Środki Wyrazu Twórczego
DZIAŁ III: PODSTAWOWE ZASADY
KOMPOZYCJI PLASTYCZNEJ
TEMATYKA:
KOMPOZYCJA PLASTYCZNA
CECHY PLASTYCZNE MATERIAŁU FLORYSTYCZNEGO
DEKORACJE ROŚLINNE
IDĄ ŚWIĘTA WIELKANOCNE! DEKORACJE OKOLICZNOŚCIOWE
Kompozycja
Ułożenie elementów (środków wyrazu
plastycznego) na płaszczyźnie lub
w przestrzeni
• Barw
• Tonów
• Linii i kresek
• Kształtów, figur, plam
Kompozycja
Oznacza sposób powiązania takich elementów jak linie, bryły, płaszczyzny,
kolor, światłocień itp.
W każdej dziedzinie działalności artystycznej, także we florystyce, zasady
kompozycji pozwalają na połączenie, uporządkowanie i grupowanie
poszczególnych elementów w jedną, harmonijną całość.
Kompozycja kwiatowa, tworząca efektowną całość, składa się z kilku
elementów, z których najważniejszym są:
Punkty (kwiaty)
Linie (łodygi)
Proporcje
Formy
Płaszczyzny
Barwy
Światło
Rodzaje kompozycji plastycznej
• Centralna
• Otwarta
• Zamknięta
• Symetryczna
• Asymetryczna
• Rytmiczna
• Arytmiczna
• Statyczna
• Dynamiczna
• Horyzontalna
• Wertykalna
• Diagonalna
Rodzaje kompozycji florystycznych
• Pomyśl jakie znasz przykłady kompozycji
florystycznych!
• Wymień je i zapisz!
• Stwórz szkice (przydadzą Ci się kredki i cienkopis)
Rzuty z góry i z boku
• Pomyśl czym się charakteryzują, jakie można do nich
wykorzystać rośliny, na jakie okazje się nadają?
• Jakie nieroślinne materiały należy wykorzystać do
przygotowania tych kompozycji?
• Potraktuj to zadanie jak pracę domową, ale uwierz, że
bardzo Ci się przyda !
Podpowiedź przejrzyj: ABC FLORYSTYKI - Anna Nizińska
Reguła złotego podziału
• Złoty podział (łac. sectio aurea), podział harmoniczny, złota
proporcja, boska proporcja (łac. divina proportio) – podział odcinka
na dwie części tak, by stosunek długości dłuższej z nich do krótszej
był taki sam, jak całego odcinka do części dłuższej. Innymi słowy:
długość dłuższej części ma być średnią geometryczną długości
krótszej części i całego odcinka. Stosunek, o którym mowa w
definicji, nazywa się złotą liczbą i oznacza grecką literą φ (czyt. "fi").
• Złoty podział wykorzystuje się często w estetycznych,
proporcjonalnych kompozycjach architektonicznych, malarskich,
fotograficznych, itp. Znany był już w starożytności i przypisywano
mu wyjątkowe walory estetyczne. Stosowano go np. w planach
budowli na Akropolu.
Złoty Podział
• Dlaczego taki brak symetrii może się podobać?
Dlaczego zdjęcie niesymetryczne wydaje się bardziej
interesujące? Odpowiada za to reguła złotego podziału,
inaczej nazywana trójpodziałem. Polega na dzieleniu
kadru, który najczęściej jest prostokątem, na dziewięć
pól, przy pomocy poziomych i pionowych linii na
wysokości (szerokości) 1/3 i 2/3.
• Przecięcia tych linii tworzą tak zwane punkty mocne.
Jeżeli jakiś element obrazu znajdzie na linii złotego
podziału lub w jej pobliżu, będzie łatwiej zauważalny.
Podobnie jest z punktami – jeżeli jakiś obiekt, rzecz,
plama, barwa znajdzie się w punkcie mocnym lub jego
pobliżu to widz zwróci na to miejsce szczególną uwagę.
http://www.fotal.pl/foto-poradnik-pawla-dumy-zloty-podzial-czylikolejny-sposob-na-skomponowanie-zdjecia/
Proporcje i rytm w kompozycji roślinnej
• Podobną definicję proporcji można odnieść do
dzieła, jakim jest kompozycja kwiatowa.
