GİRİŞ
Aktif İstihdam Tedbirleri Hibe Programı kapsamında Antakya Ticaret ve Sanayi Odası
tarafından yürütülen, Mustafa Kemal Üniversitesi’nin ortağı olduğu Projenin amacı Hatay
İlinde yaşamakta olan 18-55 yaş arası Lise, meslek okulları ve üniversitelerden mezun ya da
yeni mezun olacak kişilerin; KOBİ’lerin ihtiyaç duyduğu konularda eğitimlere tabi tutulması
daha sonra KOBİ’ler tarafından istihdam edilmelerinin sağlanması ve KOBİ Personeli Sürekli
Eğitim sistemi kurmaktır.
KOBİ Personel Destek Merkezi Projesi kapsamında yapılacak olan Kariyer Günlerinde işsiz
gençlere dağıtılmak üzere Meslek Rehberi hazırlanmıştır.
Meslek rehberinin hazırlanmasındaki amaç, öğrencilerin ve işsiz gençlerin meslek
seçimlerinde yardımcı olabilmektir. Hazırlanan rehberde, genelde tercih edilen meslek
dallarının yanı sıra özellikle Hatay İli’nde en çok ihtiyaç duyulan meslek gruplarının
tanıtımına yer verilmiştir.
Her mesleğin öncelikle tanımı yapılmıştır. Meslekte “Ne gibi görevlerde bulunulacağı,
kullanılacak alet ve malzemeler, mesleğin gerektirdiği özellikler, çalışma ortamı ve koşulları,
çalışma alanları ve iş bulma olanakları, meslek eğitiminin verildiği yerler, meslek eğitimine
giriş koşulları, eğitim süresi ve içeriği, meslekte ilerleme” hakkında bilgiler verilmiştir.
DERLEYEN Zuhal ÖZCAN
ATSO AR‐GE Personeli MESLEK REHBERİ
ALT YAPI TEKNİSYENİ
TANIM
Bina, köprü, baraj, yol, sulama kanalları, kanalizasyon vb. inşaatların, sağlam temellerle inşa
edilmesi için, inşaat işçileri, ve ustalarla birlikte çalışan, inşaat teknikeri ve inşaat mühendisi
ile işçiler arasında görev yapan kişidir
GÖREVLER
- Değişik ölçme tekniklerini kullanarak zeminin (toprağın) yapıya uygunluğunu tespit etmede
mühendise ve teknikere yardım eder,
- Ölçüm sonucunda ortaya çıkan bulguları raporlaştırarak inşaat mühendisine verir,
- Yol yapımında asfaltın hazırlanması, yolun doldurulması ve korunması çalışmalarında
bulunur,
- Kullanılacak malzemenin cinsini, miktarını hesaplar ve kullanım sonunda kontrol ederek
kontrol mühendisine yardımcı olur,
- Betonun çekme ve basıncını ölçerek kıvamını ve su miktarını belirler.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Zemin ölçme araçları,
- Her tür inşaat malzeme ve aletleri,
- Çizelgeler, formlar, defterler vb.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Alt yapı teknisyeni olmak isteyenlerin;
- El ve gözü uyumlu kullanabilen,
- Ayrıntılarla uğraşmaktan zevk alan,
- Sabırlı ve titiz,
- Ekip çalışmasından hoşlanan,
- Sorumluluk sahibi,
- Sağlığı her türlü iklim koşullarında çalışmaya uygun
kimseler olması gerekmektedir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Alt yapı teknisyenleri, çoğunlukla açık havada, şantiyede çalışırlar. Zaman zaman da büroda
görev yaparlar. Çalışırken mühendisler, teknikerler, ustalar ve işçilerle iletişim halindedir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Alt yapı Teknisyenlerinin çalışma alanları oldukça geniştir. İnşaat bölümünün her dalında
çalışabilirler. Devlet Su İşleri, Bayındırlık, Köy Hizmetleri, Karayolları, İller Bankası,
1
belediyeler ile özel sektöre ait inşaat projelerinde iş bulma olanakları mevcuttur. Ancak,
ülkemizde alt yapı bölümünden mezun olanların ancak %30’unun kendi mesleklerinde
çalıştıkları görülmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi aşağıdaki teknik liselerin ve Anadolu meslek liselerinin “Alt Yapı
Bölümleri”nde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Teknik Liselere girebilmek için;
- İlköğretim okulu mezunu olmak,
- Endüstri meslek lisesine devam ederek 1. sınıfta belli derslerden “Teknik Lise
Yönetmeliği”nde belirlenen başarı ortalamasını sağlamak.
