ÙÀÃÃÛÍ ÍÓÐÓ
www.ãàôãàçèñëàì.úîì
ÑÂÅÒ ÈÑÒÈÍÛ
¹ 04 (199) Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû ÈäàðÿñÈíèí ùÿôòÿëèê äèíè-èúòèìàè ãÿçåòè Úöìÿ, 31 éàíâàð - 06 ôåâðàë 2014-úö èë Ãèéìÿòè 40 ãÿïèê
äèýÿð þëêÿëÿðäÿ áàø âåðÿí èüòèøàøëàðäà, ìÿçùÿá ãàðøûäóðìàëàðûíäà ýóéà äèíèí òÿÿññöáöíö
÷ÿêìÿê àäû èëÿ äèíú ÿùàëèéÿ éþíÿëèê ãÿðÿçëè âÿ òÿìÿííàëû ñàâàøû, ÷îõñàéëû ýöíàùñûç èíñàíëàðûí ìÿùâèíÿ áàèñ îëìàñû äèíèìèçèí ìàùèééÿòèíÿ çèääèð. Èñëàì
äèíèíÿ ýþðÿ, íèééÿò âàúèáäèð.
Ïåéüÿìáÿðèìèç Ìóùÿììÿä
(ñ) áóéóðóð êè, “Ãÿðÿçëè, òÿìÿííàëû íèééÿòëÿ äþéöøÿðÿê
þëäöðöëÿí øÿõñ øÿùèä äåéèëäèð”.
ÃÌÈ Ãàçûëàð Øóðàñû áÿéàí
åäèð êè, áó øÿõñëÿðèí ÿìÿëëÿðèíèí
úèùàä âÿ øÿùèäëèê ìÿãàìûíà
àèä åäèëìÿñèíèí ùå÷ áèð øÿðè
ÿñàñû éîõäóð. Áåëÿ øÿõñëÿðèí
ÿñë ìÿãñÿäëÿðèíèí ôèòíÿ-ôÿñàäëàðäà èøòèðàêäàí äîëàéû ùàíñûñà
øÿõñè òÿìÿííàëàð îëäóüóíó
äÿðê åäèð âÿ áÿçè âÿòÿíäàøëàðûìûçûí áó âÿ éà äèýÿð ìÿðàìëû
èõòèëàôëàðäà ìóçäëà èøòèðàêûíû,
áàøãà äþâëÿòëÿðèí äàõèëè èøèíÿ
ãàðûøìàëàðûíû ãÿòèééÿòëÿ ïèñëÿéèðèê. Äèíäàðëàðûìûç ùÿì÷èíèí,
äþâëÿòèìèçèí áåéíÿëõàëã íöôóçóíóí, ñèéàñè âÿ èãòèñàäè ãöäðÿ-
òèíèí àðòìàñûíäàí íàðàùàò îëàí
õàðèúè ãöââÿëÿð òÿðÿôèíäÿí éàðàäûëûá ìàëèééÿëÿøäèðèëÿí ãóðóìëàðûí þëêÿìèçäÿêè äàõèëè ñàáèòëèéè
ïîçìàüà éþíÿëìèø ìÿêðëè íèééÿòëÿðèíèí ùÿéàòà êå÷èðèëìÿñèíÿ
ùÿìâÿòÿíëÿðèìèçèí ùÿäÿ-ãîðõó
âÿ ÿëÿàëìà éîëó èëÿ úÿëá åäèëìÿñèíè, áó éîëäà äèí àäûíäàí
òÿõðèáàò ìÿãñÿäèëÿ ñóè-èñòèôàäÿíè éîëâåðèëìÿç ñàéûðëàð.
Ãàôãàç ìöñÿëìàíëàðûíûí
äèíè ìÿðêÿçè îëàðàã ùÿð çàìàí
äöíéàíûí èñòÿíèëÿí íþãòÿñèíäÿ
áàø âåðÿí òåððîð, çîðàêûëûã,
åêñòðåìèçì, äèíè ðàäèêàëèçì
ÿëåéùèíÿ åòèðàç ñÿñèìèçè óúàëòìûøûã. Áèç õàëãûìûçûí ìèëëè-ìÿíÿâè äÿéÿðëÿðè èëÿ áèð àðàéà ñûüìàéàí ìÿçùÿá àéðû-ñå÷êèëèéèíÿ øÿðàèò éàðàäàí, áþëýÿìèçäÿ
õÿâàðèúèëèê, òÿêôèð÷èëèê, âÿùùàáèëèê, ñÿëÿôèëèê, íóð÷óëóã âÿ äèýÿð
äèíè úÿðÿéàíëàðû ðàäèêàë øÿêèëäÿ
òÿáëèü åäÿíëÿðèí òÿñèðèíÿ äöøÿðÿê äþâëÿòèìèçèí “Äèíè åòèãàä
àçàäëûüû ùàããûíäà” Ãàíóíóíà
çèää ùÿðÿêÿòëÿðÿ éîë âåðÿí
øÿõñëÿðèí ùÿì ìöãÿääÿñ äèíèìèçÿ, ùÿì äÿ õàëãûìûçûí, äþâ-
ëÿòèìèçèí ìÿíàôå âÿ ìàðàãëàðûíà õÿëÿë ýÿòèðÿí ùÿðÿêÿòëÿðèíè
ãÿòèééÿòëÿ ãûíàéûðûã. Ãàçûëàð
Øóðàñû Àçÿðáàéúàí äèíäàðëàðûíûí ÷îõñàéëû ìöðàúèÿòëÿðèíäÿêè
èðàäÿñèíè íÿçÿðÿ àëàðàã áåëÿ
øÿõñëÿðèí ìöñòÿãèë äþâëÿòèìèçèí
ãàíóíëàðû ãàðøûñûíäà úàâàáäåùëèê äàøûìàëàðûíû òÿëÿá åäèð.
Ãàçûëàð Øóðàñû ãÿðàðà àëûð
êè, äèí õàäèìëÿðèìèç þç ìîèçÿ
âÿ õöòáÿëÿðèíäÿ úèùàä âÿ øÿùàäÿòèí ÿñë ìàùèééÿòèíè, áó ôÿòâàäà ÿêñèíè òàïàí ìÿãàìëàðû äèíäàðëàðà, õöñóñÿí äÿ ýÿíú íÿñëÿ ÷àòäûðñûíëàð. Öìèäâàðûã êè,
õàëãûìûç, äèíäàðëàðûìûç Èñëàìûí
øÿùèäëèê, úèùàä ôÿëñÿôÿñèíèí ìàùèééÿòèíÿ äàùà äÿðèíäÿí âàðàðàã îíóí äÿéÿð âÿ ìÿçèééÿòëÿðèíèí ùèêìÿòè èøûüûíäà ñûõ áèðëÿøÿúÿê, òîðïàãëàðûìûçûí áöòþâëöéöíö, Âÿòÿíèìèçèí äàâàìëû
òÿðÿããèñèíè, ìöãÿääÿñ äèíèìÿíÿâè äÿéÿðëÿðèí òÿíòÿíÿñèíè
òÿìèí åòìÿê éîëóíäà áþéöê
ÿçì íöìàéèø åòäèðÿúÿêäèð, èíøàëëàù!
Âÿñ-ñÿëàìó ÿëåéêóì âÿ
ðÿùìÿòóëëàùè âÿ áÿðÿêàòóùó!
Äþâëÿòèí
öìäÿ âÿçèôÿñè
Ìöñÿëìàí
äöíéàñûíûí
àéðûëìàç ùèññÿñè
Íÿçèð âÿ ÿùäèí
ùþêìëÿðè
Àçÿðáàéúàíäà
Èñëàì âÿ îíóí
åòèãàä ÿñàñëàðû
ñÿù.4
ñÿù.5
ñÿù.6
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè
Ãàçûëàð Øóðàñûíûí
Ôÿòâàñû
Áèñìèëëàùèð-ðÿùìàíèð-ðÿùèì!
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè Ãàçûëàð Øóðàñû ñîí âàõòëàð Èñëàìäà úèùàä âÿ øÿùàäÿò êèìè ìöãÿääÿñ ìÿãàìëàðäàí ñóèèñòèôàäÿ ùàëëàðûíûí, î úöìëÿäÿí, èúòèìàèééÿòèí áÿçè äàèðÿëÿðèíäÿ áó ìþâçóäà éåð àëàí ãÿðÿçëè ìöëàùèçÿëÿðèí úÿìèééÿòèí
äèíäàð òÿáÿãÿñèíè íàðàùàò åòìÿñèíè íÿçÿðÿ àëàðàã àøàüûäàêûëàðû áèëäèðìÿéè âàúèá ñàéûð:
Èñëàì äèíèíäÿ øÿùèäëèê - äèì îëóíìàñûäûð.
èìàí, ùàãã-ÿäàëÿò, Âÿòÿí óüßãèäÿ âÿ èìàí Âÿòÿí òÿÿñðóíäà ìöáàðèçÿíèí éöêñÿê çèð- ñöáö èëÿ òàìàìëàíìûðñà, êàìèë
âÿñèäèð. Âÿòÿí, òîðïàã óüðóíäà äåéèëäèð. Áåëÿ êè, Ïåéüÿìáÿðèúàíûíäàí êå÷ÿðÿê øÿùèäëèê ìÿ- ìèç Ìóùÿììÿä Ñàëàâàòóëëàùûí
ãàìûíà óúàëìàã ÿí áþéöê øÿ- áóéóðäóüó êèìè, “Âÿòÿíè ñåâðÿô âÿ ãöðóðäóð. Áèçèì ùÿð áèðè- ìÿê (ãîðóìàã) èìàíäàíìèçèí áîéíóíäà 20 Éàíâàð, äûð”. Àçÿðáàéúàí õàëãûíûí ÃàÃàðàáàü øÿùèäëÿðèìèçèí ùàããû ðàáàü ïðîáëåìè êèìè áþéöê
âàðäûð. Îäóð êè, øÿùèäëèê çèðâÿñè- äÿðäè âàðäûð, òîðïàãëàðûíûí 20
íÿ óúàëàíëàðûí àäëàðûíû éàøàò- ôàèçè åðìÿíè åêñòðåìèñòëÿðè òÿðÿìàã, îíëàðû ýÿíú íÿñëÿ íöìó- ôèíäÿí èøüàëà ìÿðóç ãàëìûøäûð,
íÿ ýþñòÿðìÿê ùÿð áèðèìèçèí Õîúàëû ãÿòëèàìûíûí àúûñûíû áóáîðúóäóð. Øöêöðëÿð îëñóí êè, ýöíÿäÿê ÷ÿêìÿêäÿéèê. Ìöùàäþâëÿòèìèç âÿ õàëãûìûç øÿùèäëÿ- ðèáÿ øÿðàèòèíäÿ éàøàäûüûìûç áèð
ðèìèçèí õàòèðÿñèíè äàèìà óúà òó- äþâðäÿ áÿçè âÿòÿíäàøëàðûìûçûí
òóð, îíëàðûí ðóùëàðûíû áþéöê åùòèðàìëà éàä åäèð.
Øÿùèäëèê ôÿëñÿôÿñèíÿ ýþðÿ,
ìöãÿääÿñ ùÿäèñè-øÿðèôäÿ áóéóðóëäóüó êèìè, “Âÿòÿíèíÿ,
äèíèíÿ, òîðïàüûíà, àèëÿñèíÿ
åäèëÿí çöëì âÿ ÿäàëÿòñèçëèéÿ
ãàðøû ìöáàðèçÿäÿ þëäöðöëÿí
øÿõñ øÿùèääèð”. Èñëàì äèíèíäÿ
úèùàä âÿ øÿùàäÿòèí ÿñàñ øÿðòè
òÿúàâöç åäÿíëÿðÿ ãàðøû þçöíöìöäàôèÿäèð. Ëàêèí òÿÿññöôëÿ
ãåéä åòìÿëèéèê êè, ñîí äþâðëÿðäÿ úèùàä âÿ øÿùàäÿò êèìè, Èñëàìäà ìöãÿääÿñ ìÿãàìëàðà
äàèð òÿùðèôëè äöøöíúÿëÿðèí ìÿãñÿäëè øÿêèëäÿ úÿìèééÿòèìèçÿ ñèðàéÿò åòäèðèëìÿñèíÿ úÿùäëÿð ìöøàùèäÿ îëóíóð. Áèçè íàðàùàò
åäÿí ìÿãàì áèð ñûðà õàðèúè þëêÿëÿðäÿ áàø âåðÿí ñèëàùëû ìöíàãèøÿëÿðÿ ãÿðÿçëè ìÿãñÿäëÿðëÿ
ãàòûëìûø áÿçè ùÿìâÿòÿíëÿðèìèçèí ÿìÿëëÿðèíèí úèùàä, ôèçèêè
ìÿùâèíèí èñÿ øÿùèäëèê êèìè òÿã-
Âÿòÿíèí òàëåéè
ö÷öí ùàìû
úàâàáäåùäèð
ñÿù.2-3
ñÿù.7
2
ÕßÁßÐËßÐ
Úöìÿ, 31 éàíâàð - 06 ôåâðàë 2014-úö èë
Âÿòÿíèí òàëåéè ö÷öí ùàìû úàâàáäåùäèð
Øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ: “Âÿòÿíèìèçÿ, äþâëÿò÷èëèéèìèçÿ
ãàðøû îëàí èñòÿíèëÿí àääûìà ãàðøû áèðëÿøìÿéè áàúàðìàëûéûã”
Éàíâàðûí 28-äÿ Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí êîíôðàíñ çàëûíäà äèí õàäèìëÿðè, òàíûíìûø çèéàëûëàð âÿ èúòèìàèééÿò íöìàéÿíäÿëÿðèíèí èøòèðàêû èëÿ òîïëàíòû êå÷èðèëäè. Ìÿðàñèìèí ÿââÿëèíäÿ Ãóðàíè-Êÿðèì òèëàâÿò îëóíäó, ñîíðà òîðïàãëàðûìûçûí áöòþâëöéö âÿ äþâëÿò÷èëèéèìèçèí ìþùêÿìëÿíìÿñè éîëóíäà úàíëàðûíäàí êå÷ÿí
øÿùèäëÿðèí õàòèðÿñè åùòèðàìëà àíûëäû, Õîúàëû ãóðáàíëàðû éàä åäèëäè.
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí
ñÿäðè, Øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ òÿäáèðè à÷àðàã òîïëàíòûíûí ÷îõ ìöùöì ìÿñÿëÿéÿ ùÿñð îëóíäóüóíó áèëäèðäè:
“Ìÿðàñèìè Âÿòÿí éîëóíäà øÿùèä îëàí èíñàíëàðûí õàòèðÿñèíè àíìàãëà áàøëàäûã. Ùÿãèãÿòÿí äÿ Âÿòÿíèí ùÿð ãàðûø òîðïàüû áèçèì
ö÷öí ÿçèçäèð. Ùÿð áèð èíñàí þç Âÿòÿíèíè
ñåâìÿëè, îíó ãîðóìàüû áàúàðìàëûäûð.
Ïåéüÿìáÿðèìèçèí (ñ) áóéóðäóüó êèìè,
“Âÿòÿíè ñåâìÿê èìàíäàíäûð”. Âÿòÿíÿ
ãàðøû îëàí èñòÿíèëÿí àääûìà ãàðøû áèðëÿøìÿéè áàúàðìàëûéûã.
Àëëàùñûç, äèíñèç áèð ðåæèìäÿí ñîíðà áèçÿ
äþâëÿò ìöñòÿãèëëèéèíè áÿðïà åòìÿê êèìè áþéöê áèð íåìÿò áÿõø îëóá. Àçÿðáàéúàí
ìöñòÿãèë äþâëÿò îëàðàã ùÿð áèð ñàùÿäÿ áþéöê óüóðëàð ÿëäÿ åäèð. Äèí-äþâëÿò ìöíàñèáÿòëÿðèíèí ãóðóëìàñû âÿ éöêñÿê ñÿâèééÿäÿ
èíêèøàô åòäèðèëìÿñè ùàìûìûçûí ýþçö ãàðøûñûíäàäûð. Òÿìÿëè Öìóììèëëè ëèäåð Ùåéäÿð
ßëèéåâ òÿðÿôèíäÿí ãîéóëàí áó ñèéàñÿòè Ïðåçèäåíò Èëùàì ßëèéåâ ùÿçðÿòëÿðè äàâàì åòäèðèð. Áó ýöí Àçÿðáàéúàíäà ÿíÿíÿâè äèíëÿðÿ
äþâëÿòèìèçèí ùþðìÿò âÿ ãàéüûñû âàð. Òÿêúÿ
äþâëÿò ãàíóíëàðû èëÿ àëûíàúàã. Áèç áó ìÿñÿëÿëÿðÿ ìöíàñèáÿòèìèçè âÿ íàðàùàò÷ûëûüûìûçû áèëäèðìÿéÿ òîïëàøìûøûã”.
Øåéõöëèñëàì ùÿçðÿòëÿðè ñîí âàõòëàð äèí
ïÿðäÿñè àëòûíäà ðàäèêàë úÿðÿéàíëàðûí ãàíóíñóç ôÿàëèééÿòè èëÿ áàüëû äþâëÿòèí ýþðäöéö èøëÿð áàðÿäÿ äàíûøäû, áó ìÿñÿëÿäÿ äèíäàðëàðûí öçÿðèíÿ äöøÿí âÿçèôÿëÿðè äèããÿòÿ
÷àòäûðäû: “Äþâëÿòèí ðÿñìè ãóðóìëàðû ðàäèêàë
úÿðÿéàíëàðûí ÿìÿëëÿðèíèí ãàðøûñûíû àëìàã
ýöúöíäÿäèð âÿ áóíó äÿôÿëÿðëÿ ñöáóò åäèá.
Äèíè Ãóðóìëàðëà Èø öçðÿ Äþâëÿò Êîìèòÿñèíèí äÿ áó ñàùÿäÿêè ôÿàëèééÿòèíè ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð. Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè áó Êîìèòÿ èëÿ ùÿìèøÿ ñûõ ÿëàãÿäÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð, áóíäàí ñîíðà äà ñÿéëÿðèìèçè áèðëÿøäèðìÿëèéèê. Äèíäàðëàðûìûç âÿòÿíäàø
îëàðàã áó ïðîñåñÿ þç ìöíàñèáÿòëÿðèíè áèëäèðìÿëèäèðëÿð. Äþâëÿòèìèçèí, Âÿòÿíèìèçèí òàëåéè èëÿ áàüëû ìÿñÿëÿëÿðÿ áèýàíÿ ãàëà áèëìÿðèê. ×öíêè Âÿòÿíèí òàëåéè ö÷öí ùàìûìûç
úàâàáäåùëèê äàøûéûðûã.
Äèí õàäèìè ýþðÿíäÿ êè, õàðèúè ãöââÿëÿðèí òÿñèðè àëòûíà äöøÿíëÿð Ïåéüÿìáÿðèí (ñ)
áóéóðäóüóíà ÿìÿë åòìèð, þç Âÿòÿíèíäÿ
ãÿäèì ìÿñúèä âÿ çèéàðÿòýàùëàð òÿìèð îëóíìóð, êèëñÿ âÿ ñèíàãîãëàð äà áÿðïà åäèëèð,
éåíè ìÿáÿäëÿð òèêèëèð. Áóíóí þçö äþâëÿòèí
äèíëÿðÿ, äèíäàðëàðà ùþðìÿòèíèí òÿçàùöðöäöð. Ìåùðèáàí õàíûì ßëèéåâàíûí ðÿùáÿðëèê
åòäèéè Ùåéäÿð ßëèéåâ Ôîíäóíóí áó ñàùÿäÿêè ôÿàëèééÿòè, Áàêû êÿíäëÿðèíäÿ, äèýÿð
áþëýÿëÿðèìèçäÿ ýþðäöéö èøëÿð äèíäàðëàðûìûç
òÿðÿôèíäÿí ðÿüáÿòëÿ ãàðøûëàíûð. Áó ýöí
Àçÿðáàéúàí áöòöí äöíéàéà òîëåðàíò áèð
äþâëÿò êèìè íöìóíÿ ýþñòÿðèëèð. ßíÿíÿâè
äèíëÿðèí âÿ ìÿçùÿáëÿðèí àðäûúûëëàðû Àçÿðáàéúàíäà ðàùàò øÿêèëäÿ éàøàéûð, ÷àëûøûðëàð.
Òÿÿññöô êè, Àçÿðáàéúàíäà éàðàäûëàí áó
øÿðàèòäÿí ñóè-èñòèôàäÿ åäÿí ãöââÿëÿð âàð.
Ùÿìèí ãöââÿëÿðè þëêÿìèçèí èíêèøàôûíû ýþçö
ýþòöðìÿéÿíëÿð èäàðÿ åäèðëÿð. Øåéõöëèñëàì
êèìè ùå÷ âàõò áåëÿ òÿøêèëàòëàðûí, úÿðÿéàíëàðûí àäûíû ÷ÿêìèðäèì, îíëàðûí íÿ âàõòñà
ñÿùâëÿðèíè àíëàéûá ùàãã éîëóíà äþíÿúÿêëÿðèíÿ öìèä åäèðäèì. Òÿÿññöô êè, áåëÿ úÿðÿéàíëàð éàíëûø éîëäàí ÷ÿêèíìÿê èñòÿìèðëÿð. Àëëàùûí åâèíÿ ýÿëèá èáàäÿò åäèð, ëàêèí
áàøãà ìÿçùÿáëÿðè àøàüûëàéûð, òÿôðèãÿ÷èëèê
ñàëûðëàð. Áóíà èñÿ íÿ äèíèìèç, íÿ äÿ äþâëÿòèìèçèí ãàíóíëàðû èìêàí âåðèð. Áàêûíû Ìÿêêÿ, Ñóìãàéûòû Ìÿäèíÿ êèìè òÿãäèì åòìÿêëÿ äèíèìèçäÿêè ìöãÿääÿñ äÿéÿðëÿðè ýþçäÿí ñàëìàüà ÷àëûøûðëàð. Áåëÿ ãöââÿëÿð áèëìÿëèäèð êè, ìÿñúèä èíñàíëàðà ìÿíÿâè ùÿéàò
âåðìÿê, îíëàðû éàøàòìàã ö÷öíäöð. Àëëàùûí
åâèíäÿí êèìëÿðñÿ èíñàíëàðû þëäöðìÿê, ôèòíÿ-ôÿñàä éàéìàã ö÷öí èñòèôàäÿ åòìÿéÿ
÷àëûøàúàãñà, áåëÿ ùÿðÿêÿòëÿðèí ãàðøûñû
òÿôðèãÿ ñàëìàüà ÷àëûøûð, éàëàíäàí Úÿííÿò
âÿä åäèð, áåëÿ øÿõñëÿðè äöç éîëà ÷àüûðìàëû, ïèñ ÿìÿëäÿí ÷ÿêèíäèðìÿëèäèð. Ðóùàíèëÿðèìèç îíëàðû áàøà ñàëìàëûäûð êè, Àëëàùäàí
áàøãà êèìñÿ Úÿííÿò âÿä åäÿ áèëìÿç. Áó
ýöí áÿçè ýÿíúëÿðè éîëäàí ÷ûõàðûá Úÿííÿò
âÿä âåðÿðÿê õàðèúè þëêÿëÿðÿ äþéöøÿ ýþíäÿðÿíëÿðÿ, àòà-àíàëàðûíäàí àéûðàíëàðà êöôð
åòäèêëÿðè äåéèëìÿëè, èçàù îëóíìàëûäûð.
Ýÿíúëÿðèìèçè ïóëëà Ñóðèéàéà, äèýÿð þëêÿéÿ
ýþíäÿðèð, þëÿðëÿðñÿ øÿùèä ãèñìèíäÿ ãÿáóë
îëóíàúàãëàðûíû äåéèðëÿð. Ïåéüÿìáÿðèìèçèí
(ñ) ùÿäèñè âàð êè, ìóçäëà äþéöøÿí øÿùèä
ùåñàá åäèëìèð.
Þçöíö äèíäàð, Èñëàì òÿÿññöáêåøè êèìè
ýþñòÿðÿí, ýÿíúëÿðèìèçè ñÿùâ àääûìëàðà
ñþâã åäÿí ãöââÿëÿð âàð. Áó ýöí äþâëÿòäÿ
âÿçèôÿ òóòàí, áó äþâëÿòäÿí áÿùðÿëÿíÿí áÿçè ìÿìóðëàðûí þâëàäëàðû äà áåëÿ ãöââÿëÿðèí
òÿñèðè àëòûíäàäûð. Èíàíûðàì êè, âÿòÿíäàøëàðûìûçûí, äèíäàð âÿ çèéàëûëàðûìûçûí ñàüëàì
ìþâãåéè, áèðëèéè ñàéÿñèíäÿ áåëÿ ãöââÿëÿð
þç ÿìÿëëÿðèíäÿí ÿë ÷ÿêÿúÿê, ùàãã éîëóíà
ãàéûäàúàãëàð. Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí áó òîïëàíòûäà äèããÿòèíèçÿ òÿãäèì
åòäèéè Ôÿòâàäà áó ìÿñÿëÿëÿð þç ÿêñèíè òàïûá. Ôÿòâàäà ãåéä îëóíàí ìÿñÿëÿëÿðèí
ùÿëëè ö÷öí äèíäàðëàðûìûçûí, àõóíä âÿ
èìàìëàðûìûçûí öçÿðèíÿ áþéöê ìÿñóëèééÿò
äöøöð”.
ÃÌÈ-íèí Ôÿòâà øþáÿñèíèí ìöäèðè,
Ãàçû Ùàúû Ìèðÿçèç Ñåéèäçàäÿ Ôÿòâàíû
òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíûí äèããÿòèíÿ ÷àòäûðäû
(Ôÿòâàíûí ìÿòíè ãÿçåòèìèçèí áó ñàéûíäà
äÿðú îëóíóð).
ÃÌÈ Åëìè-Äèíè Øóðàñûíûí ñÿäðè,
àêàäåìèê Âàñèì Ìÿììÿäÿëèéåâ ãÿáóë
åäèëÿí Ôÿòâàíûí àêòóàëëûüûíû äèããÿòÿ ÷àòäûðäû: “Øåéõöëèñëàì ùÿçðÿòëÿðèíèí ðÿùáÿðëèê
åòäèéè Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè, èäàðÿíèí Åëìè-Äèíè âÿ Ãàçûëàð Øóðàñû úÿìèééÿòèìèç ö÷öí ìöùöì îëàí ìÿñÿëÿëÿðÿ ùÿìèøÿ þç ìþâãåéèíè áèëäèðèá. Áó ýöí ãÿáóë
åäèëÿí Ôÿòâà áóíó áèð äàùà ñöáóò åäèð.