• Przez proporcje należy rozumieć harmonijny
stosunek wymiarów poszczególnych części,
wzajemnie do siebie i do całości. Za podstawę
wzajemnych stosunków przyjęto „złoty podział
odcinka” wyrażony proporcjami a:b=b:c lub
3:5=5:8.
a:b=b:a
3:5=5:8
Ład w układzie kompozycyjnym
• Każda kompozycja wprowadza ład będący
przeciwieństwem chaosu. Aby wprowadzić ład
w aranżacji składającej się z wielu różnorodnych
elementów należy ustalić cel dekoracji,
a następnie dobrać takie elementy, które
umożliwią wykonanie zamierzonej aranżacji.
• Istnieją trzy możliwości wprowadzenia ładu:
uszeregowanie, układ symetryczny, układ
asymetryczny.
Uszeregowanie
• Takie same elementy usytuoawane są w takiej
samej odległości od siebie.
• Wyróżniamy uszeregowanie proste
i rytmiczne.
• Uszeregowanie wywołuje wrażenie spokoju,
stałości i regularności.
Układ symetryczny
• Otrzymujemy wtedy, gdy obie części układu
znajdują się po dwóch stronach osi symetrii.
• Jakby były odbite w lustrze.
• Dzięki proporcjonalnemu wyważeniu symetria
ma poważny, uroczysty charakter.
Układ asymetryczny
• To układ swobodny, bez zachowanej osi
symetrii.
• Polega na nieregularnym zgrupowaniu
elementów kompozycji.
• Motyw główny stale dominuje nad
pozostałymi.
Grupowanie elementów
• W kompozycji wyróżnia się motywy główne
i uboczne.
• Motyw główny jest najważniejszy.
• W układzie symetrycznym znajduje się zawsze
w jego geometrycznym środku.
• Elementy kompozycji kwiatowej:
Elementy główne
Elementy uzupełniające
Elementy wypełniające
Punkt wzrostu, w którym lokalizowany jest motyw
główny.
Przestrzenność układu
• Kompozycja roślinna jest trójwymiarową bryłą,
można bowiem określić jej trzy wymiary:
długość, szerokość i głębokość.
• Punkt środkowy z którego wychodzą wszystkie
elementy i który je wiąże, stanowi motyw
główny w kompozycji i jest on „punktem
wzrostu” całego układu.
Kontrasty
Oprócz kontrastów barwnych o których była już
mowa w układach przestrzennych wyróżniamy:
- Kontrasty wielkości – duże formy wsród małych
i odwrotnie,
- Kontrasty kształtu – formy kuliste wsród
kanciastych i odwrotnie,
- Kontrasty ilości – zagęszczenie wśród rozproszenia
i odwrotnie,
- Kontrasty kierunku – formy pionowe wśród form
poziomych
Zasada równowagi optycznej
• Zasada zachowania równowagi optycznej
dotyczy nie tylko prawidłowego rozłożenia
„optycznego ciężaru” po obu stronach osi
symetrii, lecz także, i to w szerszym zakresie,
przestrzenności i proporcji aranżowanego
układu.
Światło i cień
• Umiejętne zastosowane, skierowane na
kompozycję we właściwy sposób światło
„uplastycznia” ją, stwarza wrażenie głębi.
• Kompozycje przestrzenne powinny mieć trzy
wymiary, nie mogą być płaskie.
• Należy pamiętać, aby światło nigdy nie padało
równomiernie ze wszystkich stron.
• Jeśli w kompozycji roślinnej główną rolę
odgrywają barwy, to powinna być ona oświetlona
światłem padającym na wprost.
Style układów kompozycyjnych
•
•
•
•
Styl wegetatywny
Styl dekoracyjny
Styl formalno-linearny
Styl wiązania formy (styl formalny)
Ćwiczenie :
Wymień jak najwięcej rodzajów roślinnych układów
kompozycyjnych.
Znajdź przykłady np. w literaturze. Sporządź szkice
poglądowe.
