CO NOWEGO W SEKSUOLOGII?
lek. med. Anita B∏a˝ejewska
prof. dr hab. med. Zbigniew Lew-Starowicz
Streszczenie
Artyku∏ ten jest przeglàdem piÊmiennictwa z zakresu seksuologii, przedstawia zmiany w terminologii,
definicjach oraz nowe mo˝liwoÊci terapeutyczne.
S∏owa kluczowe:
b∏ona dziewicza, pochwa, korona pochwowa, ∏echtaczka, zaburzenia seksualne, wytrysk przedwczesny
WHAT’S NEW IN SEXUAL PRESS?
The purpose of this article is to describe updates in terminology, definitions and new treatments approach
in sexuology.
Key words:
hymen, vagina, vaginal corona, sexual dysfunction, premature ejaculation
PRACA RECENZOWANA
lek. med. Anita
B∏a˝ejewska
prof. dr hab. med.
Zbigniew
Lew-Starowicz
Zak∏ad Seksuologii
Medycznej
i Psychoterapii
Centrum Medyczne
Kszta∏cenia
Podyplomowego
w Warszawie
22
W seksuologii, podobnie jak we wszystkich dziedzinach medycyny, dochodzi
do weryfikacji dotychczasowego nazewnictwa, rozpoznaƒ i definicji poszczególnych
zaburzeƒ i jednostek chorobowych. TrudnoÊcià, na jakà napotykajà seksuolodzy nawet
w XXI wieku, sà g∏´boko zakorzenione w naszej tradycji mity i niech´ç do poruszania tematów tabu. Jeszcze niedawno s∏owo pochwa budzi∏o wiele emocji, jednak liczne publikacje i coraz cz´stsze u˝ywanie tego terminu, jak i jego synonimu – wagina, spowodowa∏o, ˝e dla coraz wi´kszego grona to
po prostu nazwa istniejàcego narzàdu ˝eƒskiego. Pochwa (vagina, colpos, czyli ∏ono)
zgodnie z definicjà anatomicznà to narzàd
mi´Êniowo-b∏oniasty, d∏ugi, szeroki i bardzo
rozciàgliwy, który powstaje z po∏àczonych
dolnych odcinków obu przewodów przyÊródnerczowych i prowadzi z macicy do sromu kobiecego do tzw. przedsionka pochwy,
który odpowiada rozwojowej zatoce moczowo-p∏ciowej [1]. Tà cz´Êç definicji anatomicznej seksuolodzy akceptujà. Niestety,
w tym samym rozdziale jednego z najwa˝niejszych podr´czników medycznych znajduje si´ dalsza cz´Êç opisu: „... u dziecka
i dziewicy ujÊcie to zamyka prawie ca∏kowicie b∏ona dziewicza (hymen), pozostawiajàc
niewielki tylko otwór” [1]. Seksuolodzy
w Szwecji uznali, ˝e ju˝ sam termin jest niezgodny z zasadami równoÊci i prawami seksualnymi kobiet, a dodatkowo dzi´ki mitom,
które stworzono wokó∏ dziewictwa, sprzyja
utrzymaniu systemu patriarchalnego, ∏amiàcego wszystkie podstawowe zasady równoPrzeglàd Seksuologiczny, styczeƒ/marzec 2011, nr 25
Êci p∏ci. W∏aÊnie dlatego postuluje si´ obecnie zmian´ terminu, na taki, który bardziej
odpowiada∏by rzeczywistym warunkom anatomicznym.
Szwedzcy edukatorzy seksualni (RFSU –
The Swedih Association for Sexuality Education) zaproponowali zamiast b∏ony dziewiczej nazw´ korona pochwowa (ang. vaginal
corona) [2]. Nazwa b∏ona sugeruje istnienie
faktycznie b∏ony zamykajàcej wejÊcie do pochwy, która ulega przerwaniu podczas penetracji pochwy i w rozumieniu potocznym
daje podstawy, aby móc rozpoznawaç dziewictwo, które z kolei rozumiane jest jako
nieodbywanie nigdy przedtem stosunków
dopochwowych, czyli dla wi´kszoÊci jednoznaczne jest z zachowaniem „czystoÊci”.