- Anadolu Meslek Liselerine girebilmek için ise Orta Öğretim Kurumları Öğrenci seçme ve
Yerleştirme sınavını kazanmak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
İlköğretim üzerine öğretim veren teknik liselerin öğretim süresi 4 yıldır. Teknik Liselerin
Altyapı Bölümlerinde öğrencilere; Genel Kültür derslerinin yanı sıra; Meslek dersleri de
okutulmaktadır.
MESLEKTE İLERLEME
Meslek liselerinin Altyapı bölümünden mezun olanlar Harita Kadastro, İnşaat, Jeoteknik
teknikerliği, Maden, Mermer teknolojisi, Mermercilik,Raylı Sistemler teknolojisi,
Restorasyon, Restorasyon ve Konservasyon, Sulama teknolojisi,Tarımsal sulama yönetimi, ön
lisans proğramlarına istenilen şartları taşımaları durumunda sınavsız olarak yerleştirilebilirler.
Ayrıca Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS) girip Yapı Öğretmenliği proğramını tercih ettiklerinde
ek puanlar da katılacaktır...
.
AŞÇI
TANIM
Günlük olarak hazırlanması gereken yiyecekleri, belli bir plan içinde bilgi ve becerisini
kullanarak, temizlik kurallarına uygun olarak servise hazır hale getiren kişidir.
GÖREVLER
- Yemeklerin hazırlanışı sırasında gerekli malzemenin tamam ve taze olup olmadığını kontrol
eder,
- Yapılacak yemek için gerekli malzemenin nasıl hazırlanacağını aşçı yardımcısına tarif eder,
- Malzemeyi tarife uygun olarak tencereye veya karavanaya koyar,
- Yemeği cinsine göre (zeytinyağlı, etli vb.) pişirmek üzere havagazı fırınına veya elektrikli
ocağa yerleştirir,
2
- Yemek pişince hava frikoya bırakır, bekletir, (sıcak servis yapılması gereken yemekleri
sıcak sulu kazana koyar.)
- Mutfaktaki alakart listesinde olan yemekleri hazırlar ve gerekirse süsler,
- Gerektiğinde bizzat yemeği tabağa yerleştirerek servise hazırlar,
- Mutfağın, kullanılan araç ve gereçlerin bakım ve temizliğini yapar veya
- yaptırır.
NOT: Büyük mutfaklarda çalışan aşçılar bir alanda uzmanlaşmışlardır.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Her türlü mutfak araç ve gereci (bıçak, tencere, karavana, mikser vb.),
- Havagazı fırını, elektrikli fırın, ızgara, fritöz,
- Hamur yoğurma makinesi, sebze doğrama makinesi, ekmek kesme makinesi, salam ve
kıyma makinesi, buharlı istim (sebze, et pişirirken), dondurma makinesi gibi aletler kullanır.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Aşçı olmak isteyenlerin;
- Yiyecekle ilgili konulara ilgi duyan,
- Bedence güçlü ve sağlıklı,
- Tat ve koku alma duyumları gelişmiş,
- Temiz, titiz, sorumlu,
- Bir işi planlama ve uygulama yeteneğine sahip,
- Eli çabuk, hızlı hareket edebilen
kimseler olmaları gerekir.
Yaratıcı olanlar mesleklerinde başarılı olup, ilerleme olanağı bulabilirler. Mutfağı
yönetebilecek disiplin anlayışına sahip olmalıdırlar.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Aşçılar mutfaklarda görev yaparlar. Çalışma ortamı sıcak ve nemlidir. İş başında aşçılık
mesleğinin gerektirdiği özel kıyafeti giyerler. Aşçılar birinci derecede malzeme ve aletlerle
ilgilidirler. Zaman zaman işverenle, aşçıbaşı veya aşçı yamakları ile iletişim kurarlar.