Ôÿòâàäà ãåéä îëóíàí ìÿñÿëÿëÿð ñîí âàõòëàð õàëãûìûçäà úèääè íàðàùàò÷ûëûã éàðàäûá.
Äèí ïÿðäÿñè àëòûíäà ýèçëÿíÿí ðàäèêàë ãðóïëàøìàëàð ýÿíúëÿðèìèçè àëäàäàðàã éîëäàí
÷ûõàðûð, ìóçäëà áàøãà äþâëÿòëÿðÿ ýþíäÿðèá
ùÿéàòëàðûíû ìÿùâ åäèðëÿð. Îíëàðû èíàíäûðûëàð
êè, áó éîëäà þëñÿíèç øÿùèä ñàéûëàúàãñûíûç.
Áó úàùèëëèêäÿí áàøãà áèð øåé äåéèë. Èñëàìäà êèìëÿðèí øÿùèä ñàéûëìàñûíûí øÿðòëÿðè
âàð. Ãóðàíè-Êÿðèìèí “Àëè-Èìðàí” ñóðÿñèíäÿ
äåéèëèð êè, “Àëëàù éîëóíäà þëäöðöëÿíëÿðÿ
(øÿùèäëÿðÿ) þëö äåìÿéèí”. Éÿíè Àëëàù,
äèí, áàéðàã, ìèëëÿò, Âÿòÿí, äþâëÿò, íàìóñ,
øÿðÿô éîëóíäà úàíûíû ôÿäà åäÿíëÿð âÿ éà
ùàãñûç þëäöðöëÿíëÿð øÿùèä ñàéûëûð. Àëëàù ðèçàñû ö÷öí ñàâàøìàã íèééÿòè îëìàéàíû,
øÿõñè ãàçàíúû ö÷öí äþéöøÿíè äèíèìèç øÿùèä ùåñàá åòìèð. Ïåéüÿìáÿðèìèçèí (ñ),
áþéöê Èñëàì àëèìëÿðèíèí áó áàðÿäÿ ôèêèðëÿðè
âàð, äèí õàäèìëÿðè áóíëàðû èíñàíëàðà, ýÿíúëÿðèìèçÿ èçàù åòìÿëèäèðëÿð. Áó ýöí Ñóðèéàäà áèð-áèðèíÿ ìöõàëèô îëàí èêè ãöââÿ ñàâàøûð, áèçèì ýÿíúëÿðèí ýåäèá îðàäà âóðóøìàñûíà, ùÿìèí ãöââÿëÿðäÿí áèðèíèí ìöäàôèÿ÷èñè ãèñìèíäÿ ÷ûõûø åòìÿñèíÿ íÿ åùòèéàú
âàð, íÿ äÿ áåëÿ áèð çÿðóðÿò. Ñþçñöç êè, òÿúðöáÿñèç ýÿíúëÿðè áó èøÿ úÿëá åäÿí ìàðàãëû
ãöââÿëÿð âàð. Äèíè ñåâÿí, ëàêèí äèíè åùêàìëàðû äÿðèíäÿí áèëìÿéÿí ýÿíúëÿðèìèçè
áåëÿ ãöââÿëÿðäÿí ãîðóìàëûéûã. Áèçèì Øåéõöëèñëàìûìûç âàð, Ìöôòèìèç âàð, Ãàçûëàð
Øóðàñû âàð, ùÿð éåðèíäÿí äóðàí àäàì Ôÿòâà âåðÿ áèëìÿç. Ìöñòÿãèë âÿ äåìîêðàòèê
áèð äþâëÿòäÿ éàøàéûðûã, þëêÿìèç äÿ ãàíóíëàðëà èäàðÿ îëóíóð, ùÿð áèð øÿõñ áó äþâëÿòèí
ãàíóíëàðûíà ÿìÿë åòìÿëèäèð. Äþâëÿò ñÿíèí
âèúäàí àçàäëûüûíà, äèíè ùèññëÿðèíÿ ùþðìÿòëÿ éàíàøûðñà, ñÿí øÿðàèòäÿí éàðàðëàíûá äèí
àäûíäàí ñóè-èñòèôàäÿ åäÿí ðàäèêàë ñèëàùëû
ãðóïëàðà ãîøóëà áèëìÿçñÿí. Ýÿíúëÿðèìèçè
àëäàäûá Ñóðèéàéà ýþíäÿðÿíëÿðäÿí áèðèíèí
àèëÿ öçâö îðàäà âóðóøóðìó? Òÿáèè êè, éîõ.
Þçëÿðèíÿ ðÿâà áèëìÿäèêëÿðèíè þçýÿëÿðèíÿ íèéÿ ðÿâà ýþðöð, àòà-àíàëàðû ýþçöéàøëû ãîéóðëàð?
Áó ýöí ãÿáóë åäèëÿí Ôÿòâàäà áó ìÿñÿëÿëÿð ÷îõ äöçýöí âÿ ÿòðàôëû ÿêñ îëóíóá.
Àçÿðáàéúàí äþâëÿòè áó ñàùÿäÿ öçÿðèíÿ
äöøÿí èøëÿðè éåðèíÿ éåòèðèð âÿ áóíäàí ñîíðà äà éåòèðÿúÿê. Äèí õàäèìëÿðèìèç, çèéàëûëàð, ìÿòáóàò äà áó èøäÿ äþâëÿòèìèçÿ éàðäûì÷û îëìàëû, ìààðèôëÿíäèðìÿ éîëó èëÿ
ýÿíúëÿðèìèçè äöçýöí éîëà èñòèãàìÿòëÿíäèðìÿëèäèð”.
Ñîíðà ñþç ÃÌÈ ñÿäðèíèí áèðèíúè ìöàâèíè, Ìöôòè Ùàúû Ñàëìàí Ìóñàéåâÿ âåðèëäè: “Úÿìèééÿòèìèç ö÷öí îëäóãúà âàúèá
ñàéûëàí áèð ìÿñÿëÿ ÿòðàôûíäà ìöçàêèðÿ
àïàðûðûã. Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè
Ãàçûëàð Øóðàñûíûí ìöíàñèáÿòè Ôÿòâàäà ÿòðàôëû ÿêñ îëóíóá. Áÿçè ãöââÿëÿð ýÿíúëÿðèí
ôèêðèíè úÿìèééÿòäÿêè ùàäèñÿëÿðäÿí éàéûíäûðàðàã èêè òÿðÿôèí ìöùàðèáÿ àïàðäûüû Ñóðèéàéà ýþíäÿðèðëÿð. Ùÿìèí ãöââÿëÿð ùÿòòà Ìóùÿììÿä ïåéüÿìáÿðèí (ñ) áóéóðäóãëàðûíà
ÿìÿë åòìèð, äèíëÿð, ìÿçùÿáëÿð àðàñûíäà
òÿôðèãÿ ñàëûð, ýÿíúëÿðèìèçè þç âàëèäåéíëÿðèíäÿí èìòèíà åòìÿéÿ ÷àüûðûðëàð. ×îõ òÿÿññöô
êè, îíëàð þç éàíëûø âÿ òÿùëöêÿëè ôèêèðëÿðèíè
éàéàðêÿí ìÿòáóàò, ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿí
èñòèôàäÿ åäèðëÿð. Áó Ôÿòâàäà ãåéä îëóíàí
ìþâãåéèìèçëÿ, òÿäáèðäÿ ñÿñëÿíÿíëÿðëÿ òàíûø îëäóãäàí ñîíðà éÿãèí êè, áèçÿ ãàðøû
ùàãñûç ùöúóìëàðûíû äàâàì åòäèðÿúÿêëÿð.
(Äàâàìû 3-úö ñÿùèôÿäÿ)
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû
Èäàðÿñèíèí Ìÿòáóàò
Õèäìÿòèíèí ìÿëóìàòû
Ìîñêâà âÿ
Áöòöí Ðóñèéàíûí
Ïàòðèàðõû,
Çàòè-ìöãÿääÿñëÿðè
Êèðèëë ùÿçðÿòëÿðèíÿ
Âàùèä Éàðàäàíûí àäû
èëÿ!
Çàòè-ìöãÿääÿñëÿðè!
Ðóñ Ïðàâîñëàâ Êèëñÿñè
ö÷öí áó ÿëàìÿòäàð ýöíäÿ
- Ðóñ Êèëñÿñèíèí ðÿùáÿðè
ñå÷èëìÿéèíèçèí âÿ òàõò-òàúà
ãÿäÿì ãîéìàíûçûí áåøèíúè èëäþíöìö ìöíàñèáÿòèëÿ
Ñèçè ñÿìèìè-ãÿëáäÿí òÿáðèê
åäèðÿì.
Óúà Éàðàäàíûí èðàäÿñè
èëÿ Ñèçÿ Ïàòðèàðõ âÿçèôÿñèíäÿ ñöëùöí, õåéèðõàùëûüûí âÿ
ÿäàëÿòèí ìöãÿääÿñ èäåàëëàðûíûí, åéíè çàìàíäà ìèëëÿòèíäÿí âÿ äèíèíäÿí àñûëû
îëìàéàðàã ùÿð áèð èíñàíûí
ãàðäàøëûã âÿ ÿìÿêäàøëûüûíûí òÿíòÿíÿñèíÿ õèäìÿò åòìÿê íÿñèá îëóá. Çàòè-ìöãÿääÿñëÿðèíèçèí óüóðëàðûíà
äÿðèíäÿí ñåâèíÿðÿê ìÿìíóíèééÿòëÿ ãåéä åòìÿê èñòÿéèðÿì êè, Ïàòðèàðõëûüûíûç
ìöääÿòèíäÿ àêòèâ äèíè âÿ
èúòèìàè ôÿàëèééÿòèíèçëÿ Âàùèä Éàðàäàíûìûçûí áþéöê
èäåàëëàðûíà áàüëûëûüûíûçû áèð
äàùà òÿñäèãëÿäèíèç. Ñèçÿ
äÿðèí ùþðìÿòèìè âÿ ãàðäàøëûã ñåâýèìè èôàäÿ åäÿðÿê áèëäèðèðÿì êè, ìöàñèð
äþâðöí ýþðêÿìëè äèíè ëèäåðè
îëàí Çàòè-ìöãÿääÿñëÿðèíèçëÿ ÿìÿêäàøëûã åòìÿê
ìÿíèì ö÷öí áþéöê øÿðÿôäèð.
Ìþùòÿðÿì ãàðäàøûì!
Òåçëèêëÿ Çàòè-ìöãÿääÿñëÿðèíèçëÿ öç-öçÿ ýþðöøìÿéÿ
øàä îëàðàì, øöáùÿñèç êè,
áó äà áèçèì ãàðäàø õàëãëàðûìûç, õöñóñèëÿ äÿ Ðóñ
Ïðàâîñëàâ Êèëñÿñè èëÿ Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè
àðàñûíäàêû
äèíëÿðàðàñû
ÿìÿêäàøëûã ìöíàñèáÿòëÿðèíÿ éåíè òÿêàí âåðÿúÿê.
Àëëàùäàí äèëÿéèðÿì êè, ãàðøûëûãëû ùþðìÿòÿ ÿñàñëàíàí
äèíëÿðàðàñû äèàëîãóí àëè ñÿâèééÿñè íàìèíÿ õàëãëàðûìûç
âÿ äþâëÿòëÿðèìèç àðàñûíäàêû ÿìÿêäàøëûã äàâàìèééÿòëè îëñóí âÿ èíêèøàô åòñèí.
Ãàôãàç ìöñÿëìàíëàðû
âÿ øÿõñÿí þç àäûìäàí Çàòè-ìöãÿääÿñëÿðèíèçèí Óúà
Éàðàäàíà, Âÿòÿíÿ âÿ èíñàíëûüà õèäìÿòÿ ùÿñð îëóíìóø þìðöíöí âÿ éîðóëìàç
ôÿàëèééÿòèíèí óçóí èëëÿð äàâàì åòìÿñèíè äèëÿéèðÿì.
Âàùèä Éàðàäàíûìûçà
äóàëàð åäÿðÿê õîø íèééÿòëÿðèìèçÿ õåéèð-äóà âåðèð,
Ñèçÿ úàíñàüëûüû âÿ àëè Ïàòðèàðõëûã õèäìÿòèíäÿ ýÿëÿúÿê íàèëèééÿòëÿðèíèç ö÷öí
óçóí þìöð áÿõø åòìÿñèíè
òÿâÿããå åäèðÿì. Àìèí!
Äÿðèí ùþðìÿò âÿ åùòèðàìëà,
Øåéõöëèñëàì
Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ
Úöìÿ, 31 éàíâàð - 06 ôåâðàë 2014-úö èë
Âÿòÿíèí òàëåéè ö÷öí ùàìû úàâàáäåùäèð
(ßââÿëè 2-úè ñÿùèôÿäÿ)
Ìÿí èñòÿðäèì êè, îíëàð áó ìþâãåëÿðèíäÿí ÿë ÷ÿêñèíëÿð, âÿòÿíäàøû îëäóãëàðû
äþâëÿòèí ìàðàãëàðûíû ìöäàôèÿ åòñèíëÿð,
þç âÿòÿíäàøëûã ìþâãåëÿðèíè îðòàéà ãîéñóíëàð. Øåéõöëèñëàì ùÿçðÿòëÿðèíèí ðÿùáÿðëèê åòäèéè Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè áó ìÿñÿëÿëÿðÿ èñëàìè ìþâãåäÿí
éàíàøûá âÿ áèç áó ùàãã èøèìèçäÿí ýåðè
÷ÿêèëÿí äåéèëèê. Àëëàù-Òÿàëà áó èøäÿ ùàìûìûçà éàðäûì÷û îëñóí”.
È÷ÿðèøÿùÿð Úöìÿ ìÿñúèäèíèí
àõóíäó Ùàúû Ñóðõàé Ìÿììÿäëè ìöçàêèðÿ îëóíàí ìÿñÿëÿ áàðÿñèíäÿ ôèêèðëÿðèíè áåëÿ áþëöøäö: “Àëëàù-Òÿàëà áèçÿ áèðáèðèìèçäÿí ìþùêÿì éàïûøìàüû, äàüûëìàìàüû, áèðëÿøìÿéè ÿìð åäèð. Èñëàì äèíè ãàðäàøëûüû, ñöëùö, âÿòÿíïÿðâÿðëèéè
òÿáëèü åäÿí ÿí ùóìàíèñò äèíäèð. Ìöãÿääÿñ Ãóðàíè-Êÿðèì áèð èíñàíû þëäöðìÿéè áöòöí èíñàíëûüû þëäöðìÿê ùåñàá
åäèð. Òÿÿññöô êè, áó ýöí þëêÿäÿ äèí
àäûíäàí èñòèôàäÿ åäÿí ðàäèêàë úÿðÿéàíëàð áó ùþêìëÿðäÿí êÿíàðà ÷ûõûð, Àçÿðáàéúàíäà ãàðøûäóðìà, äèíëÿð âÿ ìÿçùÿáëÿð àðàñûíäà äöøìÿí÷èëèê éàðàòìàã
èñòÿéèðëÿð. È÷ÿðèøÿùÿðäÿêè “Àøóðáÿé”
ìÿñúèäèíÿ òîïëàøàí ðàäèêàë äèíè úÿðÿéàíûí òÿðÿôäàðëàðû ýÿíúëÿðèìèçè àëäàäàðàã
éîëäàí ÷ûõàðûð, ýèçëè éîëëàðëà Ñóðèéàéà
ýþíäÿðèð, àòà-àíàëàðû ýþçöéàøëû ãîéóðëàð. Äþâëÿò ãóðóìëàðû, äèíäàðëàðûìûç, èúòèìàèééÿò áó ìÿñÿëÿéÿ ìöíàñèáÿòèí áèëäèðìÿëèäèð. ßêñ ùàëäà ýÿëÿúÿêäÿ äàùà
áþéöê ïðîáëåìëÿðëÿ öçëÿøÿ áèëÿðèê”.
“Ìÿøÿäè Äàäàø” ìÿñúèäèíèí
àõóíäó Ùàúû Øàùèí Ùÿñÿíëè òÿäáèðäÿ
÷ûõûø åòäè: “Ôÿòâàäà ãåéä îëóíàí ìÿñÿëÿëÿðÿ ôèêðèìèç áèðìÿíàëûäûð. Àçÿðáàéúàíäà äèíè ðàäèêàëëûüà çÿìèí éîõäóð,
îíà ýþðÿ äÿ áåëÿ ãöââÿëÿð þçëÿðèíÿ èúòèìàè äÿñòÿê ãàçàíà áèëìèðëÿð. Þëêÿìèçäÿ ìèíèëëèê òÿúðöáÿéÿ ñþéêÿíÿí òîëåðàíòëûã ìöùèòè, óíèêàë äèí-äþâëÿò ìöíàñèáÿòëÿðè âàð. Àëëàùûí áèçÿ áÿõø åòäèéè áó
íåìÿòè ãîðóìàüû áàúàðìàëûéûã. Äèí
ñÿùâ áàøà äöøöëÿíäÿ äèíñèçëèêäÿí äÿ
áþéöê ôÿñàä òþðÿäèð. Åëìñèç èáàäÿò úÿìèééÿòÿ, äþâëÿòÿ çèéàí âóðóð, òàðèõ áóíó äÿôÿëÿðëÿ ñöáóò åäèá. Äèí õàäèìëÿðè
îëàðàã áèç þç áèðëèéèìèçëÿ, åëìÿ, òÿùñèëÿ
ñþéêÿíÿí ìààðèô÷èëèéèìèçëÿ þëêÿäÿ
ìÿçùÿáëÿð àðàñûíäà íèôàã ñàëìàã èñòÿéÿíëÿðÿ ãàðøû ìöáàðèçÿ àïàðìàëûéûã”.
Ñîíðà ñþç Ãÿáÿëÿ Úöìÿ ìÿñúèäèíèí èìàìû Ùàúû Úåéùóí Ðöñòÿìîâà
âåðèëäè: “Òÿùñèëñèç ýÿíúëÿð, äèíè áèëèêëÿðè
éåòÿðëè îëìàéàí úàâàíëàðûìûç ðàäèêàë
ãðóïëàøìàëàðûí òÿñèðè àëòûíà äàùà òåç
äöøöð. Áèç øÿùèäëèê, úèùàäûí ùþêìëÿðè
áàðÿäÿ äöçýöí èçàù âåðìÿëèéèê. Áó ýöí
Àçÿðáàéúàíäà îëàí äèíè äþçöìëöëöê
ìöùèòè áàðÿäÿ ÿòðàôëû äàíûøìàëûéûã. Äèí
õàäèìëÿðè, èúòèìàèééÿò íöìàéÿíäÿëÿðè,
ìÿòáóàò áó ñàùÿäÿ ñÿéëÿðèíè áèðëÿøäèðìÿëèäèð. Ãÿáóë îëóíàí Ôÿòâà äà áóíóíëà áàüëû àòûëàí ÷îõ ìöùöì áèð àääûì
îëàúàã, èíøàëëàù”.
Ñîíðà ñþç ÃÌÈ-íèí Ðóñèéà Ôåäåðàñèéàñûíûí Äàüûñòàí Ðåñïóáëèêàñûíäàêû ñÿëàùèééÿòëè íöìàéÿíäÿñè,
Ãàçû Øàùàáóòäèí Êÿðèìîâà âåðèëäè:
“Èñëàìäà åëìÿ, òÿùñèëÿ áþéöê þíÿì
âåðèëèð. Áèç ýÿíúëÿðèìèçÿ áóíó àøûëàìàëûéûã. Ñîí èëëÿð ùÿì Ðóñèéàäà, ùÿì äÿ
Àçÿðáàéúàíäà äþâëÿò ðÿùáÿðëÿðè áó
ìÿñÿëÿéÿ ãàéüû âÿ äèããÿò ýþñòÿðèðëÿð.
Äèíëÿð, ìÿçùÿáëÿð àðàñûíäà àíëàøìàíûí ýöúëÿíäèðèëìÿñèíäÿ, ðåýèîíäà ñàáèòëèéèí ÿëäÿ åäèëìÿñèíäÿ Øåéõöëèñëàì
ùÿçðÿòëÿðèíèí äàíûëìàç õèäìÿòëÿðè âàð.
Äþâëÿò áàø÷ûëàðû, äèíè ëèäåðëÿðè äöçýöí
ãÿðàð ãÿáóë åäÿí þëêÿëÿðäÿ ùÿìèøÿ
ÿìèí-àìàíëûã, ñàáèòëèê îëóð. Áó ýöí ðàäèêàë ãðóïëàøìàëàð äèí àäûíäàí èñòèôàäÿ
åäèá èíñàíëûüà éàðàøìàéàí ùÿðÿêÿòëÿðÿ éîë âåðèðëÿð. Ìÿñúèääÿ èáàäÿò åäÿí
äèí õàäèìëÿðèíè, ýöíàùñûç èíñàíëàðû,
êþðïÿëÿðè þëäöðìÿê ùàíñû äèíäÿ âàð?
Áöòöí äöíéàíûí âàð-äþâëÿòè áèð àíàíûí
ýþç éàøûíà äÿéìÿç. Ìÿí äèí àäû àëòûíäà ôèòíÿ òþðÿäÿíëÿðÿ ìöðàúèÿò åäèá äåéèðÿì êè, àíàëàðû àüëàòìàéûí. Áèç Ïåéüÿìáÿð Ðÿñóëè-ßêðÿìèí (ñ) áóéóðäóüó êèìè, þç íÿôñèìèçëÿ úèùàä åòìÿëèéèê.
Äèíäÿí àíëàéûøû îëìàéàí ýÿíúëÿðèí ÿëèíÿ ñèëàù âåðèá îíëàðû úèùàä àäû èëÿ èíñàíëàðûí öçÿðèíÿ ýþíäÿðìÿê úÿìèééÿòÿ ãàðøû áþéöê úèíàéÿòäèð. Áèç áåëÿëÿðèíè ñÿùâ éîëäàí ÷ÿêèíäèðìÿëèéèê. Ðàäè-
àõóíäó Ùàúû ßáäöë ôèêèðëÿðèíè áþëöøäö: “Äèí ïÿðäÿñè àëòûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ðàäèêàë úÿðÿéàíëàð õàëãûìûçûí òîëåðàíòëûüûíäàí ñóè-èñòèôàäÿ åòìÿéÿ ÷àëûøûðëàð. Áó úöð ùÿðÿêÿòëÿðÿ ãàðøû ìöáàðèçÿíè äþâëÿò ãóðóìëàðû, äèí õàäèìëÿðè,
íöôóçëó çèéàëûëàð àïàðìàëûäûðëàð. Áèç äèíèìèçè ãîðóìàüû áàúàðìàëûéûã. Øåéõöëèñëàì ùÿçðÿòëÿðèíèí ðÿùáÿðëèéè èëÿ áàøëàíàí áó ïðîñåñ, èíøàëëàù, äàâàì åäÿúÿê”.
Íàðäàðàí ñàêèíè Ùàúû Ùàúûàüà
Íóðèéåâ äÿ ñÿñëÿíÿí òÿêëèôëÿðëÿ ðàçû îëäóüóíó áèëäèðäè: “Øåéõöëèñëàì ùÿçðÿòëÿðèíÿ òÿøÿêêöð åäèðÿì êè, äèí õàäèìëÿðèíèí, çèéàëûëàðûí èøòèðàêû èëÿ áåëÿ áèð ìÿñÿëÿíè ìöçàêèðÿéÿ ÷ûõàðûá. Ðàäèêàë äèíè úÿðÿéàíëàð òÿêúÿ äèíèìèç ö÷öí äåéèë,
äþâëÿòèìèç ö÷öí äÿ òÿùëöêÿëèäèð. Ùÿìèí
ãöââÿëÿðèí ôÿàë îëäóüó äþâëÿòëÿðäÿêè
âÿçèééÿò áóíó áèð äàùà ñöáóò åäèð.
Ýÿíúëÿðèìèçè, ýÿëÿúÿéèìèçè îíëàðäàí
ãîðóìàëûéûã”.
Õÿáÿðëÿð
Àëìàíèéàäà
êîíôðàíñ
“ÈÃÍÀ”íûí âåðäèéè õÿáÿðÿ ýþðÿ,
éàíâàðûí 26-äà Èñëàìè Âÿùäÿò âÿ
Ìÿçùÿáëÿð Áèðëèéèíèí ÛÂ Êîíôðàíñû Àëìàíèéàíûí Ùàìáóðã øÿùÿðèíèí Èñëàì
Ìÿðêÿçèíäÿ êå÷èðèëèá. Ùàìáóðã Èñëàì Ìÿðêÿçè âÿ Ùàìáóðã Ìöñÿëìàíëàðû Ùÿìêàðëàð Øóðàñûíûí òÿøÿááöñö èëÿ áàø òóòàí êîíôðàíñäà “Àëìàíèéà ìÿêòÿáëÿðèíäÿ èñëàìè äÿðñëÿðèí òÿäðèñè âÿ ãàðøûäàêû ïðîáëåìëÿð”
ìþâçóñó ìöçàêèðÿ åäèëèá.
ßñàñ êîðïóñó Èðàíûí Ãóì øÿùÿðèíäÿ éåðëÿøÿí âÿ áåéíÿëõàëã äèíè
òÿùñèë îúàüû ñàéûëàí “ÿë-Ìóñòàôà ÿëÀëÿìèééÿ” Óíèâåðñèòåòèíèí ðÿèñè Ùþúúÿòóë-Èñëàì âÿë-ìöñëèìèí Äîêòîð
ßëèðçà ßðàôè, Àëìàíèéàäà éàøàéàí
øèÿ âÿ ÿùëè-ñöííÿ àëèìëÿðè, ùÿì÷èíèí
óñòàäëàð êîíôðàíñäà ìàðàãëû ÷ûõûø
åäèáëÿð.
