áó ãóðóìóí äà ðàäèêàëëàðûí áóíäàí þíúÿ
éàðàòäûãëàðû “áèðëèê”ëÿðäÿí ôÿðãëÿíìÿéÿúÿéè, éÿíè óüóðñóçëóüà äö÷àð
îëàúàüû áÿðè áàøäàí áÿëëèäèð. Áóíóíëà áåëÿ, Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíûí âÿ
ÀÕÚÏ-íèí èøòèðàê åòìÿäèéè éåíè “áèðëèéè” äèããÿò ìÿðêÿçèíÿ ýÿòèðÿí áèð
ìÿãàì âàð. Áó ìÿãàì ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿêè ãàðøûäóðìàíûí éåíè ôîðìàäà òÿçàùöð åòìÿñè èëÿ áàüëûäûð.
Äàùà äÿãèã äåñÿê, “Àçàäëûã
2015”èí éàðàäûëìàñûíû ðàäèêàë äöøÿðýÿäÿ ÀÕÚÏ âÿ “Ìöñàâàò”ûí éàðàòäûãëàðû ìîíîïîëèéàéà ãàðøû àääûì êèìè ãèéìÿòëÿíäèðìÿê îëàð.
×öíêè éåíè “áèðëèê”äÿ òÿìñèë îëóíàí áèð ñûðà òÿøêèëàòëàð ðàäèêàë äöøÿðýÿíèí äàèì èêèíúè ïëàíûíäà ãàëàí,
òÿøêèëàòëàðûí áèð íå÷ÿ éåðÿ áþëöíÿúÿéèíÿ èøàðÿ åäèð.
Ìÿùç áó úöð “ÿëâåðèøëè” âÿçèééÿòäÿí èñòèôàäÿ åäÿí “úûðòäàí”ëàð äöøÿðýÿ äàõèëèíäÿ áîé ýþñòÿðìÿê èñòÿéèðëÿð. Áóíóíëà éàíàøû, “úûðòäàí” àäëàíàí ïàðòèéàëàð èñòÿð ÀÕÚÏ, èñòÿðñÿ äÿ
“Ìöñàâàò”ëà “áèðëèê”ëÿðèí ñîíóíäà ùÿð
çàìàí “ýöíàù êå÷èñè” îëìàãäàí áåçèáëÿð. Éÿíè, áó èêè ïàðòèéàíûí ùÿð çàìàí ìÿüëóáèééÿòèí ñîíóíäà ýöíàùêàð àõòàðìàñû âÿ ùÿð çàìàí äà þç
ìöòòÿôèãèíè ýöíàùêàð ÷ûõàðìàñû “úûðòäàí” ïàðòèéàëàðû “Ìöñàâàò” èëÿ ÀÕÚÏäÿí êÿíàðäà äóðìàüà ñþâã åäèá.
Áèð ñþçëÿ, ýþðöíÿí îäóð êè, “úûðòäàí” ïàðòèéàëàð “Àçàäëûã 2015”è éàðàòìàãëà, ñàäÿúÿ, õàðèúäÿí ýÿëÿí èàíÿëÿðäÿí ïàé àëìàüû ïëàíëàøäûðûðëàð. Ëàêèí ðàäèêàëëàðûí áóíäàí ÿââÿë éàðàòäûãëàðû áëîêëàð êèìè, éåíè “áèðëèéèí”
þìðöíöí äÿ óçóí îëìàéàúàüû þíúÿäÿí áÿëëèäèð. ×öíêè ùÿìèí “áèðëèê”äÿ
òÿìñèë îëóíàí “ïàïêà-ïàðòèéàëàðûí”
ÿêñÿðèééÿòèíèí áèð-áèðèíè ãÿáóë åòìÿäèéè, ôÿðãëè ñèéàñè áàõûøëàðà ìàëèê îëìàñû, ôÿðãëè ñèéàñè éþíöìëöëöéö èëÿ òàíûíìàñû îíëàðûí áó “áèðëèéèíèí” ãåéðèñÿìèìèééÿò öçÿðèíäÿ ãóðóëäóüóíó
äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð. Ìÿùç áóíà ýþðÿ
äÿ, ãàðøûäàêû ýöíëÿðäÿ áó äöøÿðýÿäÿ
ïðîñåñëÿðèí ùàíñû èñòèãàìÿòäÿ èðÿëèëÿéÿúÿéèíè åëÿ áÿðè áàøäàí òÿõìèí åòìÿê ìöìêöíäöð.
Ï.ÑÀÄÀÉÎÜËÓ
Àâðîïàäà ÊÈÂ-ÿ
ãàðøû òÿçéèãëÿð âÿ
èñëàìîôîáèéà
ýöúëÿíìÿêäÿäèð
Áóíäàí áàøãà, Ôðàíñàäà ìÿòáóàò
àçàäëûüû èëÿ áàüëû úèääè ïðîáëåìëÿð þçöíö
ýþñòÿðèð. Þëêÿäÿ áèð ñûðà íÿøðëÿðÿ òÿçéèã
åäèëìÿñè èëÿ áàüëû õÿáÿðëÿð Ôðàíñà ÊÈÂ-èí
ìàíøåòèíäÿ éåð àëìàãäàäûð. ×àï ìåäèàñû èëÿ éàíàøû, åëåêòðîí ÊÈ äÿ úèääè ïðîáëåìëÿðëÿ ãàðøû-ãàðøûéà ãàëäûüûíû áÿéàí åòìÿêäÿäèð. Áó þëêÿäÿ ÿñàñ åòèáàðèëÿ, èíòåðíåò àçàäëûüû èëÿ ÿëàãÿäàð ïðîáëåìëÿð
þçöíö ýþñòÿðèð âÿ äþâëÿò ãóðóìëàðû áó áàðÿäÿ úÿìèééÿòÿ àøêàð èíôîðìàñèéà âåðìèð. Ôðàíñàíûí Äàõèëè Èøëÿð Íàçèðëèéè èñÿ
áèð ìöääÿò þíúÿ éåíè ñÿëàùèééÿòëÿðèíäÿí
èñòèôàäÿ åäÿðÿê áåø èíòåðíåò ñàéòûíû ìÿùêÿìÿ ãÿðàðû îëìàäàí áàüëàéûá. ßñàñ êèìè ýþñòÿðèëÿí àðãóìåíò èñÿ áó èíôîðìàñèéà ïîðòàëëàðûíûí åêñòðåìèñò ãöââÿëÿðëÿ
ÿëàãÿäàð ÷àëûøìàüûäûð. Àììà à÷ûãëàíàí
ìÿëóìàòäà ùå÷ áèð òÿôÿððöàò âåðèëìÿéèá.
Äàõèëè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí ìÿëóìàòûíäà
éöçëÿðëÿ ñàéòûí áàüëàíìàñûíûí ýöíäÿìäÿ îëäóüó äà áèëäèðèëèá. Ôðàíñàäà ìåäèà
íöìàéÿíäÿëÿðè èñÿ áóíó ìÿòáóàòà ãàðøû
éþíÿëìèø òÿçéèã êèìè ãèéìÿòëÿíäèðèðëÿð.
Àðòûã áó þëêÿ ÊÈÂ-è ãÿçåò ñÿùèôÿëÿðèíäÿ âÿ
åëåêòðîí ìåäèàäà åòèðàç õàðàêòåðëè ÷àüûðûøëàð éåðëÿøäèðèð. Åêñïåðòëÿð èñÿ áèëäèðèðëÿð
êè, ìöâàôèã àääûìëàð àòûëìàéàúàüû ùàëäà,
âÿçèééÿò äàùà äà ýÿðýèíëÿøÿúÿê. Òÿñàäöôè äåéèë êè, áèð ñûðà æóðíàëèñò òÿøêèëàòëàðû
áó ùàäèñÿëÿðè Ôðàíñàäà ìÿòáóàò àçàäëûüû
áþùðàíû êèìè äÿéÿðëÿíäèðèð. Áóíà ìöâàôèã
îëàðàã ìöõòÿëèô ìåäèà ãóðóìëàðû åòèðàç
÷àüûðûøëàðû åäèð, áèð ÷îõ ùàëëàðäà èñÿ ñîñèàë àêñèéàëàð þçöíö ýþñòÿðèð. Áó éàõûíëàðäà Ïàðèñèí 17-úè ðàéîíóíäà éåðëÿøÿí þëêÿíèí àïàðûúû Ôðàíñà ðàäèîñóíóí 500äÿí àðòûã æóðíàëèñòè ôÿàëèééÿòëÿðèíè äàéàíäûðàðàã óçóíìöääÿòëè òÿòèëÿ áàøëàéûá. Ðåýèîíàë ðàäèî ãîâøàãëàðûíûí ÿìÿêäàøëàðû
äà áó àêñèéàéà ãîøóëóáëàð.
Åéíè çàìàíäà, Àâðîïàäà èñëàìîôîáèéà ýöúëÿíìÿêäÿäèð. Ùÿòòà áèð ñûðà äþâëÿò
ãóðóìëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè âÿ ìÿñóë øÿõñëÿðè äèíè âÿ èðãè çÿìèíäÿ çÿðÿðëè ÷àüûðûøëàð
åäèðëÿð, áó èñÿ úÿìèééÿò äàõèëèíäÿ ñîñèàë
ýÿðýèíëèéèí àðòìàñûíà ñÿáÿá îëóð.
