a
i
Hiperglikem
Schemat postępowania w cukrzycy
Postępowanie
w przypadku
stwierdzenia
wysokiego poziomu
glukozy we krwi,
czyli hiperglikemii
Codzienne monitorowanie poziomu
cukru (glukozy) we krwi stanowi
jeden z elementów leczenia
cukrzycy. Kiedy poziom cukru
przekracza wartości prawidłowe,
stwierdza się hiperglikemię.
U osób zdrowych stężenie cukru we krwi
na czczo nie przekracza 100 mg/dl,
a 2 godziny po posiłku wynosi <140 mg/dl.
Im bardziej zbliżone do wartości prawidłowych poziomy cukru we krwi u chorych na
cukrzycę, tym mniejsze ryzyko zawału serca,
udaru mózgu, ślepoty, czy niewydolności
nerek. Należy jednak pamiętać, że „cukrzyca
cukrzycy nierówna” i docelowe wartości
stężenia cukru na czczo i po posiłku mogą
się różnić dla poszczególnych chorych.
Wynika to między innymi z typu cukrzycy,
wieku chorego, czasu trwania choroby czy
schorzeń współistniejących. U chorych na
cukrzycę typu 1 za zbyt wysoki uznaje się
poziom glukozy we krwi przekraczający
110 mg/dl przed posiłkiem lub 140 mg/dl
2 godziny po posiłku.
Z kolei u większości chorych na cukrzycę
typu 2 dąży się do poziomu cukru mieszczącego się w zakresie 123-185 mg/dl
(średnio około 154 mg/dl). W przypadku
gdy cukrzyca typu 2 nie trwa długo (5-6 lat),
obowiązują te same wartości glikemii, jak
dla chorych z typem 1 cukrzycy. Z kolei,
jeśli jesteś w wieku >70 lat, a Twoja
cukrzyca trwa co najmniej 20 lat i przebyłeś
zawał serca i/lub udar, powinieneś dążyć
do wartości mieszczących się w zakresie
147-217 mg/dl (średnio około 183 mg/dl).
Pamiętaj jednak, że ostateczną decyzję
o tym, do jakich wartości glikemii (poziomu
cukru we krwi) powinieneś dążyć podejmie
Twój lekarz prowadzący.
Chorzy na cukrzycę typu 1
i krótko trwającą cukrzycę
typu 2
Glikemia na czczo <110 mg/dl
Glikemia 2 h po posiłku
<140 mg/dl
Chorzy na cukrzycę typu 2
Glikemia w zakresie
123-185 mg/dl
(średnio 154 mg/dl)
niezależnie od posiłku
i pory dnia
Chorzy w wieku >70 lat,
z cukrzycą trwającą
>20 lat, po przebytym
zawale serca i/lub udarze
Glikemia w zakresie
147-217 mg/dl
(średnio 183 mg/dl)
niezależnie od posiłku
i pory dnia
Sporadycznie u każdego pacjenta chorego
na cukrzycę może wystąpić nadmierne podwyższenie poziomu cukru we krwi. Jednak
jeśli dochodzi do tego zbyt często lub taki
stan utrzymuje się zbyt długo, cukrzycę
określa się jako „słabo kontrolowaną”,
co wymaga większej uwagi.
Różnica między
hipoglikemią
a hiperglikemią
Można łatwo zrozumieć tę różnicę,
pamiętając, że „hipo-” oznacza
„poniżej normy lub zbyt niski”,
a „hiper-” oznacza „powyżej
normy lub zbyt wysoki” poziom.
Tak więc hipoglikemia to zbyt niski
poziom cukru, a hiperglikemia
to zbyt wysoki poziom cukru
we krwi.
Przyczyny
hiperglikemii
Przyczyny podwyższenia
poziomu cukru we krwi mogą
być następujące:
• z jedzenie zbyt dużej porcji produktów
zawierających duże ilości cukru;
• p
rzyjęcie zbyt małej dawki leków
przeciwcukrzycowych lub niewłaściwych
leków przeciwcukrzycowych;
• stres;
• m
niej intensywny niż zwykle wysiłek
fizyczny;
• inne: choroba, dolegliwości bólowe,
operacja, infekcja.
Leki dostępne bez recepty (takie jak pastylki
czy syrop przeciwkaszlowy) mogą spowodować podwyższenie poziomu glukozy we
krwi. Porozmawiaj z lekarzem, pielęgniarką
lub farmaceutą, aby dowiedzieć się, które
leki dostępne bez recepty są bezpieczne.
Objawy
hiperglikemii
Jednym z najpoważniejszych
problemów w hiperglikemii jest to,
że pacjent może nie zauważyć
żadnych niepokojących objawów
i czuć się dobrze mimo podwyższenia poziomu cukru. Nawet
jeśli poziom cukru jest wysoki,
dolegliwości mogą być nieznaczne
lub pojawiać się tak wolno,
że chory może ich sobie nie
uświadamiać.
Istotne jest więc regularne oznaczanie poziomu glukozy we krwi
i obserwacja występowania
poniższych objawów:
• silniejsze niż zwykle pragnienie;
• c zęstsze oddawanie moczu, zwłaszcza
w nocy;
• suchość lub świąd skóry;
• silniejsze niż zwykle uczucie zmęczenia;
senność;
• niewyraźne widzenie;
• częste infekcje;
• w
olniejsze gojenie się ran i istniejących
owrzodzeń.