Ùàìáóðã Èñëàì Ìÿðêÿçèíèí
ðÿùáÿðè Àéÿòóëëàù Ðàìàçàíè, Àëìàí
Ìöñÿëìàíëàðû Øóðàñûíûí ðÿùáÿðè Àéìàí Ìàçéèê, Ùàìáóðã Ìöñÿëìàíëàðû Øóðàñûíûí áàø÷ûñû Ìóñòàôà Éîëäàø, ùàáåëÿ äèýÿð èäàðÿ âÿ òÿøêèëàòëàðäàí ýÿëìèø ãîíàãëàð äà òîïëàíòûäà íèòã ñþéëÿéèáëÿð.
Àëëàùûí ùÿäèééÿñè
êàëëàð áèëìÿëèäèðëÿð êè, áöòöí áÿøÿðèééÿòè þëäöðñÿëÿð áåëÿ, Èñëàì äèíèíè ìÿùâ
åäÿ áèëìÿéÿúÿêëÿð”.
ÃÌÈ-íèí Ýöðúöñòàí öçðÿ íöìàéÿíäÿñè Àõóíä ßëè ßëèéåâ ìöçàêèðÿíè úÿìèééÿòèìèç ö÷öí õåéèðëè ùåñàá åòäèéèíè áèëäèðäè: “Òÿäáèðäÿ ìöçàêèðÿ îëóíàí ïðîáëåì Ýöðúöñòàíäà äà éàøàíûð,
îðàäà äà òÿúðöáÿñèç ýÿíúëÿðè ñèëàùëàíäûðûá Ñóðèéàéà ýþíäÿðÿí ãðóïëàð âàð.
1999-úó èëäÿ Ãÿòÿðäÿí âÿ Ñÿóäèééÿ
ßðÿáèñòàíûíäàí ýÿëÿíëÿð áèð ýåúÿíèí
è÷èíäÿ 11 ìÿñúèäèí âÿ 3 ìÿäðÿñÿíèí
èíøàñûíà áàøëàäûëàð. Áèç áó áàðÿäÿ
Øåéõöëèñëàì ùÿçðÿòëÿðèíÿ ìÿëóìàò âåðÿíäÿí ñîíðà î, âÿçèééÿòè äöçýöí ãèéìÿòëÿíäèðÿðÿê Åäóàðä Øåâàðäíàäçå èëÿ
ÿëàãÿ ñàõëàäû âÿ þç íöôóçóíäàí èñòèôàäÿ äÿðÿê áó ìÿñÿëÿëÿðèí ãàðøûñûíû âàõòûíäà àëäû. Ðàäèêàë úÿðÿéàíëàð ùÿð éåðäÿ îëäóüó êèìè, áèçèì ðåýèîí ö÷öí äÿ
òÿùëöêÿäèð. Áèç Øåéõöëèñëàì ùÿçðÿòëÿðèíèí ÿòðàôûíäà ñûõ áèðëÿøèá áåëÿ ðàäèêàë
ìåéëëÿðÿ ãàðøû ìöáàðèçÿ àïàðìàëûéûã.
Áåëÿ áèðëèê áó ýöí áèçÿ ùàâà âÿ ñó êèìè
âàúèáäèð. Ìÿí ÷ûõûøûìû Ýöðúöñòàíûí
êå÷ìèø ðÿùáÿðè Øåâàðäíàäçåíèí ôèêðè èëÿ
òàìàìëàéûðàì. Òÿúðöáÿëè äþâëÿò õàäèìè äåéèðäè êè, Øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð
Ïàøàçàäÿ îëàí éåðäÿ ñöëù, ÿìèíàìàíëûã, ãàðäàøëûã âàð”.
“Èìàì Ùöñåéí (ÿ)” ìÿñúèäèíèí
Òÿëÿáÿëÿðèìèçÿ ñÿôèðëèéèí ãàéüûñû
“Èðàíûí ìöõòÿëèô øÿùÿðëÿðèíäÿ òÿùñèë àëàí äèíè òÿëÿáÿëÿðëÿ ÿëàãÿëÿðèìèç âàð”. “ÑàëàìÍåwñ”óí “Ìåùð” àýåíòëèéèíÿ èñòèíàäëà âåðäèéè õÿáÿðÿ
ýþðÿ, áóíó Àçÿðáàéúàíûí
3
ÕßÁßÐËßÐ
Èðàíäàêû Ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè Úàâàíøèð Àõóíäîâ äåéèá. Ñÿôèð áèëäèðèá:
“Èðàíäà äèíè òÿùñèë àëàí òÿëÿáÿëÿðëÿ òåç-òåç ýþðöøëÿðèìèç
îëóð. Ãóì øÿùÿðèíäÿ, Ìÿø-
Òîïëàíòûéà éåêóí âóðàí Ãàôãàç
Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí ñÿäðè,
Øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð Ïàøàçàäÿ
áèëäèðäè êè, ãÿáóë îëóíàí Ôÿòâàäàí âÿ
òîïëàíòûäà ñÿñëÿíÿí ôèêèðëÿðäÿí ñîíðà
ðàäèêàë äèíè ãðóïëàð áÿçè ìÿòáóàò ñÿùèôÿëÿðèíäÿ, ñàéòëàðäà ùÿäÿ-ãîðõó ýÿëÿúÿê, éàëàí ìÿëóìàòëàð éàéìàüà ÷àëûøàúàãëàð: “Àðòûã áó èøÿ áàøëàéûáëàð. Ëàêèí íÿ ìÿíè, íÿ äÿ Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíè òóòäóüóìóç ùàãã éîëóíäàí äþíäÿðÿ áèëìÿçëÿð. 35 èëÿ éàõûíäûð
êè, Øåéõöëèñëàìàì, áó èëëÿð ÿðçèíäÿ ÷îõ
÷ÿòèíëèêëÿð ýþðìöøÿì, ùÿäÿëÿð åøèòìèøÿì. Áöòöí áó ÷ÿòèíëèêëÿðèí þùäÿñèíäÿí ñèçëÿðëÿ áèðýÿ ýÿëìèøÿì. Èíøàëëàù,
áó äÿôÿ äÿ áåëÿ îëàúàã. Áèð Øåéõöëèñëàì êèìè ñÿùâ éîëäà îëàíëàðû ùàããà ãàéûòìàüà äÿâÿò åäèðÿì. Äèíÿ, äþâëÿòÿ,
Âÿòÿíÿ çèéàí âóðìàãäàí íÿ ãÿäÿð òåç
ÿë ÷ÿêñÿëÿð éàõøûäûð. Þç õàëãûíû, äþâëÿòèíè äöøöíÿí àçÿðáàéúàíëû áàøãà äþâëÿòèí ÿëèíäÿ àëÿò îëìàìàëû, ìèëëè âÿ äèíè
àéðû-ñå÷êèëèéÿ, ãàðøûäóðìàéà éîë âåðìÿìÿëèäèð”.
Øåéõöëèñëàì ùÿçðÿòëÿðè òîïëàíòûäà
ñÿñëÿíÿí ôèêèðëÿð, ãàëäûðûëàí ìÿñÿëÿëÿðëÿ
áàüëû àèäèééÿòè äþâëÿò ãóðóìëàðûíà ìöðàúèÿò îëóíàúàüûíû áèëäèðäè.
Ñîíäà òîïëàíòû èøòèðàê÷ûëàðûíà åùñàí
âåðèëäè.
Åòèáàð Úÿáðàéûëîüëó
ùÿääÿ âÿ ÿë-Ìóñòàôà Óíèâåðñèòåòèíäÿ òÿùñèë àëàí ÷îõëó
àçÿðáàéúàíëû òÿëÿáÿ âàð. Îíëàð ñÿôèðëèêëÿ òÿìàñäàäûðëàð,
ìÿðàñèìëÿðèìèçäÿ
èøòèðàê
åäèðëÿð. Áèç äÿ þç íþâáÿìèçäÿ Ãóìà âÿ Ìÿøùÿäÿ åòäèéèìèç ñÿôÿðëÿðäÿ ðóùàíèëÿð,
ìöúòÿùèäëÿð âÿ àéÿòóëëàùëàð-
ëà ýþðöøöðöê. Èðàíäàêû äèíè
ìöÿññèñÿëÿðäÿ òÿùñèë àëàí
òÿëÿáÿëÿðèìèç Àçÿðáàéúàíà
äþíäöêäÿí ñîíðà Áàêû Èñëàì Óíèâåðñèòåòèíäÿ èìòàùàíäàí êå÷èá þëêÿäÿ ðóùàíèëèê èøè èëÿ ìÿøüóë îëà âÿ
òÿùñèë îúàãëàðûíäà äÿðñ äåéÿ
áèëÿðëÿð”.
Ðîìà Ïàïàñû Öìóìäöíéà Ñîñèàë Êîììóíèêàñèéà Ýöíö ìöíàñèáÿòè èëÿ äèíäàðëàðà ìöðàúèÿò åäèá. Âàòèêàíûí “íåwñ.âà” õÿáÿð ïîðòàëûíäà
äÿðú åäèëìèø ìöðàúèÿòäÿ äåéèëèð: “Èíòåðíåò Àëëàùûí ùÿäèééÿñèäèð, äîüðóäàí äà áèçëÿðÿ èíñàíëàðûí ùÿìðÿéëèéè
ö÷öí ùÿäñèç èìêàíëàð éàðàäûð”.
Ïàïà Ôðàíñèñê ãåéä åäèá êè, èíòåðíåòäÿ ïðîáëåìëÿð äÿ âàð. Ïîíòèôèêèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, èíôîðìàñèéàíûí
èíòåðíåòäÿ éàéûëìà ñöðÿòè ÷îõ âàõò
îíóí äöçýöí ãèéìÿòëÿíäèðèëìÿñè âÿ
áàøà äöøöëìÿñèíäÿ èíñàí ãàáèëèééÿòèíè õåéëè þòöð. Áóíäàí áàøãà, Ïàïà
äåéèá êè, èíòåðíåò ÷îõ âàõò ïðîáëåìëÿðäÿí éàõà ãóðòàðìàã, þçöíö úÿìèééÿòäÿí òÿúðèä åòìÿê ìÿãñÿäèëÿ
èñòèôàäÿ åäèëèð. “Áóíóíëà áåëÿ, áöòöí
áóíëàð ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ öíñèééÿò
ãóðìàãäàí âÿ èíòåðíåòäÿ áàøãà
êîììóíèêàñèéà íþâëÿðèíäÿí èìòèíàéà ñÿáÿá îëìàìàëûäûð” - Ïîíòèôèê ñþçöíö éåêóíëàøäûðûá.
Èëëèê òîïëàíòû
“ÈÃÍÀ”íûí âåðäèéè õÿáÿðÿ ýþðÿ,
éàíâàðûí 24-äÿí 26-äÿê Áàíãëàäåøäÿ äöíéàíûí ùÿð áèð òÿðÿôèíäÿí
ö÷ ìèëéîí ìöñÿëìàíûí èøòèðàêû èëÿ
“Ìöñÿëìàíëàðûí èëëèê áþéöê òîïëàíòûñû” êå÷èðèëèá. Òîïëàíòûäà úöìÿ íàìàçû ãûëûíûá, äóàëàð åäèëèá âÿ èøòèðàê
åäÿíëÿð ìöõòÿëèô ìþâçóëàðäà ÷ûõûø
åäèáëÿð.
Áó òÿäáèð Ùÿúú ìÿðàñèìèíäÿí
ñîíðà äöíéàäà ìöñÿëìàíëàðûí áèð
éåðÿ òîïëàíà áèëÿúÿéè èêèíúè ìÿðàñèìäèð. Òîïëàíòû 1946-úû èëäÿí Áàíãëàäåø âÿ Ùèíä éàðûìàäàñûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí “Òÿáëèü Úàìààòû” òÿøêèëàòûíûí ôÿàëëàðû òÿðÿôèíäÿí êå÷èðèëèð.
Òÿäáèð òÿùëöêÿñèçëèê ìÿñÿëÿëÿðè
âÿ Úÿíóáè Àñèéàäàêû èüòèøàøëàðà ýþðÿ èëê äÿôÿ áó èë èêè ìÿðùÿëÿäÿ êå÷èðèëÿúÿêäèð. Áèðèíúè ìÿðùÿëÿ éàíâàðûí
26-äà èøèíÿ ñîí âåðèá, èêèíúè ìÿðùÿëÿ èñÿ ôåâðàëûí 1-äÿí 3-äÿê îëàúàã.
Áèëäèðèëèð êè, 154 ìèëéîí ñàêèíè îëàí
Áàíãëàäåøäÿ ÿùàëèíèí 90 ôàèçèíè
ìöñÿëìàíëàð òÿøêèë åäèð. Þëêÿ ìöñÿëìàí ÿùàëèñèíèí ñàé ÷îõëóüóíà
ýþðÿ Èñëàì äöíéàñûíäà ö÷öíúö éåðè
òóòóð.
4
ÚßÌÈÉÉßÒ
Õÿáÿðëÿð
Ùÿð âàõò
àêòóàë
ùÿäèñëÿð
“Øÿðãäÿí áèð ãðóï êèøè
çàùèð îëàð. Îíëàð Ãóðàí
îõóñàëàð äà îõóäóãëàðû áîüàçëàðûíäàí éóõàðû êå÷ìÿç.
Îõ êàìàíäàí ÷ûõäûüû êèìè,
äèíäÿí ÷ûõàðëàð. Áàø ãûðõìàã îíëàðûí áèð ÿëàìÿòèäèð”
(Ñÿùèùè-Áóõàðè, “Êèòàá ÿò-òÿóùèä”, 57-úè ôÿñë, 7123-úö ùÿäèñ).
Àáäóëëàù èáí Þìÿðäÿí ðÿâàéÿò åäèðëÿð êè, áèð ýöí Ïåéüÿìáÿð (ñ) áóéóðäó: “Àëëàùûì, áèçÿ Øàìäà áÿðÿêÿò
âåð! Àëëàùûì, áèçÿ Éÿìÿíäÿ áÿðÿêÿò âåð!”
Ñÿùàáÿëÿð ñîðóøäóëàð: “Éà
Ðÿñóëóëëàù (ñ)! Áÿñ áèçèì
Íÿúä?” Ïåéüÿìáÿð (ñ) éåíÿ
ùÿìèí ñþçëÿðè òÿêðàð åòäè. Ñÿùàáÿëÿð áèð äÿ ñîðóøäóëàð:
“Áÿñ Íÿúä?”
Ïåéüÿìáÿð (ñ) ö÷öíúö äÿôÿ áåëÿ áóéóðäó: “Îðà çÿëçÿëÿ
âÿ ôèòíÿëÿð âÿòÿíèäèð. Øåéòàíûí áóéíóçó îðàäàí ýþðöíÿúÿê!” (Ñÿùèùè-Áóõàðè,
“Ôèòÿí êèòàáû”, ôÿñë 16, ùÿäèñ
7094).
Äàùà
áèð ìÿíàñûç
ãóðáàí
“ÀÏÀ”íûí õÿáÿðèíÿ ýþðÿ,
Ñóðèéàäàêû òåððîð÷óëàðà ìÿõñóñ ñàéòëàð ìÿëóìàò éàéûá êè,
äàùà áèð àçÿðáàéúàíëû ðàäèêàë
âÿùùàáè þëäöðöëöá.
Ìÿëóìàòà ýþðÿ, Ñóðèéàäà
ùþêóìÿò ãöââÿëÿðè òÿðÿôèíäÿí
þëäöðöëÿí øÿõñ “Îðõàí Ðÿùèìóëëàù” êèìè òÿãäèì îëóíóá.
Ëàêèí îíóí ñîéàäû âÿ Àçÿðáàéúàíûí ùàíñû áþëýÿñèíäÿí
îëäóüó à÷ûãëàíìàéûá.
Òåððîð÷óëàð
þëäöðöëÿí
àçÿðáàéúàíëûíûí ôîòîñóíó äà
éàéûáëàð.
Ãåéä îëóíóð êè, Ñóðèéàäà
âÿçèééÿò ýÿðýèíëÿøÿíäÿí ñîíðà áèð ãðóï Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøû áó þëêÿéÿ ýåäÿðÿê ìöõòÿëèô òåððîð÷ó ãðóïëàøìàëàðûí
òÿðêèáèíäÿ âóðóøìàüà áàøëàéûá. Þòÿí ìöääÿò ÿðçèíäÿ ùÿìèí äþéöøëÿðäÿ âÿùùàáè òÿðèãÿòèíÿ ìÿíñóá 100-äÿí ÷îõ
àçÿðáàéúàíëû þëäöðöëöá. Îíëàðûí áèð ÷îõóíóí ôîòîñó òåððîð÷óëàð òÿðÿôèíäÿí ñîñèàë øÿáÿêÿëÿðäÿ éàéûëûá.
Úèùàä ôÿòâàñû
âåðÿíëÿðÿ
úàâàá
“Ñóðèéàäà úèùàäûí âàúèá
îëäóüóíó äåéÿíëÿðèí ùàìûñû
òåððîð÷óäóð âÿ áó þëêÿäÿ þëÿí
èíñàíëàðà ýþðÿ ìÿñóëèééÿò äàøûéûðëàð”.
“Èñëàì.àç”ûí “ÀÁÍÀ”éà
èñòèíàäÿí âåðäèéè ìÿëóìàòà
ýþðÿ, áó ñþçëÿðè ñÿóäèééÿëè
ýÿíúëÿðèí Ñóðèéàéà ýåòìÿñèíÿ
åòèðàç åäÿí Ãàçû Ñàëåù áèí Èáðàùèì Àëóø-Øåéõ äåéèá. Î, ÷ûõûøû çàìàíû ùÿì÷èíèí, âóðüóëàéûá: “Ýÿíúëÿðèìèçèí Ñóðèéàéà ýåòìÿñè ö÷öí ùå÷ áèð ñÿáÿá éîõäóð. Úèùàä ôÿòâàñû âåðÿíëÿð úàùèëëÿðäèð âÿ ìöùàêèìÿ
îëóíìàëûäûðëàð”.
Úöìÿ, 31 éàíâàð - 06 ôåâðàë 2014-úö èë
Áàø ðåäàêòîðäàí
Áó ùÿôòÿ þëêÿìèçèí äèíè ìöùèòèíäÿ îëäóãúà âàúèá ùàäèñÿ áàø âåðäè. Ùþðìÿòëè îõóúó,
ñþùáÿò ùàçûðäà íÿçÿðäÿí êå÷èðäèéèí ãÿçåòèí áèðèíúè ñÿùèôÿñèíäÿ äÿðú îëóíìóø Ãàôãàç
Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè Ãàçûëàð Øóðàñûíûí Ôÿòâàñûíäàí ýåäèð.
Ôÿòâà äèíè âÿ éà ùöãóãè áàõûìäàí íÿèíêè ìöñÿëìàíëàðû, áöòþâëöêäÿ èúòèìàèééÿòè íàðàùàò åäÿí ùÿð ùàíñû áèð ìÿñÿëÿéÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðÿðÿê èíñàíëàðû ìöâàôèã ôÿàëèééÿò éîëóíà èñòèãàìÿòëÿíäèðìÿê, ÷ÿòèíëèêëÿðèíè àðàäàí ãàëäûðìàã ö÷öí âåðèëèð.
Îõóúóëàðûìûçûí âÿ öìóìÿí âÿòÿíäàøëàðûìûçûí äèíäàð ùèññÿñè ö÷öí áó ùþêì ÷îõäàíäûð êè, ýþçëÿíèëÿí èäè. Åòèðàô åòìÿëèéèê êè, Ãàðàáàü ïðîáëåìèíèí ùÿëëè ìÿñÿëÿñèíèí
ìàøûí òÿêÿðèíèí ñöðöøêÿí éîëäà éåðèíäÿ ôûðëàíìàñû êèìè “èðÿëèëÿìÿñè”, åéíè âàõòäà èãòèñàäèééàòäà, èäìàíäà âÿ èúòèìàè ùÿéàòûìûçûí äèýÿð ñàùÿëÿðèíäÿ ãàçàíûëàí óüóðëàð ôîíóíäà íÿçÿðÿ ÷àðïàí íåãàòèâ ùàëëàð, î úöìëÿäÿí ìÿðóç ãàëäûüûìûç äèí ïÿðäÿñè àëòûíäà ôÿàëèééÿò ýþñòÿðÿí ðàäèêàë úÿðÿéàíëàðûí òÿäðèúÿí ùÿéàòûìûçäà éåð àëàðàã úàâàíëàðû þç òÿùëöêÿëè òîðëàðûíà ñàëìàñû ýåíèø èúòèìàè ìöçàêèðÿëÿðÿ ñÿáÿá îëìóð. Áó ìÿñÿëÿäÿ äþðäöíúö ùàêèìèééÿòèí - êöòëÿâè èíôîðìàñèéà âàñèòÿëÿðèíèí ïàññèâëèéèíè äÿ âóðüóëàìàã ëàçûìäûð. Äåìÿê îëàð êè, éàëíûç áèð - “Èíòåð.àç” òåëåâèçèéà êàíàëûíäàí âÿ áèð íå÷ÿ èíòåðíåò ïîðòàëûíäàí áàøãà èíñàíëàðà ÿí áþéöê òÿñèð ýþñòÿðÿí ìåäèà þçöíö êÿíàðà ÷ÿêèá.
ßñëèíäÿ ñþùáÿò à÷äûüûìûç
ìÿñÿëÿ ñûðô äèíè õàðàêòåð äàøûìûð, äàùà ÷îõ äþâëÿò÷èëèéèìèçÿ,
ìöñòÿãèëëèéèìèçÿ
éþíÿëìèø
ãÿñääèð. Êå÷ìèøÿ íÿçÿð ñàëñàã ýþðÿðèê êè, áó êèìè çàùèðÿí
íÿçÿðÿ ÷àðïìàéàí òÿúàâöç òàðèõÿ “áåøèíúè êîëîííà” àäû èëÿ
äàõèë îëóá. 1936-úû èëäÿ Èñïàíèéà ïàéòàõòûíà ùöúóìà ùàçûðëàøàí Ôðàíñèñêî Ôðàíêîíóí ýåíåðàëëàðûíäàí Åìèëèî Ìîëà øÿùÿð ñàêèíëÿðèíÿ ìöðàúèÿò åäÿðÿê äåéèðäè êè, îíóí ñÿðÿíúàìûíäà äþðä ùÿðáè ùèññÿäÿí
áàøãà Ìàäðèäèí þçöíäÿ äÿ áèð
ùèññÿ - “áåøèíúè êîëîííà” âàð
âÿ î, ùÿëëåäèúè ìÿãàìäà àðõàäàí ðåñïóáëèêà÷ûëàðà çÿðáÿ åíäèðÿðÿê äþéöøöí òàëåéèíè ùÿëë
åäÿúÿê. Îíóí âóðüóëàäûüû ùàêèìèééÿòäÿ ìöõàëèô îëàí “áåøèíúè êîëîííà” Ìàäðèääÿ ÷àõíàøìàëàð ñàëûð, úàñóñëóã åäèð,
òÿõðèáàò òþðÿäèð âÿ ÿùàëèíè âàùèìÿäÿ ñàõëàéûðäû. Íÿòèúÿäÿ èñÿ
óçóí ñöðÿí ìöãàâèìÿòäÿí
ñîíðà ãàíóíè ùàêèìèééÿò ìÿüëóáèééÿòÿ óüðàäû.
Äåéèðëÿð êè, éåíè íÿ âàðñà,
éàõøûúà óíóäóëàí êþùíÿäèð.
Áó ùÿãèãÿòè Ñóðèéàíû è÷ÿðèäÿí
äàüûòìàüà ÷àëûøàíëàð ðÿùáÿð
òóòóðëàð. Åéíè ñþçëÿð áèð ãÿäÿð
ÿââÿë ×å÷åíèñòàí ö÷öí äåéèëèðäè, ùàçûðäà Äàüûñòàí, Ïàêèñòàí, ßôãàíûñòàí, Èðàã âÿ áèð ñûðà áàøãà þëêÿëÿðëÿð ùàããûíäà
äà äåìÿê îëàð. Ìöàñèð äþâðäÿ
ùÿð ùàíñû ùàêèìèééÿòè äåâèðìÿê ö÷öí áó êèìè êÿñÿðëè öñëóá
íÿ ùÿðáè ñóðñàò âÿ ýåéèì, íÿ
äÿ êè, õöñóñè òÿëèì òÿëÿá åäèð.
Ùÿðáè àíäè÷ìÿ ÿâÿçèíÿ áó îðäó ÿñýÿðëÿðèíÿ ìàùèééÿòèíè
äÿðê åòìÿäèêëÿðè êÿëìåéè-øÿùàäÿòè ÿçáÿðëÿäèð, ùÿðáè ôîðìà
ÿâÿçèíÿ øàëâàðûíûí áàëàãëàðûíû
ãûñàëäûëûð, ýåíèø ùÿðáè ÿìÿëèééàò ìåéäàíû ÿâÿçèíÿ Øÿðã øÿùÿðëÿðèíèí åíñèç êö÷ÿëÿðè âÿ íÿùàéÿò, ùÿðáè ãÿðàðýàù êèìè
çÿáò îëóíìóø ìÿñúèäëÿð òÿãäèì îëóíóð.
Ãÿçåòèìèçäÿ äÿðú îëóíìóø
ôÿòâàäà “õÿâàðèúèëèê, òÿêôèð÷èëèê,
âÿùùàáèëèê, ñÿëÿôèëèê, íóð÷óëóã
âÿ äèýÿð äèíè úÿðÿéàíëàðû ðàäèêàë øÿêèëäÿ òÿáëèü åäÿíëÿð”
ÿñàñ ùÿäÿô êèìè ìöÿééÿí åäèëèá. Ãûñà øÿêèëäÿ îëñà äà áó
òÿùëöêÿëÿðè àðàøäûðìàüà ÷àëûøàúàüûã.