Çalışırken dikkatli davranmazlarsa yanma tehlikesiyle karşılaşabilirler. İş genellikle gündüz
yapılır ama günlük yemek listesinin hazırlanması ve gerekli planlamanın yapılması gece
çalışmayı gerektirebilir. Turizm bölgelerinde çalışanlar için mevsimlik çalışma söz konusu
olabilir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Günümüzde aşçılar çok değişik kuruluş ve kurum mutfaklarında görev yapabilmektedirler.
Okul mutfağı, hastane mutfakları, fabrika mutfağı, ordu mutfağı, işyeri mutfağı, yemek
fabrikaları mutfağı, otel mutfağı, restoran mutfağı, gemi mutfağı, uçak mutfağı, tren mutfağı,
otobüs mutfağında da mutfak personeli çalışabilmektedir. Kendi bilgi ve becerileri yeterli
olduğu sürece bu meslekte işsizlik probleminin yaşanma ihtimali düşüktür. Çeşitli yollarla iş
bulma imkanlarına sahiptirler. Kendi çabalarıyla kurum ve kuruluşlara ulaşarak, gazete, dergi
vb. yayınlar aracılığıyla, meslektaşları yardımıyla, mesleki eğitim öğretim kurumları
aracılığıyla ve Türkiye İş Kurumu yardımıyla iş bulma imkanlarına sahiptirler.
3
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Bu mesleğin eğitimi;
- Yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde verilmektedir.
Ayrıca;
- Anadolu kız meslek/Anadolu meslek liseleri, kız meslek/meslek liseleri ile çok programlı
liselerin “Ağırlama ve Gıda Teknolojisi” alanı “Mutfak Hizmetleri” dalında, ayrıca pratik kız
sanat okullarında ve kız teknik öğretim olgunlaşma enstitülerinde ,
- Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Liselerinin Mutfak bölümlerinde,
- Turizm Bakanlığına bağlı turizm eğitim merkezlerinde,
- Halk Eğitim Merkezlerinde,
- Özel Turizm Meslek Kurslarında da mesleğin eğitimi verilmektedir.
Turizm Bakanlığına bağlı Turizm Eğitim Merkezlerinde aşçılık eğitimi verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
- Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek liselerinin mutfak bölümüne ve Anadolu
meslek/Anadolu kız meslek liseleri “Ağırlama ve Gıda Teknolojisi” alanına girebilmek için
ilköğretim okulu mezunu olmak ve Orta Öğrenim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme
Sınavında başarılı olmak,
- Kız Meslek/meslek liseleri ve çok programlı liselerin “Ağırlama ve Gıda Teknolojisi
“alanına girebilmek için ilköğretim okulu mezunu olmak,
- Pratik Kız Sanat okullarında öğrenim görmek için ilköğretim çağı dışında olmak, kız teknik
öğretim olgunlaşma enstitülerinde öğrenim görmek için ise ilköğretim okulu mezunu olmak
gerekmektedir.
- Turizm Bakanlığına bağlı Turizm Eğitim Merkezlerinde eğitime 16- 22 yaşları arasında en
az ilköğretim okulu mezunu olanlar, yazılı sınav ve mülakatla kabul edilirler. Eğitim
ücretsizdir.
- Özel turizm meslek kurslarında eğitime 16- 25 yaş arasındaki en az ilkokul mezunu olanlar
alınır. Eğitim ücretlidir. Büyük illerde ve turizmciliğin gelişmiş olduğu yörelerde çok sayıda
özel kurs bulmak mümkündür.
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için;
- En az ilköğretim okulu mezunu olmak,
- 14 yaşını doldurmuş 19 yaşından gün almamış olmak, ancak, 19 yaşından gün almış
olanlardan daha önce çıraklık eğitimden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine
uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Bünyesi ve sağlık durumu, gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak,
- Eğitim görmek istediği meslekte bir işyeri sahibi ile çıraklık sözleşmesi imzalamak
gereklidir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitim teorik ve uygulamalı (restoranlarda, otel ve tatil köylerinin mutfaklarında vb. yerlerde)
olarak verilir, genelde teorik ve uygulamalı eğitim süreleri eşittir. Eğitim, EKİM- MART
aylarında okulda teorik, NİSAN- EYLÜL aylarında işletmelerde uygulamalı olarak
gerçekleşmektedir.