Äàùà áèð ìàðàãëû íöàíñ îíäàí èáàðÿòäèð êè, äàüûäûúû öíñöðëÿðèí èäåîëîæè ðóïîðó
îëàí “Àçàäëûã” ãÿçåòè åðìÿíèïÿðÿñò ãöââÿëÿðëÿ ñèíõðîí ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿðÿê Ùðàíò
Êîñòàíéàíûí òðèáóíàñû ãèñìèíäÿ ÷ûõûø
åäèð. Áó çàìàíà ãÿäÿð áÿùñ åäèëÿí øÿõñèí Àçÿðáàéúàí ÿëåéùèíÿ îëàí, åðìÿíèëÿðèí ìàðàãëàðûíû èôàäÿ åäÿí ãÿðÿçëè ôèêèðëÿðè
äÿôÿëÿðëÿ “Àçàäëûã”äà òèðàæëàíûá.
Ãåéä åäÿê êè, Ù.Êîñòàíéàí Ðàìèë
Ñÿôÿðîâóí àçàä åäèëìÿñèíèí ÿëåéùèíÿ îëäóüóíó íöìàéèø åòäèðèá âÿ áóíóíëà áàüëû
éàçûëàð éàçûá. Íÿ éàçûã êè, “Àçàäëûã” ãÿçåòè þëêÿìèçèí ÿëåéùèíÿ îëàí áåëÿ áèð àäàìûí ôèêèðëÿðè ö÷öí òðèáóíà ðîëóíó îéíàéûð.
ßñëèíäÿ, áÿùñ îëóíàí ãÿçåòèí áó úöð
ìþâãåéè ùå÷ äÿ òÿÿúúöáëö äåéèë. ×öíêè
Àçÿðáàéúàí äàõèëèíäÿ úèääè íöôóç ñàùèáè,
ýåíèø îõóúó êöòëÿñè îëìàéàí “Àçàäëûã”
ãÿçåòèíèí ÿñàñ ãàéÿñè äåçèíôîðìàñèéà âÿ
ìàíèïóëéàñèéà âàñèòÿñèëÿ Àçÿðáàéúàí
äþâëÿòè âÿ õàëãû ÿëåéùèíÿ, åðìÿíè ìàðàãëàðû ÿñàñûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðìÿêäèð. Áó
ãÿçåòäÿ ÿêñèíè òàïàí áþùòàí õàðàêòåðëè
ìÿëóìàòëàð, ÿñàññûç èääèàëàð Àçÿðáàéúàíûí ìöñáÿò áåéíÿëõàëã èìèúèíÿ çÿðáÿ
âóðìàüà, þëêÿìèç ùàããûíäà ðåàëëûãäàí
óçàã, ìÿíôè òÿñÿââöð ôîðìàëàøäûðìàüà
÷àëûøàí åðìÿíè òÿáëèüàò÷ûëàðûíûí èøèíÿ éàðàéûð. Áó ñÿáÿáäÿí äÿ åðìÿíè ìÿòáóàòûíûí àíòè-Àçÿðáàéúàí ôÿàëèééÿòèíäÿ “Àçàäëûã” ãÿçåòèíäÿ éàéûëàí ìÿëóìàòëàðà èñòèíàä åòìÿñè ùàëëàðû òÿñàäöôè äåéèë.
Áó ãÿçåò, öñòÿëèê, Àçÿðáàéúàíà ãàðøû
ùå÷ äÿ õîø ìÿðàìû îëìàéàí áèð ñûðà õàðèúè ãóðóìëàðäàí, ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðûíäàí ìàëèééÿ âÿ èäåîëîæè àñûëûëûã øÿðàèòèíäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð. Áåëÿëèêëÿ, “Àçàäëûã” ãÿçåòè ùÿì þëêÿ äàõèëèíäÿêè “áåøèíúè
êîëîí”óí, ùÿì äÿ àíòè-Àçÿðáàéúàí äàèðÿëÿðèí ðóïîðó ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åòäèéèíè þç
ôÿàëèééÿòè èëÿ íþâáÿòè äÿôÿ òÿñäèã åäèð.
Ðåàëëûãëàð èñÿ îíó äåìÿéÿ ÿñàñ âåðèð
êè, Àçÿðáàéúàí ÿëåéùèíÿ “ãàðà ïèàð”
êàìïàíèéàñû àïàðàí “Àçàäëûã” âÿ
“ÚÅÏÑ” åéíè äàèðÿëÿðäÿí äèðåêòèâëÿð àëûð.
Úàðè èëäÿ Áàêûäà êå÷èðèëÿúÿê èëê Àâðîïà
Îéóíëàðûíà ãàðøû áîéêîò ÷àüûðûøëàðû äà
ìÿùç áó ñèíõðîí ôÿàëèééÿòèí òÿçàùöðö êèìè ÷ûõûø åäèð.
“Ñèéàñÿò” øþáÿñè
“Íàðàçûëàð” ßëè Êÿðèìëèíèí ãàðøûñûíäà øÿðò ãîéóáëàð
Ïàðòèéà ñÿäðèíèí éàðàòäûüû àâòîðèòàð èäàðÿåòìÿäÿí úàíà äîéàí
öçâëÿð Ôóàä Ãÿùðÿìàíëûíûí ÀÕÚÏ-äÿí ãîâóëìàñûíû òÿëÿá åäèðëÿð
Áèð-áèðèíè ãÿáóë åòìÿéÿí âÿ ñîñèàë äàéàüû îëìàéàí áó òÿøêèëàòëàðûí
ÿñàñ ìÿãñÿäè õàðèúäÿí ýÿëÿí èàíÿëÿðÿ øÿðèê îëìàãäûð
äàùà äîüðóñó, “úûðòäàí” ïàðòèéàëàðû àäëàíûð.
Ìÿùç áó àääàí ãóðòóëìàã ö÷öí þçëÿðèíè
“îäà-êþçÿ âóðàíëàð”ûí
éûüûëäûüû éåíè “áèðëèéèí”
ÿñàñ ãàéÿñè èñÿ “Ìöñàâàò” èëÿ ÀÕÚÏ-íèí éèéÿëÿíäèéè õàðèúäÿí ýÿëÿí
ìàëèééÿéÿ øÿðèê ÷ûõìàãäûð. Áåëÿ äåìÿê
ìöìêöíäöðñÿ, åðìÿíèïÿðÿñò õàðèúè
äàèðÿëÿðèí âåðäèéè èàíÿëÿðèí éàëíûç áó
èêè ïàðòèéà òÿðÿôèíäÿí ìÿíèìñÿíèëìÿñè èêèíúè ïëàíà äöøÿí äèýÿð äöøÿðýÿ òÿìñèë÷èëÿðèíè ùÿðÿêÿòÿ êå÷èðèá. Éÿíè, êå÷ìèø ìöòòÿôèãëÿðè “Ìöñàâàò” âÿ ÀÕÚÏ êèìè, õàëãûí äÿñòÿéèíè àëà áèëìÿéÿí ùÿìèí ïàðòèéàëàðûí
ÿñàñ ãàéÿñè ãàðøûäàí ýÿëÿí ïàðëàìåíò ñå÷êèñè ÿðÿôÿñèíäÿ õàðèúè åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðèí àéûðàúàüû ïóëëàðà øÿðèê ÷ûõìàãäûð.
Áóíà ýþðÿ äÿ, äöøÿðýÿíèí “úûðòäàí” ïàðòèéàëàðû éåíè “áèðëèê” îéóíóíà
ñòàðò âåðèáëÿð. Îíëàðûí ìÿùç èíäè “ôÿàëëàøìàñûíûí” áèð ñÿáÿáè ãàðøûäàí
ýÿëÿí ïàðëàìåíò ñå÷êèëÿðèäèðñÿ, äèýÿð ñÿáÿá äÿ ÀÕÚÏ âÿ “Ìöñàâàò”
äàõèëèíäÿêè ýÿðýèíëèêäèð. Ìÿëóì îëäóüó êèìè, ùàçûðäà èñòÿð ÀÕÚÏ-äÿ,
èñòÿðñÿ äÿ Ìöñàâàò Ïàðòèéàñûíäà
ýÿðýèí ïðîñåñëÿð éàøàíûð. Äàõèëè ãàðøûäóðìàëàðûí äàùà äà êÿñêèíëÿøìÿñè
èñÿ ïàðëàìåíò ñå÷êèñèíÿ ãÿäÿð áó
“Àçàäëûã” âÿ “ÚÅÏÑ”
åéíè äàèðÿëÿðäÿí
äèðåêòèâëÿð àëûð
Óçóí ìöääÿòäèð êè, ðàäèêàë ìöõàëèôÿò
äöøÿðýÿñèíäÿ ùþêì ñöðÿí ýÿðýèíëèêëÿð ñöðÿòëÿ àðòìàãäàäûð. Åëÿ þçöíö úÿìèééÿòÿ
“ìîíîëèò” õàðàêòåðäÿ òÿãäèì åòìÿéÿ ÷àëûøàí äöøÿðýÿ ïàðòèéàëàðûíûí öçâö îëàí, ùÿòòà áó ïàðòèéàëàðûí ðÿùáÿðëèéèíäÿ òÿìñèë îëóíàí øÿõñëÿðèí âåðäèêëÿðè à÷ûãëàìàëàð äà
äöøÿðýÿ äàõèëèíäÿ âÿçèééÿòèí àúûíàúàãëû
øÿêèë àëäûüûíû ýþñòÿðèð. Ìÿñÿëÿí, áèð ìöääÿò þíúÿ ÀÕÚÏ-äÿí èñòåôà âåðÿí Ðàçè Íóðóëëàéåâ ùÿìèí ñèéàñè ãóðóìäà àâòîðèòàð
èäàðÿ÷èëèéèí ùþêì ñöðäöéöíö âÿ ïàðòèéàäàõèëè ãðóïëàøìàëàðûí à÷ûã ìöáàðèçÿ àïàðäûüûíû áèëäèðìèøäè.