“Õÿâàðèúè” òåðìèíèí êþêö Èñëàì òàðèõèíèí èëê èëëÿðèíÿ ýåäèá
÷ûõûð. Ëöüÿòè ìÿíàñû “õàðèúèëÿð”
îëàí õÿâàðèúè äèíäÿí ÷ûõàíëàðà
âåðèëÿí öìóìè àääûð. Õÿâàðèúèëÿðèí ÿñàñ õöñóñèééÿòè îíëàðûí
þçëÿðè êèìè äöøöíìÿéÿí, îíëàðäàí îëìàéàí ìöñÿëìàíëàðû
òÿêôèð åòìÿëÿðè, éÿíè êàôèð ñàéà-
ðàã ìàëû, úàíû âÿ íàìóñóíó
þçëÿðèíÿ ùàëàë ñàéìàëàðûäûð. Èëê
õÿâàðèúèëÿðèí Èñëàì Ïåéüÿìáÿðè (ñ) çàìàíûíäà ãåéäÿ àëûíäûüû ùàãäà ðÿâàéÿòëÿð îëñà äà
äèíè-ñèéàñè òåðìèí îëàðàã “õÿâàðèúè” êÿëìÿñè Ùèúðÿòèí 40-úû
èëëÿðèíäÿ, Õÿëèôÿ Èìàì ßëè (ÿ)
ùàêèìèééÿòè äþíÿìèíäÿ òàíûíûð. 657-úè èëäÿ ßëè (ÿ) èëÿ î
âàõòêû Ñóðèéà âàëèñè Ìöàâèéÿ
èáí ßáó Ñóôéàíëà áàø òóòìóø
Ñèôôåéí ñàâàøûíûí ñöëùëÿ íÿòèúÿëÿíìÿñèíÿ åòèðàç îëàðàã öñéàí åòìèø õÿâàðèúèëÿð âàùèä
öììÿòäÿí àéðûëûá õöñóñè äÿñòÿ éàðàòäûëàð âÿ ñèéàñè ùàêèìèééÿòÿ úàí àòàðàã áó éîëäà ãÿòë-
üàí åäèð âÿ þçöíö òåððîð ö÷öí
ïàðòëàäàíëàðà Úÿùÿííÿì âÿäÿñè âåðìèøäèð”.
Ìöàñèð äöíéàíû ñàðñûäàí
âÿùùàáèëèê ñÿëÿôèëèêäÿí ÿñàñëû
ñöðÿòäÿ ôÿðãëÿíìèð. ÕÂÛÛÛ
ÿñðäÿ éàøàìûø Ìÿùÿììÿä
èáí ßáäöë-Âÿùùàá îíäàí áåø
ÿñð ÿââÿë éàøàìûø ìÿíÿâè
ìöÿëëèìè, áÿëêÿ äÿ “Àëëàùó ÿêáÿð” äåéÿí èëê àòåèñòëÿðäÿí áèðè
îëàí Èáí Òåéìèééÿíèí íÿçÿðèééÿñèíè äèðèëòäè. Ôèêèð âåðèí,
“...ùàìûíûç áàòèë ÿãèäÿäÿñèíèç... ÿëèìäÿ îëàí áó ÿñà Ìóùÿììÿäèí (ñ) ãÿáðèíäÿí õåéèðëèäèð. Îíóí õåéðè éàëíûç éàøàäûüû ýöíÿ ãÿäÿð èäè” - äåéÿí
Äþâëÿòèí öìäÿ âÿçèôÿñè
ëÿðè ÿñàñ öñëóá ñå÷ÿðÿê 661-úè
èëäÿ Èìàì ßëèíè (ÿ) þëäöðäöëÿð.
Ýþðêÿìëè Èñëàì àëèìè, Ìèñèðèí “ÿë-ßçùÿð” Óíèâåðñèòåòèíèí
Øåéõè ßùìÿä Òàééèá òÿêôèð÷èëèéè Èñëàì ö÷öí ôàúèÿ àäëàíäûðûð,
îíóí ôèòíÿñèíèí ùÿäÿôèíè Èñëàìûí ùÿãèãè ñèìàñûíû êîðëàìàãäà ýþðöð. Èñëàì äöíéàñûíäà
òÿêôèð÷è ôÿòâàëàðûí àðòäûüûíû òÿíãèä åäÿí àëèì âóðüóëàéûð êè,
“òÿêôèð÷è
ôÿòâàëàð
âåðÿí
“øåéõ”ëÿð çàùèðäÿ Èñëàì÷ûëûã âÿ
Èñëàìà ìåéëëè îëäóãëàðûíû èääèà
åäèð, ÿñëèíäÿ èñÿ áó ãóðó èääèà
îíëàðûí Úÿùÿííÿì ãóéóñóíà
ýåòìÿêëÿðèíÿ ìàíå îëìàéàúàã”.
Î, “ôèòíÿ øåéõëÿðè” òÿðÿôèíäÿí àçäûðûëìûø úàâàíëàðà öç
òóòàðàã îíëàðûí äîüðó éîëà ãàéûòìàëàðûíû èñòÿéÿðÿê äåéèð:
“Áó úöð ÿìÿëëÿð áöòöí ìöñÿëìàíëàðû ñóàë àëòûíäà ãîéóð âÿ
ÿçèç Èñëàì Ïåéüÿìáÿðèíèí (ñ)
íóðàíè ñèìàñûíû äöøìÿíëÿðèìèç
éàíûíäà ëÿêÿëÿéèð”. Áóíäàí
ÿëàâÿ, ß. Òàééèá îíó äà ãåéä
åäèð êè, “Èñëàì äèíè èíñàíëàðû
ùÿòòà çàðàôàò ö÷öí äÿ ãîðõóòìàüû âÿ íèýàðàí åòìÿéè ãàäà-
Èáí Òåéìèééÿ áöòöí ñÿìàâè
äèíëÿðèí òÿìÿëè îëàí Àõèðÿòÿ
èíàíûðäûìû?
Áöòþâëöêäÿ ÑÑÐÈ-äÿ îëäóüó êèìè, Àçÿðáàéúàíäà äà
ÿùàëèíèí äèíäàð ùèññÿñè “äÿìèð
ïÿðäÿ” àðàäàí ãàëäûðûëìàéàíà
êèìè éàëíûç ÿíÿíÿâè øèÿ âÿ
ñöííè ìÿçùÿáèíÿ àèä èäè. Þòÿí
ÿñðèí 90-úû èëëÿðèíäÿ, þëêÿíèí
ãàïûëàðû ÿúíÿáèëÿðèí öçöíÿ
à÷ûëäûãäàí ñîíðà ÿñàñÿí èðè
øÿùÿðëÿðäÿ âÿ øèìàë áþëýÿñèíäÿ âÿùùàáèëèê éàéûëìàüà áàøëàäû âÿ ùàçûðäà áó ñåêòà ùÿòòà
èúòèìàè íèçàìûí
ïîçóëìàñû
ùàëëàðûíà äà ñÿáÿá îëóð.
Áó ýöí äàùà áèð òÿùëöêÿ,
áèð ñûðà þëêÿëÿðäÿ, î úöìëÿäÿí
ãîíøó Ðóñèéàäà ãàäàüàí
îëóíìóø Íóð÷óëóãäóð. Íóð÷óëóãóí ãóðóúóñó îëàí êöðä
ìÿíøÿëè Ñÿèä Íóðñè ùÿì÷èíèí,
ñèéàñè ôÿàëèééÿòëÿ äÿ ìÿøüóë
îëóá, êöðäëÿðè òöðêëÿðÿ ãàðøû
òÿùðèê åòìÿéÿ ñÿé ýþñòÿðèá.
“Ìÿêòóáàò” àäëû ðèñàëÿñèíäÿ
þçöíöí òöðê îëìàäûüûíû, òöðêëöêëÿ ìöíàñèáÿò ñàõëàìàäûüûíû, Òöðêèéÿäÿ êöðä ìèëëÿòè äåéÿ àéðû áèð ìèëëÿòèí îëäóüó ôèê-
ðèíè èðÿëè ñöðöá. ßñëèíäÿ Íóð÷óëóã òÿðèãÿò äåéèë, Ãóðàíûí ÕÕ
ÿñðäÿ òÿôñèðè öçÿðèíÿ ãóðóëìóø
áèð ìÿêòÿá îëñà äà ùàçûðäà èúòèìàè âÿ ñèéàñè ìöùèòÿ ÿñàñëû
òÿñèðÿ ìàëèêäèð. Áó äà þç ÿéàíè òÿñäèãèíè ñîí âàõòëàð Òöðêèéÿäÿ ìöøàùèäÿ îëóíàí ñèéàñè
áþùðàíäà ýþñòÿðäè.
Èñëàì àüàúûíûí ñàô ýþâäÿñèíÿ úàëàã îëàí ñàäàëàäûüûìûç
äèíè úÿðÿéàíëàðûí àðäûúûëëàðû
Àçÿðáàéúàíäàí èãòèñàäè âÿ
ùÿðáè áàõûìäàí äàùà áþéöê,
äàùà äÿðèí ìöñòÿãèëëèê ÿíÿíÿëÿðèíÿ ìàëèê äþâëÿòëÿðè ñàðñûäûð, âÿòÿíäàø ìöùàðèáÿñèíÿ
ñÿáÿá îëóð, ãàíóíè ùàêèìèééÿòëÿðè äåâèðèðëÿð. Îíó äà íÿçÿðÿ àëìàã ëàçûìäûð êè, ùÿìèí
þëêÿëÿðäÿ, Àçÿðáàéúàíäà îëäóüó êèìè, 70 èë ÿðçèíäÿ
àòåèçì èäåîëîýèéàñû ùþêì
ñöðìÿéèá, ìÿíÿâè ÿíÿíÿëÿð
ãûðûëìàéûá, èíñàíëàð äèíäÿí
äàùà ìÿëóìàòëûäûðëàð. Åëÿ èñÿ
áó ìÿñÿëÿíèí ùÿëëè éàëíûç Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí
äåéèë, ùÿì äÿ äþâëÿòèí öìäÿ
âÿçèôÿñèäèð. Ñÿëàùèééÿòëè ãóðóìëàð “äÿâÿãóøó ïðèíñèïèíè”
ðÿùáÿð òóòàðàã ïðîáëåìäÿí
ýèçëÿíìÿìÿëèäèðëÿð, ÷öíêè áèð
âàõò ùÿìèí ïðîáëåì îíëàðûí
äà ãàïûñûíû äþéÿúÿê. Ñóðèéàäàêû ìöíàãèøÿíèí ñîíó èñÿ î
äåìÿêäèð êè, áó þëêÿäÿ ãàíóíè ùàêèìèééÿòÿ ãàðøû âóðóøàí
ðàäèêàëëàðûìûç ýåðèéÿ äþíÿðÿê
ùÿìèí ãàïûëàðû ìöòëÿã êÿñäè-
ðÿúÿêëÿð. Ùþêóìÿòèí ãàíóíñóç íàðêîòèêëÿðèí äþâðèééÿñè,
ãåéðè-ãàíóíè ñèëàùëàðûí ñàõëàíìàñû âÿ áèð ÷îõ áàøãà òÿùëöêÿëè ùàëëàðëà ìöáàðèçÿ àïàðàí èäàðÿëÿðàðàñû êîìèññèéàëàðû ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèð, ùöãóãìöùàôèçÿ îðãàíëàðû ìöñòÿãèëëèê
èëëÿðèíäÿ áèð íå÷ÿ äÿôÿ äþâëÿò
÷åâðèëèøëÿðèíèí ãàðøûñûíû àëûáëàð.
Ñþùáÿò à÷äûüûìûç ïðîáëåì èñÿ
äàùà òÿùëöêÿëèäèð, éàëíûç
àõóíä âÿ èìàìëàðûí õöòáÿëÿðè
èëÿ îíóí þùäÿñèíäÿí ýÿëìÿê
ìöìêöí äåéèë. Ìöìêöí äåéèë
îíà ýþðÿ êè, àðòûã áó õÿð÷ÿíý
õÿñòÿëèéèíèí ìåòàñòàçëàðû éàéûëìàãäàäûð. Þòÿí èëèí ñîíóíäà Ñóìãàéûò âÿ Ãóñàðäàêû
ùàäèñÿëÿð ýþñòÿðäè êè, îíóí
ãàðøûñû òÿõèðÿ ñàëûíìàäàí
àëûíìàëûäûð.
Îíó äà ãåéä åäÿê êè, áåëÿ
òÿäáèðëÿð ùå÷ äÿ äèíè åòèãàä
àçàäëûüûíà ãàðøû ìöáàðèçÿ êèìè áàøà äöøöëìÿìÿëèäèð. ßêñèíÿ, èñòÿð øèÿëÿðèìèçèí, èñòÿðñÿ
äÿ ñöííè ÿùëèíèí áþéöê ôÿñàäëàðäàí ãîðóíìàñûíà éþíÿëìèø
áèð äþâëÿò ãàéüûñû îëàúàã.
Çöëôöãàð Ôÿðçÿëèéåâ
Úöìÿ, 31 éàíâàð - 06 ôåâðàë 2014-úö èë
ÕßÁßÐËßÐ
Ìöñÿëìàí äöíéàñûíûí àéðûëìàç ùèññÿñè
“Àçÿðáàéúàí ìöñÿëìàí äöíéàñûíûí àéðûëìàç ùèññÿñèäèð âÿ áèç áóíóíëà ãöðóð äóéóðóã”. Èðàíûí “Ìåùð” õÿáÿð àýåíòëèéèíèí âåðäèéè ìÿëóìàòà
ÿñàñÿí, áóíó Àçÿðáàéúàíûí áó þëêÿäÿêè Ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè Úàâàíøèð Àõóíäîâ áèëäèðèá.
Àçÿðáàéúàíûí Èðàíäàêû Ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè
Úàâàíøèð Àõóíäîâ (ñàüäàí èêèíúè), Øåéõöëèñëàì Àëëàùøöêöð
Ïàøàçàäÿíèí Ãóì øÿùÿðèíèí “ÿë-Ìóñòàôà” Óíèâåðñèòåòèíäÿ
òÿùñèë àëàí àçÿðáàéúàíëû òÿëÿáÿëÿðëÿ ýþðöøö çàìàíû
Îíóí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Àçÿðáàéúàíûí
ùÿð øåéäÿí ÿââÿë óíèêàë áèð ìÿêàí îëäóüóíó ãåéä åòìÿê ëàçûìäûð: “×öíêè
Àçÿðáàéúàí Øÿðã âÿ Ãÿðá äöíéàñûíûí
êÿñèøìÿñèíäÿ âÿ èêè áþéöê ãèòÿíèí Àñèéà âÿ Àâðîïàíûí àðàñûíäà éåðëÿøèð.
Åéíè çàìàíäà þëêÿäÿ äöíéàíûí ÿñàñ
äèíëÿðèíèí ùàìûñû ìþâúóääóð. Òÿñàäöôè
äåéèë êè, þëêÿìèç ìöõòÿëèô äèíëÿðèí âÿ
ìÿäÿíèééÿòëÿðèí íöìàéÿíäÿëÿðè àðàñûíäà ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû äèàëîãóí
ýöúëÿíäèðèëìÿñè ö÷öí ìöõòÿëèô áåéíÿëõàëã êîíôðàíñëàðûí êå÷èðèëÿúÿéè ìÿêàíà
÷åâðèëèá. Áåëÿ êè, 2013-úö èëèí äåêàáðûíäà Áàêûäà ÛÛ Öìóìäöíéà Ìÿäÿíèééÿòëÿðàðàñû Äèàëîã Ôîðóìó êå÷èðèëèá. Àçÿðáàéúàí 2015-úè èëäÿ èëê äÿôÿ Àâðîïà
Îëèìïèéà Îéóíëàðûíà, 2017-úè èëäÿ èñÿ
Èñëàì Ùÿìðÿéëèê Îéóíëàðûíà åâ ñàùèáëèéè åäÿúÿê. Áöòöí áóíëàð áó ýöí Àçÿðáàéúàíûí áåéíÿëõàëã âÿ ðåýèîíàë àëÿì-
äÿ êþðïö ðîëóíó îéíàäûüûíû ýþñòÿðèð”.
Ú. Àõóíäîâ äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí
õàëãû 70 èë ÿðçèíäÿ êîììóíèñò ðåæèìè âÿ
àòåèçì òÿáëèüàòû àëòûíäà éàøàìàñûíà
áàõìàéàðàã äèíè äÿéÿðëÿðèíè óíóòìàéûá, îíëàðû ãîðóéóá ñàõëàéûá: “Àíúàã
áóíóíëà áåëÿ, ùÿìèí äþâðëÿðäÿ äèíè
äÿéÿðëÿðèìèçÿ çÿðÿð âóðóëìàñû áèð ùÿãèãÿòäèð. Òÿñàäöôè äåéèë êè, Ñîâåòëÿð
Áèðëèéè ãóðóëìàçäàí ÿââÿë ìèíëÿðëÿ
ìÿñúèä, ìÿäðÿñÿ âÿ ñ. âàð èäè. Ëàêèí
Àçÿðáàéúàí þç ìöñòÿãèëëèéèíè éåíèäÿí
áÿðïà åòäèêäÿí ñîíðà þëêÿäÿ öìóìèëèêäÿ 17 ìÿñúèä ãàëìûøäû, äèýÿðëÿðè èñÿ
êîììóíèñò ðåæèìè òÿðÿôèíäÿí éåðëÿðäÿ
àíáàðëàðà, ìàüàçàëàðà, òþâëÿëÿðÿ âÿ
áàøãà îáéåêòëÿðÿ ÷åâðèëìèøäè. Áó, äèíÿ
ãàðøû Ñîâåò äþâëÿòèíèí âÿùøè ñÿâèééÿñèíè ýþñòÿðèð. Ëàêèí Àçÿðáàéúàí þç ìöñòÿãèëëèéèíè ÿëäÿ åòäèêäÿí ñîíðà ìèíëÿðëÿ
èáàäÿòýàù òèêèëèá, òÿìèð âÿ áÿðïà îëó-
íóá. Áåëÿ êè, ÿñðëÿð áîéó õàëãûìûçûí
çèéàðÿò éåðèíÿ ÷åâðèëìèø, ëàêèí Ñîâåò
ðåæèìè òÿðÿôèíäÿí ìÿùâ åäèëìèø Áèáèùåéáÿò ìÿñúèäè éåíèäÿí äþâëÿò âÿñàèòè
ùåñàáûíà èíøà îëóíóá. Éåääèíúè Èìàì
Ìóñà Êàçûìûí (ÿ) ãûçû Ùÿçðÿò Ùþêöìÿ õàíûìûí, îíóí áèð îüóë âÿ èêè ãûç
íÿâÿñèíèí ìöáàðÿê ìÿçàðëàðû áó éåðäÿäèð. Öìóìèééÿòëÿ, ñîí 20 èë ÿðçèíäÿ
Àçÿðáàéúàíäà äåìÿê îëàð èêè ìèí
ìÿñúèä èíøà âÿ éà òÿìèð îëóíóá. Òÿçÿïèð âÿ “ßæäÿðáÿé” ìÿñúèäëÿðè, Øàìàõûäàêû Úöìÿ ìÿñúèäè, ùàáåëÿ äèýÿð
ìÿñúèäëÿð äþâëÿò áöäúÿñè ùåñàáûíà
ÿñàñëû òÿìèð åäèëèáäèð”.
Ñÿôèð ùÿì÷èíèí, Àçÿðáàéúàíûí Ôÿëÿñòèí õàëãûíû äÿñòÿêëÿìÿñèíäÿí äÿ
ñþç à÷ûá. Î, äåéèá êè, Àçÿðáàéúàí
2013-úö èëèí èéóíóíäà Èñëàì ßìÿêäàøëûã Òÿøêèëàòûíà öçâ þëêÿëÿðèí Õàðèúè
Èøëÿð íàçèðëÿðèíèí Ãöäñ øÿùÿðèíèí èíêèøàô åòäèðèëìÿñè ö÷öí Ñòðàòåæè Ñåêòîð
Ïëàíûíûí ìàëèééÿëÿøäèðèëìÿñè èëÿ áàüëû
Äîíîð êîíôðàíñûíà åâ ñàùèáëèéè åäèá.
Åéíè çàìàíäà òÿäáèðäÿ Ôÿëÿñòèí äþâëÿòèíÿ éàðäûì ìÿãñÿäèëÿ Èñëàì Ìàëèééÿ
Òÿùëöêÿñèçëèê Øÿáÿêÿñè òÿñèñ åäèëèá.
Êîíôðàíñäà èøòèðàê åäÿí ÈßÒ-ÿ öçâ þëêÿëÿð âÿ áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàð Ôÿëÿñòèí
èãòèñàäèééàòûíà, ñÿùèééÿ âÿ òÿùñèë ñèñòåìèíÿ éàðäûì âÿ èíôðàñòðóêòóð ëàéèùÿëÿðèíèí áàøà ÷àòäûðûëìàñû ö÷öí ìàëèééÿ
þùäÿëèêëÿðè èëÿ áàüëû ÷ûõûø åäèáëÿð.
“Ôèêðèìèçúÿ, áó êîíôðàíñ éàëíûç ôÿëÿñòèíëèëÿð ö÷öí äåéèë, áÿëêÿ äÿ áöòöí
ìöñÿëìàí äöíéàñû ö÷öí âàúèáäèð.
Àçÿðáàéúàí ùÿìèøÿ áåéíÿëõàëã òÿøêèëàòëàðäà Ôÿëÿñòèíè äÿñòÿêëÿéèá. Áèç áó
ìÿñÿëÿ èëÿ áàüëû ýöúëö âÿ äÿéèøèëìÿç
ìþâãåéèìèçè ñàõëàìûøûã. Ôÿëÿñòèíèí
ÓÍÅÑÚÎ-äà òàìùöãóãëó öçâ, ÁÌÒäÿ èñÿ áèð ìöøàùèäÿ÷è äþâëÿò êèìè ãÿáóë îëóíìàñû òàðèõè ìÿðùÿëÿäèð. Áèçèì
äþâëÿòèìèç ùÿð èêè ìÿñÿëÿíè äÿ äÿñòÿêëÿäè. Ãÿòèééÿòëÿ èíàíûðûã êè, éàõûí ýÿëÿúÿêäÿ Ôÿëÿñòèíèí ÁÌÒ-éÿ òàìùöãóãëó
öçâ ãÿáóë åäèëìÿñèíèí øàùèäè îëàúàüûã”
- äåéÿ ñÿôèð Ú. Àõóíäîâ âóðüóëàéûá.
Ìóçäëóëàð âÿòÿíäàøëûãäàí õàðèú åäèëìÿëèäèð
Àçÿðáàéúàíûí ðàäèêàë äèíè òÿôÿêêöðëö
âÿòÿíäàøëàðûíûí Ñóðèéàéà öç òóòàðàã
ìöõàëèôÿò ãöââÿëÿðè òÿðÿôèíäÿ Áÿøÿð
ßñÿäÿ ãàðøû äþéöøìÿëÿðèíè ðÿñìè ìÿíáÿëÿð äÿ òÿñäèã åäèð. “Úèùàä” ëèáàñûíäà
Ñóðèéàäà âÿòÿíäàø ìöùàðèáÿñèíèí èøòèðàê÷ûñû îëìàã êèìè áèð ìèññèéà èëÿ òÿëèìàòëàíäûðûëàí âÿòÿíäàøëàðûìûçûí þëöì
õÿáÿðëÿðèíè åøèòìÿê èñÿ àðòûã àäè ùàëà
÷åâðèëèá.
Ìþâçó èëÿ áàüëû “Ìîäåðí.àç” ñàéòû
Àçÿðáàéúàí-Ñóðèéà ïàðëàìåíòëÿðàðàñû
èø÷è ãðóïóíóí ðÿùáÿðè, ìèëëÿò âÿêèëè Úàâàíøèð Ïàøàçàäÿíèí ôèêèðëÿðèíè þéðÿíèá.
Î, áèëäèðèá êè, âÿòÿíäàøëàðûìûçûí áó àääûìû äöçýöí ñàéûëìûð. Ìèëëè Ìÿúëèñèí äåïóòàòû “úèùàä ãÿùðÿìàíëàðû”íûí öìóìèééÿòëÿ, Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëûüûíäàí ÷û-
õàðûëìàñûíûí âàúèáëèéèíè âóðüóëàéûá:
“Àçÿðáàéúàíëûëàðäàí èáàðÿò áèð ãðóï áàøãà þëêÿäÿ ùþêóìÿò ãöââÿëÿðèíÿ ãàðøû
âóðóøóðñà âÿ áó, äþâëÿò ìàðàãëàðûìûçëà
öñò-öñòÿ äöøìöðñÿ, ùÿìèí àäàìëàð
Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëûüûíäàí ÷ûõàðûëìàëûäûð”. Úàâàíøèð Ïàøàçàäÿíèí ñþçëÿðèíÿ ýþðÿ, Àçÿðáàéúàíëà Ñóðèéà àðàñûíäà
ùàçûðäà ùÿð ùàíñû ðÿñìè ÿëàãÿ éîõäóð.
Ãåéä åäÿê êè, “Úèùàä ìàðøðóòóíäà”
Òöðêèéÿíèí òðàíçèò þëêÿéÿ ÷åâðèëìÿñè ðÿñìè äàèðÿëÿð òÿðÿôèíäÿí äÿ òÿñäèãëÿíèá.
Àçÿðáàéúàíûí Òöðêèéÿäÿêè ñÿôèðëèéèíèí
Ìÿòáóàò õèäìÿòèíäÿí âåðèëÿí à÷ûãëàìàéà ýþðÿ, Àçÿðáàéúàí âÿòÿíäàøëàðûíûí
Ñóðèéàéà êå÷ìÿñèíèí ãàðøûñûíû àëìàã
ö÷öí Àíêàðàéà ìöðàúèÿò åäèëèá. Áÿçè
ìÿòáóàò îðãàíëàðû áó à÷ûãëàìàíû Àçÿð-
áàéúàíëà Òöðêèéÿ àðàñûíäà ýÿðýèíëèéèí
éàðàíìàñû êèìè øÿðù åòñÿ äÿ äåéèëÿíëÿð
éàëíûç ñóáéåêòèâ ìöëàùèçÿ êèìè õàðàêòåðèçÿ åäèëÿ áèëÿð.