Sà to mity g∏´boko zakorzenione w tradycji,
a cytujàc podr´czniki medyczne, mo˝na
podeprzeç je naukowo: „... przy stosunku
p∏ciowym b∏ona dziewicza rozrywa si´
na wiele zrazików, które po porodach kurczà
si´ i przekszta∏cajà w strz´pki b∏ony dziewiczej” [1]. Sta∏o si´ to podstawà spopularyzowania kolejnego mitu, ˝e utrata dziewictwa
zwiàzana jest z krwawieniem z dróg rodnych.
Seksuolodzy zmieniajàc definicj´ starajà si´
jednoczeÊnie obaliç powy˝sze mity. Obecnie w edukacji seksualnej k∏adzie si´ nacisk
na rzetelne przedstawienie anatomii i fizjologii tak, aby nie by∏o, albo by∏o jak najmniej
mo˝liwoÊci ∏amania praw seksualnych,
a tak˝e mo˝liwoÊci dalszego popularyzowania dzia∏alnoÊci klinik zajmujàcych si´
przywracaniem dziewictwa, co wydaje si´
byç naganne równie˝ z etycznego punktu
widzenia.
Obecne stanowisko seksuologów dotyczàce definicji korony pochwowej brzmi:
sà to fa∏dy b∏ony Êluzowej znajdujàce si´
1–2 cm w g∏´bi pochwy, które u ka˝dej
kobiety wyglàdajà inaczej tak jak jest to
w przypadku np. nosa, warg, czy ma∏˝owiny
usznej. Ró˝nià si´ wielkoÊcià, kolorem
(ró˝owe, transparentne, albo prawie bia∏e),
kszta∏tem (p∏atki ró˝y, fragmenty uk∏adanki,
pó∏ksi´˝yc, itd), mogà byç bardziej lub mniej
ÊciÊle u∏o˝one. Bardzo rzadko korona pochwowa mo˝e mieç postaç b∏ony pokrywajàcej wejÊcie do pochwy i wówczas kobieta
mo˝e potrzebowaç fachowej pomocy (czyli
naci´cia), aby umo˝liwiç wyp∏yw krwi miesiàczkowej, zak∏adanie tamponu, czy penetracj´ pochwy podczas stosunków. Podczas
Przeglàd Seksuologiczny, styczeƒ/marzec 2011, nr 25
pierwszej w ˝yciu penetracji pochwy u wi´kszoÊci kobiet w rzeczywistoÊci nie dochodzi
do krwawienia. U du˝ej iloÊci kobiet, które
krwawià, nie ma „ciasnej korony”. Mechanizm jest zwykle zupe∏nie inny. Stres i brak
odpowiedniego stopnia podniecenia seksualnego sprawia, ˝e nieodpowiednie nawil˝enie pochwy i zbyt du˝e napi´cie mi´Êniowe,
sprzyjajà powstawaniu drobnych uszkodzeƒ
w koronie, które mogà wiàzaç si´ z plamieniem bàdê z krwawieniem z dróg rodnych
i to nie tylko podczas „pierwszego razu”. Takie nieprzygotowanie genitalne sprzyja urazom nie tylko korony pochwowej, ale równie˝ pochwy, okolic odbytu i zwiàzanymi
z tym mniej lub bardziej powa˝nymi powik∏aniami. Wed∏ug szwedzkich edukatorów seksualnych nale˝y równie˝ bardziej ostro˝nie
i Êwiadomie stosowaç termin „defloracja”
oraz nie traktowaç jako jego synonimu poj´cia „przerwanie b∏ony dziewiczej”. Korona pochwowa jest elastyczna i rozciàgliwa,
nie ulega przerwaniu, natomiast mo˝e w niej
dochodziç do drobnych otarç, czy niewielkich uszkodzeƒ, które zwykle gojà si´ w ciàgu 24 godzin.
Kolejnym mitem jest twierdzenie, ˝e korona mo˝e ulec uszkodzeniu w trakcie jazdy
na rowerze lub konno. Natomiast poród drogami natury faktycznie zmienia wyglàd korony pochwowej, wyg∏adzajàc jà i powodujàc,
˝e staje si´ s∏abiej widoczna. Dla m∏odych
m´˝czyzn istotna jest informacja, ˝e ich penis nie mo˝e byç za krótki podczas pierwszej penetracji pochwy, a korona pochwowa
nie stanowi tak naprawd´ bariery (chyba, ˝e
istnieje patologia w obr´bie narzàdu rodnego). Takà barierà jest na pewno brak przygotowania emocjonalnego partnerki do inicjacji seksualnej. Odczucia, czy wyst´powanie
dolegliwoÊci bólowych podczas pierwszego
w ˝yciu stosunku seksualnego, jak i kolejnych, jest zjawiskiem osobniczo zmiennym
i bardzo zale˝nym od po˝àdania i odpowiedniego stopnia podniecenia.