Âóðüóëàìàã ëàçûìäûð êè, ÀÕÚÏ-äÿ âÿçèééÿòèí áó øÿêèë àëìàñû ùå÷ äÿ òÿñàäöôè
äåéèë. Äàùà äîüðóñó, áóíóí êþêöíäÿ ßëè
Êÿðèìëèíèí ìàðàãëû õàðèúè ãöââÿëÿðèí ìàëèééÿñè ãàðøûëûüûíäà þëêÿíèí ñèéàñè èìèúèíÿ
õÿëÿë ýÿòèðèëìÿñèíÿ, ñèéàñè ñàáèòëèéèí ïîçóëìàñûíà öíâàíëàíìûø àääûìëàð àòìàñû âÿ
ÀÕÚÏ-íèí äÿ áó “ìÿãñÿäÿ” õèäìÿò åòìÿñè ôàêòû äàéàíûð. Éÿíè, ß.Êÿðèìëè ìàääè ýÿëèð ÿëäÿ åòìÿê ö÷öí ìàðàãëû õàðèúè ãöââÿëÿðèí, åðìÿíèïÿðÿñò äàèðÿëÿðèí ÿìðëÿðèíè
ýþçöéóìóëó ùÿéàòà êå÷èðèð, ùÿì÷èíèí,
ÀÕÚÏ-íèí àíòè-àçÿðáàéúàí÷û ôÿàëèééÿòèíè
õàðèúè äàèðÿëÿðèí òàïøûðûãëàðû ÿñàñûíäà ãóðóð. Áó èñÿ íÿòèúÿ åòèáàðû èëÿ îíóí ÿòðàôûíäà ãàëàí áåø-ö÷ íÿôÿðèí äÿ úàíà äîéóá
ïàðòèéàíû òÿðê åòìÿñèíÿ ýÿòèðèá ÷ûõàðûð. Äèýÿð òÿðÿôäÿí,
ß.Êÿðèìëè ùÿòòà ïàðòèéà
àäûíäàí âåðäèéè áÿéàíàòëàðäà áåëÿ øÿõñè ìàðàãëàðûíà
ÿñàñëàíûð, ïàðòèéàäà àäè ìöçàêèðÿëÿðèí àïàðûëìàñûíà èìêàí éàðàòìûð.
Áó ñÿáÿáäÿí äÿ, ïàðòèéàäà ß.Êÿðèìëèíèí
ÿòðàôûíäà éàëíûç îíóí øÿõñè èðàäÿñè èëÿ ùåñàáëàøàí øÿõñëÿð ãàëûá. Äèýÿðëÿðè éà áåçäèðèëÿðÿê ïàðòèéàäàí ÷ûõàðûëûð, éà äà èñòåôàéà
ìÿúáóð åäèëèð.
Åëÿ þòÿí àé áó ïàðòèéàäà áàø âåðÿíëÿð
äÿ äåéèëÿíëÿðè òÿñäèãëÿéèð. Éÿíè, ß.Êÿðèìëèíèí àâòîðèòàð èäàðÿ÷èëèéèíäÿ ÿñàñ ñèìàëàðäàí ñàéûëàí Ôóàä Ãÿùðÿìàíëûíûí áèð íå÷ÿ
ÀÕÚÏ öçâöíö òÿùãèð åòìÿñè, öñòöíÿ ãûøãûðìàñû ïàðòèéàäà íþâáÿòè áþéöê ãàðøûäóðìàéà ñÿáÿá îëóá. Ùÿòòà áóíà åòèðàç
åäÿí áèð ñûðà ïàðòèéà öçâëÿðè, î úöìëÿäÿí,
ýÿíúëÿð ßëè Êÿðèìëèíèí ãÿçÿáèíÿ òóø ýÿëÿðÿê ÀÕÚÏ ñûðàëàðûíäàí ÷ûõàðûëûá. Áó ôàêò
èñÿ áèð äàùà ñöáóò åäèð êè, ÀÕÚÏ-äÿ íèçàìíàìÿ âÿ éà ùÿð ùàíñû áèð áàøãà àìèë
äåéèë, ßëè Êÿðèìëèíèí øÿõñè èðàäÿñè âÿ äèêòÿñè ùþêì ñöðöð.
Àììà ýþðöíÿí áóäóð êè, ïàðòèéà öçâëÿðè, ÿí ÿñàñû èñÿ “íàðàçûëàð” àäëàíàí
ñÿäðèí àâòîðèòàð öñóë-èäàðÿñèíäÿí úàíà
ýÿëìèø ãðóïëàøìà ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû äàùà
úèääè òÿäáèðëÿð ýþðöëìÿñèíäÿ èñðàð åäèð.
Áåëÿ êè, ÿëäÿ åòäèéèìèç ìÿëóìàòà ýþðÿ,
Ô.Ãÿùðÿìàíëûíûí þçáàøûíàëûãëàðûíäàí
úàíà äîéàí áèð ãðóï íàðàçû øÿõñ ïàðòèéà
ñÿäðè ßëè Êÿðèìëè ãàðøûñûíäà øÿðò ãîéóá.
Îíëàð áó ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû ïàðòèéàíûí Àëè
Ìÿúëèñèíèí âÿ éà Ðÿéàñÿò Ùåéÿòèíèí èúëàñûíûí ÷àüûðûëìàñûíû òÿëÿá åäèáëÿð. Áóíäàí
áàøãà, Ô.Ãÿùðÿìàíëûíûí ÀÕÚÏ-äÿí ãîâóëìàñû ìÿñÿëÿñè éåíèäÿí ýöíäÿìÿ ýÿòèðèëèá.
Ãåéä åòìÿê éåðèíÿ äöøÿð êè, öìóìèééÿòëÿ, ÀÕÚÏ öçâëÿðèíèí áþéöê ÿêñÿðèééÿòè
Ô.Ãÿùðÿìàíëûíûí êîáóä ðÿôòàðûíäàí, òÿùãèðëÿð ñÿñëÿíäèðìÿñèíäÿí íàðàçûäûðëàð.
Îíóí ß.Êÿðèìëè ñàéÿñèíäÿ ÀÕÚÏ-äÿ íàèë
îëäóüó ñÿðùÿäñèç “ùàêèìèééÿòèíÿ” ñîí
âåðìÿéÿ ÷àëûøàí “íàðàçûëàð” ãðóïëàøìàñû
ÀÕÚÏ ñÿäðèíÿ âàõò âåðèá. Áóíäàí áàøãà,
èðÿëè ñöðöëÿí òÿëÿáëÿð ñûðàñûíäà ïàðòèéàíûí
ãóðóëòàéûíûí ÷àüûðûëìàñû, õàðèúè ìÿíáÿëÿðäÿí ÿëäÿ îëóíàí ýÿëèðëÿðëÿ áàüëû ïàðòèéà
öçâëÿðèíÿ ùåñàáàòëàðûí âåðèëìÿñè äÿ þç
ÿêñèíè òàïûá. Òÿëÿáëÿðèí éåðèíÿ éåòèðèëìÿéÿúÿéè òÿãäèðäÿ èñÿ íàðàçû ãðóïëàøìà
öçâëÿðèíèí ÀÕÚÏ-äÿí èñòåôà âåðÿúÿêëÿðè
áèëäèðèëèð.
ßëäÿ åäèëÿí ìÿëóìàòäà î äà âóðüóëàíûð êè, èðÿëè ñöðöëÿí òÿëÿáëÿðëÿ áàüëû íàðàçûëàðëà ß.Êÿðèìëèíèí ýþðöøö íÿçÿðäÿ òóòóëóð.
Åùòèìàëëàðà ýþðÿ, ß.Êÿðèìëè áàø âåðÿíëÿðëÿ áàüëû Ô.Ãÿùðÿìàíëû èëÿ íàðàçû êÿñèìè
áàðûøäûðìàüà ÷àëûøàúàã. Áóíäàí áàøãà,
ïàðòèéà ñÿäðè áóíóíëà ùÿì äÿ âàõò óäìàã
íèééÿòèíäÿäèð. Àììà “íàðàçûëàð”ûí ýöçÿøòÿ ýåòìÿéÿúÿéè, ÿêñèíÿ, þç òÿëÿáëÿðèíäÿ
èñðàð åäÿúÿêëÿðè ãà÷ûëìàçäûð.
Áèð ñþçëÿ, ýþðöíÿí îäóð êè, áàø âåðÿíëÿð ß.Êÿðèìëèíèí þç éàõûí ÿòðàôû èëÿ áÿðàáÿð
ïàðòèéàñû äàõèëèíäÿ éàðàòäûüû “áèçíåñ”èí
ñöòóíëàðûíûí ÷þêìÿñè èëÿ íÿòèúÿëÿíÿúÿê.