Õàòèðÿëÿðäÿí ñèëèíìÿéÿúÿê ôÿàëèééÿò
“Èìàì Õîìåéíè àäûíà
Èìäàä Êîìèòÿñè éåíè ìöñòÿãèëëèê ÿëäÿ åòìèø Àçÿðáàéúàíäà âÿçèééÿòèí àüûð îëäóüó
áèð äþâðäÿ þç õåéðèééÿ âÿ
ùóìàíèòàð ôÿàëèééÿòèíÿ áàøëàäû. Þòÿí 20 èë ÿðçèíäÿ îí
ìèíëÿðëÿ åùòèéàúû îëàí èíñàíà, õöñóñèëÿ ìÿúáóðè êþ÷êöíëÿðÿ âÿ Ãàðàáàüäà øÿùèä
îëàí øÿõñëÿðèí àèëÿëÿðèíÿ éàðäûìëàð åòäè”. Áó ñþçëÿðè Èðà-
íûí Àçÿðáàéúàíäàêû Ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè
Ìþùñöí Ïàêàéèí Èìäàä Êîìèòÿñèíèí
Àçÿðáàéúàíäà
ôÿàëèééÿòèíèí òàìàìèëÿ äàéàíäûðûëìàñû
èëÿ
áàüëû
“Òðåíä”èí ñóàëûíû úàâàáëàíäûðàðêÿí äåéèá. Ñÿôèð áèëäèðèá
êè, Èìäàä Êîìèòÿñè ùóìàíèòàð éàðäûìëàðëà éàíàøû, òÿùñèë, èøñèçëèéèí àðàäàí ãàëäûðûëìàñû, ýÿíúëÿðèí àèëÿ ùÿéàòû
ãóðìàñû, àçÿðáàéúàíëû áàúû
âÿ ãàðäàøëàðûí ìÿèøÿò àâàäàíëûãëàðû èëÿ òÿìèí åäèëìÿñè,
åëÿúÿ äÿ Èìàì ßëè (ÿ) Êëèíèêàñûíäà ïóëñóç òèááè õèäìÿòëÿð ýþñòÿðèëìÿñè öçðÿ ôÿàëèééÿò ýþñòÿðèðäè.
Äèïëîìàò ãåéä åäèá êè, àðòûã Àçÿðáàéúàíäà ìöñòÿãèëëèéèí èëê ýöíëÿðèíäÿ îëäóüó êèìè
àüûð âÿ ÷ÿòèí øÿðàèò ìþâúóä
äåéèë. Áóíà ýþðÿ äÿ Èìàì
Õîìåéíè àäûíà Èìäàä Êîìèòÿñè þç ôÿàëèééÿòèíè äàéàíäûðìàüà ãÿðàð âåðèá.
Ñÿôèð ùÿì÷èíèí, ÿìèíëèéèíè
áèëäèðèá êè, Èìäàä Êîìèòÿñèíèí
Àçÿðáàéúàíäà
ýþñòÿðäèéè
õèäìÿòëÿð áó õàëãûí õàòèðÿñèíäÿí ùå÷ âàõò ñèëèíìÿéÿúÿê.
ßëäÿ åäèëÿí ìÿëóìàòà
ýþðÿ, òÿøêèëàò 20 èëëèê ôÿàëèééÿòè äþâðöíäÿ Àçÿðáàéúàíäà
ùÿéàòà êå÷èðèëÿí ëàéèùÿëÿðÿ
òÿõìèíÿí 43 ìèëéîí ÀÁØ
äîëëàðû ùÿúìèíäÿ âÿñàèò ñÿðô
åäèá.
5
ÌÄÁ õÿáÿðëÿðè
Ýöðúöñòàíäà Èñëàì
âÿùäÿòè êîíôðàíñû
Ýöðúöñòàíûí ïàéòàõòû Òáèëèñèäÿ Èñëàì Ïåéüÿìáÿðè (ñ) âÿ Èìàì Ñàäèãèí
(ÿ) Ìþâëóäó ìöíàñèáÿòè èëÿ “Èñëàì âÿùäÿòè” àäëû êîíôðàíñ êå÷èðèëèá. Áó áàðÿäÿ
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñèíèí Ýöðúöñòàí íöìàéÿíäÿëèéèíäÿí ìÿëóìàò
âåðèëèá.
Áèëäèðèëèá êè, òÿäáèðäÿ Áàêûäàí ýÿëìèø
èëàùèééàò÷û àëèì Ñåééèä ßëè ßêáÿð Îúàã
Íåæàä òÿäáèð èøòèðàê÷ûëàðûíû ñàëàìëàéûá
âÿ ìöáàðÿê Ìþâëóä ìöíàñèáÿòè èëÿ îíëàðû òÿáðèê åäèá. Èëàùèééàò÷û àëèì “Âÿùäÿò
ùÿôòÿñè” èëÿ áàüëû êîíôðàíñ èøòèðàê÷ûëàðûíà ýåíèø ìÿëóìàò âåðèá. Ñîíðà ÃÌÈíèí Ýöðúöñòàí íöìàéÿíäÿëèéèíèí ðÿùáÿðè Ùàúû ßëè ßëèéåâ ÷ûõûø åäèá. Î, áåëÿ
òÿäáèðëÿðèí êå÷èðèëìÿñèíèí ÿùÿìèééÿòëè
îëäóüóíó áèëäèðèá.
Ìÿúëèñäÿ èøòèðàê åäÿí “ßùëè-Áåéò”
ìÿääàùëàðû Ïåéüÿìáÿð (ñ) âÿ ßùëèÁåéòÿ (ÿ) ìÿäùëÿð ñþéëÿéèáëÿð. Òÿäáèðäÿí ñîíðà úàìààò íàìàçû ãûëûíûá âÿ
ìÿðàñèì èøòèðàê÷ûëàðûíà åùñàí âåðèëèá.
Âÿçèééÿò
õåéëè éàõøûëàøûá
Ýöðúöñòàíûí Áàø íàçèðè Èðàêëè Ãàðèáàøâèëè þëêÿäÿ õðèñòèàí äèíèíèí ïðàâîñëàâ
ìÿíñÿáèíäÿí áàøãà, áöòöí äèíè ãóðóìëàðûí äþâëÿò áöäúÿñèíäÿí ìàëèééÿëÿøäèðèëÿúÿéèíè áèëäèðìèøäèð. Áàø íàçèð
ìÿñÿëÿíèí ùþêóìÿòèí èúëàñûíäà ìöçàêèðÿ îëóíäóüóíó ãåéä åòìèøäèð “ÀçÿðÒÀú” õÿáÿð âåðèð.
È. Ãàðèáàøâèëè äåìèøäèð: Ñîí âàõòëàð
ýóéà, þëêÿäÿ äèíè ÿäàâÿòèí ýöúëÿíäèéèíÿ äàèð ñþç-ñþùáÿòëÿð ýÿçèð. Áóíëàð ùÿãèãÿòÿ óéüóí äåéèëäèð. Áèçèì ùþêóìÿòèí
äþâðöíäÿ âÿçèééÿò íÿèíêè ïèñëÿøìèø,
ÿêñèíÿ õåéëè éàõøûëàøìûøäûð. Áöòöí äèíëÿðÿ áÿðàáÿð ùþðìÿò áÿñëÿíèëèð. Þëêÿìèçäÿ õðèñòèàí, ìöñÿëìàí âÿ éÿùóäèëÿðÿ ìÿõñóñ áöòöí äèíè ãóðóìëàðûí ùþêóìÿò òÿðÿôèíäÿí ìàëèééÿëÿøäèðèëÿúÿéè áóíóí ÿéàíè ñöáóòóäóð. Äþâëÿò áöäúÿñèíäÿí áóíóí ö÷öí âÿñàèò àéðûëàúàã âÿ
ìöâàôèã ãóðóìëàð àðàñûíäà áÿðàáÿð
áþëöøäöðöëÿúÿêäèð”.
Êîìèäÿ èëê ìÿñúèä
Éàõûí âàõòëàðäà Ãöòá äàèðÿñèíäÿ,
Ðóñèéàíûí Êîìè Ðåñïóáëèêàñûíûí ìÿðêÿçè îëàí Âîðêóòà øÿùÿðèíäÿ èëê ìÿñúèä
òèêèëÿúÿê - “ÊîìèÎíëàéí” õÿáÿð âåðèð.
Ìÿëóìàòäà äåéèëèð êè, ìöñÿëìàí
ìÿáÿäèíèí òÿìÿëè àðòûã ãîéóëóá âÿ ëàçûì îëàí òèêèíòè ìàòåðèàëëàðû ÿðàçèéÿ ýÿòèðèëèá.
Éåðëè Èñëàì äèíè òÿøêèëàòûíûí ñÿäðè
Ìàùìóäàïàíäè Ìàãîìåäîâóí ñþçëÿðèíÿ ÿñàñÿí, Âîðêóòàäà 15 ìèí ìöñÿëìàí éàøàéûð: “Áó, áèð ìèíàðÿëè êè÷èê áèð
ìÿñúèä îëàúàã. Áèç ìþìèíëÿðè ðàäèî èëÿ
èáàäÿòÿ ÷àüûðìàã ö÷öí áèíàäà äèíàìèêëÿð ãóðàøäûðìàéàúàüûã, ÿëàãÿ ö÷öí
äèýÿð âàñèòÿëÿð äÿ âàð. Èíñàíëàðû ìÿñúèäÿ ÑÌÑ âàñèòÿñèëÿ äÿ äÿâÿò åòìÿê
îëàð. Èñëàì ãàíóíëàðûíà ðèàéÿò åòìÿêëÿ
éàëíûç úöìÿ ýöíëÿðè ìþìèíëÿðè èáàäÿòÿ
ìèíàðÿäÿí ÷àüûðàúàüûã”.
6
ØßÐÈ ÌßÑßËßËßÐ
(ßââÿëè þòÿí ñàéëàðûìûçäà)
Èìàì Ðçàíûí (ÿ)
èòðÿòëÿ öììÿòèí
ôÿðãè áàðÿäÿ áÿùñè
(ßââÿëè þòÿí ñàéûìûçäà)
Áåøèíúè àéÿ: “Ãîùóì-ÿãðÿáàéà äà ... ùàããûíû âåð” (“ÿë-Èñðà”,
26). Áó, ßçèç âÿ Úàááàð îëàí Àëëàùûí
ßùëè-Áåéòÿ (ÿ) õàñ åòäèéè áèð õöñóñèééÿòäèð. Àëëàù-Òÿàëà îíëàðû áöòöí öììÿòäÿí öñòöí ñå÷ìèøäèð. Áó àéÿ
Ðÿñóëóëëàùà (ñ) íàçèë îëäóãäà Ôàòèìÿíè (ÿ) éàíûíà ÷àüûðäû. Ôàòèìÿ (ÿ)
ýÿëäèêäÿ Ðÿñóëóëëàù (ñ): “Éà Ôàòèìÿ!” - äåéÿ áóéóðäó. Ôàòèìÿ (ÿ):
“Áóéóðóí, åé Àëëàùûí åë÷èñè!” äåäè. Ðÿñóëóëëàù (ñ) áóéóðäó: “Áó
Ôÿäÿê áàüëàðû äþéöøñöç ÿëäÿ åäèëÿí ãÿíèìÿòëÿðäÿíäèð. Îíà ýþðÿ
(Àëëàùûí ùþêìöíÿ ÿñàñÿí), ìÿíÿ
àèääèð, áàøãàëàðûíûí îíäà ùàããû
éîõäóð. Èíäè Àëëàù-Òÿàëàíûí ÿìðèíÿ ÿñàñÿí îíó ñÿíÿ áàüûøëàäûì.
Åëÿ èñÿ îíó þçöí âÿ þâëàäëàðûí
ö÷öí ýþòöð”. Áó äà áåøèíúèñèäèð.
Àëòûíúû àéÿ: Àëëàù-Òÿàëàíûí áóéóðäóüó áó àéÿäèð: “Äå: “Ìÿí ñèçäÿí áóíóí (ðèñàëÿòè òÿáëèü åòìÿéèìèí) ìöãàáèëèíäÿ ãîùóìëàðà ìÿùÿááÿòäÿí (ßùëè-Áåéòÿ ñåâýèäÿí)
áàøãà áèð øåé èñòÿìèðÿì” (“ÿø-Øóðà”, 23). Áó, Ãèéàìÿò ýöíöíÿäÿê
Ïåéüÿìáÿðÿ (ñ) âÿ îíóí àèëÿñèíÿ
ìÿõñóñ îëàí áèð õöñóñèééÿòäèð. ×öíêè Àëëàù-Òÿàëà Ãóðàíäà Íóùóí (ÿ)
áåëÿ äåäèéèíè íÿãë åäèð: “Åé úàìààòûì! Ìÿí ïåéüÿìáÿðëèéè òÿáëèü åòìÿéÿ ýþðÿ ñèçäÿí áèð ìàë (ìöêàôàò) èñòÿìèðÿì. Ìÿíèì ìöêàôàòûì
àíúàã Àëëàùà àèääèð. Ìÿí èìàí
ýÿòèðÿíëÿðè ãîâàí äåéèëÿì. Îíëàð
(Ãèéàìÿò ýöíö) þç Ðÿááè èëÿ ãàðøûëàøàúàãëàð. Ëàêèí ìÿí ñèçè úàùèë
áèð òàéôà ýþðöðÿì!” (“Ùóä”, 29).
Àëëàù-Òÿàëà Ùóääàí äà áåëÿ íÿãë
åäèð: “Åé úàìààòûì! Ìÿí áóíà
(ïåéüÿìáÿðëèéè òÿáëèü åòìÿéÿ)
ýþðÿ ñèçäÿí ùå÷ áèð ìöêàôàò èñòÿìèðÿì. Ìÿíèì ìöêàôàòûì éàëíûç
ìÿíè éàðàäàíà àèääèð. Ìÿýÿð äÿðê
åòìèðñèíèç?” (“Ùóä”, àéÿ 51). Àììà Àëëàù-Òÿàëà Ìóùÿììÿä ïåéüÿìáÿðÿ (ñ) áåëÿ áóéóðóð: “Äå:
“Ìÿí ñèçäÿí áóíóí (ðèñàëÿòè òÿáëèü åòìÿéèìèí) ìöãàáèëèíäÿ ãîùóìëàðà ìÿùÿááÿòäÿí (ßùëèÁåéòÿ ñåâýèäÿí) áàøãà áèð øåé èñòÿìèðÿì” (“ÿø-Øóðà”, 23). ÀëëàùÒÿàëà îíëàðûí ÿñëà äèíäÿí äþíìÿéÿúÿêëÿðèíè âÿ ùå÷ áèð çàìàí àçüûíëûüà
äöøìÿéÿúÿêëÿðèíè áèëäèéèíÿ ýþðÿ îíëàðûí ñåâýèñèíè âÿ äîñòëóüóíó âàúèá
åòìèøäèð. Îíëàðû ñåâìÿéèí ôÿðç îëìàñûíûí äèýÿð äÿëèëè äÿ áóäóð: îëà áèëÿð
êè, èíñàí áèð êÿñè ñåâÿð, àììà àèëÿñèíäÿí áÿçèëÿðè îíóíëà äöøìÿí îëäóüó ö÷öí îíó òàì ãÿëáäÿí âÿ èõëàñëà
ñåâÿ áèëìÿç. Àëëàù-Òÿàëà äà Ðÿñóëóëëàùûí (ñ) öðÿéèíäÿ ìþìèíëÿðÿ ãàðøû ùå÷ áèð èíúèêëèéèí îëìàñûíû èñòÿìÿäèéè ö÷öí Ðÿñóëóëëàùûí (ñ) ãîùóìëàðûíûí ñåâýèñèíè ìþìèíëÿðÿ âàúèá åòäè.
Åëÿ èñÿ êèì áó âàúèáÿ ÿìÿë åäèá Ðÿñóëóëëàùû (ñ) âÿ îíóí ßùëè-Áåéòèíè
(ÿ) ñåâñÿ, Ðÿñóëóëëàù (ñ) àðòûã îíà
ãàðøû êèí ñàõëàìàç, êèì áó âÿçèôÿíè
òÿðê åäèá îíà ÿìÿë åòìÿñÿ âÿ Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) ßùëè-Áåéòèíÿ (ÿ) êèí
ñàõëàñà, Ðÿñóëóëëàùûí (ñ) äà îíà
ãàðøû êèí ñàõëàìàñû ëàáöä îëàð. ×öíêè áåëÿ áèð øÿõñ Àëëàùûí âàúèáëÿðèíäÿí
áèðèíè òÿðê åòìèøäèð. Èíäè áóíäàí äàùà
öñòöí âÿ éà áóíóí ìèñëèíäÿ áèð ôÿçèëÿò âÿ øÿðÿô âàðìû?...
(Àðäû âàð)
“Óéóíó-ÿõáàðèð-Ðçà (ÿ)”,
ÕÕÛÛÛ ôÿñèë.
Òÿðúöìÿ åäÿí: Ù. Àüàìîüëàíîâ
Ñó è÷ìÿéèí ìöñòÿùÿáá
ãàéäàëàðû
Ñó è÷ìÿéèí áèð íå÷ÿ ãàéäàñû âàðäûð:
1. Ñóéó ñîâóðóá è÷ìÿê.
2. Ýöíäöçëÿð àéàã öñòÿ ñó è÷ìÿê.
3. Ñóéó è÷ìÿìèøäÿí ãàáàã “Áèñìèëëàù”, ãóðòàðäûãäàí ñîíðà èñÿ “ßëùÿìäó
ëèëëàù” äåìÿê.
4. Ñóéó ö÷ äÿôÿéÿ è÷ìÿê.
5. Ñóéà ìåéëè îëàíäà è÷ìÿê.
6. Ñó è÷ÿíäÿí ñîíðà Èìàì Ùöñåéí
(ÿ) âÿ îíóí ßùëè-áåéòèíè éàä åòìÿê âÿ
îíóí ãàòèëëÿðèíÿ ëÿíÿò ýþíäÿðìÿê.
Ñó è÷ÿðêÿí
áÿéÿíèëìÿéÿí øåéëÿð
×îõ ñó è÷ìÿê, éàüëû õþðÿêäÿí ñîíðà
âÿ ýåúÿ àéàã öñòÿ ñó è÷ìÿê áÿéÿíèëìèð.
Ñóéó ñîë ÿëè èëÿ, ùÿì÷èíèí ãàáûí ñûíûã éåðèíäÿí âÿ îíóí äÿñòÿéè îëàí éåðèíäÿí è÷ìÿê áÿéÿíèëìèð.
Úöìÿ, 31 éàíâàð - 06 ôåâðàë 2014-úö èë
áó ãàäàüàñû ìåùðèáàíëûã, öðÿéèéàíàíëûã
öçöíäÿí îëñà âÿ þâëàäûí ìöõàëèôÿò åòìÿñè îíëàðûí ÿçàá-ÿçèééÿòÿ äöøìÿñèíÿ ñÿáÿá îëàúàãñà, íÿçèð áàòèë îëóð.
Èíñàí, àíúàã þçö ö÷öí ÿìÿë åòìÿñè
ìöìêöí îëàí áèð èøè íÿçèð åäÿ áèëÿð. Áóíà
ýþðÿ äÿ, ÿýÿð Êÿðáÿëàéà ïèéàäà ýåäÿ áèëìÿéÿí øÿõñ, Êÿðáÿëàéà ïèéàäà ýåòìÿéè
íÿçèð åäÿðñÿ, îíóí íÿçèðè ñÿùèù äåéèëäèð.
ßýÿð íÿçèð åòäèéè âàõò ãàäèð îëñà, àììà
ÿýÿð ñîíðàäàí àúèç îëñà, îíóí íÿçèðè áàòèë îëóð, îíóí öçÿðèíÿ ùå÷ áèð øåé âàúèá îëìàç. Àììà íÿçèð åòäèéè øåé îðóú òóòìàã
îëàðñà âÿ îíó òóòìàüà ãàäèð îëìàñà âàúèá åùòèéàò îäóð êè, éà áèð ôÿãèðÿ 750 ãðàì
éåìÿê ñÿäÿãÿ âåðñèí, éà äà áàøãà áèð
Íÿçèð âÿ ÿùäèí ùþêìëÿðè
Íÿçèð âÿ ÿùäèí ùþêìëÿðè
Íÿçèð, èíñàíûí Àëëàù ö÷öí, õåéèð áèð èø
åòìÿéè, éà äà åäèëìÿìÿñè äàùà éàõøû
îëàí áèð èøè òÿðê åòìÿéè þçöíÿ âàúèá åòìÿñèíÿ äåéèëèð.
Íÿçèð èêè ãèñèìäèð.
1- Øÿðò åäèëìÿêëÿ îëóíàí íÿçèð. Ìÿñÿëÿí: Áèð øÿõñ “õÿñòÿëèéèì ñàüàëñà” Àëëàù
ðèçàñû ö÷öí áèð ôÿãèðÿ 10 ìàíàò ïóë âåðÿúÿéÿì” - äåéÿðñÿ, íÿçèðè ñÿùèùäèð. Áó úöð
íÿçèðÿ “øöêöð íÿçèðè” äåéèëèð. Éàõóä “ÿýÿð
ôèëàí ÷èðêèí èøè ýþðñÿì, ôèëàí õåéèð èøè Àëëàù
ö÷öí éåðèíÿ éåòèðÿúÿéÿì” äåñÿ, áó úöð
íÿçèðÿ “çÿúð íÿçèðè” äåéèëèð.
2- Ìöòëÿã íÿçèð. Áó ãåéäñèç-øÿðòñèç
äåéèëÿí íÿçèðäèð. Ìÿñÿëÿí, “ìÿí Àëëàùà
íÿçèð åäèðÿì êè, ýåúÿ íàìàçû ãûëàì” äåñèí. Áöòöí áó íÿçèðëÿð ñÿùèùäèð.
Íÿçèðäÿ ÿãä (ñèüÿ) îõóíìàëûäûð. Àììà îíóí ÿðÿá äèëèíäÿ îõóíìàñû ëàçûì
äåéèëäèð. Äåìÿëè “ÿýÿð õÿñòÿëèéèì ñàüàëñà,
Àëëàù ö÷öí 10 ìàíàò ôÿãèðÿ âåðìÿê ìÿíèì áîéíóìäàäûð” äåñÿ, ñÿùèùäèð. “Àëëàù
ö÷öí” êÿëìÿñè äèëäÿ äåéèëìÿëèäèð, ãÿëáäÿ
ãÿñä îëóíìàñû êèôàéÿò äåéèë.
Íÿçèð åäÿí øÿõñ ùÿääè-áóëóüà ÷àòìûø, àüûëëû îëìàëû þç èõòèéàðû âÿ ãÿñäè èëÿ
íÿçèð åòìÿëèäèð. Áóíà ýþðÿ äÿ, èúáàðè âÿ
éà ÿñÿáèëèê âàñèòÿñèëÿ, ãåéðè-èõòèéàðè âÿ
ãÿñäñèç íÿçèð åäÿðñÿ, ñÿùèù äåéèëäèð.
Ìàëûíû áîø éåðÿ õÿðúëÿéÿí ñÿôåù áèð
øÿõñ, ÿýÿð ôÿãèðÿ áèð øåé âåðìÿéè íÿçèð
åäÿðñÿ, ñÿùèù äåéèëäèð. Ùÿì÷èíèí ìöôëèñ
îëìóø áèð øÿõñ, ìÿñÿëÿí, èñòèôàäÿ åäèëìÿñè ãàäàüàí îëóíäóüó ìàëëàðûíäàí áèð øåéè ôÿãèðÿ âåðìÿéè íÿçèð åäÿðñÿ, ñÿùèù äåéèëäèð.
ßðèíèí ÿââÿëäÿí èúàçÿ âåðìÿäèéè, éàõóä ñîíðàäàí èúàçÿñè îëìàäàí, ãàäûíûí
ÿðèíèí îíäàí ëÿççÿò àëìà ùàããûíà çèää
îëàí ùàëëàðäà, íÿçèð åòìÿñè ñÿùèù äåéèëäèð.
Ùÿòòà ÿýÿð èçäèâàúäàí ÿââÿë íÿçèð åòìèø
îëñà, ùþêì åéíèäèð. Ãàäûíûí þçöíÿ ìÿõñóñ îëäóüó ìàëûíäàí íÿçèð åòìÿñè, ÿðèíäÿí èúàçÿñè îëìàäàí èøêàëëûäûð. Áó ìÿñÿëÿäÿ åùòèéàòà ðèàéÿò îëóíìàëûäûð. Àììà
ùÿúú, çÿêàò, ñÿäÿãÿ, àòà-àíàéà åùñàí
åòìÿê âÿ ñèëåéè-ÿðùàì (ãîùóìëàð àõòàðìàã) èñòèñíàäûð.
ßýÿð ãàäûí ÿðèíèí èúàçÿñèëÿ íÿçèð
åäèáñÿ, åùòèéàò-âàúèáÿ ýþðÿ ÿðè îíóí íÿçèðèíè ïîçà áèëìÿç âÿ íÿçèðèíèí éåðèíÿ éåòèðèëìÿñèíèí ãàðøûñûíû àëà áèëìÿç.
Þâëàäûí íÿçèðèíäÿ àòàñûíûí èúàçÿñè
øÿðò äåéèë. Àììà ÿýÿð, àòà éà àíàñû îíó
íÿçèð åòäèéè ÿìÿëäÿí ÷ÿêèíäèðñÿ, îíëàðûí
áóíëàðû î ýöíäÿí áèð ýöí ÿââÿë âÿ éà
ñîíðà åäÿðñÿ, êèôàéÿò äåéèëäèð. Ùÿì÷èíèí
“õÿñòÿì ñàüàëàðñà, ñÿäÿãÿ âåðÿúÿéÿì”
- äåéÿ íÿçèð åòñÿ, õÿñòÿñè ñàüàëìàçäàí
ÿââÿë ñÿäÿãÿíè âåðÿðñÿ, êèôàéÿò äåéèë.
Îðóú òóòìàüû íÿçèð åòñÿ, àììà âàõòûíû âÿ ìèãäàðûíû ìöÿééÿí åòìÿñÿ, áèð ýöí
îðóú òóòñà êèôàéÿòäèð. ßýÿð íàìàç ãûëìàüû íÿçèð åòñÿ, ëàêèí ìèãäàðè âÿ õöñóñèééÿòëÿðèíè ìöÿééÿí åòìÿñÿ, èêè ðöêÿò íàìàç, éà âèòð íàìàçûíû ãûëñà, êèôàéÿòäèð.
ßýÿð ñÿäÿãÿ âåðìÿéè íÿçèð åòñÿ, àììà
îíóí úèíñ âÿ ìèãäàðûíû ìöÿééÿí åòìÿñÿ, “ñÿäÿãÿ âåðäè” - äåéèëÿúÿê ìèãäàðäà
áèð øåé âåðÿðñÿ, íÿçèðèíÿ ÿìÿë åòìèø îëàð.