- Anadolu Otelcilik ve Turizm Meslek Liseleri, Anadolu Meslek/Anadolu Kız Meslek
liselerinde 4 yıl (1 yıl Yabancı Dil hazırlık).
- Kız meslek liseleri ile çok programlı liselerde 3 yıl,
- Kız teknik öğretim olgunlaşma enstitülerinde 2 yıl sürelidir.
4
- Mesleki eğitim merkezlerinde bu mesleğin eğitimi 3 yıldır.
- Özel turizm meslek kurslarında eğitim süresi 5- 6 ay arasında değişmektedir.
- Turizm Bakanlığına bağlı turizm eğitim merkezlerinde eğitim süresi 7 aydır.
MESLEKTE İLERLEME
- Aşçılar çalıştıkları işyerinde özellikle turistik mutfaklarda, soğukçu, sıcakçı, pastacı, ızgaracı
gibi alanlarda uzmanlaşabilir.
- Meslek deneyimine bağlı olarak kişi çalıştığı yerde Aşçıbaşı olarak görev alabilir.
- Ustalık eğitimine katılan kalfalar 3 yıl, eğitime katılmayanlar ise 5 yıl sonra (çalıştıklarını
SSK veya Bağ- Kur primleri ile belgelemek şartıyla) ustalık sınavına girebilmektedirler.
Ustalık belgesine sahip kişiler usta öğreticilik kurslarına katılarak “Usta Öğretici” unvanı
alabilirler.
- Meslek liselerinin “Aşçılık” bölümünden mezun olanlar istedikleri takdirde, bitirdikleri alan,
kol ve bölümlerinin devamı niteliğinde veya buna en yakın programların uygulandığı meslek
yüksekokullarına istenilen şartları taşımaları durumunda sınavsız olarak yerleştirileceklerdir.
AYAKKABI TEKNİSYENİ
TANIM
Teknolojik gelişmelere ve modaya uygun olarak çeşitli malzemelerden (doğal deri, suni deri,
kadife, keten vb. ) ayakkabının belirli modellerini geliştiren, kalıplarını hazırlayan ve üretimin
diğer aşamalarını düzenleyerek üretimde bulunan kişidir.
GÖREVLER
- Değişik yaş ve cinsiyetteki kişiler için model belirleyerek kalıp çıkarır,
- Üretilecek ayakkabıya uygun malzemeyi seçer, (deri, keten, kadife vb.)
- Kullanılacak malzemeyi, astarını keser, malzemeyi ve astarı birbirine diker,
- Sayayı kalıba monte eder, dikiş kanalı açar, ökçeleri yapar, takar,
- Gerekli boya işinden sonra ayakkabıyı kalıptan çıkararak bağ ve tokasını takar,
- Üretim sırasındaki işin kalitesini denetler.
Bir ayakkabı fabrikasında çalışan teknisyen bu aşamaların birinde çalışarak ustalaşabilir.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Doğal deri, suni deri, kadife, keten vb.,
- Yapıştırıcılar ve boya maddeleri,
- Kesim bıçağı, masat, aksesuarlar,
- Makas, dikiş iğnesi, sayacı bıçağı, freze bıçağı, zımparalar, ön monta, arka monta,
- Tablalı ve sütunlu saya makinesi, zımparalı freze makinesi, kalıp çıkartma makinesi,
gerdirme makinesi,
- Kesim presi, taban yapıştırma presi (havle),
- Çekiç, örs, danalya (pense), falçata (bıçak), limaki (eğe), kerpeten, kanca, fora kaşığı,
- Kıvırma ve yapıştırma makinesi, ön ve arka monta makinesi, şoklama makinesi, kapsül
basma, şerit kesme ve kıvırma, ökçe çakma, buharlı fırın, pistorizma, fort ve bombe takma
makineleri, mekanik ve otomatik pantograt veya CAD-CAM, buhar makinesi, ütü makinesi
(finisaj için).