Kolejnym bardzo popularnym mitem jest
twierdzenie, ˝e mo˝na oceniç, czy kobieta
odby∏a ju˝ stosunek dopochwowy. Tak jak
w przypadku m´˝czyzn, u kobiet równie˝ nie
mo˝na oceniç dziewictwa na podstawie
badania ginekologicznego (wyjàtkiem sà
dzieci). W przypadku gwa∏tów ginekolodzy
poszukujà tak zwanych poszlak – czyli pobierajà wymazy z pochwy (poszukiwanie
23
materia∏u biologicznego – nasienia), oceniajà ewentualne uszkodzenia narzàdu rodnego oraz innych okolic cia∏a. Dlatego tak
istotne jest, aby ofiara trafi∏a do lekarza
specjalisty jak najszybciej i nie my∏a si´
przed takà wizytà.
Coraz wi´ksze kontrowersje budzi znana tak naprawd´ od dawna, ale obecnie coraz bardziej popularna praktyka przywracania dziewictwa, która polega na za∏o˝eniu
pojedynczych szwów na Êluzówk´ korony
pochwowej. Jednak nale˝ pami´taç, ˝e wykonanie takiego zabiegu nie daje gwarancji
wystàpienia krwawienia podczas penetracji
pochwy, a w Êwietle powy˝szych informacji
i tak nie wp∏ynie na mo˝liwoÊç oceny „niewinnoÊci partnerki”.
Mo˝e odpowiednia edukacja seksualna wÊród nastolatków, ale równie˝ wÊród
osób ze starszych grup wiekowych, wp∏yn´∏aby na zaniechanie takich praktyk, bo nie
ma tak naprawd´ medycznego uzasadnienia
dla ich stosowania [3]. W spo∏eczeƒstwie
hetero normatywnym, w którym prawdziwy
seks oznacza tylko stosunek dopochwowy,
nale˝y edukacj´ seksualnà nastolatków prowadziç z uwzgl´dnieniem mitów, w jakich
dorastali. Niestety, od starannoÊci edukatorów zale˝y, aby prze∏amujàc milczenie, nie
propagowali promiskuityzmu [3]. W dobie
popularyzacji seksu oralnego, analnego,
czy masturbacji nale˝y uwzgl´dniç jeszcze
jedno pytanie w dziedzinie dziewictwa: czy
faktycznie te m∏ode kobiety korzystajàc z innych form osiàgania satysfakcji seksualnej
z wy∏àczeniem tradycyjnego seksu dopochwowego pozostajà dziewicami? Dla niektórych nastolatek ch´ç utrzymania „niewinnoÊci”, strach przed cià˝a i chorobami przenoszonymi drogà p∏ciowà jest odpowiednim
uzasadnieniem takiego post´powania. Jednak w takiej sytuacji nale˝y obaliç mit, ˝e
choroby przenoszone drogà p∏ciowà dotyczà tylko seksu tradycyjnego i nale˝y zweryfikowaç zasadnoÊç funkcjonowania terminu
dziewictwo. Najbardziej dobitnym przyk∏adem jest twierdzenie popularne wÊród m∏odzie˝y, ˝e stosunek oralny nie wià˝e si´
z mo˝liwoÊcià zaka˝enia chorobà przenoszonà drogà p∏ciowà, co oczywiÊcie nie jest
prawdà.
Wed∏ug opinii wi´kszoÊci seksuologów
nale˝y zmieniç obecnà taktyk´ w edukacji
seksualnej, czyli propagowanie za wszelkà
24
cen´ abstynencji seksualnej, co jak widaç
na przyk∏adzie Stanów Zjednoczonych nie
wp∏yn´∏o na zmniejszenie liczby niechcianych i nieplanowanych cià˝ wÊród nastolatek (wskaênik ten wzrós∏ od 1990 roku).