ÏßÐÂÈÇ
http://www.yeniazerbaycan.com
Àçÿðáàéúàíûí äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéè Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ìèëëè ñÿðâÿòèäèð
Ìÿãàëÿ ÊÈÂÄÔ-íèí ìàëèééÿ äÿñòÿéè èëÿ “Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äöíéà áèðëèéèíÿ èíòåãðàñèéàñû, ðåýèîí þëêÿëÿðè âÿ äèýÿð äþâëÿòëÿðëÿ,
áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè” èñòèãàìÿòè öçðÿ ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùàçûðëàíìûøäûð
ÝÓÀÌ-ûí áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðèíèí èíêèøàôûíäà Àçÿðáàéúàíûí äà þçöíÿìÿõñóñ ðîëó âàð
Õÿáÿð âåðèëäèéè êèìè, áó ýöíëÿðäÿ
Óêðàéíàíûí ïàéòàõòûíäà, Äåìîêðàòèéà
âÿ Èãòèñàäè Èíêèøàô Óüðóíäà Òÿøêèëàòûí ÝÓÀÌ-ûí Êàòèáëèéèíäÿ ãóðóìóí öçâö
îëàí äþâëÿòëÿðèí ìöâàôèã èäàðÿëÿðèíèí,
ñÿôèðëèêëÿðèíèí, ùàáåëÿ Êàòèáëèéèí íöìàéÿíäÿëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ òèúàðÿò âÿ èãòèñàäèééàò öçðÿ èø÷è ãðóïóíóí 14-úö èúëàñû êå÷èðèëèá. Èúëàñäà òÿðÿôëÿð ãóðóìóí
öçâö îëàí äþâëÿòëÿð àðàñûíäà àçàä òèúàðÿò çîíàñûíûí éàðàäûëìàñû ùàããûíäà
Ñàçèø ö÷öí ìàëëàðûí ìÿíøÿ þëêÿñèíèí
ìöÿééÿí åäèëìÿñè ãàéäàëàðû ùàããûíäà
ïðîòîêîëóí âÿ ãóðóìóí öçâö îëàí äþâëÿòëÿð àðàñûíäà àçàä òèúàðÿò çîíàñû ùàããûíäà 2002-úè èë 20 èéóë òàðèõëè Ñàçèøèí
òÿðÿôëÿðèí ôÿàëèééÿòèíè ÿëàãÿëÿíäèðÿí èø÷è
îðãàíûí éàðàäûëìàñû âÿ ôÿàëèééÿò ãàéäàñûíûí òÿñäèã åäèëìÿñè ùàããûíäà ïðîòîêîëóí ëàéèùÿëÿðèíè ìöçàêèðÿ åäèáëÿð.
Èúëàñ èøòèðàê÷ûëàðû ÝÓÀÌ-ûí öìóìè
áàçàðûíûí éàðàäûëìàñû èìêàíëàðû áàðÿäÿ ôèêèð ìöáàäèëÿñè äÿ àïàðûáëàð. Íþâáÿòè ïðîôèë èúëàñû áó èëèí èêèíúè éàðûñûíäà
êå÷èðèëÿúÿê. Èúëàñûí êå÷èðèëìÿñèíèí òàðèõè âÿ éåðè äèïëîìàòèê êàíàëëàðëà ðàçûëàøäûðûëàúàã.
Áó ìÿãàìäà ãåéä åòìÿê éåðèíÿ
äöøÿð êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû õàðèúè äþâëÿòëÿðëÿ âÿ áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðëà ãàðøûëûãëû âÿ áÿðàáÿðòÿðÿôëè ÿìÿêäàøëûã ãóðóá. Áó ÿìÿêäàøëûã èñÿ ÿñàñû
Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí âÿ Ïðåçèäåíò Èëùàì
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí äàâàì åòäèðèëÿí õàðèúè ñèéàñÿò êóðñóíóí ìöùöì êîìïîíåíòèíè òÿøêèë åäèð. Ìÿùç áó ñèéàñÿòèí
óüóðëà ðåàëëàøäûðûëìàñû íÿòèúÿñèíäÿ
Àçÿðáàéúàí áèð ÷îõ íöôóçëó áåéíÿëõàëã
òÿøêèëàòëàðûí òàìùöãóãëó öçâëöéöíÿ
ãÿáóë åäèëèá âÿ ùÿìèí ãóðóìëàðûí êöðñöëÿðèíäÿí ýåíèø èñòèôàäÿ åäèëÿðÿê þëêÿìèç ùàããûíäà ùÿãèãÿòëÿð äöíéà èúòèìàèééÿòèíÿ ÷àòäûðûëûá. Áåëÿ áåéíÿëõàëã
ãóðóìëàðäàí áèðè äÿ Äåìîêðàòèéà âÿ
Èãòèñàäè Èíêèøàô Óüðóíäà Òÿøêèëàò - ÝÓÀÌ-äûð. Ùàçûðäà ÝÓÀÌ öçâëÿðè àðàñûíäàêû ÿëàãÿëÿð éöêñÿëÿí õÿòëÿ èíêèøàô
åäèð. Õöñóñè îëàðàã âóðüóëàìàã éåðèíÿ
äöøÿð êè, ÝÓÀÌ-ûí ôÿàëèééÿòèíäÿ âÿ
áåéíÿëõàëã ÿëàãÿëÿðèíèí èíêèøàôûíäà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí äà þçöíÿìÿõñóñ ðîëó âàð. Äàùà äîüðóñó,
Àçÿðáàéúàí òÿøêèëàòûí öçâö êèìè áó
ïðîñåñäÿ ôÿàë ðîë îéíàéûð. Ùàçûðäà
Ýöðúöñòàí, Óêðàéíà, Àçÿðáàéúàí âÿ
Ìîëäîâàíû áèðëÿøäèðÿí áó òÿøêèëàòûí
ÿñàñû 1997-úè èë îêòéàáðûí 10-äà Ñòðàñáóðãäà Áèðýÿ Êîììóíèêåíèí èìçàëàíìàñû èëÿ ãîéóëóá. Ùÿìèí Êîììóíèêåäÿ äþâëÿò áàø÷ûëàðû ñóâåðåíëèê, ÿðàçè
áöòþâëöéö, ñÿðùÿäëÿðèí òîõóíóëìàçëûüû,
äåìîêðàòèéà, ùöãóãóí àëèëèéè âÿ èíñàí
ùöãóãëàðûíà ùþðìÿò ïðèíñèïëÿðè ÿñàñûíäà Àâðîïàäà ñàáèòëèéèí âÿ òÿùëöêÿñèçëèéèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè ìÿãñÿäèëÿ äþðäòÿðÿôëè ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíèí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûáëàð. Ãåéä
åäÿê êè, 1999-2005-úè èëëÿð ÿðçèíäÿ Þçáÿêèñòàí äà áó òÿøêèëàòà öçâ îëóá. Òÿñàäöôè äåéèë êè, áóíäàí ñîíðà òÿøêèëàòûí
ôîðìàëàøäûðûëìàñû âÿ òÿñèñàòëàøäûðûëìàñû èñòèãàìÿòèíäÿ áèð-áèðèíèí àðäûíúà
ìöùöì àääûìëàð àòûëûá.
Áåëÿ êè, 2001-úè èë èéóí àéûíûí 7-äÿ
ÝÓÀÌ-ûí èëê Çèðâÿ òîïëàíòûñû Éàëòàäà
òÿøêèë îëóíóá. Òîïëàíòûäà äþâëÿò áàø÷ûëàðû òÿðÿôèíäÿí èìçàëàíàí ÝÓÀÌ-ûí
“Éàëòà Õàðòèéàñû” èøòèðàê÷û äþâëÿòëÿð
àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûüûí ìÿãñÿäëÿðèíè,
ïðèíñèïëÿðèíè âÿ èñòèãàìÿòëÿðèíè ìöÿééÿíëÿøäèðèá. Áóíäàí 4 èë ñîíðà òÿøêèëàòûí Êèøèíåóäà áàø òóòàí Çèðâÿ òîïëàíòûñû öçâ äþâëÿòëÿðèí äåìîêðàòèê úÿìèééÿò, Àâðîïàéà èíòåãðàñèéà, èãòèñàäè èíêèøàô, ðåýèîíäà ñàáèòëèê âÿ òÿùëöêÿñèçëèê ìÿñÿëÿëÿðèíÿ äàèð âàùèä ìþâãåéèíè
îðòàéà ãîéóá. 2006-úû èë 22-23 ìàé òàðèõèíäÿ ýåð÷ÿêëÿøÿí Êèéåâ Çèðâÿ òîïëàíòûñû èñÿ ÝÓÀÌ ö÷öí äàùà áèð ÿëàìÿòäàð ùàäèñÿ îëàí òÿøêèëàòûí Íèçàìíàìÿñèíèí ãÿáóëó èëÿ éàääà ãàëûá. Áèëäèðìÿê éåðèíÿ äöøÿð êè, áó òÿøêèëàòûí
ÿñàñ éàðàíìà òàðèõè äÿ, ÿñëèíäÿ, åëÿ
ùÿìèí äþâðäÿí ùåñàáëàíûð. Íèçàìíàìÿéÿ ýþðÿ, äåìîêðàòèê äÿéÿðëÿðèí