Styl wegetatywny
Układy w tym stylu zgodne są z naturalnym sposobem
rozrastania się roślin. Stąd wywodzi się nazwa stylu. Układając
kompozycje należy dążyć do zachowania naturalnych form
roślin, kierunku ich wzrostu i biegu pędów, wielkości
poszczególnych kwiatów i ich ilości, a także sposobu
kwitnienia. Zestawiać można gatunki występujące razem
w siedlisku naturalnym. Roślin rosnących pojedynczo nie
należy łączyć w pęczkach, w przeciwieństwie do tych
rosnących w dużych zespołach, niejako „towarzysko" oraz
kwitnących obficie i powtarzających kwitnienie. Styl ten
wymaga, by wszystkie rośliny były tak osadzone w układzie
kompozycyjnym, jak rosną naturalnie w przyrodzie. Jedne
wyrastają wysoko, strzeliście, inne tworzą niskie kępy, jeszcze
inne rozprzestrzeniają się kobiercowo.
Styl wegetatywny
Popełnimy błąd, jeśli na przykład pachnące fiołki, które
w naturze rosną nisko, rozprzestrzeniając się jak dywanik,
zechcemy umieścić pojedynczo w środku układu
kompozycyjnego, zamiast pogrupowane w pęczkach,
u jego podstawy. Przecież i w naturze rosną kępkami i pod
innymi roślinami, zajmując najniższe piętro. Nie zachowamy
też stylu, jeśli strzeliste kwiatostany ostróżki przytniemy
krótko i osadzimy w podstawie kompozycji. Żaden
z rodzajów kwiatów nie powinien dominować, powinny one
być tak ułożone, aby wszystkie zachowały swe naturalne
piękno. Kompozycje wegetatywne wyglądają najlepiej
w naczyniach płaskich. Naczynie powinno być
podporządkowane kompozycji.
Kompozycje w stylu wegetatywnym
Styl dekoracyjny
• Charakter kompozycji dekoracyjnych polega na interesującym
zestawieniu barw i masie różnorodnych roślin skupionych
w układzie kompozycyjnym. Ten styl nie wymaga w takim stopniu
jak styl wegetatywny zachowywania naturalnego wyglądu kwiatów.
• Kompozycje w tym stylu ogląda się ze wszystkich stron. Najczęściej
miewają one kształt kulisty, czasem przypominają w zarysie kroplę.
• Ważną rolę odgrywają kształty użytych kwiatów. Dobiera się je na
zasadzie kontrastów. Kuliste astry zestawia się z formami smukłymi,
stożkowatymi, np. lwiej paszczy. W stylu dekoracyjnym można
używać dużej ilości kwiatów, dbając , by barwy nie były zbyt liczne,
co mogłoby doprowadzić do pstrokacizny. Najspokojniej i elegancko
będzie wyglądać kompozycja, jeśli wybierzemy jedną podstawową
barwę, a do niej dodamy tonacje prowadzące do barwy następnej,
np. od żółtej do pomarańczowej, czy od błękitnej do purpurowej.
Układ barw nie może sprawiać wrażenia oderwanych plam;
powinny one harmonijnie przechodzić jedne w drugie.
Styl dekoracyjny
• Im mniej rodzajów kwiatów użyjemy w kompozycji, tym będzie ona
klarowniejsza i bardziej uporządkowana. Jednako­we rodzaje kwiatów
można łączyć w gru­py, jakby małe wiązanki, a te z kolei zestawiać w całość
układu w stylu dekoracyjnym. Wiązanki te powinny być układane luźno
i rytmicznie, z zachowaniem proporcji złotego podziału.
• O wiązance mówimy wtedy, gdy najmniej 2-3 kwiaty zostały związane ze
sobą kompozycyjnie. W wiązance największy kwiat na najkrótszej łodydze
umieszczony jest u podstawy wiązania. Drugi, nieco mniejszy, na
dwukrotnie dłuższej łodydze — powyżej pierwszego. A trzeci, najmniejszy,
na trzykrotnie dłuższej łodydze, winien wieńczyć cały układ.
• Układając kwiaty dbać trzeba o to, aby ich łodygi rozchodziły się z jednego
miejsca, to jest z miejsca wiązania, zwanego również punktem wzrostu lub
mocnym punktem. Z niego wyrasta cała kompozycja. Właśnie z powodu
tego punktu, miejsca wiązania się ze sobą poszczególnych łodyg, układ
zwiemy wiązanką. Pomiędzy poszczególnymi wiązankami powinna być
zachowana swobodna przestrzeń, ponieważ tylko wtedy każda z nich
nabierze wyrazu.
