ERGENLERDE İNTİHAR
VE DEPRESYON
Uzm.Dr.R.Hülya Bingöl Çağlayan
Cerrahpasa Tıp Fak.Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi AD.
Terapi Akademi Çocuk ve Aile Ruh Sağlığı Derneği Bşk.
Ergenlerde gelişim evreleri ve
krizler
Gelişim evreleri
Krizler
kimlik
Kimlik bunlaımları
identifikasyon
Rol çatışmaları
özgüven
Narsistik krizler
bireysellik
Bireyselleşme, ayrışma zorlukları
cinsellik
Ilişki krizleri
Kendini gösterme, kabul ettirme
Otorite krizleri
Resch,1996, S.232
Belirli tanımlamalar
Otorite krizi: babaya karşı nefret dolu öfke patlamaları,
tekrarlayan evden kaçmalar
Kimlik krizi: hayata karşı nötral duruş sergileme; pasif
konum seçme
Cinsellik krizleri: suçluluk duyguları, homoseksüel
olma kaygısı
Güven ve iletişim krizi: kaybulmuş,
terkedilmiş,değersiz hissetmek, ebedi yalnızlık
Nissen 1996
Üretken bir kimlik
gelişiminde önemli aşamalar
Bireysel yetkinliklerin gelişimi; beceriler ve yetkinlikler
Bireyselleşme ; otonomi gelişimi
Sosyal entegrasyon; ortak yaşam bağlarını ön planda
tutma
Achenbach & Edelbrock ,1978
1- İnternalize bozukluklar; dış dünya önemsiz, seni ber
zaman terkedebilir, yabancı, birey olarak bir değerin
yok
•
kaygılı-taknıtılı boz.
•
Somatik şikayetler; karın ağrısı, başağrısı
•
Şizoid boz.
•
Depresif geri çekilme
Achenbach & Edelbrock ,1978
2- Ekternalize bozukluklar;toplum düşman, her dakika bir
saldırı olabilir. Birlikte yaşanılan kişilerin zararsız
davranışları bile provokasyon olarak algılanır.
•
Kendine zarar verme
•
Başkalarına zarar verme
Erken dönem
deneyimleri
1-depresif model
2-sosyal kayıp
tecrübesi
3-gerçekçi olmayan
baskı
Algı ve kognisyonlar
1-özgüven
eksikliği
2-olumsuz kişilik
şemaları
Sosyal bilgi işleme
1-olumlu sinyallerin
algılanmamsı
2-olumsuz
deneyimlerin
içselleştirilmesi
3-kısıtlı davranış
repertuarı
4-umutsuzluk
beklentileri
Davranış
1- depresif duygulanım
2-uyku sorunları, yorgunluk
3-iştahsızlık
4-sosyal izolasyon
Dodge, 1993, S.579
Ergenlerde depresyon
1- depresif duygulanım
2-depresif sendrom
3-majör depresyon
Depresif duygulanım
Kendilikle ilgili olumsuz duygular
Özgüven eksikliği
Umutsuzluk
Kimse bana yardım edemez durumu
Günlük hayat üzgün ve umutsuz duygulanım nedeni ile
etkilenir
Depresif sendrom
Kaygı
Yalnızlık
Ölmek isteği
% 15 ergenlerde görülür
Majör depresyon
Günlük aktivitelere ilginin azalması
Uyku sorunları
Aşırı kilo kaybı
Konsantrasyon eksikliği
Karar verme güçlüğü
Değersizlik duyguları
Ölüm düşünceleri
%2-%7 ergende görülebiliyor.
Depresif ergen ;
Kendini tüm sosyal bağlardan dışlanmış ; okul, aile,
arkadaşlar
Özellikle zorlu yaşam olayları psikiyatrik anlamda
depresyonun gelişimini kolaylaştırır.
Konstanz çalışmasına göre 13-15 yaş kızlarda dışlanma,
zorlu yaşam olayları ile birlikte depresyon oluşturuyor
(McKeown et al.1997)
Otonomi ve sosyal ilşki dengesini bulamazlar; hem ilşkide
yapışır hem de devamlı terkedilme duygusunu yaşar
Neden depresyon??