áÿðãÿðàð îëìàñû, äàâàìëû èíêèøàôûí òÿìèíàòû, áåéíÿëõàëã âÿ ðåýèîíàë òÿùëöêÿñèçëèéèí ýöúëÿíäèðèëìÿñè, Àâðîàòëàíòèê ìÿêàíà èíòåãðàñèéà, öçâ äþâëÿòëÿðèí èãòèñàäè, ùóìàíèòàð âÿ ñîñèàë ñàùÿëÿðäÿ ÿìÿêäàøëûüûíûí ýåíèøëÿíäèðèëìÿñè òÿøêèëàòûí áàøëûúà ìÿãñÿäëÿðèíè òÿøêèë åäèð. ÝÓÀÌ äþâëÿò áàø÷ûëàðû òÿðÿôèíäÿí Êèéåâ Çèðâÿ òîïëàíòûñûíäà ãÿáóë
îëóíàí Áÿéàííàìÿäÿ òÿøêèëàòûí ãàðøû-
ÁÌÒ Áàø Àññàìáëåéàñû ÝÓÀÌ èëÿ
ÿìÿêäàøëûüà äàèð ãÿòíàìÿ ãÿáóë åäèá
ñûíäà äàéàíàí ÿñàñ ìÿãñÿä âÿ âÿçèôÿëÿð ìöÿééÿíëÿøäèðèëèá. Òÿøêèëàòûí
ãàðøûñûíäà äóðàí ÿñàñ âÿçèôÿëÿð ñûðàñûíäà äåìîêðàòèéàíûí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè, ÿñàñ èíñàí ùöãóãëàðû âÿ àçàäëûãëàðûíûí ãîðóíìàñû, äþâëÿòëÿðèí èãòèñàäè èíêèøàôûíûí, òÿùëöêÿñèçëèéèíèí âÿ
ñàáèòëèéèí òÿìèí îëóíìàñû ìÿãñÿäèëÿ
ãàðøûëûãëû ÿëàãÿëÿðèí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíè
ýþñòÿðìÿê îëàð. Òÿøêèëàòûí àäûíäàí äà
ýþðöíäöéö êèìè, öçâ äþâëÿòëÿð àðàñûíäà èãòèñàäè ÿëàãÿëÿðèí ñûõëàøäûðûëìàñû
âÿ ãëîáàë èãòèñàäè ïðîñåñëÿðäÿêè ðîëóíóí ìþùêÿìëÿíäèðèëìÿñè ãóðóìóí
ïðèîðèòåòëÿðè ñûðàñûíäàäûð. Áó áàõûìäàí, Äåìîêðàòèéà âÿ Èãòèñàäè Èíêèøàô
óüðóíäà Òÿøêèëàòà - ÝÓÀÌ-à öçâ äþâëÿòëÿðèí áåéíÿëõàëã òðàíçèò ïîòåíñèàëûíäàí èñòèôàäÿ îëóíìàñû, åíåðæè òÿùëöêÿñèçëèéè ñàùÿñèíäÿ ñÿéëÿðèí àðòûðûëìàñû,
èãòèñàäèééàò, òèúàðÿò âÿ íÿãëèééàò ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí äÿðèíëÿøäèðèëìÿñè,
ùÿì÷èíèí, Àçàä Òèúàðÿò Çîíàñû ùàããûíäà öçâ äþâëÿòëÿð àðàñûíäà èìçàëàíàí Ñàçèøèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñè âÿ äèýÿð ìÿñÿëÿëÿð Áÿéàííàìÿäÿ äÿ þç
ÿêñèíè òàïûá. Áèð äàùà âóðüóëàìàã éåðèíÿ äöøÿð êè, Äåìîêðàòèéà âÿ Èãòèñàäè
Áàêû Àëè Íåôò Ìÿêòÿáè âÿ “Úîíôèäåíúå Úàïèòàë” øèðêÿòè
àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà ðàçûëàøìà èìçàëàíûá
Áàêûäà êå÷èðèëÿí ÂÛÛÛ Áåéíÿëõàëã Õÿçÿð
íåôò-ãàç, òèúàðÿò-íÿãëèééàò êîíôðàíñû ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ Áàêû Àëè Íåôò Ìÿêòÿáè (ÁÀÍÌ) âÿ Áþéöê Áðèòàíèéàíûí “Úîíôèäåíúå Úàïèòàë” øèðêÿòè àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã ùàããûíäà ðàçûëàøìà
èìçàëàíûá. Ðàçûëàøìàíûí ìÿãñÿäè ÁÀÍÌ
âÿ “Úîíôèäåíúå Úàïèòàë” øèðêÿòè àðàñûíäà ãàáàãúûë òåõíîëîýèéàëàð, éàíàúàã-åíåðæè êîìïëåêñèíèí èíêèøàôû ùàããûíäà Áàêûäà, Ëîíäîíäà âÿ äèýÿð øÿùÿðëÿðäÿ ñåìèíàðëàð, êîíôðàíñëàð, éàé âÿ ãûø ìÿêòÿáëÿðè, ñòàæêå÷ìÿ,
èõòèñàñàðòûðìà âÿ éåíèäÿíùàçûðëàìà êóðñëàðû
òÿøêèë åäèëìÿñè âÿ áèëèêëÿðèí äþâëÿò îðãàíëàðûíûí, øèðêÿòëÿðèí, ìöÿññèñÿëÿðèí, åëì âÿ òÿùñèë
ìÿðêÿçëÿðèíèí, ãåéðè-ùþêóìÿò òÿøêèëàòëàðûíûí
ìöòÿõÿññèñëÿðèíèí, òÿëÿáÿëÿðèí àðàñûíäà éàéûëìàñû ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûüûí ãóðóëìàñûäûð.
Ãåéä åäÿê êè, àïðåë àéûíûí 9-10 òàðèõëÿðèíäÿ Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð ßëèéåâèí àíàäàí
îëìàñûíûí 92-úè èëäþíöìöíÿ ùÿñð îëóíìóø
ÑÎÚÀÐ-ûí äÿñòÿéè, Áþéöê Áðèòàíèéàíûí “Úîí-
ôèäåíúå Úàïèòàë” øèðêÿòè âÿ Áàêû Àëè Íåôò Ìÿêòÿáèíèí áèðýÿ òÿøêèëàò÷ûëûüû èëÿ Áàêûäà ÂÛÛÛ Áåéíÿëõàëã Õÿçÿð íåôò-ãàç, òèúàðÿò-íÿãëèééàò êîíôðàíñû êå÷èðèëèð.
Êîíôðàíñ Àçÿðáàéúàíûí íåôò ñòðàòåýèéàñûíûí óüóðëàðûíûí òÿáëèü åäèëìÿñè âÿ ìöòÿõÿññèñëÿð àðàñûíäà èøýöçàð ÿëàãÿëÿðèí éàðàäûëìàñû
ö÷öí ÿëâåðèøëè ïëàòôîðìà îëàúàã.
Äþâëÿò Ñîñèàë Ìöäàôèÿ Ôîíäóíóí ôÿðäè ó÷îò
ñèñòåìèíäÿ ãåéäèééàòà àëûíàí ÿúíÿáèëÿðèí ñàéû àðòûá
2015-úè èëèí àïðåë àéûíûí 1íÿ îëàí ñòàòèñòèêàéà ÿñàñÿí,
úàðè èëèí ÿââÿëè èëÿ ìöãàéèñÿäÿ
Äþâëÿò Ñîñèàë Ìöäàôèÿ Ôîíäóíóí (ÄÑÌÔ) ôÿðäè ó÷îò ñèñòåìèíäÿ ãåéäèééàòà àëûíàí ÿúíÿáèëÿðèí ñàéû 2,56 ôàèç àðòûá. Ìàðò
àéû ÿðçèíäÿ ÿëàâÿ îëàðàã 175
íÿôÿð ÿúíÿáè âÿòÿíäàø ãåéäèééàòà àëûíûá âÿ íÿòèúÿäÿ ôÿðäè ó÷îò ñèñòåìèíäÿêè ÿúíÿáèëÿðèí ñàéû
23090 íÿôÿðÿ éöêñÿëèá. Äþâëÿò ñîñèàë ñûüîðòà
ñèñòåìèíäÿ ôÿðäè øÿõñè ùåñàáû îëàí ÿúíÿáèëÿðèí
88,94 ôàèçèíè (20537 íÿôÿð) êèøèëÿð, 11,06 ôàèçèíè (2553 íÿôÿð) èñÿ ãàäûíëàð òÿøêèë åäèð.
Öìóìèëèêäÿ, 104 þëêÿíèí âÿòÿíäàøëàðûíû
ÿùàòÿ åäÿí ÿúíÿáèëÿð àðàñûíäà ÿí éöêñÿê ñàé
ýþñòÿðèúèñè Òöðêèéÿ âÿòÿíäàøëàðû (12231 íÿôÿð)
öçðÿ ìöøàùèäÿ îëóíóð. Ôÿðäè ó÷îò ñèñòåìèíäÿ
ãåéäèééàòà àëûíàí ÿúíÿáèëÿðèí ñàéûíà ýþðÿ
èêèíúè éåðäÿ ýÿëÿí Ýöðúöñòàí âÿòÿíäàøëàðûíûí
ñàéû 2608 íÿôÿðÿ, ö÷öíúö éåðäÿ ýÿëÿí Ðóñèéà
Òÿñèñ÷è
Éåíè Àçÿðáàéúàí Ïàðòèéàñû
Áàø ðåäàêòîð:
Ùèêìÿò ÁÀÁÀÎÜËÓ
Ôåäåðàñèéàñûíûí âÿòÿíäàøëàðûíûí ñàéû èñÿ 1352 íÿôÿðÿ ÷àòûá.
Ñîíðàêû éåðëÿðäÿ Èðàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñû (893), ×èí
Õàëã Ðåñïóáëèêàñû (766), Ùèíäèñòàí (641), Ïàêèñòàí Èñëàì
Ðåñïóáëèêàñû (476), Áþéöê
Áðèòàíèéà âÿ Øèìàëè Èðëàíäèéà
Êðàëëûüû (383), Óêðàéíà (272), Þçáÿêèñòàí
(242), Áàíãëàäåø Õàëã Ðåñïóáëèêàñû (207), Àëìàíèéà Ôåäåðàòèâ Ðåñïóáëèêàñû (199), Ôèëèïïèí
Ðåñïóáëèêàñû (196), Òöðêìÿíèñòàí Ðåñïóáëèêàñû (188), ÀÁØ (174), Ãàçàõûñòàí Ðåñïóáëèêàñû (169), Èòàëèéà Ðåñïóáëèêàñû (157), Êîðåéà
(143) âÿ ñ. þëêÿëÿð ãÿðàðëàøûá.