ßýÿð Àëëàù ö÷öí ùÿð ùàíñû áèð èøè éåðèíÿ
êÿñÿ 1,5 êã éåìÿê âåðñèí êè, îíóí ÿâÿçèíÿ îðóú òóòñóí.
ßýÿð ùàðàì âÿ éà ìÿêðóù îëàí áèð èøè
éåðèíÿ éåòèðìÿéè, éàõóä äà âàúèá âÿ éà
ìöñòÿùÿáá áèð èøè òÿðê åòìÿéè íÿçèð åäÿðñÿ, îíóí íÿçèðè ñÿùèù äåéèëäèð.
ßýÿð ìöáàù áèð èøè åòìÿéè âÿ éà òÿðê
åòìÿéè íÿçèð åäÿðñÿ, ÿýÿð î èøè åòìÿê âÿ
åòìÿìÿê øÿðÿí ùÿð úÿùÿòäÿí áÿðàáÿð îëñà, îíóí íÿçèðè ñÿùèù äåéèëäèð. Àììà
ÿýÿð îíó åòìÿê áèð úÿùÿòäÿí øÿðÿí äàùà
éàõøû îëñà âÿ èíñàí äà ùÿìèí úÿùÿòäÿí
íÿçèð åäÿðñÿ, ìÿñÿëÿí, èáàäÿòäÿ äàùà
ýöúëö îëìàã ö÷öí áèð éåìÿê éåìÿéè íÿçèð åäÿðñÿ, íÿçèðè ñÿùèùäèð. Ùÿì÷èíèí îíó
òÿðê åòìÿê áèð úÿùÿòäÿí øÿðÿí äàùà éàõøû îëàðñà, èíñàí äà ùÿìèí úÿùÿòäÿí îíó
òÿðê åòìÿéè íÿçèð åäÿðñÿ, ìÿñÿëÿí, ñèãàðåò òöñòöñöíöí çÿðÿðëè îëäóüó âÿ øÿðè âÿçèôÿñèíè ÿí ýþçÿë øÿêèëäÿ éåðèíÿ éåòèðìÿéÿ
ìàíå îëäóüó ö÷öí ñèãàðåò ÷ÿêìÿìÿéè
íÿçèð åäÿðñÿ, íÿçèðè ñÿùèùäèð. Àììà ÿýÿð
ñîíðàäàí ñèãàðåòè òÿðê åòìÿéè îíà çÿðÿðëè
îëàðñà, íÿçèð áàòèë îëóð.
Þç âàúèáè íàìàçûíû, íàìàçûí ñàâàáûíû þç-þçëöéöíäÿ àðòûðìàéàí áèð éåðäÿ,
ìÿñÿëÿí, áèð îòàãäà ãûëìàüû íÿçèð åäÿðñÿ, ÿýÿð îðàäà íàìàç ãûëìàã áèð úÿùÿòäÿí - øÿðÿí äàùà éàõøûäûðñà, ìÿñÿëÿí,
òÿíùà îëìàã âàñèòÿñèëÿ èíñàí ùöçóðè-ãÿëá
òàïàðñà, î äà áó úÿùÿòäÿí íÿçèð åäèáñÿ,
íÿçèð ñÿùèùäèð.
ßýÿð áèð èøè ýþðìÿéè íÿçèð åäÿðñÿ, îíó
íÿçèð åòäèéè øÿêèëäÿ éåðèíÿ éåòèðñèí. Áóíà
ýþðÿ äÿ ÿýÿð àéûí áèðèíúè ýöíö ñÿäÿãÿ
âåðìÿéè âÿ éà îðóú òóòìàüû, éà äà àéûí
ÿââÿëèíèí íàìàçûíû ãûëìàüû íÿçèð åäÿðñÿ,
éåòèðìÿéè íÿçèð åäÿðñÿ, áèð
íàìàç ãûëûá âÿ éà áèð îðóú òóòóá, éà äà áèð ñÿäÿãÿ âåðÿðñÿ, íÿçèðèíè éåðèíÿ éåòèðìèø
îëàð.
Ìöÿééÿí áèð ýöíäÿ îðóú
òóòìàüû íÿçèð åòñÿ, î ýöíö
îðóú òóòìàëûäûð. Öçðëö ñÿáÿá
îëìàäàí î ýöíö îðóú òóòìàñà, îíóí ãÿçàñûíû òóòìàãäàí
ÿëàâÿ, êÿôôàðÿñèíè äÿ âåðìÿëèäèð. Àììà î ýöíö èõòèéàðëû
ùàëäà ñÿôÿðÿ ÷ûõà áèëÿð âÿ
îðóú òóòìàéà áèëÿð. Ñÿôÿðäÿ
îëñà, èãàìÿò ãÿñäè åäèá, îðóú
òóòìàñû ëàçûì äåéèëäèð. ßýÿð
ñÿôÿðÿ ÷ûõìàüà ìÿúáóð îëñà,
éà õÿñòÿëèê âÿ éà ùåéç êèìè
äèýÿð öçð ñÿáÿáèíäÿí î ýöíö
îðóú òóòìàñà, éàëíûç î ýöíöíöí ãÿçàñûíû òóòìàëûäûð, êÿôôàðÿñè éîõäóð.
ßýÿð èíñàí èõòèéàðëû ùàëäà íÿçèðèíÿ
ÿìÿë åòìÿñÿ, êÿôôàðÿ âåðìÿëèäèð.
Éÿíè, éà áèð ãóë àçàä åòìÿëè, éà 60 ôÿãèðÿ òÿàì âåðìÿëè, éà äà èêè àé îðóú òóòìàëûäûð.
Ìöÿééÿí áèð âàõòà ãÿäÿð áèð èøè òÿðê
åòìÿéè íÿçèð åäÿðñÿ, âàõò êå÷äèêäÿí ñîíðà î èøè åäÿ áèëÿð. ßýÿð âàõòû êå÷ìÿçäÿí
ãàáàã óíóòãàíëûã âÿ éà ÷àðÿñèçëèê öçöíäÿí î èøè åäÿðñÿ, îíà áèð øåé âàúèá îëìàç. Àììà éåíÿ äÿ, î âàõòà ãÿäÿð î èøÿ
ÿìÿë åòìÿñèí. ßýÿð ùÿìèí âàõò ãóðòàðìàìûøäàí ãàáàã öçðñöç îëàðàã éåíèäÿí
î èøè ýþðÿðñÿ, éóõàðûäà ãåéä åòäèéèìèç
ìÿñÿëÿäÿêè êèìè êÿôôàðÿ âåðìÿëèäèð.
Áèð øÿõñ, áèð ÿìÿëè òÿðê åòìÿéè íÿçèð
åòñÿ âÿ îíóí ö÷öí ìöÿééÿí áèð âàõò òÿéèí åòìÿñÿ, ÿýÿð óíóòãàíëûã, ÷àðÿñèçëèê
âÿ éà áèëìÿìÿçëèê âÿ ãÿôëÿò öçöíäÿí î
ÿìÿëè åäèáñÿ, éà áèð êÿñ îíó ìÿúáóð åòñÿ, éà ãàñèð (þéðÿíìÿéÿ èìêàíû îëäóüó
ùàëäà þéðÿíìÿéÿí) úàùèë îëñà, êÿôôàðÿ
îíà âàúèá îëìàç. Àììà íÿçèð þç éåðèíäÿ
ãàëûð. Áåëÿ êè, ÿýÿð ñîíðàäàí îíó þç èõòèéàðû èëÿ åäÿðñÿ, êÿôôàðÿ âåðìÿëèäèð. ßýÿð
îíóí íÿçèðèíèí ùÿð äÿôÿñè íÿçèðÿ àèä îëóðñà, ùÿð äÿôÿ î èøè éåðèíÿ éåòèðäèéè ö÷öí
êÿôôàðÿ âåðìÿëèäèð. Éîõ ÿýÿð áåëÿ ìÿãñÿäè îëìàñà, éàõóä ìÿãñÿäèíèí íåúÿ îëìàñûíäà øÿêê åòñÿ áèð äÿôÿäÿí àðòûã êÿôôàðÿ âàúèá äåéèë.
(Àðäû âàð)
Ùàçûðëàäû: ÃÌÈ-íèí Ôÿòâà
øþáÿñèíèí ìöäèðè, Ãàçû,
Ùàúû Ìèðÿçèç Ñåéèäçàäÿ
Áó ùÿôòÿ áàø âåðìèø ÿëàìÿòäàð ùàäèñÿëÿð
1 Ðÿáèöë-àõûð - Ùèúðÿòèí
65-úè èëèíäÿ ßëè èáí ßáó Òàëèáèí (ÿ) øèÿëÿðèíäÿí áèðè âÿ áöòöí ìöùàðèáÿëÿðäÿ î Ùÿçðÿòèí
(ÿ) êþìÿê÷èñè îëàí Ñöëåéìàí
èáí Ñÿðä Õÿçàèíèí ðÿùáÿðëèéè
èëÿ 16 ìèí íÿôÿðäÿí èáàðÿò øèÿ
ãîøóíó Èìàì Ùöñåéíèí (ÿ)
èíòèãàìûíû àëìàã ö÷öí Òÿââàáèí ãèéàìûíà áàøëàäû. Èáí
Çèéàäûí (ë) ãîøóíó Áàüäàäûí
øèìàëûíäà éåðëÿøÿí “Åéíóëâèðä” àäëû ìÿíòÿãÿ îíëàðëà äþéöøÿ áàøëàäû. Øàì îðäóñóíóí éàðäûìà ýÿëìÿñèëÿ òÿââàáèíëÿð ìÿüëóá îëäó, ñàü ãàëàí
27 íÿôÿð éàðàëû âÿ éîðüóíäàí
áàøãà áöòöí ÿñýÿðëÿð âÿ Ñöëåéìàí èáí Ñÿðä øÿùàäÿòÿ
éåòèøäè.
6 Ðÿáèóë-àõèð - Çàëûì
ßìÿâè õÿëèôÿëÿðèíäÿí îëàí Ùèøàì èáí ßáäöë-Ìÿëèê Ùèúðÿòèí
125-úè èëèíäÿ þëäö. Î, Çåéä
èáí ßëè èáí Ùöñåéíèí ãàòèëè,
Èìàì Áàãèðëÿ (ÿ) îüëó Èìàì
Ñàäèãè (ÿ) Ìÿäèíÿäÿí Øàìà
ýÿòèðÿí âÿ îíëàðû äàèì íàðàùàòëûãäà ñàõëàéàí, Èìàì Áàãèðè (ÿ) çÿùÿðëÿéÿðÿê øÿùèä
åäÿí õÿëèôÿ êèìè òàðèõèí éàääàøûíäà ãàëìûøäûð.
Úöìÿ, 31 éàíâàð - 06 ôåâðàë 2014-úö èë
(ßââÿëè þòÿí ñàéûìûçäà)
Èìàìÿò âÿ
îí èêè Èìàìûí (ÿ)
èìàìëûüû
Ùÿñÿí áèí ßëè (ÿ)
Èêèíúè Èìàìûí (ÿ) äöíéàéà
ýÿëìÿñè òÿãâèìëÿðäÿ Ùèúðÿòèí
ö÷öíúö èëèíäÿ, Ðàìàçàí àéûíûí
15-äÿ, ÷ÿðøÿíáÿ àõøàìû ýöíö
Íóð øÿùÿðè Ìÿäèíÿäÿ ýþñòÿðèëèð.
Ùÿçðÿò Ôàòèìÿ (ÿ) åâèíäÿ îòóðóá Ðÿááèíÿ äóà åäèðäè. Àëëàù
Ðÿñóëó (ñ) Öììö Ñÿëÿìÿ âÿ
Çåéíÿá áèíòè Úÿùøàéà áóéóðäó:
“Ãûçûì Ôàòèìÿíèí äîüóìóíó
ðàùàò åòìÿñè ö÷öí éàíûíäà
“Àéÿòÿë-êöðñè”, “Ìóàââèçÿòåéí” (“Ôÿëÿã” âÿ “Íàñ” ñóðÿëÿðèíèí èêèñèíÿ âåðèëÿí àä) âÿ
“ßðàô” ñóðÿñèíèí 54-úö àéÿ-
ßáó Ìóùÿììÿä, ëÿãÿáè Òÿãè,
Ñåééèä âÿ Âàðèñäèð. Óøàãëàðû
Ùÿñÿí, Çåéä, Òÿëùà, Ãàñûì,
ßáó Áÿêð âÿ Àáäóëëàù ÿìèëÿðè
Ùöñåéíëÿ (ÿ) áèðëèêäÿ Êÿðáÿëà
÷þëöíäÿ øÿùèä îëäóëàð. Èìàìûí
(ÿ) Àìð, ßáäöððÿùìàí, Ùöñåéí, Ìÿùÿììÿä, Éàãóá âÿ
Èñìàéûë àäëû äèýÿð îüëàíëàðû äà
îëóá.
Ïåéüÿìáÿðÿ (ñ) Ùÿñÿí (ÿ)
ãÿäÿð ÷îõ áÿíçÿéÿí îëìàéûá,
àíàñû äåéÿðäè: “Ïåéüÿìáÿðÿ
áÿíçÿéèá, ßëèéÿ áÿíçÿìÿéÿí
îüëóì!”
Ùÿñÿí (ÿ) òÿõìèíÿí ñÿêêèç
éàøûíäà èêÿí áàáàñû Ìóùÿììÿä Ìóñòàôà (ñ) âÿôàò åòäè. Ðÿñóëóëëàù (ñ) ùÿéàòäà èêÿí îíó
÷îõ ñåâÿð, ÷èéíèíäÿ ýÿçäèðÿð,
çàðàôàòëàøàð, îíà äóà åäÿð âÿ
òÿðáèéÿ âåðÿðäè. Áóíà ýþðÿ äÿ
Ùÿñÿí (ÿ) áó èòêèäÿí ÷îõ òÿñèðëÿíìèøäè. Èìàì (ÿ) áó àúû òÿñèð-
ÈÑËÀÌ
ëàìàüà ìÿúáóð îëäó âÿ ìöÿééÿí øÿðòëÿðëÿ Ùèúðÿòèí 40-úû èëèíäÿ, Ðÿáèóë-ÿââÿë àéûíûí 25-úè
ýöíöíäÿ õÿëèôÿëèéè Ìöàâèéÿéÿ
òÿñëèì åòäè. Øÿðòëÿðäÿí áèðè äÿ áó
èäè êè, Ìöàâèéÿíèí âÿôàòûíäàí
ñîíðà õÿëèôÿëèê éåíèäÿí Ùÿñÿíÿ
(ÿ) ãàéûòìàëû, àèëÿñèíèí âÿ òÿðÿôäàðëàðûíûí òîõóíóëìàçëûüû ùÿð
áèð úÿùÿòäÿí òÿìèí îëóíìàëû èäè.
Ëàêèí Ìöàâèéÿ þç âÿäëÿðèíÿ
ÿìÿë åòìÿäè âÿ ìöãàâèëÿíèí
øÿðòëÿðèíè ïîçäó. Áóíäàí ñîíðà
Ùÿñÿí (ÿ) þç äàõèëè àëÿìèíÿ ÷ÿêèëäè (Òÿáàòÿáàè, “Èñëàìäà øèÿëèê”, ñ. 248).
Èìàìûí (ÿ) âÿôàòû áàðÿñèíäÿ
ìöõòÿëèô ôèêèðëÿð âàðäûð. ßí ìÿøùóð îëàí èñÿ ùÿéàò éîëäàøû òÿðÿôèíäÿí çÿùÿðëÿíÿðÿê Ùèúðè 49-úó
èëäÿ âÿôàò åòìÿñèäèð. 50-úè âÿ
áàøãà òàðèõëÿðäÿ âÿôàò åòäèéèíè
ñþéëÿéÿíëÿð äÿ âàðäûð. Áÿãè ãÿáèðèñòàíëûüûíäà äÿôí åäèëìèøäèð
Àçÿðáàéúàíäà Èñëàì âÿ
îíóí åòèãàä ÿñàñëàðû
ñèíè îõóéóí”. Áåëÿëèêëÿ, Ïåéüÿìáÿð (ñ) ÷è÷ÿêëÿðèíäÿí áèðè
îëàí Ùÿñÿí äöíéàéà ýÿëäè
(Áóðñàëû, “Ùç. Ùÿñÿí (ÿ) âÿ Ùç.
Ùöñåéí (ÿ)”, ñ. 13).
Äîüóìóíóí éåääèíúè ýöíö
Ðÿñóëóëëàù (ñ) Èìàì ßëèíèí (ÿ)
åâèíÿ ýåòäè âÿ “Óøàüà íÿ àä
âåðäèí?” - äåéÿ ñîðóøäó. ßëè
(ÿ) áóéóðäó: “Ùÿðá âÿ Úÿôÿð
àäëàðûíäàí áèðèíè äöøöíöðÿì”.
Àëëàù Ðÿñóëó (ñ) áóéóðäó:
“Îíóí àäû Ùÿñÿí îëñóí”. ßëè
(ÿ) úàâàá âåðäè: “Àëëàù Ðÿñóëó
áèëÿí ìÿñëÿùÿòäèð”.
Áèð ðÿâàéÿòÿ ýþðÿ èñÿ ßëè (ÿ)
Ïåéüÿìáÿðèìèçèí (ñ) éàíûíà
ýÿëÿðÿê áó àäëàðäàí áèðèíè îüëóíà ãîéìàã èñòÿäèéèíè ñþéëÿéÿðêÿí Ùÿçðÿò Úÿáðàèë (ÿ) íàçèë îëäó âÿ Ïåéüÿìáÿðÿ (ñ) áåëÿ áóéóðäó: “Åé Àëëàùûí Ðÿñóëó!
ßëè ñÿíèí ö÷öí Ùàðóíóí Ìóñàéà íèñáÿòè êèìèäèð. Ñÿí äÿ
îíóí îüëóíà Ùàðóíóí îüëóíà ãîéäóüó àäû âåð”. Áóíäàí
ñîíðà Ïåéüÿìáÿð (ñ) Ùàðóíóí
îüëóíà àèä îëàí àäûí ÿðÿáúÿ
ãàðøûëûüû îëàí “ÿë-Ùÿñÿí” àäûíû
íÿâÿñèíÿ ãîéäó.
Ùÿñÿíèí (ÿ) áàáàñû àëÿìëÿð
ñóëòàíû Ìóùÿììÿä (ñ), àòàñû
Àëëàùûí àñëàíû ßëè (ÿ), àíàñû
ìöñÿëìàíëàðûí àíàñû îëàí Ôàòèìÿäèð (ÿ). Êè÷èê Ùÿñÿíÿ (ÿ) áèð
ìöääÿò Ïåéüÿìáÿðèìèçèí (ñ)
ÿìèñè Àááàñûí õàíûìû Öììöë
Ôÿçë ñöä àíàëûüû åòäè. Êöíéÿñè
äÿí ÷ûõìàìûø, àëòû àéäàí ñîíðà ñåâýèëè àíàñûíû äà èòèðÿðÿê
èêèíúè áèð öçöíòöéÿ ãÿðã îëäó.
Ëàêèí ñàêèò, àüûëëû, úîìÿðä, õåéèðëè, èòàÿòêàð, òÿãâà ñàùèáè âÿ èøèíÿ äèããÿò åäÿí áèð ýÿíú îëäóüó
ö÷öí þçöíö èòèðìÿäè. Áó ñèôÿòëÿð
îíó ëèäåðëèéÿ ùàçûðëàéûðäû (Êóòóá, “Èñëàì ãÿùðÿìàíëàðû”, ú. 5,
ñ. 5-11).
Õÿëèôÿ ßëè (ÿ) øÿùèä åäèëäèéè
âàõò Ùÿñÿíÿ (ÿ) 40 ìèí àäàì
áåéÿò åòìèøäè. Îíà èëê áåéÿò
åäÿí Ãåéñ èáí Ñàä ÿë-ßíñàðè
èäè. Ùèúðÿòèí 40-úû èëè, Ðàìàçàí
àéûíûí 9-äà Èìàì (ÿ) õÿëèôÿ ñå÷èëäè âÿ õÿëèôÿëèéè 6 àé-6 ýöí äàâàì åòäè.
Ùÿëÿ Àëëàù Ðÿñóëó (ñ) ñàü
èêÿí Ùÿñÿí (ÿ) ùàããûíäà áåëÿ
äåìèøäè: “Áó ìÿíèì îüëóìäóð âÿ Ñåééèääèð. Éàõûí çàìàíëàðäà Àëëàù-Òÿàëà áóíóí
âàñèòÿñè èëÿ èêè ìöñÿëìàí úàìààòûí àðàñûíû äöçÿëäÿúÿê”.
Ùÿìèøÿ îëäóüó êèìè, áó äÿôÿ
äÿ Ïåéüÿìáÿðèìèçèí (ñ) êÿëàìû
ýåð÷ÿêëÿøäè (Áóðñàëû, “Ùç. Ùÿñÿí (ÿ) âÿ Ùç. Ùöñåéí (ÿ)”, ñ.
115).
Ùÿñÿí (ÿ) âÿ Ìöàâèéÿ àðàñûíäà ìöùàðèáÿ áàøëàäû. Ìöàâèéÿ õèëàôÿò ìÿðêÿçè îëàí Èðàãà
ãîøóí éåðèòäè, Ùÿñÿíèí (ÿ) îðäó
áàø÷ûëàðû Ìöàâèéÿ òÿðÿôèíäÿí
éöêñÿê ìÿáëÿüäÿ ïóëëà ñàòûí
àëûíäû âÿ îðäó äàõèëèíÿ òÿôðèãÿ,
ïàð÷àëàíìà äöøäö. Íÿùàéÿò,
Ùÿñÿí (ÿ) ñöëù ìöãàâèëÿñè áàü-
(Òÿáàòÿáàè , à.ê.ÿ., ñ. 250; Êóòóá, “Èñëàì ãÿùðÿìàíëàðû”, ú 5,
ñ 20; Ñöáùàíè, “Èìàìèééÿ øèÿëÿðèíèí ÿãèäÿëÿðè”, ñ. 168).
Ïåéüÿìáÿðèí (ñ)
ùÿäèñëÿðèíäÿ
Èìàì Ùÿñÿí (ÿ)
Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) âÿôàòû çàìàíû Ùÿñÿíèí (ÿ) ñÿêêèç, Ùöñåéíèí (ÿ) èñÿ éåääè éàøû âàðäû.
Î äþâðëÿ áàüëû íÿãë åäèëÿí ðÿâàéÿòëÿðèí äåìÿê îëàð êè, ùàìûñû
Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) îíëàðà îëàí
ñåâýèñèíè ýþñòÿðìÿêäÿäèð. Áóíà
ýþðÿ äÿ ùÿìèí ðÿâàéÿòëÿðëÿ éàíàøû, ñîíðàêû äþâðëÿðäÿ úÿðÿéàí åäÿí ùàäèñÿëÿðäÿ Ùÿñÿí
(ÿ) âÿ Ùöñåéíèí (ÿ) ðîëóíäàí
õÿáÿð âåðÿí ðÿâàéÿòëÿðÿ äÿ éåð
âåðÿúÿéèê. ßáó Áÿêðÿ (ð) èñòèíàä åäèëÿí ìÿøùóð áèð ðÿâàéÿòÿ
ýþðÿ, Ïåéüÿìáÿð (ñ) Ùÿñÿí (ÿ)
ùàããûíäà áåëÿ áóéóðìóøäóð:
“Áó ìÿíèì îüëóì Ñåéèääèð.
Öìèäâàðàì êè, Àëëàù îíóíëà
èêè ìþìèí òîïëóëóüó áàðûøäûðàúàãäûð” (Áóõàðè, “Ôÿçàèëó ÿñùàáèí-íÿáè”, 3746; Òèðìèçè,
“Ìÿíàãèá”, 46). Ïåéüÿìáÿðäÿí (ñ) íÿãë åäèëÿí áó ùÿäèñ èëÿ
ñîíðàêû ùàäèñÿëÿð íÿçÿðÿ àëûíàðñà, îðòàäà à÷ûã áèð ìþúöçÿ
îëäóüóíó ýþðìÿê ìöìêöíäöð
(ßëèéÿ (ÿ) øÿùèä îëìàäàí ãàáàã “Ùÿñÿíè õÿëèôÿ ñå÷ñÿëÿð áóíà íåúÿ ìöíàñèáÿò áèëäèðÿúÿéè”
ùàããûíäà ñîðóøóëäó. Ùÿçðÿò ßëè
(ÿ) úàâàá âåðäè: “Ðÿñóëóëëàùûí
ñèçè õÿëèôÿñèç áóðàõäûüû êèìè,
ìÿí äÿ ñèçè õÿëèôÿñèç áóðàõàúàüàì. ßýÿð Àëëàù ñèçèí
ö÷öí õåéèð äèëÿéÿðñÿ, Ðÿñóëóëëàùäàí ñîíðà èíñàíëàðûí ÿí
õåéèðëèëÿðè ÿòðàôûíäà òîïëàäûüû
êèìè, ñèçè äÿ ÿí õåéèðëèíèçèí
ÿòðàôûíäà òîïëàéàð” (Èáí Êÿñèð,
“ÿë-Áèäàéÿ”, ÂÛÛÛ, 29.)
Ùÿçðÿò ßëè (ÿ) ùÿìèí ñþçëÿðè
èëÿ ìþìèíëÿðè õÿëèôÿ ñå÷èìèíäÿ
ñÿðáÿñò áóðàõäû âÿ áóíäàí
ñîíðà èíñàíëàð Ùÿñÿíè (ÿ) õÿëèôÿ
ñå÷äèëÿð. ßëèíèí (ÿ) äþâðöíäÿí
åòèáàðÿí Ñóðèéà âàëèñè Ìöàâèéÿ
èëÿ ïðîáëåìëÿð ÷ûõäû âÿ Ùÿñÿíèí
(ÿ) õÿëèôÿëèéè äþâðöíäÿ äÿ äàâàì åòäè. Áÿçè ùàäèñÿëÿðäÿí
ñîíðà îíñóç äà ãàí òþêìÿêäÿí ÷ÿêèíÿí âÿ þçö ö÷öí ùå÷
êÿñèí çèéàí ýþðìÿñèíè èñòÿìÿéÿí Ùÿñÿí (ÿ) Ìöàâèéÿéÿ
ìÿêòóá éàçàðàã áÿçè øÿðòëÿðëÿ
õèëàôÿòäÿí ÷ÿêèëÿúÿéèíè áèëäèðäè.