1- Beck kognitif üçlüsü
2-Seligman’ın öğrenilmiş çaresizlik konsepti
3-Lewinsohn ‘un bilişsel davranışçı modeli
Beck kognitif triadı
1- olumsuz kendilik algısı
2-olumsuz çevre algısı
3-olumsuz gelecek algısı
Seligman; öğrenilmiş çaresizlik
Herşey bireyin yüzünden olur, o hiç bir şekilde
etkileyemez, iyi ve kötüye neden hep kendisidir
Lewinsohn
Olumsuz yaşam deneyimi olumsuz duyguları başlatır ve
olumsuz duygular olumlu sosyal ilişkiler yaşanmasına
engel olur.
Örnek: depresif bir ergen daha az sosyal ilşki başaltır ve
yaşadığı olumsuzluklardan kendini sorumlu tutar.
Sonuçta daha fazla izolasyon; daha fazla kendiyle
meşguliyet, ve bazı kişilere aşırı bağlılık ortaya çıkar.
Umutsuzluk ve değersizlik duygusu gitgide artar.
Neden kızlar, erkeklere göre
daha depresif?
1- Kızlar çok daha erken dönemde sosyal
sorumlulukları üstleniyorlar ve bu yüzden öfkelerini içe
yöneltiyorlar. Eğer sorun yaşarlarsa içe dönüp
kuruntulara – ruminasyona başlıyorlar
2- ergenlikte erkek çocuklarına göre daha fazla zorlu
yaşam olayına maruz kalıyorlar. Örneğin: boşanmalar
3-ayrışma , bireyselleşme daha zor yaşanıyor
Depresif ergeni nasıl tanırız?
Keşke ölsem, ailem daha rahat eder söylemleri
daha önce intihar girişimi mevcudiyeti
Müzik , sanat veya notlarında ölüm temalarının yoğunluğu
Sevilen aile bireyinin ani kaybı
Aile içi zorlu yaşam olayları; boşanma, işsizlik, iflas vs
Özbakım ihmali, uykusuzluk, iştahsızlık
Akademik başarıda ani değişiklikler
Depresif ergeni nasıl tanırız?
Davranışlarda dramatik kötüleşme
Sürekli umutsuzluk ve gelecek kaygısı
Aileden, arkadaşlardan uzaklaşma
Artan kazalar ve riskli davranışlar; alkol, madde
kullanımı
Arkadaşlık ilişkilerini düzeltmek üzere aniden pahalı
hediyeler verilmesi
Kırmızı alarm
Yorgunluk ve enerji kaybı
Düşünce ve dikkat dağınıklıkları
Çökkün veya hırçın davranışlar
Üzgün duygulanım
Yavaş ve kısık ses
Pasiflik
Sosyal izolasyon
Özgüven kaybı
Ilgi kaybı
Kilo alımı veya kaybı
Tekrarlayan intihar düşünceleri
Okula özgü uyarı sinyalleri
Akademik başarıda ani düşmeler
Sosyal izolasyon
Açıklanamayan devamsızlık
Sınıfta ani davranış değişiklikleri
Bir ergen intihar
düşüncelerini size ilettiğinde
ne yaparsınız?
Sakin olun
Bir meslektaşınızdan yardım alın
Okul idaresine ve aileye bilgi verin
Ergeni rahatlatın
Neler söylenebilir?
Benimle bu düşünceni paylaşmana memnun oldum,
sana yardım etmek isterim
Benimle bu düşünceni paylaşmana memnun oldum,
senin için sana yardım edecek birilerine ulaşmaya
çalışacağım
Ailen gelene kadar yanında kalacağım
Neler söylenmemeli?
Bu geçicidir
Saçamalama
O kadar bencil olma
Sadece dikkat çekmeye çalışıyorsun
Hadi atlatırsın
NASIL YARDIM EDELİM?
İLGİNİZE SONSUZ
TEŞEKKÜRLER
[email protected]
05378832328
Download

Ergenlerde Depresyon ve İntihar