Byç mo˝e odpowiednia edukacja seksualna w szkole uchroni∏aby niektórych 18–25
-latków od wyst´pujàcych u nich obecnie
zaburzeƒ seksualnych [4]. Brak wiedzy determinuje, na przyk∏ad wÊród m∏odych m´˝czyzn, zbyt cz´ste autorozpoznania zaburzeƒ erekcji, poniewa˝ np. cz∏onek nie jest
odpowiednio twardy w trakcie gry wst´pnej,
kiedy skupieni sà na stymulacji seksualnej
partnerki. OczywiÊcie jest to mechanizm
fizjologiczny, a nie prawdziwe zaburzenie
seksualne i „leczenie” powinno ograniczyç
si´ do edukacji. ÂwiadomoÊç seksualna m∏odzie˝y pochodzi obecnie z 5 êróde∏
[3]. Sà to: szko∏a, rodzina, religia, rówieÊnicy oraz media. Niestety, coraz cz´Êciej spotkania z odpowiednio przeszkolonym edukatorem seksualnym zast´puje si´ wiedzà
dost´pnà np. w Internecie. To jest równie˝
coraz cz´Êciej przyczyna powstawania kolejnych zaburzeƒ i mitów.
Seksuolodzy propagujà obecnie model
seksu odpowiednio dobrego (ang. good-enough sex model), podczas gdy w Internecie nadal przedstawiany jest model „wszystko albo nic”, sprzyjajàcy powstawaniu zaburzeƒ, albo ich nasileniu. Dobrà ilustracjà jest
nadmierna masturbacja wÊród m∏odych
ch∏opców podczas przeglàdania treÊci erotycznych w Internecie i póêniejsze problemy
z erekcjà podczas kontaktów seksualnych
z partnerkà, które zgodnie z informacjami
dost´pnymi on-line doskonale leczy si´
preparatami z grupy inhibitorów PDE-5 [3].
Niestety, w ten w∏aÊnie sposób tworzy si´
b∏´dne ko∏o – b∏´dne rozpoznanie, nieodpowiednia terapia.
OczywiÊcie inhibitory PDE-5 majà ugruntowane miejsce w leczeniu zaburzeƒ erekcji.
Jednak nie nale˝y zapominaç o koniecznoÊci poprawnego zebrania wywiadu i zalecaniu ich, kiedy faktycznie wyst´puje taka potrzeba. Cz´sto pod∏o˝em wyst´powania zaburzeƒ erekcji jest t∏o psychogenne, które
leczy si´ psychoterapià. Ostatnio w farmakoterapii podkreÊla si´ równie˝ znaczenie
sposobu dawkowania dostosowanego
do indywidualnych potrzeb m´˝czyzny. Dotychczas inhibitory PDE-5 przyjmowane by∏y
Przeglàd Seksuologiczny, styczeƒ/marzec 2011, nr 25
na ˝yczenie/˝àdanie, czyli w zwiàzku czasowym z aktywnoÊcià seksualnà. Dla niektórych par nie jest to odpowiednia forma terapii, poniewa˝ niekorzystnie wp∏ywa na spontanicznoÊç ˝ycia p∏ciowego. Dlatego oceniono w badaniach klinicznych skutecznoÊç
i bezpieczeƒstwo stosowania Tadalafilu
przyjmowanego codziennie w dawce dobowej 5 mg. Parametry bezpieczeƒstwa (dzia∏ania niepo˝àdane, wyniki EKG oraz wyniki
badaƒ laboratoryjnych) oraz skutecznoÊç
oceniona na podstawie Mi´dzynarodowej
Skali Zaburzeƒ Erekcji (IIEF) w 2 letnim badaniu przeprowadzonym metodà otwartej
próby sugerujà, ˝e jest to dobry alternatywny schemat dawkowania [5].
W seksuologii przeanalizowano równie˝
poprawnoÊç definicji zaburzeƒ ejakulacji
i tak w 2010 roku przedstawiono wytyczne
ISSM dotyczàce wytrysku przedwczesnego
(PE) [8]. Zweryfikowano definicj´ i rozpowszechnienie rzeczywiste tego zaburzenia.