Ùèúðè 661-úè èëäÿ áàüëàíàí ìöãàâèëÿäÿí ñîíðà Èìàì (ÿ) õèëàôÿòäÿí ÷ÿêèëäè. Ùöñåéí (ÿ) âÿ
ÿìèñè îüëó Àáäóëëàù á. Úÿôÿðèí
åòèðàçëàðûíà áàõìàéàðàã î, éåíÿ äÿ áó ãÿðàðûíäàí äþíìÿäè.
Áåëÿëèêëÿ, éóõàðûäà ãåéä åòäèéèìèç ùÿäèñ ùÿéàòà êå÷äè (Àááàñ
Ãóðáàíîâ, “Èñëàì òàðèõè”, “Èïÿê
éîëó íÿøðèééàòû”, Áàêû 2009, ÛÛ,
105-106).
Áÿðà èáí Àçèá áèð ýöí Ùÿñÿíè (ÿ) Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) ÷èéèíèíäÿ èêÿí ýþðìöø âÿ Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) îíóí ö÷öí - “Àëëàùûì,
ìÿí îíó ñåâèðÿì, Ñÿí äÿ îíó
ñåâ!” äåäèéèíè íÿãë åòìèøäèð
(Áóõàðè, “Ôÿçàèëó ÿñùàáèí-íÿáè”, 3747).
Äèýÿð áèð ðÿâàéÿòäÿ Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) Ùÿñÿíè (ÿ) ãóúàüûíà àëàðàã îõøàäûüû, îíóí äà
ÿëëÿðè èëÿ Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) ñàããàëû èëÿ îéíàäûüû âÿ Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) îíóí ö÷öí - “Àëëàùûì,
ìÿí îíó ñåâèðÿì, Ñÿí äÿ
îíó ñåâ!” äåéÿ äóà åòäèéè èôàäÿ åäèëìÿêäÿäèð (Áóõàðè, “Ôÿçàèëó ÿñùàáèí-íÿáè, 3749).
Ïåéüÿìáÿðèí (ñ) Ùÿñÿíÿ
(ÿ) îëàí ñåâýèñèíè íÿãë åäÿí áó
ðÿâàéÿòëÿðèí áèð áÿíçÿðèíè Ùöñåéíÿ (ÿ) äÿ àèä åòìÿê îëàð.
Ðÿâàéÿòëÿðäÿ îíóí äàèì ýöëÿðöçëöëöéö âÿ Ðÿñóëóëëàùà (ñ)
áÿíçÿäèéè âóðüóëàíàðêÿí, Ðÿñóëóëëàùûí (ñ) äà îíó þïäöéö âÿ
÷îõ ñåâäèéè íÿãë åäèëìèøäèð. Ùöñåéí (ÿ) øÿùèä åäèëäèêäÿí ñîíðà
áàøû Óáåéäóëëàù èáí Çèéàäà ýÿòèðèëäèéèíäÿ Èáí Çèéàä ÿëèíäÿêè áèð
ÿñà èëÿ Ùöñåéíèí (ÿ) éàíàãëàðûíà òîõóíàðêÿí Çåéä èáí ßðêàì
îíà - “×ÿê î ÿñàíû! Âàëëàùè
ìÿí Ðÿñóëóëëàùû îíóí éàíàãëàðûíäàí þïÿðêÿí ýþðäöì” äåéÿðÿê åòèðàçûíû áèëäèðìèøäèð (ßùìÿä Òóðàí Éöêñÿë, “Åùòèðàñäàí
èãòèäàðà Êÿðáÿëà”, Êîíéà 2001, ñ. 94).
Áèð äÿôÿ Ùöñåéí (ÿ) äîñòëàðû
èëÿ îéíàéàðêÿí Ïåéüÿìáÿðÿ (ñ)
ðàñò ýÿëìèø, Ïåéüÿìáÿðèìèç (ñ)
îíó éàíûíà ÷àüûðûá þïäöêäÿí
ñîíðà - “Ùöñåéí ìÿíäÿíäèð,
ìÿí äÿ Ùöñåéíäÿíÿì. Ùöñåéíè ÷îõ ñåâèðÿì. Î, ìÿíèì íÿâÿìäèð” äåìèøäèð (Ùàôèç
ßáè Àáäóëëàù Ìÿùÿììÿä Éåçèä ÿë-ßðÿáè Èáí Ìàúÿ, “Ñöíÿíè
Èáí Ìàúÿ”-Ìöãÿääèìÿ, 11,
Äàðóñ-Ñÿëàì, Ðèéàä-1999).
(Àðäû âàð)
Ùàúû Ôóàä Íóðóëëàù
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè
ñÿäðèíèí ìöàâèíè,
Áàêû Èñëàì
Óíèâåðñèòåòèíèí äåêàíû
(ôóàä.íóðóëëàù@ýìàèë.úîì)
7
Ìÿäÿíèééÿò õÿáÿðëÿðè
ßëéàçìàëàð
Èíñòèòóòóíäà
ýþðöø
Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí Àçÿðáàéúàíäàêû Ôþâãÿëàäÿ âÿ ñÿëàùèééÿòëè ñÿôèðè Ìóñàèä áèí Èáðàùèì
áèí Àáäóëëàù ÿë-Ñÿëèì Àçÿðáàéúàí Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí
Ìÿùÿììÿä Ôöçóëè àäûíà ßëéàçìàëàð Èíñòèòóòóíäà îëìóøäóð.
Èíñòèòóòóí äèðåêòîð ÿâÿçè Ïàøà
Êÿðèìîâëà ýþðöøäÿ Ñÿóäèééÿ
ßðÿáèñòàíû èëÿ Àçÿðáàéúàí àðàñûíäà ìÿäÿíè ÿëàãÿëÿðèí èíêèøàôû
ö÷öí ýåíèø èìêàíëàðûí îëäóüó áèëäèðèëìèøäèð.
ßëéàçìàëàð Èíñòèòóòóíäà çÿíýèí ìÿäÿíè èðñèí ñàõëàíûëäûüûíû
ñþéëÿéÿí ñÿôèð Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí ìöâàôèã ãóðóìëàðû èëÿ
ÿìÿêäàøëûüà äàèð ìöãàâèëÿëÿðèí
áàüëàíìàñûíà êþìÿê åäÿúÿéèíè
âóðüóëàìûøäûð.
Òÿðÿôëÿð áåëÿ ýþðöøëÿðèí ñàéûíûí àðòûðûëìàñû áàðÿäÿ ðàçûëûüà
ýÿëìèøëÿð.
ÀçÿðÒÀú
Ìöùöì íÿøð
“Wîðëä Áóëëåòèí” ñàéòûíûí
âåðäèéè ìÿëóìàòà ýþðÿ, Òöðêèéÿ
Äèéàíÿò Èøëÿðè Áàøãàíëûüû èéèðèìè
äþðä úèëäëèê Èñëàì Åíñèêëîïåäèéàñûíûí íÿøð îëóíäóüóíó õÿáÿð âåðèá. Ìÿëóìàòà ÿñàñÿí, Åíñèêëîïåäèéà ìöàñèð äþâðöí ÿí ìöùöì
Èñëàì ìààðèôè òîïëóëàðûíäàí áèðè
ùåñàá îëóíóð. Ùàçûðäà Åíñèêëîïåäèéà Òöðêèéÿ Äèéàíÿò Èøëÿðè
Áàøãàíëûüûíûí Èíòåðíåò ñàéòûíäà
âèðòóàë âÿ îíëèíå øÿêèëäÿ éåðëÿøäèðèëÿðÿê èñòèôàäÿ÷èëÿðèí èõòèéàðûíà
âåðèëèá.
Ìÿëóìàòäà î äà áèëäèðèëèð êè, êèòàá öçÿðèíäÿ èø 1983-úö èëäÿ áàøëàéûá âÿ èëê íöñõÿñè 1988-úè èëäÿ
íÿøð îëóíóá. 24-úö âÿ àõûðûíúû
íöñõÿ èñÿ êå÷ÿí àé ÷àïäàí ÷ûõûá.
Õàòûðëàäàã êè, Åíñèêëîïåäèéà
500 ìöùöì ìÿíáÿéÿ ñàùèáäèð.
Êèòàáäà Èñëàì äöíéàñûíûí èêè ýþðêÿìëè àëèìèíèí âàñèòÿñèëÿ 15226
ìÿãàëÿ éåð àëìûøäûð.
Ìóçåéÿ
çèéàí äÿéèá
Ìèñèðèí ïàéòàõòû Ãàùèðÿäÿ
Òÿùëöêÿñèçëèê Èäàðÿñèíèí éàõûíëûüûíäà àâòîìîáèëèí ïàðòëàäûëìàñû
íÿòèúÿñèíäÿ éàõûíëûãäà éåðëÿøÿí
Èñëàì Èíúÿñÿíÿò Ìóçåéèíèí áèíàñûíà úèääè çÿðÿð äÿéèá.
Ìèñèðëè íàçèð Ìÿùÿììÿä Èáðàùèì à÷ûãëàìàñûíäà ïàðòëàéûø ÿñíàñûíäà ìóçåé áèíàñûíà çèéàí
äÿéäèéèíè äåéÿðÿê ìóçåéèí áèð
ùèññÿñèíèí éåíèäÿí èíøàñûíà åùòèéàú îëäóüóíó áèëäèðèá. Íàçèð ùÿì÷èíèí, ïàðòëàéûøäàí ñîíðà 100
ìèíäÿí ÷îõ ÿñÿðèí ñàõëàíûëäûüû
ìóçåéäÿ ãîðóíàí áÿçè åêñïîíàòëàðûí òàìàìèëÿ éàðàðñûç ùàëà
äöøäöéöíö äÿ ñþéëÿéèá.
Áó àðàäà Òöðêèéÿ ìÿòáóàòû
Ìèñèð ïîëèñèíèí ùÿðáè õóíòà ÿëåéùèíÿ êå÷èðèëÿí äèíú àêñèéàëàðûí ãàðøûñûíû àëìàãëà áàüëû ÿìÿëèééàòûíäà 11 àêñèéà÷ûíûí ùÿéàòûíû èòèðäèéèíè éàçûá.
Ãåéä åäèëèð êè, 1881-úè èëäÿ
à÷ûëàí Ìèñèð Èíúÿñÿíÿò Ìóçåéè î
âàõò ßðÿá ßñÿðëÿðè Ãàëåðåéàñû
àäëàíûðäû.
àçåðèìóñëèìñ
8
ÙÀÃÃÛÍ ÍÓÐÓ
Úöìÿ, 31 éàíâàð - 06 ôåâðàë 2014-úö èë
Íàìàç òÿãâèìè
Òàðèõ
Ùèúðè
30 Ðÿáèöë-ÿââÿë
1 Ðÿáèöë-àõûð
2 Ðÿáèöë-àõûð
3 Ðÿáèöë-àõûð
4 Ðÿáèöë-àõûð
5 Ðÿáèöë-àõûð
6 Ðÿáèöë-àõûð
Ìèëàäè
31 éàíâàð
1 ôåâðàë
2 ôåâðàë
3 ôåâðàë
4 ôåâðàë
5 ôåâðàë
6 ôåâðàë
Ñöáù
06:39
06:38
06:38
06:37
06:36
06:35
06:34
Õÿáÿðëÿð
Îíëàðû ñåâèíäèðèí
Ýöí ÷ûõûð
Çþùð
ßñð
Àõøàì
Èøà
07:52
07:51
07:50
07:49
07:48
07:47
07:46
12:57
12:58
12:58
12:58
12:58
12:58
12:58
15:58
15:59
16:00
16:01
16:02
16:03
16:04
18:10
18:11
18:13
18:14
18:15
18:16
18:17
19:29
19:30
19:31
19:32
19:33
19:34
19:35
Äèýÿð øÿùÿðëÿð ö÷öí Áàêû âàõòëàðûíà ÿëàâÿëÿð (äÿãèãÿ èëÿ):
Àüäàì +11, Àüäàø +10, Àüúàáÿäè+10, Àüñòàôà+18, Àñòàðà +4, Áàáÿê +18, Áàëàêÿí +13,
Áèëÿñóâàð +5, Áåéëÿãàí+10, Áÿðäÿ+11, Úÿëèëàáàä+6, Úÿáðàéûë+12, Úóëôà +18, Äàøêÿñÿí +15,
Øàáðàí+4, Øèðâàí +4, Ôöçóëè+11, Ýþé÷àé+8, Ýÿíúÿ+14, Ýÿäÿáÿé+16, Ýîðàíáîé+12,
Ùîðàäèç+10, Ýþéýþë+14, Õà÷ìàç+ 4, Èñìàéûëëû+6, Èìèøëè+7, Êÿëáÿúÿð+15, Êöðäÿìèð+6,
Ãàõ+11, Ãàçàõ+19, Ãàçûìÿììÿä +4, Ãÿáÿëÿ+8, Ãóáà+5, Ãóñàð+4, Ãóáàäëû +13, Ëà÷ûí+14,
Ëÿíêÿðàí+5, Ëåðèê+7, Ìàñàëëû +5, Ìÿðÿçÿ+3, Ìèíýÿ÷åâèð+11, Ìàðíåóëè (Òèôëèñ)+20,
Íàõ÷ûâàí+18, Íåôò÷àëà+3, Îüóç+11, Îðäóáàä+16, Ñààòëû+6, Ñàáèðàáàä+ 6, Ñàëéàí+4,
Ñèéÿçÿí+3, Ñóìãàéûò+1, Øàìàõû+6, Øàùáóç+18, Øÿêè+12, Øÿìêèð+15, Øÿðóð+18, Øóøà+13,
Òÿðòÿð+12, Òîâóç+16, Éàðäûìëû+8, Éåâëàõ+11, Óúàð+8, Çàãàòàëà+15, Çÿíýèëàí+15, Çÿðäàá+9
Òÿãâèì Ìèëëè Åëìëÿð Àêàäåìèéàñûíûí Øàìàõû àñòðîôèçèêà ðÿñÿäõàíàñû òÿðÿôèíäÿí
òÿãäèì åäèëÿí úÿäâÿëëÿð ÿñàñûíäà òÿðòèá åäèëèá.
Daha ÿtraflû www.qafqazislam.com saytûnda baxa bilÿrsiniz.
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû Èäàðÿñè
Äàâîñäà ìöáàùèñÿ
Òöðêèéÿ âÿ Èðàíûí Õàðèúè Èøëÿð íàçèðëÿðè - ßùìÿä Äàâóäîüëó âÿ Ìÿùÿììÿä Úàâàä
Çÿðèôè àðàñûíäà Äàâîñäàêû èúëàñäà “Ùèçáóëëàù” ìþâçóñóíäà ìöáàùèñÿ éàðàíûá. Èúëàñûí
ìîäåðàòîðó áó ìöáàùèñÿíè
“Äàâîñäà ñöííè-øèÿ ãàðøûäóðìàñû” êèìè äÿéÿðëÿíäèðèá.
Ì. Ú. Çÿðèôè ÷ûõûøûíäà Ñóðè-
éàéà äþéöøìÿê ö÷öí þëêÿñèíèí ùå÷ êèìè ýþíäÿðìÿäèéèíè,
“Ùèçáóëëàù”ûí èñÿ þçöíöí áåëÿ
áèð ñå÷èì åòäèéèíè ãåéä åäèá.
Èðàí ÕÈÍ ðÿùáÿðè äåéèá: “Ñèç
øèÿëÿðèí ìöãÿääÿñ òöðáÿëÿðèíè
éîõ åäÿúÿê èíñàíëàð ýþíäÿðèá
ñîíðà äà øèÿëÿðèí ñÿññèç ãàëìàñûíû èñòÿéÿ áèëìÿçñèíèç”.
ß. Äàâóäîüëó èñÿ Øàìäàêû
Ùÿçðÿò Çåéíÿá (ÿ) Òöðáÿñèíèí
éàëíûç øèÿëÿðÿ äåéèë, áöòöí ìöñÿëìàíëàðà àèä îëäóüóíó âóðüóëàéûá: “ßýÿð ùÿð êÿñ Ñóðèéàéà þç ìÿçùÿáèíèí ìöãÿääÿñëÿðèíè ãîðóìàüà ýåäÿðñÿ,
áó ãàðûøûãëûã ñîíñóçà ãÿäÿð
äàâàì åäÿð. Áöòöí ìöãÿääÿñ
ìÿêàíëàð ùàìûìûçûí øÿðÿôèäèð
âÿ îíëàðû áèðëèêäÿ ãîðóìàëûéûã”.
Ì. Ú. Çÿðèôè áó ñþçëÿðäÿí
ñîíðà Ñóðèéàäàêû áèð òöðáÿäÿí
ßùëè-Áåéòäÿí (ÿ) áèð øÿõñèí
úÿíàçÿñèíèí ÷ûõàðûëàðàã ùþðìÿòñèçëèê åäèëäèéèíè èôàäÿ åäÿðÿê äåéèá: “ßùìÿä, ñÿí íÿëÿð
îëäóüóíó áèëèðñÿí? Áó øÿêèëäÿ
øÿðùëÿð åòìÿê ãóëàüà õîø ýÿëèð. Ùÿð òöðáÿíèí ãîðóíìàñûíû
èñòÿéèðÿì, àììà áóíëàð îëäóãäàí ñîíðà ñþç ìþâçóñó
îëàí ùàäèñÿëÿð ìåéäàíà ýÿëäè”. Ñîíðà Èðàí ÕÈÍ ðÿùáÿðè
Ñóðèéàäàêû õàðèúè äþéöø÷öëÿðëÿ
ÿëàãÿäàð ßôãàíûñòàíäàêû “Òàëèáàí”û íöìóíÿ ýþñòÿðèá: “Òàëèáàí”û îðòàéà ÷ûõàðàíëàð áóíó
ñîíóíäà ãàíëàðûéëà þäÿäè”.
Ðàñòàçÿðè
Ùÿúú çèéàðÿòè âèçàñû ñÿðòëÿøäèðèëÿúÿê
Ñÿóäèééÿ ßðÿáèñòàíûíûí
Ùÿúú Çèéàðÿòè Ìÿñÿëÿëÿðè öçðÿ
Íàçèðëèéè Ùÿúú çèéàðÿòè çàìàíû
âèçà ðåæèìèíèí ïîçóëìàñûíà
ãàðøû ìöáàðèçÿíèí ñÿðòëÿøäèðèëìÿñè ùàããûíäà ãÿðàð ãÿáóë
åäèëäèéèíè áèëäèðèá. “ÈÒÀÐÒÀÑÑ” ìÿëóìàò âåðèð êè, ãóðóì áó òÿäáèðëÿðèí òóðèñò îïåðàòîðëàðà øàìèë åäèëÿúÿéèíè
âóðüóëàéûá.
Íàçèðëèéèí éàéäûüû áÿéàíàòà
ÿñàñÿí, ÿýÿð òóðèñò îïåðàòîðëàðûí âèçà âàõòû êå÷ìèø ìöøòÿðèëÿðèíèí ñàéû 500 çÿââàðà ÷àòàðñà âÿ éà áöòöí õèäìÿòëÿðäÿí
èñòèôàäÿ åäÿí áåëÿ èíñàíëàðûí
ñàéû áèð ôàèç òÿøêèë åäÿðñÿ, î
çàìàí ùÿìèí øèðêÿòÿ çèéàðÿò
ö÷öí âèçà âåðèëìÿéÿúÿê.
“Âèçà ðåæèìèíèí ïîçóëìàñû
ùàëû àçàëàíàäÿê ùÿìèí òóðèñò
Ìÿñóì èìàìëàðäàí (ÿ) îëàí ýþçÿë áèð ùÿäèñäÿ äåéèëèð: “Ïåéüÿìáÿð (ñ) áóéóðóá: “Úöìÿ ýöíö ÿí ìöùöì ýöíëÿðäÿíäèð, Àëëàù
éàíûíäà Ãóðáàí âÿ Ôèòð áàéðàìûíäàí äàùà ôÿçèëÿòëèäèð. Áó ýöí àèëÿíèçÿ ìåéâÿ âÿ ÿò àëìàãëà îíëàðû ñåâèíäèðèí”.
“Áèùàðóë-ÿíâàð”, ú. 89, ñ. 267
“Ìÿí ëà éÿùçóðóùóë ôÿãèù”, ú. 1, ñ. 423
Ãÿðÿçñèç ñòàòèñòèêà
Àëìàíèéà Äàõèëè Èøëÿð Íàçèðëèéèíèí éåíè ðÿñìè ñòàòèñòèêàñûíäà ýþñòÿðèëèá êè, “úèùàä” ö÷öí Ñóðèéàéà ýåäÿíëÿðèí éàðûñû êå÷ìèø úèíàéÿòêàðëàðäûð. “Ôðàíêôóðòåð Àëëýåìåèíå Çåèòóíý” ãÿçåòèíäÿ éàéûìëàíàí ñòàòèñòèêàäà áèëäèðèëèá: “Àëìàíèéàäàí Ñóðèéàéà ýåäÿíëÿðèí éàðûñû
îüóðëóã, íàðêîìàíèéà âÿ òÿúàâöç êèìè úèíàéÿòëÿð öçðÿ ìÿùêóì
îëóíìóøëàðäûð. 20-25 éàøëû áó ýÿíúëÿðèí áèðè èñòèñíà îìàãëà ùàìûñû
ìöùàúèðÿñèëëè ðàäèêàëëàðäûð”.
Ñÿôÿð çàìàíû êèëñÿ ïàðòëàäû
“Ðåóòåðñ” àýåíòëèéèíèí âåðäèéè ìÿëóìàòà ýþðÿ, Ôðàíñà Ïðåçèäåíòè Ôðàíñóà Îëëàíäûí Âàòèêàíà ñÿôÿðè þíúÿñè ôðàíñûç êèëñÿëÿðèí áèðèíäÿ ïàðòëàéûø áàø âåðèá. Ðîìàíûí ìÿðêÿçèíäÿ éåðëÿøÿí êèëñÿäÿ
ïàðòëàéûø çàìàíû õÿñàðÿò àëàíëàð áàðÿäÿ ìÿëóìàò âåðèëìèð.
Ùàäèñÿ íÿòèúÿñèíäÿ êèëñÿíèí áèíàñû âÿ ÿòðàôäà éåðëÿøÿí ö÷ àâòîìîáèë çèéàí ýþðöá. Ïàðòëàéûø Ôðàíñà Ïðåçèäåíòè èëÿ Ðîìà Ïàïàñû
Ôðàíñèñê àðàñûíäà ýþðöøäÿí ÿââÿë ãåéäÿ àëûíûá.
Þëêÿéÿ ýèðèø éàñàãëàíûð
Äàíèìàðêà Ìÿúëèñè ìöñÿëìàí ìèãðàíòëàðûí þëêÿéÿ ýèðèøèíèí ãàäàüàí îëóíìàñûíû ìöçàêèðÿ åäèð.
“Àõàð.àç” õÿáÿð âåðèð êè, ìöçàêèðÿíè à÷àí Äàíèìàðêà Õàëã Ïàðòèéàñûíûí öçâëÿðè àíòè-ìöñÿëìàí ïàðòèéà îëäóãëàðûíû áèëäèðèáëÿð. Ìöõàëèôÿòäÿêè äèýÿð ñàü éþíëö ïàðòèéàëàðûí áèðìÿíàëû éàíàøìàìàñûíà
áàõìàéàðàã ìèëëÿò âÿêèëëÿðèíèí ÷îõó þëêÿéÿ ìöñÿëìàí ìèãðàíòëàðûí
ýèðèøèíèí äàéàíäûðûëìàñûíû òÿëÿá åäèá.
Þëÿíëÿðèí ñàéû àðòûð
Ñóðèéàäà ìöùàñèðÿ àëòûíäà éàøàéàí èíñàíëàð àðàñûíäà àúëûã âÿ
ãèäà ÷àòûøìàçëûüû èëÿ ÿëàãÿäàð þëöì ñàéûíäà úèääè äÿðÿúÿäÿ àðòûì
ãåéäÿ àëûíûá. Áó áàðÿäÿ “ÀÍÑïðåññ” Òöðêèéÿ ìÿòáóàòûíà èñòèíàäÿí
ìÿëóìàò âåðèá. Éûüäûãëàðû îòëàðû áèøèðèá éåéÿí âÿ ëàçûìûíúà ãèäàëàíìàéàí èíñàíëàð àðàñûíäà ùÿð ýöí ìöòÿìàäè øÿêèëäÿ þëöì ùàäèñÿëÿðè ìöøàùèäÿ îëóíóð. Þëÿíëÿðèí ÿêñÿðèééÿòè àçéàøëû óøàãëàðäûð êè, îíëàðäàí áèðè äÿ Ìÿùÿììÿä Ôàéñàë àäëû éåääè àéëûã îüëàí óøàüûäûð.
Õàòûðëàäàã êè, Ñóðèéàäà àúëûãëà ìöáàðèçÿ àïàðìàã ö÷öí áÿçè
“äèí àëèìëÿðè” èò, ïèøèê âÿ ñ. ùåéâàíëàðûí ÿòèíèí éåéèëìÿñè èñòèãàìÿòèíäÿ ôÿòâà âåðìèøäèëÿð.
Ìÿñúèä éàíäûðûëäû
“Èðàã âÿ Øàì Èñëàì Äþâëÿòè” (ÈØÈÄ) ãðóïëàøìàñûíûí òåððîð÷óëàðû
Èðàãûí øèìàë-øÿðãèíäÿ éåðëÿøÿí Áàêóáà øÿùÿðèíäÿêè ìÿñúèäè éàíäûðûáëàð.
“Èñëàì.àç”ûí “ÀÁÍÀ” àýåíòëèéèíÿ èñòèíàäÿí âåðäèéè ìÿëóìàòà
ýþðÿ, Èðàãûí ïîëèñ ðÿñìèëÿðèíäÿí áèðè áèëäèðèá êè, ÈØÈÄ äÿñòÿñè ìöñÿëìàíëàð àðàñûíäà ôèòíÿ âÿ ãàðøûäóðìà éàðàòìàã ìÿãñÿäèëÿ ìÿñúèäè
éàíäûðûá.
Áó ùàäèñÿäÿí áèð íå÷ÿ ýöí ÿââÿë èñÿ Ùèçàíè Ìîëëà Úàâàä êÿíäèíäÿ ãðóïëàøìàíûí áèð àèëÿíèí 8 öçâöíö ãÿòëÿ éåòèðìÿñè äÿ ýöìàí
åäèëèð.