Podwyższony poziom cukru we krwi wymaga leczenia. Utrzymywanie się takiego
stanu przez dłuższy czas może spowodować inne problemy zdrowotne, takie jak
uszkodzenie nerwów, naczyń krwionośnych czy choroby oczu, stóp, nerek. Może
się również zwiększyć ryzyko zakażeń.
Kwasica ketonowa w cukrzycy
Kwasica ketonowa to poważne zaburzenie, które może pojawić się u chorych na
cukrzycę szczególnie typu 1. Do kwasicy
dochodzi, gdy brakuje insuliny. Organizm
szuka innych źródeł energii.
W celu uzyskania energii spalane są tłuszcze i tkanka mięśniowa. W tych warunkach
powstają ciała ketonowe, które zakwaszają
krew. Jednocześnie poziom glukozy we
krwi jest wysoki. Zwiększenie ilości ciał
ketonowych może doprowadzić do rozwoju kwasicy ketonowej. Nieleczona kwasica
ketonowa może spowodować śpiączkę lub
nawet śmierć.
Kontrola poziomu
glukozy we krwi
Jest wiele urządzeń służących
do pomiaru poziomu cukru we
krwi. Jedną z najczęściej stosowanych metod jest umieszczenie
niewielkiej kropli krwi na pasku
testowym, który następnie wkłada się do glukometru i odczytuje
wynik. Przed pierwszym użyciem
zapoznaj się dokładnie ze swoim
glukometrem, bo w niektórych
najpierw wkłada się pasek testowy, nakłada kroplę krwi i dopiero
uruchamia, a w innych najpierw
uruchamia się aparat, a potem
wkłada pasek. Lekarz lub pielęgniarka nauczą Cię, jak wykonywać taki test. Zwykle pomiar trwa
niecałą minutę.
Monitorowanie
poziomu glukozy
we krwi
Lekarz lub pielęgniarka pomogą Tobie
ustalić, kiedy i jak często należy wykonywać
pomiary. Wyniki należy zapisywać w dzienniczku samokontroli tak, aby lekarz mógł
ocenić stopień wyrównania cukrzycy.
W dzienniczku należy wpisywać:
• wyniki pomiarów glukozy;
• godziny pomiarów;
• dawki i godziny przyjmowania doustnych
leków przeciwcukrzycowych lub insuliny.
Należy także notować wszelkie istotne uwagi,
takie jak rodzaj aktywności fizycznej, skład posiłków i to, czy pacjent odczuwał po nich objawy hipoglikemii. Takie informacje pomogą
lekarzowi stwierdzić, czy w ciągu jednego dnia
lub tygodnia wahania poziomu glukozy we
krwi cechuje jakiś charakterystyczny schemat.
W razie konieczności zebrane informacje
umożliwią lekarzowi dostosować leczenie.
Co można zrobić
w przypadku
stwierdzenia
hiperglikemii
Należy:
Jeśli poziom glukozy we krwi jest
wysoki, należy możliwie najszybciej
powrócić do właściwego planu
leczenia cukrzycy. To najlepsza
metoda postępowania w hiperglikemii.
• często sprawdzać poziom glukozy we krwi
i notować wyniki w dzienniczku samokontroli;
• przyjmować leki przeciwcukrzycowe
lub insulinę we właściwych dawkach
i w odpowiednim czasie;
• jeść posiłki w odpowiednich ilościach
i o właściwych porach; pić dużo wody;
• prowadzić aktywny tryb życia i regularnie
ćwiczyć.
Jeśli ścisłe przestrzeganie planu leczenia
cukrzycy nie spowoduje obniżenia poziomu
cukru we krwi, mogą być konieczne inne
działania. Porozmawiaj o tym z lekarzem lub
pielęgniarką. Być może potrzebna będzie
zmiana leków, insuliny lub ich dawek, intensyfikacja wysiłku fizycznego lub przygotowanie
dokładniejszego planu posiłków.
Pamiętaj, że przestrzeganie zaleceń lekarza i pielęgniarki pomoże Ci w uzyskaniu
lepszych, długotrwałych wyników leczenia,
co poprawi Twoje samopoczucie.
Informacje zawarte w niniejszej broszurze nie stanowią porady lekarskiej,
która może być udzielona wyłącznie przez lekarza.
Eli Lilly nie ponosi odpowiedzialności za ewentualne szkody związane
z wykorzystaniem informacji zawartych w broszurze jako porady lekarskiej.
Wsparcie w codziennym
życiu z cukrzycą
Zrozumienie i wsparcie indywidualnych
potrzeb pacjentów z cukrzycą jest
od 2007 roku priorytetem działalności
Cukrzycowego Centrum Edukacji Lilly.
Poprzez szeroki wachlarz rozwiązań
edukacyjnych oraz zaangażowanie wysoce
wykwalifikowanego personelu pielęgniarskiego, uczymy pacjentów z cukrzycą,
jak radzić sobie z chorobą i wyzwaniami
dnia codziennego.
Pragniemy uczynić życie pacjentów lepszym
i bardziej komfortowym. Każdego dnia.
Cukrzycowe Centrum Edukacji Lilly
to otwarty i całkowicie bezpłatny program
edukacyjny prowadzony przez firmę Eli Lilly
od 2007 r.
PLDBT00637/09/2013
Więcej informacji oraz adresy ośrodków
znajdziesz na stronie www.ccel.pl
Eli Lilly Polska Sp. z o.o.
ul. Żwirki i Wigury 18 A
02-092 Warszawa
Tel.: +48 22 440 33 00
Fax: +48 22 440 35 50
Download

Hiperglikemia - Cukrzycowe Centrum Edukacji Lilly