Okaza∏o si´, ˝e zgodnie z zasadami medycyny opartej na faktach definicj´ nale˝y
ograniczyç tylko do pierwotnego wytrysku
przedwczesnego, czyli trwajàcego do pierwszych kontaktów seksualnych, zwiàzków heteroseksualnych i seksu dopochwowego:
„m´skie zaburzenie seksualne, w którym
ejakulacje wyst´pujà zawsze lub prawie
zawsze przed lub w ciàgu minuty od rozpocz´cia penetracji pochwy, których m´˝czyzna nie jest w stanie opóêniç zawsze lub
prawie zawsze podczas stosunków dopochwowych i które zwiàzane jest z negatywnymi osobistymi konsekwencjami takimi
jak: stres, frustracja i/lub unikanie kontaktów
seksualnych”.
Zgodne z definicjà rozpowszechnienie
tego zaburzenia nie dotyczy, jak wczeÊniej
oceniono, 30% m´˝czyzn (na podstawie
mi´dzynarodowego badania ankietowego
obejmujàcego 27 500 m´˝czyzn w wieku
40–80 lat – GSSAB – The Globla Study of
Sexual Attitudes and Behaviors), tylko 3%,
czyli wynika z tego, ˝e nie jest to najcz´stsze
zaburzenie seksualne u m´˝czyzn. Pozosta∏e rozpoznania nale˝a∏oby sklasyfikowaç
zgodnie z propozycjà Waldingera jako naturalnie zmienne PE lub dysfunkcje podobne
do wytrysku przedwczesnego. Obie te podgrupy nie sà rzeczywistymi zaburzeniami
seksualnymi, stanowià tylko wariant normy.
Âredni wewnàtrzpochwowy czas latencji
Przeglàd Seksuologiczny, styczeƒ/marzec 2011, nr 25
ejakulacji (IELT) wynosi 5,4 minuty i w prawid∏owych warunkach ulega skróceniu wraz
z wiekiem (6,5 min w grupie 18–30 -latków
do 4,3 minuty po 51 roku ˝ycia).
Szczególnà formà wtrysku przedwczesnego jest wytrysk anteportalny, czyli wyst´pujàcy przed wprowadzeniem cz∏onka
do pochwy. Szacuje si´, ˝e dotyczy on 5%
m´˝czyzn z pierwotnym PE i jest jednà
z przyczyn niep∏odnoÊci [8].
Seksuolodzy dyskutujà nad zasadnoÊcià
prowadzenia skriningu wÊród „zdrowych”
m´˝czyzn w kierunku PE. Dotychczas uznano, ˝e jest to jednostka podlegajàca zg∏aszaniu przez samych pacjentów i wydaje si´
zasadne, aby rozpoznawaç jà na podstawie
tylko oceny d∏ugoÊci IELT przez samego pacjenta i/lub jego partnerk´ (oceny subiektywne), a nie na podstawie pomiaru stoperem (parametr wykorzystywany w badaniach klinicznych, ale nie w praktyce klinicznej). Jedynie w grupie pacjentów z zaburzeniami erekcji uzasadnione wydaje si´ pytanie o zaburzenia ejakulacji. Promowane jest
równie˝ post´powanie zgodne z algorytmem ALLOW, który powsta∏ na bazie znanego ju˝ wczeÊniej modelu PLISSIT. Post´powanie zgodne z tym modelem ma u∏atwiç lekarzowi pierwszego kontaktu rozmow´ z pacjentem na tematy intymne. Jest to akronim
angielski oznaczajàcy – A – asking (pytaj
o ˝ycie seksualne), L – legitimizes (poznaj,
jaki wp∏yw majà problemy seksualne na ˝ycie pacjenta), L – limitations (rozwa˝ ograniczenia zwiàzane z rozmowà na tematy intymne, zdecyduj o zasadnoÊci konsultacji
seksuologicznej), O – opens up (rozpocz´cie procesu terapeutyczno-diagnostycznego, kiedy lekarz jest w stanie poradziç sobie
z leczeniem danego zaburzenia), W – work
togheter (dobra relacja lekarz–pacjent w realizacji planu post´powania).
W odpowiednio zaprojektowanych badaniach klinicznych nie potwierdzono w zasadzie ˝adnego pod∏o˝a biologicznego zaburzeƒ ejakulacji. Najbardziej prawdopodobny
zwiàzek przyczynowo-skutkowy wydaje si´
byç pomi´dzy nadczynnoÊcià tarczycy a PE
oraz zapaleniem prostaty a PE nabytym.
