17.05.2014


1970’li yılların ikinci yarısından itibaren
kaynak bağımlılığı kuramı doğdu.
Örgütlerin temel sorunu, kaynakların kıt
olduğu yerde kaynak ihtiyaçlarını başka
örgütlerden sağlamak.
1

2

dış çevreye bağımlılık, ihtiyaç duyulan girdilerin
işletme için önemi ve kıtlığına bağlıdır.

kaynak teminini istikrara kavuşturmak ve kaynak
sağlayanların desteğini devam ettirmek önemli

Kaynak sağlayanların desteğini kazanmak ise ancak
onların beklentilerinin ve isteklerinin karşılanmasıyla
gerçekleşir.

Çevrede kaynağı elinde veya denetiminde bulunduran
örgüt sayısı azsa o örgütlere bağımlılık artar.
 Örn; Vestel LCD TV > Samsung
Hiçbir işletme kendi kendine yeterli değildir.

Yaşamlarını sürdürebilmeleri kaynakları elde
etme yeteneklerine bağlıdır.

Diğer örgütlerle ilişkiye girmek ve kaynak
tedarik etmek
3

Kaynağın taşıdığı
önem:
4
2. kaynağı elinde
bulunduran örgüt
sayısı azsa bağımlılık
artar.
1. kaynağın örgütün
faaliyetlerini
sürdürmesi açısından
ne denli önemli
olduğu
Örn; G.Afrika elmas
madenleri, Doğalgaz
Hatları
1. Örn; coca bitkisi,
chardonay
üzümleri
5
6
1
17.05.2014



Bazı kaynaklar örgütler için kritik öneme sahiptir

Taraflardan birinin bağımlılığının az olması
diğer tarafı o ilişkide asimetrik olarak güçlü
kılacaktır.

Buna bağlı olarak da güçlü olan örgüt bu gücü,
diğerinin hareketlerine karışmada
kullanabilecektir.
çevre dışarıda nesnel olarak vardır ama
örgütler, ortaya koydukları düzenlemelerle
tepki de verecekler
örgütler çevreleri karşısında tamamıyla
edilgen varlıklar değil.
 Örneğin; stok tutmak, uzun vadeli sözleşmelere
girişmek, başka örgütlerle birleşmek, stratejik
yöneticiler transfer etmek.
◦ Örn; , kararlarını ve hareketlerini kısıtlamak, ve kendi
çıkarı doğrultusunda yön vermek
7

örgütler çevreye (yasalar, ülke-yerel
yönetim) etkide bulunmaya ve
biçimlendirmeye yönelirler.



Nasıl bir etki?
1. örgüt bağımlılıklarının yapısını değiştirebilir
girdi sağlayan veya çıktılarını alanlar üzerinde doğrudan
denetimi sağlamak, (>>dikey bütünleşme)
 rakipleri aynı örgüt çatısında birleştirmek,
 faaliyetleri çeşitlendirip yeni alanlara girmek

Örn; Kooptasyon
2. örgütler arası eşgüdümü artırabilir
çevreye karşılık verebilirler ve
değiştirebilirler. (Hem uyum hem de etki.)

8



Örn; TÜSİAD’ın siyasi kararları etkileyecek büyüklüğü
örgütler arası ilişki ağlarına dahil olma, (>>TÜSİAD,
MÜSİAD)
ortak şirket kurma,
başka örgütlerde yönetim kurulu üyelikleri
3. siyaseti ve kamu kuruluşlarını etkileyebilir
9
10
 Koşul
◦ Örgüt içinde bireyler ve gruplar farklı amaçlar
taşıyabilir
Bağımlılıktan farkı:
1.sadece uyum değil, çevreyle ilişkilerini kendi
çıkarlarına göre yönetme
◦ Kendi çıkarlarını artırmayı amaçlarlar
◦ Örgütte güce sahip birey veya departman, kaynakların
örgüte girişinde ve kullanımında etkin bir konuma
gelecektir.
11
2.örgütlerin kendi içindeki gücün önemi ve karar
süreçlerine etkisi
12
2
17.05.2014

Ağ kuramı klasik iktisadın karşısındadır.