Àëìàíèéàäà àçàí ìöñàáèãÿñè
“Èñëàìàçåðè.àç”ûí ìÿëóìàòûíà ýþðÿ, Àëìàíèéàíûí ÐåéíëàíäÏôàëòñ ÿéàëÿòèíäÿ éåíèéåòìÿëÿð àðàñûíäà ÿí ýþçÿë àçàí îõóìà ìöñàáèãÿñè êå÷èðèëÿúÿê. Øèÿ âÿ ñöííè èúìàëàðûí áèðëèêäÿ èøòèðàê åäÿúÿéè
áó ìöñàáèãÿ ôåâðàëûí 8-äÿ áàø òóòìàëûäûð. Òÿøÿááöñ ÿéàëÿòèí ðóùàíè ùåéÿòè òÿðÿôèíäÿí èðÿëè ñöðöëöá. Òÿäáèðäÿ ìÿãñÿä éåíèéåòìÿëÿðÿ
ìÿíÿâè äÿéÿðëÿð àøûëàìàãäûð. Ìöñàáèãÿíèí ãàëèáëÿðèíÿ ùÿäèééÿëÿð
âåðèëÿúÿê.
Ãåéä îëóíóð êè, ö÷ àé ÿââÿë ùÿìèí ÿéàëÿòäÿ ùèúàáëû õàíûìëàðûí
èøëÿìÿìÿñè èëÿ ÿëàãÿäàð òÿòáèã åäèëÿí ãàäàüà äà ëÿüâ åäèëèá. Áó ãàäàüàíûí ëÿüâè ÿñëÿí àçÿðáàéúàíëû îëàí ùèúàáëû õàíûìûí ìÿùêÿìÿéÿ
ìöðàúèÿòè âÿ ìÿùêÿìÿíè óäìàñû íÿòèúÿñèíäÿ áàø òóòóá.
Åëàí
øèðêÿòëÿðèíèí ôÿàëèééÿòè äîíäóðóëàúàã” - Íàçèðëèêäÿí áèëäèðèëèá.
Ãóðóìóí ìÿëóìàòûíà ÿñàñÿí, þòÿí èë äåêàáðûí 4-äÿê
1,7 ìèëéîí âèçà âåðèëèá. 953
ìèí ìöñÿëìàí Èñëàìûí ìö-
ãÿääÿñ ñàéûëàí éåðëÿðèíè çèéàðÿò åäèá, çÿââàðëàðäàí éàëíûç
516 ìèíè ýåðè ãàéûäûá.
Ãåéä åäèëèð êè, Ñÿóäèééÿ
ßðÿáèñòàíûíûí àäûýåäÿí ìÿñÿëÿëÿðëÿ ìÿøüóë îëàí 48 òóðèñò
øèðêÿòè àêêðåäèòÿ îëóíóá.
“Àëëàùó ÿêáÿð” êëèïè ÷ÿêèëèð
Åëøÿí Õÿçÿðèí âÿùäÿò ëàéèùÿñè îëàí “Àëëàùó ÿêáÿð” Èëàùè ìàùíûñûíûí êëèïè ÷ÿêèëÿúÿê. Áó áàðÿäÿ “Èñëàìàçåðè.àç”à Å. Õÿçÿðèí ïðîäóññåðè ìÿëóìàò âåðèá.
Ìÿëóìàòäà äåéèëèð êè, êëèïÿ ÷ÿêèëìÿê èñòÿéÿíëÿð ôåâðàëûí 1-è ñÿùÿð ñààò 8:00-äà È÷ÿðè Øÿùÿð Úöìÿ ìÿñúèäèíäÿ îëìàëû, ñÿëèãÿëè ýåéèíìÿëè, àü âÿ ãàðà ýåéèìÿ öñòöíëöê âåðìÿìÿëèäèðëÿð. Áèëäèðèëèð êè,
ñà÷ âÿ ñàããàëûí, ùàáåëÿ äûðíàãëàðûí ñÿëèãÿëèéèíÿ äèããÿò éåòèðèëìÿëèäèð, áàðìàãëàðäà öçöê îëìàñû àðçóîëóíàíäûð.
Ãåéä åäèëèð êè, ÿòðàôëû ìÿëóìàò ö÷öí “ùàúèàýà313@ëèñò.ðó” åìàèëè èëÿ ÿëàãÿ ñàõëàìàã îëàð.
ÑÂÅÒ ÈÑÒÈÍÛ
16
Ïÿòíèöà, 31ÿíâàðÿ - 06 ôåâðàëÿ 2014 ãîäà
Íîâîñòè
Ðàñïèñàíèå íàìàçîâ
Äåíü êàëåíäàðÿ
Õèäæðà
Ãðèãîðèàíñêèé
30 Ðàáè àëü-àõûð
1 Ðàáè àëü-àõûð
2 Ðàáè àëü-àõûð
3 Ðàáè àëü-àõûð
4 Ðàáè àëü-àõûð
5 Ðàáè àëü-àõûð
6 Ðàáè àëü-àõûð
31 ÿíâàðÿ
1 ôåâðàëÿ
2 ôåâðàëÿ
3 ôåâðàëÿ
4 ôåâðàëÿ
5 ôåâðàëÿ
6 ôåâðàëÿ
Ãîä ñîëèäàðíîñòè
Ñóáõ
Âîñõîä
Çóõð
Àñð
Ìàãðèá
Èøà
06:39
06:38
06:38
06:37
06:36
06:35
06:34
07:52
07:51
07:50
07:49
07:48
07:47
07:46
12:57
12:58
12:58
12:58
12:58
12:58
12:58
15:58
15:59
16:00
16:01
16:02
16:03
16:04
18:10
18:11
18:13
18:14
18:15
18:16
18:17
19:29
19:30
19:31
19:32
19:33
19:34
19:35
Ïîìèíóòíîå äîáàâëåíèå ê áàêèíñêîìó âðåìåíè äëÿ äðóãèõ ãîðîäîâ
Àãäàì+11, Àãäàø+10, Àäæàáåäè+10, Àêñòàôà+18, Àñòàðà+4, Áàáåê+18,
Áàëàêàí+13, Áèëÿñóâàð+5, Áåéëàãàí+10, Áàðäà+11, Ãàáàëà+8, Ãàçàõ+19, Ãàçèìàãîìåä+4, Ãàõ+5,
Ãåäàáåê+16, Ãåé÷àé+8, Ãÿíäæà+14, Ãåðàíáîé+12, Ãåéãåëü+14, Ãîðàäèç+10, Ãóáà+5, Ãóáàäëû+13, Ãóñàð+4, Äæàëèëàáàä+6, Äæàáðàèë+12, Äæóëüôà+18, Äàøêåñàí+15, Åâëàõ+11, Çàêàòàëà+15, Çàíãåëàí+15, Çàðäàá+9, Èìèøëè+7, Èñìàèëû+6, Êåëüáàäæàð+15, Êþðäàìèð+6, Ëà÷èí+14, Ëÿíêÿðàí+5,
Ëåðèê+7, Ìàðàçà+3, Ìàðíåóëè (Òáèëèñè)+20, Ìàñàëëû+5, Ìèíãå÷åâèð+11, Íàõ÷ûâàí+18, Íåôò÷àëà+3, Îãóç+11, Îðäóáàä+16, Ñààòëû+6, Ñàáèðàáàä+6, Ñàëüÿí+4, Ñèÿçàíü+ 3, Ñóìãàéûò+1, Òåðòåð+12, Òàóç+15, Óäæàð+8, Ôèçóëè+11, Õà÷ìàñ+4, Øàáðàí+4, Øàìàõû+6, Øàìêèð+15, Øàðóð+18,
Øàõáóç+18, Øèðâàí+4, Øåêè+12, Øóøà+13, ßðäûìëû+8.
Ðàñïèñàíèå ñîñòàâëåíî íà îñíîâàíèè äàííûõ, ïðåäîñòàâëåííûõ Øàìàõèíñêîé àñòðîôèçè÷åñêîé îáñåðâàòîðèåé Íàöèîíàëüíîé Àêàäåìèè íàóê Àçåðáàéäæàíà.
Óïðàâëåíèå Ìóñóëüìàí Êàâêàçà.
Áîëåå ïîäðîáíî íà ñàéòå www.qafqazislam.com
Ìåðû óæåñòî÷àòñÿ
Ìèíèñòåðñòâî ïî äåëàì ïàëîìíè÷åñòâà Ñàóäîâñêîé Àðàâèè ïðèíÿëî ðåøåíèå óæåñòî÷èòü ìåðû áîðüáû ñ íàðóøåíèÿìè âèçîâîãî ðåæèìà âî âðåìÿ Õàäæà.
Êàê ñîîáùèë ïàíàðàáñêèé òåëåêàíàë “Àëü-Àðàáèÿ”,
Áåñ÷èíñòâà
“Áîêî õàðàì”
×èñëî æåðòâ íàïàäåíèÿ ðàäèêàëîâ èç
ãðóïïèðîâêè “Áîêî õàðàì” íà äåðåâíþ Êàâóðè íà ñåâåðî-âîñòîêå Íèãåðèè âîçðîñëî
ïî÷òè âäâîå.
Êàê ïåðåäàåò ÈÒÀÐ-ÒÀÑÑ, ïî ñîîáùåíèþ ïðåäñòàâèòåëÿ ìåñòíîé àäìèíèñòðàöèè, îáíàðóæåíî 85 òåë ïîãèáøèõ.
Íàïàäåíèå íà äåðåâíþ â øòàòå Áîðíî
ïðîèçîøëî â âîñêðåñåíüå âå÷åðîì. Ïî ñëîâàì Ëàâàíà, òåððîðèñòû ïðèåõàëè íà íåñêîëüêèõ ãðóçîâèêàõ, îòêðûëè îãîíü ïî
ìåñòíûì æèòåëÿì è ñîæãëè ìíîæåñòâî äîìîâ.
Òàêæå â âîñêðåñåíüå òåððîðèñòû íàïàëè íà êàòîëè÷åñêóþ öåðêîâü â äåðåâíå íà
ñåâåðî-âîñòîêå ñòðàíû è çàáðîñàëè åå ãðàíàòàìè. Ïîãèáëè 22 ïðèõîæàíèíà.
êàðàòåëüíûå ìåðû êîñíóòñÿ àêêðåäèòîâàííûõ òóðîïåðàòîðîâ, êîòîðûå çàíèìàþòñÿ îôîðìëåíèåì âèç äëÿ
ïèëèãðèìîâ ñî âñåãî ìèðà.
Ñîãëàñíî ðàñïðîñòðàíåííîìó çàÿâëåíèþ ñàóäîâñêîãî âåäîìñòâà, åñëè ñðåäè êëèåíòîâ òóðîïåðàòîðà
÷èñëî ïðîñðî÷èâøèõ âèçû äîñòèãíåò 500 ÷åëîâåê èëè
ñîñòàâèò 1% îò âñåõ âîñïîëüçîâàâøèõñÿ èõ óñëóãàìè,
òî ýòîé êîìïàíèè áóäåò îòêàçàíî â âûäà÷å âúåçäíûõ
äîêóìåíòîâ äëÿ ïàëîìíèêîâ.
“Çàìîðàæèâàíèå ðàáîòû òóðîïåðàòîðà ïðîäëèòñÿ
äî òåõ ïîð, ïîêà ÷èñëî íàðóøèòåëåé âèçîâîãî ðåæèìà
íå ñîêðàòèòñÿ”, - ãîâîðèòñÿ â çàÿâëåíèè ïðåññ-ñëóæáû ìèíèñòåðñòâà.
Ïî åãî äàííûì, ñ 4 äåêàáðÿ ïðîøëîãî ãîäà áûëî
âûäàíî 1,7 ìëí. âèç. Ê ñâÿòûíÿì Èñëàìà óæå îòïðàâèëèñü 953 òûñ. ìóñóëüìàí, èç íèõ 516 òûñ. âåðíóëèñü
íà ðîäèíó.
Äåñÿòü ëèòðîâ Çàì-çàìà
Âïðåäü èíîñòðàííûå
ïàññàæèðû, âûëåòàþùèå
èç àýðîïîðòîâ Ñàóäîâñêîé
Àðàâèè, ñìîãóò âûâîçèòü
10 ëèòðîâ âîäû Çàì-çàì
áåñïëàòíî.
Ïðåäñòàâèòåëü ïðåñññëóæáû “Ñàóäîâñêèõ àâèàëèíèé” Àáäóëëà àëü-Àäæàð ñîîáùèë, ÷òî âîçìîæíîñòü áåñïëàòíîãî ïðîâîçà
áëàãîñëîâåííîé æèäêîñòè
áóäåò äîñòóïíà òîëüêî äëÿ
òåõ ïóòåøåñòâåííèêîâ, êîòîðûå îòïðàâëÿþòñÿ èç
ìåæäóíàðîäíîãî àýðîïîðòà èìåíè êîðîëÿ Àáäóëàçè-
çà â Äæèääå è ìåæäóíàðîäíîãî àýðîïîðòà Ïðèíöà
Ìóõàììåäà â Ìåäèíå. Ïðè
ýòîì ñâîáîäíî ìîæíî áóäåò âûâåñòè èç êîðîëåâñòâà ëèøü âîäó, ðàçëèòóþ
â áóòûëêè íà çàâîäå êîðîëÿ Àáäàëëû â Ìåêêå, îòìåòèë àëü-Àäæàð, ïåðåäàåò
Islam-today.
Îòìåòèì, ÷òî ðàíåå âåñ
ïðîâîçèìîé âîäû Çàì-çàì
âêëþ÷àëñÿ â îáùèé âåñ
áàãàæà, è çà íåãî ïðèõîäèëîñü äîïëà÷èâàòü, ÷òî
ïðèâîäèëî ê äîïîëíèòåëüíûì ðàñõîäàì.
Ãÿçåòäÿí ìÿèøÿòäÿ èñòèôàäÿ åòìÿìÿéèíèç àðòûã äÿðÿúÿäÿ õàùèø îëóíóð
Òÿñèñ÷è:
Ãàôãàç
Ìöñÿëìàíëàðû
Èäàðÿñè
Áàø ðåäàêòîð:
Çöëôöãàð Ôÿðçÿëèéåâ
Áàø ðåäàêòîðóí
ìöàâèíè:
Åòèáàð Úÿáðàéûëîüëó
Öíâàí: Áàêû, Ìèðçÿ Ôÿòÿëè
êö÷ÿñè, 7
Òåëåôîí: 595-25-74
å-ìàèë:
hàããiníóðó@ìàèë.àç
Ãÿçåò “Ùàããûí íóðó”
ðåäàêñèéàñûíäà éûüûëûð âÿ
“Àçÿðáàéúàí” íÿøðèééàòûíäà
÷àï îëóíóá.
Ìöÿëëèôëÿðëÿ ðåäàêñèéàíûí
ìþâãåéè óéüóí ýÿëìÿéÿ
áèëÿð.
ÀçÿðèÃàçáàíê ÈÑ
Êîäó: 505817
ÂÞÅÍ: 9900019651
Ìöõáèð ùåñàáû:
0137010017031
Ñ.Â.È.Ô.Ò. Àçå.ÝÀÇ 22
Ãàôãàç Ìöñÿëìàíëàðû
Èäàðÿñè
Ùåñàá ¹ 330800 ÀÇÍ
0000018
ÂÞÅÍ: 1300374331
×àïà èìçàëàíìûøäûð:
30.01.2014-úö èë.
Ñèôàðèø:
Òèðàæ: 2000
Íåïðàâèòåëüñòâåííûå îðãàíèçàöèè è àêòèâèñòû, âûñòóïàþùèå çà
îñâîáîæäåíèå Êóäñà ïðèâåòñòâîâàëè ðåøåíèå Ãåíåðàëüíîé Àññàìáëåè ÎÎÍ ïðîâîçãëàñèòü 2014 ãîä Ãîäîì ñîëèäàðíîñòè ñ ïàëåñòèíñêèì
íàðîäîì.
Ïî ñâåäåíèÿì êëóáà ìîëîäûõ æóðíàëèñòîâ, ãëàâà îáùåñòâà íåïðàâèòåëüñòâåííûõ îðãàíèçàöèé è àêòèâèñòîâ, âûñòóïàþùèõ çà îñâîáîæäåíèå Êóäñà Õóñåéí Øåéõ-óëü-èñëàì â ïèñüìå, àäðåñîâàííîì Ãåíåðàëüíîìó ñåêðåòàðþ ÎÎÍ Ïàí Ãè Ìóíó ïîääåðæàëè ðåøåíèå Ãåíåðàëüíîé Àññàìáëåè ïðîâîçãëàñèòü 2014 ãîä ãîäîì ñîëèäàðíîñòè ñ ïàëåñòèíñêèì íàðîäîì.  ñâîåì ïîñëàíèè ãåíñåêó îí ïîä÷åðêíóë, ÷òî
èðàíñêèé êîìèòåò çàùèòû ïàëåñòèíñêîãî íàðîäà ãîòîâ ê ñîòðóäíè÷åñòâó â ýòîì âîïðîñå, ñîîáùàåò ñàéò Ahlibeyt. ru.
Îáìàí ñðåäü áåëà äíÿ
 õîäå ïðîâåðîê, ïðîâåäåííûõ Ãîñóäàðñòâåííîé ñëóæáîé ïî àíòèìîíîïîëüíîé ïîëèòèêå è çàùèòå ïðàâ ïîòðåáèòåëåé ïðè Ìèíèñòåðñòâå ýêîíîìèêè è ïðîìûøëåííîñòè Àçåðáàéäæàíà íà ïðîèçâîäñòâåííîì ó÷àñòêå â Õàòàèíñêîì ðàéîíå Áàêó ïî àäðåñó: óë. Ñ.Àõìåäîâà, 2Â, ïðèíàäëåæàùåì ïðîèçâîäñòâåííî-êîììåð÷åñêîé ôèðìå “Orxan
SS”, áûëî óñòàíîâëåíî, ÷òî ïðåäïðèÿòèå, óìûøëåííî ðàñïðîñòðàíÿÿ
ëîæíóþ ðåêëàìó, ïðåäîñòàâëÿåò ïîòðåáèòåëÿì íåâåðíóþ èíôîðìàöèþ, ñîäåðæàùóþñÿ â ìàðêèðîâêå ïðîäóêöèè.
Îá ýòîì, êàê ïåðåäàåò Trend, ñîîáùàåò ïðåññ-ñëóæáà ìèíèñòåðñòâà ýêîíîìèêè è ïðîìûøëåííîñòè. Êàê ãîâîðèòñÿ â ñîîáùåíèè, â
ðåêëàìå ìÿñíîé ïðîäóêöèè, âûïóñêàåìîé ïîä òîðãîâûìè ìàðêàìè
“CF” è “KR?STAL”, ðàçìåùåííîé íà îáùåñòâåííîì òðàíñïîðòå, à òàêæå íà ýòèêåòêàõ êîëáàñ “Áàðàíèíà”, “Êðàêîâñêàÿ”, “Ñåðâåëàò Õàçàð”,
“Êðèñòàëë ëþáèòåëüñêàÿ”, “Óêðàèíñêàÿ êîï÷åíàÿ” è ñîñèñîê “Òåíäèð” èìååòñÿ èíôîðìàöèÿ î òîì, ÷òî ýòà ïðîäóêöèÿ ïðîèçâåäåíà ïî
ñòàíäàðòàì “õàëàë”. Îäíàêî, â ñîîáùåíèè îòìå÷àåòñÿ, ÷òî â õîäå ïðîâåðîê áûëî óñòàíîâëåíî, ÷òî íà ïðåäïðèÿòèè îòñóòñòâóþò ñîîòâåòñòâóþùèå óñëîâèÿ äëÿ ïðîèçâîäñòâà ìÿñíîé ïðîäóêöèè ïî ñòàíäàðòàì “õàëàë”. Êðîìå òîãî, ñîòðóäíèêàìè Ãîññëóæáû áûëî âûÿâëåíî,
÷òî ýòà ïðîäóêöèÿ ïðîèçâîäèòñÿ íà îäíîì ó÷àñòêå, ãäå âûïóñêàþòñÿ
ïðîäóêòû ïèòàíèÿ, â ñîñòàâå êîòîðûõ ñîäåðæàòñÿ ñâèíèíà è ñàëî.
Êðîìå òîãî, ïîòðåáèòåëè áûëè ââåäåíû â çàáëóæäåíèå â ñâÿçè ñ
òåì, ÷òî â ñîñòàâå íàçâàííûõ êîëáàñ è ñîñèñîê èìååòñÿ ãîâÿäèíà, òàê
êàê ïðîâåðêè ïîêàçàëè, ÷òî ýòè êîëáàñû è ñîñèñêè ïðîèçâîäÿòñÿ èç
áóéâîëèíîãî ìÿñà. Ñîãëàñíî ñîîáùåíèþ, çà äîïóùåííûå íàðóøåíèÿ â
îòíîøåíèè ïðîèçâîäñòâåííî-êîììåð÷åñêîé ôèðìû “Orxan SS” áóäóò
ïðèíÿòû ìåðû â ñîîòâåòñòâèè ñ çàêîíîäàòåëüñòâîì Àçåðáàéäæàíà.
Àêò íàñèëèÿ
 îêðóãå Ìîíòãîìåðè àìåðèêàíñêîãî øòàòà Ìýðèëåíä îçëîáëåííûé ïîêóïàòåëü ïåðåðåçàë ãîðëî ïîæèëîìó ìóñóëüìàíèíó, êëåðêó ñóïåðìàðêåòà. 63-ëåòíèé ìóñóëüìàíèí Àáäóë Ãàôàð âìåñòå ñî ñâîèì
êîëëåãîé ðàáîòàë â íî÷íóþ ñìåíó â ñóïåðìàðêåòå, êîãäà â ìàãàçèí âîøåë 36-ëåòíèé Øîí Êèíã. Ïî ñëîâàì ñëåäîâàòåëåé, Êèíã âíåçàïíî
íàáðîñèëñÿ íà ïîæèëîãî ìóñóëüìàíèíà ñ íîæîì, ïåðåðåçàë åìó ãîðëî
è çàïÿñòüÿ. Ïîëèöèÿ ñîîáùàåò, ÷òî ýòî áûë íè÷åì íå ñïðîâîöèðîâàííûé àêò íàñèëèÿ.
Àáäóë Ãàôàð ïåðååõàë â Àìåðèêó â 2009 ã âìåñòå ñ æåíîé è äåòüìè. Ó ïîêîéíîãî îñòàëîñü ïÿòü äî÷åðåé è äâîå ñûíîâîé, ñîîáùàåò
ABC 7.
Çà òî, ÷òî îí áûë ìóñóëüìàíèíîì
Íå ìåíåå 9 ÷åëîâåê áûëè óáèòû â õîäå óëè÷íûõ áåñïîðÿäêîâ â ñòîëèöå Öåíòðàëüíîàôðèêàíñêîé Ðåñïóáëèêè Áàíãè, ïåðåäàåò Reuters.
Ñòîëêíîâåíèÿ, íà÷àâøèåñÿ íàêàíóíå, â äåíü ïðèâåäåíèÿ ê ïðèñÿãå
âðåìåííîãî ïðåçèäåíòà ñòðàíû, áûñòðî ïåðåðîñëè â êðîâàâóþ áîéíþ,
êîãäà ïðîõðèñòèàíñêèå áîåâèêè, âîîðóæåííûå ìà÷åòå, íàïðàâèëèñü â
öåíòð ãîðîäà ãðàáèòü ìàãàçèíû. Áîëüøå âñåãî ïîñòðàäàëà îêðàèíà
ñòîëèöû Ìèñêèíå, íàñåëåííàÿ ïðåèìóùåñòâåííî ìóñóëüìàíàìè.
Ïî ñîîáùåíèþ îäíîãî èç ÷ëåíîâ ñåìüè òàêæå óáèòîãî ýêñ-ìèíèñòðà Æ.Êàëèòå, îí áûë çàáèò äî ñìåðòè ïàëêàìè, êîãäà âûøåë èç òàêñè.
Èçóðîäîâàííîå òåëî Æ.Êàëèòå áûëî äîñòàâëåíî â ìå÷åòü Àëè Áàáîëî.
“Îí áûë ìóñóëüìàíèíîì, è çà ýòî åãî óáèëè”, - ïðîêîììåíòèðîâàë
ñëó÷èâøååñÿ Ìàõìóä Õóñåéí, âèöå-ïðåçèäåíò îðãàíèçàöèè ìóñóëüìàíñêîé ìîëîäåæè. Âñåãî æå íà óëèöàõ Áàíãè ïîãèáëî íå ìåíåå 15 ÷åëîâåê.
Óáåäèòåëüíàÿ ïðîñüáà íå èñïîëüçîâàòü ãàçåòó â áûòîâûõ íóæäàõ
Ó÷ðåäèòåëü:
Óïðàâëåíèå
Ìóñóëüìàí
Êàâêàçà
Ãëàâíûé ðåäàêòîð:
Çóëüôóãàð Ôàðçàëèåâ
Çàìåñòèòåëü
ãëàâíîãî ðåäàêòîðà:
Ýòèáàð
Äæàáðàéûëîãëó
Àäðåñ: Áàêó, óëèöà
Ìèðçà Ôàòàëè, 7
Òåëåôîí: 595-25-74
e-mail:
[email protected]
Àçåðèãàçáàíê
Êîä: 505817
ÈÄÍÍ: 9900019651
Êîððåñïîíäåíòñêèé
ñ÷åò: 0137010017031
S.W.I.F.T. Aze.GAZ 22
Ãàçåòà íàáèðàåòñÿ â
ðåäàêöèè è ïå÷àòàåòñÿ
â èçäàòåëüñòâå
“Àçåðáàéäæàí”.
Óïðàâëåíèå Ìóñóëüìàí
Êàâêàçà
Ñ÷åò ¹ 330800 AZN
0000018
ÈÄÍÍ: 1300374331
Ìíåíèå àâòîðîâ ìîæåò íå
ñîâïàäàòü ñ ìíåíèåì
ðåäàêöèè.
Ïîäïèñàíî ê ïå÷àòè:
30.01.2014 ãîäà
Çàêàç:
Òèðàæ: 2000
Download

Piyasalarda Bugün