Styl dekoracyjny
• Środek kompozycji w stylu dekoracyjnym podkreślony jest
specjalnie dobranymi formami kwiatów, liści czy
owocostanów. Są one najczęściej kuliste i koliste i tworzą
motyw główny całego układu. Natomiast formy lekkie
i strzeliste tworzą w układzie kompozycyjnym struktury
pionowe. Wychylające się i przewieszające rośliny, ułożone
dookoła, określają kształt, tworzą obrys całego układu
kompozycyjnego. Połączenie tych różnorodnych form jest
charakterystyczne dla kompozycji w stylu dekoracyjnym.
• Kompozycje w stylu dekoracyjnym prezentują się najlepiej
we wszelkiego rodzaju kubłach, donicach, szerokich
i masywnych wazach
• Wybór odpowiedniego pojemnika do każdej kompozycji
decyduje o jej pełnej harmonii.
Kompozycje w stylu dekoracyjnym
Styl formalno-linearny
• Już samo zestawienie słów „formalny" i „linearny" określa charakter
tego stylu, w którym przez wyraziste prowadzenie linii tworzy się
wyważoną formę kompozycji. Do tego stylu nawiązują niektóre
kompozycje w stylu wolnym, określane jako abstrakcyjne.
• Tworząc kompozycję w stylu formalno-linearnym nie trzeba
przestrzegać naturalnej formy wzrostu rośliny, najważniejsze jest
uzyskanie efektu opartego na wyrazistej formie i linii.
• W stylu tym pojemnik odgrywa szczególnie ważną rolę. Jego linia
musi się wiązać z linią zarysowaną przez układ roślin, w jedną
kompozycyjną całość. W tym stylu można tworzyć kunsztowne
układy, będące prawdziwymi dziełami sztuki, pod warunkiem
jednak, że posiada się duże wyczucie formy. Tworzenie kompozycji
formalno-linearnych jest bowiem wyjątkowo trudne.
Kompozycja w stylu dekoracyjnym umieszczona
w wazie podłogowej (z lewej)
oraz Kompozycja w stylu formalno-linearnym (z prawej)
Obwiązywanie form – Styl formalny
• Przez obwiązywanie form rozumiemy sposób
obwiązywania gotowej podkładki — formy, którą
następnie wypełnia się kwiatami i innymi częściami
roślin. Kształt końcowy kompozycji jest więc z góry
określony przez użytą formę — podkładkę, mimo
dowolności w doborze tworzywa roślinnego. To właśnie
w tym stylu mieszczą się plecione wianuszki,
pogrzebowe wieńce na obręczach lub słomianych
(wiklinowych) kołach, a także różnorodne kule
i piramidki utkane z zasuszonych kwiatów czy szyszek.
• Formy takie często są statyczne, działają uspokajająco,
zawsze spotykają się z miłym przyjęciem.
Obwiązywanie form – Styl formalny
• W naszych warunkach podkładki możemy wykonać sami lub skorzystać
z gotowych podkładów. Przy odrobinie zręczności można wykonać bez
większego trudu wiele różnych form, na przykład obręcze z wiklinowych
prętów lub słomy, kule i piramidy z mchu, plasteliny czy piafloru, a także
odpowiednio ukształtowanej siatki drucianej. Dobrze wykonaną podkładkę
wystarczy wypełnić tworzywem roślinnym - kwiatami, liśćmi, owocami czy
owocostanami, gałązkami iglastymi czy innymi zimno zielonymi, suszonymi
lub konserwowanymi.
• Najłatwiej wykonać kompozycję kulistą czy piramidalną, trochę trudniej —
wianuszek. Układając wianuszek trzeba zwracać uwagę, by wiązane
kolejno kwiaty czy owoce kształtem swym pasowały do obrysu formy.
W zależności od użytego tworzywa roślinnego poszczególne kompozycje
będą miały różny charakter i różna będzie ich trwałość.
• To właśnie w tym stylu stosuje się różne akcesoria, jak wstążki, sznury
ozdobne, bombki, świece, koronki, bibułki.
http://www.florystyka.republika.pl/Style_kompozycji_roslinnych.htm
Obwiązywanie form – Styl formalny
BUKIETY KLASYCZNE
Najpopularniejsze bukiety
ślubne biedermeier i odwrócona
kropla (popularnie zwana łezką),
to wiązanki pasujące dla każdej
Panny Młodej. Najczęściej
używane kwiaty do tego typu
bukietów to:
róża,orchidea,eustoma.