W przypadku nadczynnoÊci tarczycy wg Carani’ego u 50% pacjentów wyst´puje PE,
a po leczeniu i w stanie eutyreozy ju˝ tylko
u 15% [9]. Kontrowersje budzi równie˝ wyst´powanie zaburzeƒ czucia u m´˝czyzn
25
z PE pierwotnym, w niektórych badaniach
wydajà si´ oni byç mniej wra˝liwi, podobnie
jak pacjentki z anorgazmià [7]. W porównaniu z grupà kontrolnà zdrowych m´˝czyzn
wykazywali oni znaczàco wy˝szy próg czuciowy oceniany na palcu, wy˝szy próg czucia wibracji oceniany na palcu i na penisie,
natomiast próg czucia temperatury na penisie by∏ podobny w obu grupach [7].
Leczenie miejscowe anestetykami, leczenie na ˝àdanie lekami z grupy SSRI lub
TLPD, albo codzienne przyjmowanie preparatów z tych grup leków w odpowiednich
dawkach, a tak˝e leczenie doustne na ˝àdanie tramadolem zwiàzane jest z poprawà
klinicznà, czyli wyd∏u˝eniem IELT 3 do 8
krotnie w porównaniu z wartoÊcià przed leczeniem, jednak nie nale˝y zapominaç, ˝e
po zakoƒczeniu takiego leczenia objawy
PE nawracajà [8]. W trakcie oceny klinicznej
sà obecnie techniki operacyjne wykorzysty-
wane w leczeniu PE pierwotnego, polegajàce na neurotomii selektywnej nerwów
grzbietowych, albo wstrzykni´ciu w ˝o∏àdê
pràcia kwasu hialuronowego.
Na zakoƒczenie warto zwróciç uwag´
na wyniki badaƒ dotyczàcych wp∏ywu wykonywanej przez rodziców stymulacji dotykowej dzieci na ich rozwój psychoseksualny
[7]. Zauwa˝ono, ˝e brak takiej stymulacji
mo˝e byç zwiàzany z nadmiernà masturbacjà u dzieci, natomiast przywrócenie odpowiednich nazwijmy to „relacji” powoduje redukcj´ takich zachowaƒ. Ukszta∏towanie si´
nieprawid∏owych mechanizmów obronnych
(niedojrza∏oÊç emocjonalna) mo˝e skutkowaç rzadszym odczuwaniem orgazmów lub
ca∏kowità anorgazmià podczas stosunków
dopochwowych. Do takich mechanizmów
nale˝à: dyssocjacja, somatyzacja, fantazje
autystyczne, czy dyslokacja [7]. ◗
PiÊmiennictwo
1. Bochenek A., Reicher M. Anatomia cz∏owieka. Tom II. PZWL.
2. Time for more accurate terminology. Hymen renamed „vaginal corona”. Newsbulletin ISSM. 2010,
8, 15-17.
3. Sex education and teenage sexuality a challenging issue. Newsbulletin ISSM. 2010, 8, 18-20.
4. Yu J. (2010) Sex Education. 10 (2), 187-199.
5. Porst H., Rajfer J., CAsabe A., Feldman R., Ralph D. (2008) D∏ugoterminowe bezpieczeƒstwo I skutecznoÊç
stosowania leczenia zaburzeƒ erekcji tadalafilem w dawce 5 mg raz na dob´. J. Sex. Med. 9.
6. Gonzales-Torres M.A., Salazar M.A,. Inchausti L., Ibanez B. (2010) Lifetime sexual behavior of
psychiatric inpatients. J. Sex. Med. 7, 3045-3056.
7. Brody S., Houde S., Hess U. (2010) Greater tactile sensitivity and less use of immature psychological
defense mechanisms predict women’s penile-vaginal intercourse orgasm. J. Sex. Med. 7, 3057-3065.
8. International Society for Sexual Medicine’s Guidelines for the diagnosis and treatment of premature
ejaculation. J. Sex. Med. 2010, 7, 2947-2969.
9. Corona G., Jannini E.A., Lotti F., Boddi V. (2010) Premature and delayed ejacuation: Two ends of a
single continuum influenced by hormonal mileu. Int. J. Androl.
26
Przeglàd Seksuologiczny, styczeƒ/marzec 2011, nr 25
Download

CO NOWEGO W SEKSUOLOGII? - Centrum Terapii Lew