MADEN ARAMALARINDA IP YÖNTEMİ
UYGULAMALARI VE VERİ İŞLEM
a)
Zaman
b)
VP
Zaman
c)
VP
VP
V(t1)
VS
M
V(t4)
V(t1)V(t2) V(t3) V(t4)
Zaman
t1
t2
Zaman
HARİTALAMA – ÖRNEKLEME –
JEOKİMYASAL ANALİZ
•
•
•
•
•
Jeolojik Haritalama
Dere Örnekleme (Stream Sediments)
Toprak Örnekleme (Soil Sampling)
Kaya Örnekleme (Rock Sampling)
Jeokimyasal Analiz (Geochem)
KEŞİF
1913 YILINDA
OLDUKÇA ĠLETKEN MADEN CEVHER KÜTLELERĠ
ÜZERĠNDE PROSPEKSĠYON ESNASINDA , AKIM KESĠLDĠKTEN SONRA
KÜÇÜK FAKAT ÖLÇÜLEBĠLĠR POTANSĠYEL FARKLARIN BĠR MÜDDET
DEVAM ETMESĠ SCHLUMBERGER ĠN DĠKKATĠNĠ ÇEKTĠ
II. DÜNYA SAVAġI SIRASINDA METAL GEREKSĠNĠMĠ BEKLENENĠN ÇOK
ÜSTÜNDE ĠDĠ .
ÖZELLĠKLEDE PROFĠRĠ YATAKLAR ĠLE ĠLGĠLĠ OLARAK HEDEFLER VE
BÜTÇELER BÜYÜTÜLDÜ .
1949 YILINDA NEWMONT MINING CORPORATION BĠR JEOFĠZĠK GRUBU
KURDU
; BU EKĠP
YAPMIġ OLDUĞU DENEY VE ÇALIġMALARDA ,
METALĠK PARTĠKÜLLER VE PORFĠRĠ BAKIR CEVHER ÖRNEKLERĠNĠN
ELEKTROLĠT VEYA NEMLĠ KUM KULLANILAN MODEL TESTLERĠNDE
ZAMAN ESASINDA ELEKTRĠKSEL DEġARJ GÖSTERDĠĞĠNĠ VE ZAYIF BĠR
PĠL BATARYASI GĠBĠ DAVRANDIĞINI RAPORLADILAR.
IP - REZİSTİVİTE YÖNTEMİ
İndüksiyon polarizasyonu IP yöntemi ; yer veya materyallerin bir akım
ile uyarıldıktan sonra gözlenen gecikmiş voltaj tepkimesi şeklinde
bir elektriksel fiziksel olaydır.
Rezistivite R = k V / I
t2
1
M=
Vp
 Vs dt
Şarjabilite:
Şarjabilite değeri akım kesildikten sonra elde edilen sönüm
tr
eğrisinin t1 ve t2 zamanları arasında hesap edilen integral değerinin, akım kesilmesinden
hemen önceki akım değerine (Vp) oranı olup birimi mV/V dur .
t1
Burada; t1: integrasyon diliminin başlangıç zamanı,
t2: integrasyon diliminin bitiş zamanı,
tr: t1-t2 (integrasyon periyodu),
Vp: akım kesilmeden önceki gerilim,
Vs: Akımın kesilmesinden hemen sonra integrasyon periyodu boyunca ölçülen gerilim.
Yaygın Olarak Kullanılan Elektrot
Dizilimleri
Özdirenç ve IP çalışmalarında sıklıkla kullanılan elektrot dizilimleri aşağıda verilmektedir.
Yatay profil ölçülerinde ve IP çalışmalarında Dipol Dipol diziliminin yerine EM kuplajı daha az
sergilemesinden dolayı, Pol Dipol dizilimi tercih edilmektedir. Elektrik sondaj uygulamalarında ise
Wenner
diziliminin
yerini
tamamen
Schlumberger
dizilimi
almıştır.
Bunun
nedeni
Schlumberger’in yüzeyle ilgili özdirenç değişimlerine daha az hassas olmasıdır.
5
Elektrot Dizilimleri Karşılaştırma
Mix Elektrot by CFT Exploration Team
• Kaliteli data eldesi Sinyal / Gürültü = Max
• Aklı Selim Jeofizikçi / (Jeolog , Maden Müh.) = Max
• 1D ,2D ,3D Proses
• Yorumlama
POL – DİPOL
IP YÖNTEMİNDE KULLANILAN BAZI EKİPMANLAR
9
IP Yöntemi ile Bulunabilecek Bazı Parametreler
Saçılmış sülfidler , masif sülfidler ve kil aramalarında (IP,Profil)
Düşük Sülfidli Epitermal Damarlar ( IP – Rezistive , Profil )
IP Belirtisi Etken Faktörler i
IP etkisi saçınmıĢ sülfidler için masif kil ve metalik parçacıklardan
daha yüksektir.
IP etkisi kil ve metalik parçacıkların yoğunlaĢmalarına bağlıdır.
IP etkisi yerdeki suyun iletkenliği düĢük ise artar.
IP etkisi azalan gözeneklilik ile artar
IP etkisi yerdeki su oranına göre değiĢkendir.
IP etkisi akım Ģiddeti ve akım frekansına bağlıdır.
ġistler, grafitler, ultramafikler gibi kayaçlar, istenmeyen yüksek IP
değerine neden olabilirler. IP yöntemi cevherleĢmenin türü hakkında bir
bilgi sağlamadığından, ekonomik olmayan minerallerin etkisini ayırmak
oldukça güç olabilir. Diğer bir sorun da, elektromanyetik etkilerdir ve
tanınması oldukça güçtür.
10
Bazı Kayaç Ve Minerallerin İp Değerleri
İP - PLAN
Ölçüm
RAW
MADEN ARAMALARINDA IP YÖNTEMİ
UYGULAMALARI VE VERİ İŞLEM
2B
3B
PROSES
RAW
2B
3B
Model ed by Taylan
Model ed by Taylan
Jeofizik Veri Model Gösterimler
Örnek Çalışmalar
RES
IP & Magnetic
Jeoloji haritası paylaşıma kapalı
ALTIN OYUN
TEŞEKKÜRLER
Taylan.
Exploration Geophysicist
[email protected]
+ 90 536 545 07 92
GÜMÜŞHANE
Rasim Taylan Kara
Download

Slayt 1