2006-úû èë éàíâàðûí 1-äÿí Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñû ìÿíáÿëÿðèíäÿí ÿìÿê þäÿíèøè âÿ
ìÿúáóðè äþâëÿò ñîñèàë ñûüîðòà ùàããûíà úÿëá
îëóíàí äèýÿð ýÿëèðëÿðè ÿëäÿ åäÿí ÿúíÿáèëÿðèí
ìÿúáóðè äþâëÿò ñîñèàë ñûüîðòàñû èëÿ ÿùàòÿ îëóíìàñû ïðîñåñè ùÿéàòà êå÷èðèëìÿêäÿäèð.
www.yeniazerbaycan.com
ìàèë@yeniazerbaycan.úîì
Öíâàí: Áàêû - AZ-1000, Öçåéèð Ùàúûáÿéîâ - 66
Òåëåôîíëàð:
498-78-03, 498-82-21
498-81-24, 498-19-84
Èíêèøàô óüðóíäà Òÿøêèëàò - ÝÓÀÌ éàðàíäûüû âàõòäàí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû áó ãóðóìëà âÿ îíóí ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ öçâ äþâëÿòëÿðëÿ ñûõ ÿëàãÿëÿð ãóðóá.
Áó äà ñÿáÿáñèç äåéèë. Ìÿñÿëÿ áóðàñûíäàäûð êè, ðåñïóáëèêàìûç ñîíðàäàí
öçâ îëäóüó äèýÿð òÿøêèëàòëàðäàí ôÿðãëè
îëàðàã, ÝÓÀÌ-ûí éàðàäûëìàñûíäà áèëàâàñèòÿ èøòèðàê åäèá. Ùÿìèí äþâðäÿ
ýÿíú ìöñòÿãèë äþâëÿò îëàí Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí ñå÷äèéè äåìîêðàòèê
èíêèøàô éîëóíäà èíàìëà èðÿëèëÿìÿñèíè,
áåéíÿëõàëã ìþâãåéèíèí ìþùêÿìëÿíìÿñèíè ãàðøûéà ïðèîðèòåò ìÿãñÿäëÿðäÿí
áèðè êèìè ãîéàí Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ áåëÿ áèð òÿøêèëàòûí éàðàäûëìàñûíû
éöêñÿê ãèéìÿòëÿíäèðÿðÿê îíóí ýÿëÿúÿéèíÿ áþéöê öìèäëÿð áÿñëÿíäèéèíè áèëäèðìèøäè. Öìóìèééÿòëÿ, Öìóììèëëè ëèäåðèìèç Ùåéäÿð ßëèéåâèí ÝÓÀÌ-ûí éàðàäûëìàñû âÿ èíêèøàô åòäèðèëìÿñèíäÿ
ÿâÿçñèç õèäìÿòëÿðè îëóá. Öìóììèëëè ëèäåðèìèç òÿøêèëàòûí òàðèõèíäÿ îëäóãúà
ÿùÿìèééÿòëè ùåñàá åäèëÿí 24 àïðåë
1999-úó èë òàðèõëè Âàøèíãòîí Çèðâÿ ýþðöøöíäÿ, 2001 âÿ 2002-úè èëëÿðäÿ Éàëòàäà êå÷èðèëÿí Çèðâÿ òîïëàíòûëàðûíäà
øÿõñÿí èøòèðàê åäèá. 1999-úó èë àïðåëèí
Ôðàíñàäà åòèðàç àêñèéàñûíûí
ìèãéàñû ýåíèøëÿíèð
“Ðåóòåðñ” õÿáÿð
âåðèð êè, Àâðîïàäà
êöòëÿâè åòèðàç àêñèéàëàðû äàâàì åäèð. ßùàëèíèí ñîñèàë ðèôàù ùàëû
èëÿ ÿëàãÿäàð îëàðàã îðòàéà ÷ûõàí íàðàçûëûã
ùàëëàðû þçöíö ìöõòÿëèô
íöìàéèøëÿð âÿ åòèðàç
àêñèéàëàðûíäà ýþñòÿðìÿêäÿäèð. Ìÿíáÿíèí ìÿëóìàòûíà
ýþðÿ, Ôðàíñàäà àâèàøèðêÿò èø÷èëÿðè äÿ åòèðàç àêñèéàñû
êå÷èðèðëÿð. Îíëàð êöòëÿâè òÿòèëÿ áàøëàéàðàã ùþêóìÿòèí
ìöâàôèã òÿäáèðëÿð ýþðìÿñèíè òÿëÿá åäèðëÿð.
Ìÿíáÿ ãåéä åäèð êè, Ôðàíñàíûí “Àèð Ôðàíúå” àâèàøèðêÿòèíèí èø÷èëÿðè ùÿìêàðëàð èòòèôàãûíûí ÷àüûðûøû èëÿ òÿòèë
åëàí åäèáëÿð. Àêñèéà èøòèðàê÷ûëàðû èø øÿðàèòèíèí éàõøûëàøäûðûëìàñû âÿ ÿìÿêùàãëàðûíûí àðòûðûëìàñû òÿëÿáèíè èðÿëè
ñöðöáëÿð. Îíëàð, ùÿì÷èíèí òÿãàöä éàøûíûí àðòûðûëìàñûíà
ãàðøû åòèðàçëàðûíû áèëäèðèáëÿð. Òÿëÿáëÿðèíèí éåðèíÿ éåòèðèëìÿéÿúÿéè òÿãäèðäÿ åòèðàç÷ûëàð òÿòèëè óçóí ìöääÿò äàâàì åòäèðÿúÿêëÿðèíè à÷ûãëàéûáëàð.
“Åóðîíåwñ” èñÿ õÿáÿð âåðèð êè, òÿòèë ñÿáÿáèíäÿí
àâèàðåéñëÿðèí 40 ôàèçè ëÿüâ îëóíóá. Ìöâàôèã ãóðóìëàð
öìóìèëèêäÿ 300-äÿí ÷îõ ó÷óøóí òÿõèðÿ ñàëûíäûüûíû âÿ
ìèíëÿðëÿ ñÿðíèøèíèí ùàâà ëèìàíëàðûíäà ãàëäûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðûáëàð.
Áþéöê Áðèòàíèéàäà äèíè âÿ èðãè
çÿìèíäÿ ãàðøûäóðìàëàð îëóá
Àâðîïàäà èñëàìîôîáèéà ýöúëÿíìÿêäÿäèð.
Ùÿòòà áèð ñûðà äþâëÿò ãóðóìëàðûíûí ðÿùáÿðëÿðè âÿ
ìÿñóë øÿõñëÿðè äèíè âÿ èðãè çÿìèíäÿ çÿðÿðëè ÷àüûðûøëàð åäèð, áó èñÿ úÿìèééÿò äàõèëèíäÿ ñîñèàë ýÿðýèíëèéèí àðòìàñûíà ñÿáÿá îëóð. “Åóðîíåwñ” õÿáÿð âåðèð êè,
Áþéöê Áðèòàíèéàíûí ïàéòàõòû Ëîíäîíäà èñëàì ÿëåéùèíÿ àêñèéà êå÷èðèëèá. Àêñèéàäà 2 ìèíÿ éàõûí èíñàí èøòèðàê åäèá.
Áóíóíëà éàíàøû, øÿùÿðèí ìÿðêÿçèíäÿ èêè ìöõòÿëèô ãðóï
àðàñûíäà òîããóøìà îëóá. Ïîëèñ èñÿ èíñèäåíòèí ãàðøûñûíû àëìàã ö÷öí ýöú òÿòáèã åäèá, áèð ñûðà øÿõñëÿð ùÿáñ åäèëèá.
Èndeks: 67100
Lisenziya: N-B-317
Òèðàæ:
6074
“Êàïèòàë Áàíê”ûí Íÿðèìàíîâ ðàéîí ôèëèàëû
ù/ù - 33080019443900419109
êîä - 200093
ÂÞÅÍ - 1500486601
24-äÿ êå÷èðèëÿí Âàøèíãòîí Çèðâÿ ýþðöøöíäÿí ñîíðà Óëó þíäÿð Ùåéäÿð ßëèéåâ êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí
íöìàéÿíäÿëÿðè ãàðøûñûíäàêû ÷ûõûøû çàìàíû òÿøêèëàòûí áåéíÿëõàëã ñèéàñè, èãòèñàäè ÿùÿìèééÿòèíè âóðüóëàéàðàã ÿëàâÿ
åäèá: “...Áèç òÿøêèëàòûìûçûí êå÷ÿí
âàõò ÿðçèíäÿêè ôÿàëèééÿòèíè ìöçàêèðÿ
åòäèê âÿ òÿñäèã åòäèê êè, þòÿí ìöääÿò òÿøêèëàòûí çÿðóðèëèéèíè âÿ ùÿéàò
ãàáèëèééÿòèíÿ ìàëèê îëäóüóíó ýþñòÿðìèøäèð. Òÿøêèëàò ùÿð øåéäÿí þíúÿ
úîüðàôè ïðèíñèïÿ ÿñàñëàíûð, îíà äàõèë îëàí þëêÿëÿðèí èãòèñàäè ÿìÿêäàøëûüû âÿ äàùà ÷îõ Òðàíñ-Ãàôãàç ìàýèñòðàëû âàñèòÿñèëÿ ÿìÿêäàøëûüû ìÿãñÿäëÿðèíÿ õèäìÿò åäèð”.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Ïðåçèäåíòè Èëùàì ßëèéåâ äÿ þëêÿìèçëÿ Äåìîêðàòèéà âÿ Èãòèñàäè Èíêèøàô óüðóíäà
Òÿøêèëàò -ÝÓÀÌ àðàñûíäàêû ÿëàãÿëÿðè
äàèì äèããÿò ìÿðêÿçèíäÿ ñàõëàéûð. Áåëÿ
êè, äþâëÿò áàø÷ûñû òÿøêèëàòûí Çèðâÿ ýþðöøëÿðèíäÿ éàõûíäàí èøòèðàê åòìÿêëÿ
áÿðàáÿð, öçâ äþâëÿòëÿðëÿ òÿøêèëàò ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ùÿðòÿðÿôëè ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû
éþíöíäÿ àääûìëàð àòûð.