Bukiety stylowe czyli historia florystyki
• Przedmioty wykonane estetycznie budzą w człowieku
szlachetne uczucia, otwierają mu oczy na piękno życia
i pozwalają zdać sobie sprawę z własnej godności oraz
z sił twórczych. Estetyczną jakość można osiągnąć na
przykład przez kształtowanie form (wzornictwo)
i odnosi się to nie tylko do produkcji przemysłowej, lecz
dotyczy także florystyki. Obie dziedziny są jednak ze
sobą powiązane, bowiem dla florysty rozwój
wzornictwa ma duże znaczenie – wszak produkty
(naczynia i inne środki pomocnicze) współkształtują
wyrób kwiaciarski. W harmonijnym współdziałaniu
z materiałem roślinnym powstają nowe,
wielopostaciowe formy i tak jest już od wieków.
Historia florystyki
Pierwszy ślad układania kwiatów stanowi piaskowa rzeźba
wykonana na ścianie sarkofagu, przedstawiająca
człowieka wiążącego girlandy, datowana na pierwszą
połowę IV wieku nasze ery. Sztuka układania kwiatów
w naczyniach jest natomiast datowana na VI w.n.e.,
rozwijająca się niemal równolegle do sztuki układania
kwiatów na Dalekim Wschodzie, nazywanej Ikeabaną.
Antoni Białecki, prawnik, który uczynił z florystyki swoja
pasję pisał w XIX wieku, że „Najbliższe (...)
podobieństwo życia człowieka jest z życiem roślin,
z życiem kwiatów – umiejscawiając narodzenie się
florystyki równocześnie z pojawieniem się na ziemi
człowieka.
Historia florystyki
• W średniowieczu kwiatami (np. tymiankiem czy szałwia
i lawendą) dekorowano świątynie oraz domostwa – te
głównie ziołami, które miały odstraszać złe moce
(pięciornik, ruta, dziurawiec, macierzanka) bądź
sprowadzać miłość (róże, bratki, storczyki,
niezapominajki). Symbolika kwiatów odgrywała tu
bardzo duże znaczenie. Kompozycje często
wykonywano z użyciem mirtu, jaśminowca i bukszpanu,
zaś kwiaty umieszczane w prostych naczyniach,
oglądane były zazwyczaj z jednej strony. Tu też
przypomniano sobie o sięgającym starożytności
zwyczaju dekorowania kwiatami nowożeńców.
Historia florystyki
• Od renesansu, czyli od XVI wieku, w bukieciarstwie
wykształcił się pozbawiony symboliki kierunek dekoracyjny
o estetyce równoległej do ogólnych przemian stylistycznych
(np. w XIX-XX w. bukiety wiktoriańskie, secesyjne czy
układane z suchych kwiatów tzw. bukiety
biedermeierowskie i makartowskie). W renesansie, bukiety
stawały się bardziej okazałe, pojawiły się w nich także nowe
rośliny – kończyna, poziomka, stokrotki. Kwiaty zaczęto
układać w bogato zdobionych naczyniach ceramicznych
oraz w szklanych naczyniach, zaś motywy roślinne zdobiły
także dekoracyjne tkaniny. Powróciły również girlandy (czyli
jednej z najstarszych, pochodzących z Egiptu) zdobiące
wnętrza bogatych domów.
Historia florystyki
• Barok to przepych i kolory, obfitość piękna. Od
XVII do połowy XVIII wieku kompozycje nabrały
symetrii, a ulubionymi kolorami baroku były:
biały, różowy oraz czerwony. Najczęściej używane
w kompozycjach kwiaty, to: maki, lilie, peonie,
zawilce, floksy, róże, dalie, czy irysy, a także
tulipany, uwielbiane szczególnie przez
mieszkańców Niderlandów. Bukiety osadzane
były zazwyczaj w bogato zdobionych naczyniach
oraz wazonach ze szkła, kamienia bądź porcelany.
Historia florystyki
Nurt rozwijający się we Francji ok. 1740 roku,
rokoko, to styl pełen dekoracji oraz ozdób, zaś
kompozycje kwiatowe tego okresu
charakteryzowała płynność formy i łagodność
linii. Zaczęto cenić kwiaty wysublimowane,
o delikatnych, postrzępionych płatkach;
bukiety układano w wyszukanych
szklanych bądź kryształowych wazach.