Neden? Çünkü klasik iktisat:

◦ rekabetçi piyasalarda üretici ya da tüketicinin toplam
arzı, talebi veya fiyatı etkilemesi söz konusu değildir.
◦ aktörler rasyonel davranır, kusursuz bilgiye ulaşabilir
ve bireylerin eylemleri önceden kestirilebilir
(belirlenimci bir piyasa anlayışı)
◦ Sosyal ilişkiler piyasayı etkileyemez


Sosyal yaşamda aktörler arasındaki etkileşimler,
sosyal ilişkilerin ekonomik davranış üzerinde
olumlu ya da olumsuz etkiler yaratmasına yol açar
Örgüt içindeki bireyler, bir takım faydaları kendi
lehlerine çevirmek adına farklı aktörlerle
yakınlaşma yoluna giderek ilişkisel eylemler
yaratmayı amaç edinirler.
Yöneticiler örgütlerine etkinlik kazandırabilme
adına sosyal ilişkilere ve bağlara önem
vereceklerdir.
13


14
Örgütün kurulması, varlığını sürdürmesi ve başarı
sağlaması, öncelikle bir sosyal ağ düzeneğinin
üyesi olunması gerekliliğini ortaya koymaktadır.

Örgütün kuruluş sürecinde yeni bağlantılar
oluşturmak, gerekli olan finansal kaynakları ve bilgi
edinimini sağlamak adına tanıdık kişilere
başvuracaklardır
Örgütsel Ağlar iki tür bağ ile kurulur:
1. Güçlü bağlar: bireyler arasında yüksek güvene
dayalı sosyal ilişkileri ve normları içerir. (kapalı ağ
düzeneği)
2. Zayıf bağlar: taraflar arasında herhangi bir insani
ya da sosyal bağlantı içermeden işleyen, zayıf ve
seyrek piyasa ilişkileridir. (açık ağ düzeneği)
◦ Zayıf bağlar, aktörlerin, kendi sosyal çevreleri
dışından elde edilebilir olan kaynak ve bilgileri
içerir.
15
16


Zayıf bağlar, yeni bir bilginin diğer
bireyler tarafından elde edilmesini
kolaylaştırır

◦ Samimi ilişkiler sırasında aktarılan bilgiler
nispeten ortak ve paylaşılan bilgilerdir.
zayıf bağlara sahip olan bireyler, yenilikleri
yaymada avantajlıdır
güçlü bağlardan oluşan bir ağ düzeneğindeki
aktörler, kapalı bir sosyal küme dahilinde,
kendilerine ulaşan bilgilerle sınırlı kalacaklardır
◦ Dolayısıyla zayıf bağlar, aktörlerin, kendi
sosyal çevreleri dışından elde edilebilir olan
kaynak ve bilgileri içerir. Güçlü bağdan gelen
bilgiler ise rutindir.
17
18
3
17.05.2014

Yapısal Boşluklar Kuramı:
◦ Bazı aktörler birbirleriyle bağlantısı olmayan
kümeler arasında oluşan yapısal boşlukları
dolduracak bir aracılık rolü üstlenerek fayda
sağlarlar.
A
◦ Sosyal yapı içerisinde insanlar arasındaki ilişkinin
sağlanmasında aracıların sahip olduğu bilgi ve
denetim avantajıdır.
Siz
◦ Aktör, mümkün olduğu kadar çok yapısal boşluğu
kapsayacak biçimde taraflar arasında aracılık
yapması durumunda mevcut konumunu avantajlı
bir hale getirebilecektir.
B
C
Güçlü Bağlar
Zayıf Bağlar
19
20
4
Download

Kaynak Bağımlılığı Kuramı