Áèëäèðìÿê éåðèíÿ äöøÿð êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû áó âàõòà ãÿäÿð
ÝÓÀÌ-à ö÷ äÿôÿ ñÿäðëèê åäèá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí òÿøêèëàòà ñîí
ñÿäðëèéè äþâðöíäÿ ÿñàñ ïðèîðèòåòè ÝÓÀÌ ìÿêàíûíäà ìöíàãèøÿëÿðèí ùÿëëè,
ùöãóã-ìöùàôèçÿ ñàùÿñèíäÿ ÿìÿêäàøëûã, áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ
èøáèðëèéè, ÝÓÀÌ ÷ÿð÷èâÿñèíäÿ ïàðëàìåíòëÿðàðàñû ÿìÿêäàøëûüûí èíêèøàôû
îëóá. Îíó äà õàòûðëàäàã êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Äåìîêðàòèéà âÿ
Èãòèñàäè Èíêèøàô Óüðóíäà Òÿøêèëàòà ÝÓÀÌ-à ñÿäðëèéè èëÿ áàüëû ãÿðàð 2011úè èë äåêàáðûí 7-äÿ ÝÓÀÌ Õàðèúè Èøëÿð
Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí Âèëíöñäÿ êå÷èðèëÿí
òîïëàíòûñûíäà ãÿáóë îëóíóá. Àçÿðáàéúàíû ñþçöýåäÿí èúëàñäà õàðèúè èøëÿð íàçèðè Åëìàð Ìÿììÿäéàðîâ òÿìñèë åäèá.
Ýþðöøäÿ Ýöðúöñòàíûí õàðèúè èøëÿð íàçèðè Ãðèãîë Âàøàäçå, Ìîëäîâàíûí õàðèúè
ñèéàñÿò èäàðÿñèíèí ðÿùáÿðè Éóðèå Ëéàíêå, Óêðàéíàíûí Ëèòâàäàêû ñÿôèðè Âàëåðè
Æîâòåíêî, Äåìîêðàòèéà âÿ Èãòèñàäè Èíêèøàô Óüðóíäà Òÿøêèëàòûí - ÝÓÀÌ-ûí
áàø êàòèáè Âàëåðè ×å÷åëàøâèëè èøòèðàê
åäèáëÿð.
Áåëÿëèêëÿ, ÝÓÀÌ-ûí áàø êàòèáè Âàëåðè ×å÷åëàøâèëèíèí äÿ áÿéàí åòäèéè êèìè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ãóðóìäàêû íþâáÿòè ñÿäðëèéè äþâðö äÿ
óüóðëó êå÷èá. Áàø êàòèá äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ñÿäðëèéè äþâðöíäÿ ìöùöì èøëÿð ýþðöëöá. Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, ìöùöì èøëÿðäÿí áèðè 2012úè èë äåêàáðûí ÿââÿëèíäÿ Äóáëèíäÿ êå÷èðèëÿí ÝÓÀÌ Õàðèúè Èøëÿð Íàçèðëÿðè Øóðàñûíûí èúëàñû îëóá. “Àçÿðáàéúàíûí
ñÿäðëèéèíèí ñîí óüóðó èñÿ äåêàáðûí
18-äÿ Íéó-Éîðêäà ÝÓÀÌ âÿ ÁÌÒ
àðàñûíäà ÿìÿêäàøëûã öçðÿ ãÿòíàìÿíèí êîíñåíñóñ éîëó èëÿ ãÿáóë îëóíìàñûäûð êè, áó äà òÿøêèëàòûí áåéíÿëõàëã ìöíàñèáÿòëÿð ñèñòåìèíäÿêè íöôóçóíó ìþùêÿìëÿíäèðèð”, - äåéÿ ×å÷åëàøâèëè ÿëàâÿ åäèá. ßêñÿð ìöøàùèäÿ÷èëÿðèí ãåéä åòäèêëÿðè êèìè, Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí áóíäàí ÿââÿë ÝÓÀÌà ñÿäðëèê åòäèéè äþâð äÿ òÿøêèëàòûí èíêèøàôû áàõûìûíäàí ìöùöì áèð ìÿðùÿëÿíè
òÿøêèë åäèá. Õàòûðëàäàã êè, ÝÓÀÌ-äà
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí èëê ñÿäðëèéè 19 èéóë 2007-úè èëäÿ Áàêû Çèðâÿ òîïëàíòûñûíäàí áàøëàéàðàã 1 èéóë 2008-úè èë
Áàòóìè Çèðâÿ òîïëàíòûñûíàäÿê äàâàì
åäèá. “ÝÓÀÌ: ãèòÿëÿðè áèðëÿøäèðÿðÿê”
øöàðû àëòûíäà êå÷èðèëÿí Áàêû Çèðâÿ òîïëàíòûñû òÿøêèëàòûí èíêèøàôûíûí óçóíìöääÿòëè ïðèîðèòåòëÿðèíè ìöÿééÿí åäÿðÿê
îíóí èíñòèòóñèîíàë úÿùÿòäÿí ìþùêÿìëÿíÿðÿê òÿðÿôäàø þëêÿëÿðëÿ “ÝÓÀÌ+”
ôîðìàòûíäà ÿìÿêäàøëûüûíûí öñòöíëöêëÿðèíè íöìàéèø åòäèðèá.
Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ñÿäðëèê ïðîãðàìûíäà ÿêñèíè òàïìûø ñþçöýåäÿí ñòðàòåæè èñòèãàìÿòëÿð òÿøêèëàòûí
2007-2008-úè èëëÿð ö÷öí ôÿàëèééÿò èñòèãàìÿòëÿðèíèí ÿñàñûíû òÿøêèë åäèá. Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ñÿäðëèéè öçâ
äþâëÿòëÿðèí âÿ Êàòèáëèéèí ÿëàãÿëÿíäèðèëìèø ñÿéëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ Äåìîêðàòèéà
âÿ Èãòèñàäè Èíêèøàô Óüðóíäà Òÿøêèëàòûí ÝÓÀÌ-ûí áåéíÿëõàëã ìþâãåéèíèí
ìþùêÿìëÿíìÿñè âÿ òÿøêèëàòûí êåéôèééÿòúÿ éåíè èíêèøàô ìÿðùÿëÿñèíÿ ãÿäÿì
ãîéìàñû èëÿ éàääà ãàëûá.
(äàâàìû íþâáÿòè ñàéûìûçäà)
Íàäèð ÀÇßÐÈ
Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê Íàçèðëèéèíèí ùÿéàòà êå÷èðäèéè àíòèòåððîð
òÿäáèðëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ áèð ãðóï øöáùÿëè øÿõñ òóòóëóá
Ìèëëè Òÿùëöêÿñèçëèê Íàçèðëèéè (ÌÒÍ) òÿðÿôèíäÿí ùÿéàòà êå÷èðèëìèø àíòèòåððîð òÿäáèðëÿðè íÿòèúÿñèíäÿ, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ãàíóíâåðèúèëèéè èëÿ íÿçÿðäÿ òóòóëìàéàí ñèëàùëû áèðëÿøìÿëÿð âÿ éà ãðóïëàð éàðàòìà, åëÿúÿ äÿ îíëàðûí
éàðàäûëìàñûíäà âÿ ôÿàëèééÿòèíäÿ èøòèðàê åòìÿ,
îíëàðû ñèëàùëà, äþéöø ñóðñàòû èëÿ, ïàðòëàéûúû ìàääÿëÿðëÿ, ùÿðáè òåõíèêà èëÿ, éàõóä ÿñýÿðè ëÿâàçèìàòëà òÿúùèç åòìÿ, ùàáåëÿ, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû âÿòÿíäàøëàðû âÿ éà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà äàèìè éàøàéàí âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñëÿðè äèíè ìÿçùÿáëÿðè éàéìàã, äèíè
àéèíëÿðèí èúðàñû àäû àëòûíäà, äèíè äöøìÿí÷èëèê
çÿìèíèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ùöäóäëàðûíäàí êÿíàðäà àïàðûëàí ñèëàùëû ìöíàãèøÿëÿðÿ úÿëá åòìÿ, éàõóä áó ìÿãñÿäëÿ äþéöø
òÿëèìëÿðè êå÷ìÿ, éàõóä ùÿìèí ìÿãñÿäëÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ñàáèò ãðóï éàðàòìà, åëÿúÿ äÿ ùÿìèí ãðóïëàðäà, òÿëèìëÿðäÿ âÿ éà ñèëàùëû ìöíàãèøÿëÿðäÿ èøòèðàê åòìÿ âÿ äèýÿð ùöãóãàçèää
ÿìÿëëÿðèíèí òþðÿäèëìÿñèíÿ ýþðÿ Àçÿðáàéúàí
Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿòÿíäàøëàðû - Ãàðàýþçîâ Àéäûí Íàäèð îüëó, Ðàìèççàäÿ Ùàôèç Ðóñëàí îüëó,
Áÿêèðîâ Òåëìàí ßâÿç îüëó, Òàùèðîâ Ìöáàðèç
ßìÿí îüëó, Ãàñûìîâ Úàâèä Ðàáèë îüëó, Âÿëèçàäÿ Ôÿçàèë Åòèáàð îüëó âÿ Ìÿììÿäîâ Òóðàë
Ôàçèë îüëó øöáùÿëè øÿõñ ãèñìèíäÿ òóòóëóáëàð.