Historia florystyki
Klasycystyczne formy z XVII wieku to z kolei
wyrafinowane kompozycje, układane w lśniących
naczyniach. Epoka ta charakteryzowała się
symetrią i prostymi liniami, takie były też bukiety,
układane najczęściej w kształcie trójkąta.
Dominującymi kolorami była purpura, zieleń
a także czerwień i kolor różowy. Używane
najczęściej kwiaty to lilie, peonie oraz narcyzy. Po
raz pierwszy zaczęto też stosować preparowane
kwiaty i liście.
Historia florystyki
Romantyzm, epoka XVIII i XIX wieku, to z kolei
czas, w którym rozwinął się zwyczaj bukietów
ślubnych. Trend służący podkreślaniu kobiecej
urody i jej delikatności zyskał również odbicie
w bukietach – były to proste formy zdobione
wstążkami, często pojedyncze gałązki kwiatów.
Historia florystyki
• Na przełomie wieków XIX i XX pod wpływem
kultury japońskiej, a także sztuki nowoczesnej, w
Europie i Ameryce zaczął wykształcać się trwający
do dziś styl ekspresjonistyczno-abstrakcyjny.
Niezależnie jednak od okresu w historii, florystyka
stanowiła odzwierciedlenie panujących trendów,
zwyczajów i zainteresowań. Była i jest obecna w
życiu człowieka, zaś jej historyczny dorobek
wskazuje, że będzie obecna na ziemi dotąd,
dopóki są na niej ludzie.
http://www.e-florystyka.pl/artykuly,historiaflorystyki,28,650,28.html
Bukiety stylowe – styl historyczny
• Stylowy bukiet średniowieczny
• Stylowy bukiet z epoki Odrodzenia
• Stylowy bukiet barokowy
• Stylowy bukiet francuski z XVIII wieku
XIX wiek
Style japońskie i europejskie
• Bukiet w stylu biedermeier (XIX wiek)
Kompozycje romantyczne
• Styl angielski, hiszpański, francuski, szwedzki,
amerykański, meksykański
Stylowe bukiety barokowe
W lecie, kiedy nie brakuje kwiatów i owoców warto
zrobić chociaż jedną, ogromną, pachnącą dekoracje
kwiatową. Imponująco wyglądają takie barokowe
kompozycje, wykonane z róż, peoni, hortensji,
kwiatów kaliny, jaśminu, klematisu. Do tego dużo
soczystych owoców wplecionych w bukiety (można je
nabić na długie, drewniane patyczki do szaszłyków)
lub porozrzucanych na stołach. W USA i Anglii
odchodzi się od misternie układanych hodowlanych
kwiatów, na rzecz niepozornie (jedynie z pozoru)
ułożonych kwiatów ogrodowych.
Stylowe bukiety barokowe
Stylowe bukiety barokowe
Stylowe bukiety barokowe
Stylowe bukiety barokowe
Powstawanie projektu:
Pomysł (tytuł)
Koncepcja (temat)
Treść (zagadnienie)
Szkic (notatka graficzna)
Projekt
Bibliografia
Gładka A., Melerska H., Kompozycje kwiatowe.
Wydawnictwo Watra, Warszawa 1988.
Szendel I., Artystyczne układanie roślin.
http://www.fotal.pl/foto-poradnik-pawla-dumyzloty-podzial-czyli-kolejny-sposob-naskomponowanie-zdjecia/
http://www.florystyka.republika.pl/Style_kompozycji
_roslinnych.htmhttp://sjp.pwn.pl/
http://www.e-florystyka.pl/artykuly,historiaflorystyki,28,650,28.html
Powstawanie projektu:
Pomysł (tytuł)
Koncepcja (temat)
Treść (zagadnienie)
Szkic (notatka graficzna)
Projekt
Dziękuję za uwagę na zajęciach 
Przypominam: prace kontrolne!
Na następne zajęcia przynosimy:
Butelkę lub puszkę, drewniany wieszak lub łyżkę
Klej i lakier (werniks) do Decoupage lub preparat 3 w jednym np.:
Pod Modge gloss
Serwetki papierowe z kolorowymi nadrukami
Gesso (podkład malarski) lub białą/kremową farbę akrylową
Nożyczki, pędzelki, gąbkę, naczynie na wodę, gazety, suszarkę
turystyczną 
tasiemki, sznurek jutowy, wełna
Download

kompozycja plastyczna cechy plastyczne materiału