ÌÒÍ-èí èúòèìàè ÿëàãÿëÿð èäàðÿñèíäÿí
ÀÇßÐÒÀÚ-à áèëäèðèáëÿð êè, ôàêòëàðëà áàüëû Ìèëëè
Òÿùëöêÿñèçëèê Íàçèðëèéè Èñòèíòàã Áàø Èäàðÿñè òÿðÿôèíäÿí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí Úèíàéÿò
Ìÿúÿëëÿñèíèí 12.1, 279.1-úè âÿ 283-1.3-úö
ìàääÿëÿðè èëÿ úèíàéÿò èøëÿðè áàøëàíûëûá. Ãàðàýþçîâ Àéäûí Íàäèð îüëó, Ðàìèççàäÿ Ùàôèç Ðóñëàí îüëó, Áÿêèðîâ Òåëìàí ßâÿç îüëó, Òàùèðîâ
Ìöáàðèç ßìÿí îüëó, Ãàñûìîâ Úàâèä Ðàáèë îüëó, Âÿëèçàäÿ Ôÿçàèë Åòèáàð îüëó âÿ Ìÿììÿäîâ
Òóðàë Ôàçèë îüëó òÿãñèðëÿíäèðèëÿí øÿõñ ãèñìèíäÿ
úÿëá îëóíàðàã ìÿùêÿìÿíèí ãÿðàðëàðû èëÿ áàðÿëÿðèíäÿ ùÿáñ ãÿòèìêàí òÿäáèðè ñå÷èëèá.
Ìöÿééÿí åäèëèá êè, Ðàìèççàäÿ Ùàôèç Ðóñëàí
îüëó âÿ Ãàðàýþçîâ Àéäûí Íàäèð îüëó Ïàêèñòàí Èñëàì Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿðàçèñèíäÿ ùÿìèí äþâëÿòèí
âÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ãàíóíâåðèúèëèéè
èëÿ íÿçÿðäÿ òóòóëìàéàí ñèëàùëû áèðëÿøìÿëÿðèí ôÿàëèééÿòèíäÿ èøòèðàê åäèáëÿð. Áåëÿ êè, Ùàôèç Ðàìèççàäÿ 2007-2012-úè èëëÿðäÿ, Àéäûí Ãàðàýþçîâ èñÿ
2011-2013-úö èëëÿðäÿ Ïàêèñòàíûí Âÿçèðèñòàí âèëàÈíôîðìàñèéà ìÿíáÿëÿðèìèç:
“ÀçÿðÒÀú”, “ÀÏÀ”,
“Àçàäèíôîðì”, “ÀññÀ-Èðàäÿ”, “ÑÈÀ”
Ãÿçåò “Éåíè Àçÿðáàécàí”ûí áèëýèñàéàð ìÿðêÿçèíäÿ éûüûëûá,
ñÿùèôÿëÿíèá âÿ “Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà îôñåò öñóëó èëÿ ÷àï åäèëèá.
éÿòèíäÿ “Òÿùðèêè Òàëèáàí” àäëû ãàíóíñóç ñèëàùëû
áèðëÿøìÿíèí òàáåëèéèíäÿêè “Òàéôàòóë Ìàíñóðà” àäëû ñèëàùëû äÿñòÿíèí ôÿàëèééÿòèíäÿ èøòèðàê åäèáëÿð.
Òÿãñèðëÿíäèðèëÿí äèýÿð øÿõñëÿð - Áÿêèðîâ Òåëìàí ßâÿç îüëó, Òàùèðîâ Ìöáàðèç ßìÿí îüëó, Ãàñûìîâ Úàâèä Ðàáèë îüëó, Âÿëèçàäÿ Ôÿçàèë Åòèáàð
îüëó âÿ Ìÿììÿäîâ Òóðàë Ôàçèë îüëó 2014-2015-úè
èëëÿð ÿðçèíäÿ ìöõòÿëèô âàõòëàðäà Ñóðèéà ßðÿá Ðåñïóáëèêàñûíûí âÿ Èðàã Ðåñïóáëèêàñûíûí ÿðàçèñèíäÿ
ùÿìèí äþâëÿòëÿðèí, ùàáåëÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ãàíóíâåðèúèëèéè èëÿ íÿçÿðäÿ òóòóëìàéàí àéðû-àéðû ñèëàùëû áèðëÿøìÿëÿðèí, î úöìëÿäÿí “ÈØÈÄ” òåððîð÷ó òÿøêèëàòûíûí ôÿàëèééÿòèíäÿ èøòèðàê åäèáëÿð.
Úèíàéÿò èøëÿðè öçðÿ áöòöí ùàëëàðûí àðàøäûðûëìàñû, áó ùöãóãàçèää ÿìÿëëÿðèí äèýÿð èøòèðàê÷ûëàðûíûí ìöÿééÿíëÿøäèðèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ èñòèíòàã-ÿìÿëèééàò òÿäáèðëÿðè äàâàì åòäèðèëèð.
Ìÿëóìàò ö÷öí áèð äàùà áèëäèðèëèð êè, Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ãàíóíâåðèúèëèéè èëÿ íÿçÿðäÿ
òóòóëìàéàí ñèëàùëû áèðëÿøìÿëÿð âÿ éà ãðóïëàð éàðàòìà, åëÿúÿ äÿ îíëàðûí éàðàäûëìàñûíäà âÿ ôÿàëèééÿòèíäÿ èøòèðàê åòìÿ, îíëàðû ñèëàùëà, äþéöø ñóðñàòû èëÿ, ïàðòëàéûúû ìàääÿëÿðëÿ, ùÿðáè òåõíèêà èëÿ,
éàõóä ÿñýÿðè ëÿâàçèìàòëà òÿúùèç åòìÿ, òåððîð÷óëóã, éÿíè, äþâëÿò ùàêèìèééÿòè îðãàíëàðû âÿ éà áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð òÿðÿôèíäÿí ãÿðàð ãÿáóë åäèëìÿñèíÿ òÿñèð ýþñòÿðìÿê ìÿãñÿäèëÿ èíñàíëàðûí ùÿëàê
îëìàñû, îíëàðûí ñàüëàìëûüûíà çÿðÿð âóðóëìàñû,
ÿùÿìèééÿòëè ÿìëàê çèéàíûíûí âÿ éà áàøãà èúòèìàè
òÿùëöêÿëè íÿòèúÿëÿðèí áàø âåðìÿñè òÿùëöêÿñè éàðàäàí ïàðòëàéûø, éàíüûí âÿ éà äèýÿð ùÿðÿêÿòëÿð òþðÿòìÿ, ùàáåëÿ ùÿìèí ìÿãñÿäëÿ áó úöð ùÿðÿêÿòëÿðèí òþðÿäèëÿúÿéè èëÿ ùÿäÿëÿìÿ, ùÿì÷èíèí Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñû âÿòÿíäàøëàðû âÿ éà Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíäà äàèìè éàøàéàí âÿòÿíäàøëûüû îëìàéàí øÿõñëÿðè äèíè ìÿçùÿáëÿðè éàéìàã, äèíè àéèíëÿðèí èúðàñû àäû àëòûíäà, éàõóä äèíè
äöøìÿí÷èëèê çÿìèíèíäÿ Àçÿðáàéúàí Ðåñïóáëèêàñûíûí ùöäóäëàðûíäàí êÿíàðäà àïàðûëàí ñèëàùëû
ìöíàãèøÿëÿðÿ úÿëá åòìÿ, éàõóä áó ìÿãñÿäëÿ
äþéöø òÿëèìëÿðè êå÷ìÿ, éàõóä ùÿìèí ìÿãñÿäëÿ
ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ñàáèò ãðóï éàðàòìà âÿ éà áåëÿ ãðóïà ðÿùáÿðëèê åòìÿ, åëÿúÿ äÿ ùÿìèí ãðóïëàðäà, òÿëèìëÿðäÿ âÿ éà ñèëàùëû ìöíàãèøÿëÿðäÿ èøòèðàê
åòìÿ ùöãóãàçèää ÿìÿëëÿðèí òþðÿäèëìÿñèíÿ ýþðÿ
ãàíóíâåðèúèëèêëÿ ìöÿééÿí åäèëìèø úÿçà ìöääÿòëÿðè àðòûðûëàðàã 20 èë âÿ éà þìöðëöê àçàäëûãäàí
ìÿùðóìåòìÿ èëÿ úÿçàëàíäûðûëûð.
Ãÿçåò 1993-úö èëèí àïðåë àéûíäàí
íÿøð îëóíóð
Áóðàõûëûøà ìÿñóë:
Çàùèä ÈËÙÀÌÎÜËÓ
Download

qəzetin pdf formatı