5
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Ayakkabı teknisyeni olmak isteyenlerin;
- El ve parmaklarında herhangi bir özürü olmayan, el ve parmaklarını eşgüdümle
kullanabilen,
- Yeniliklere ilgi duyan,
- Şekil ilişkilerini görebilen,
- Renk ve şekil algılama yeteneği gelişmiş,
- Göz, el ve ayaklarına aynı anda dikkatli ve uyumlu kullanabilen,
- Toz, gürültü ve kimyasal madde kokularına alerjisi olmayan,
- Yaratıcı,
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Ayakkabı teknisyenleri, genellikle ayakkabı üreten fabrika ve atölyelerde, kapalı ortamlarda
çalışırlar. Ortam gürültülü, kimyasal madde ve rahatsız edici koku içerir. Kullanılan kimyasal
maddeler ve ortam akciğer rahatsızlıkları (astım, bronşit vb.), sağırlık ve cilt hastalıklarına
neden olabilir. Çalışırken yöneticilerle, işçilerle ve meslektaşlarıyla iletişim halindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Bu meslekte çalışma alanları; küçük ayakkabı atölyeleri ile ayakkabı fabrikalarıdır. Bunun
yanında kişi kendi işyerini de açabilir.
Sektörde modern araç ve gereçlerin kullanılması eleman ihtiyacını azaltmaktadır. Ancak
yetişmiş nitelikli meslek mensupları her zaman iş bulabilmektedirler. Yeterli sermaye ve
deneyime sahip meslek mensupları kendi işyerlerini açabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, Erkek Teknik Öğretim Genel Müdürlüğüne bağlı endüstri meslek liselerinin
ayakkabıcılık bölümünde ayrıca Kız Teknik Öğretim Genel Müdürlüğüne bağlı Anadolu
Meslek ve Kız Meslek Liselerinin ayakkabı teknolojisi alanının ayakkabı üretimi ve Ayakkabı
Tasarımı dallarında bu mesleğin eğitimi verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
- Anadolu Meslek Liselerinde öğrenim görmek için ortaöğretim kurumları Öğrenci Seçme ve
Yerleştirme Sınavını kazanmak,
- Kız Meslek Liselerinde, endüstri meslek liselerinde mesleğin eğitimini alabilmek için ise
ilköğretim okul mezunu olmak ve okulca belirlenen giriş koşullarına uygun olmak
gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi Anadolu Meslek Liselerinde 1 yıl İngilizce hazırlık olmak üzere 4 yıl,
Kız Meslek ve Endüstri Meslek Liselerinde ise 3 yıldır. Son sınıf öğrencileri 3 gün işletmede,
2 gün okulda eğitim görmektedirler.
6
Öğrenciler eğitim süresince genel kültür derslerinin yanında temel sanat eğitimi, insan
ilişkileri ve iletişim, araştırma teknikleri, girişimcilik, bilgisayar, ayakkabı endüstrisi, model
etüdleri, deri teknolojisi, ayakkabı üretim teknolojisi, bilgisayarlı ayakkabı tasarımı, model ve
ıstampa çıkarma, ayakkabı üretim planlama, moda ve ayakkabı, estetik dersleri almaktadırlar.
MESLEKTE İLERLEME
- İşletmelerde işe başlayanlar belirli bir deneyimden sonra, işletmenin büyüklüğüne ve
yapısına göre bant şefi, modelist, kalite kontrol şefi ve üretim müdürü gibi görevlere
gelebilirler.
- Meslek liselerinin ayakkabıcılık bölümünden mezun olanlar, Deri İşleme Teknolojisi,
Dericilik ve Deri Teknolojisi ön lisans programlarına sınavsız geçiş için başvurabilirler.
Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler.
AYAKKABI YAPIMCISI
TANIM
Doğal deri, suni deri, kadife, keten, naylon vb. malzemelerden belirli bir modele göre standart
veya sipariş ayakkabı üreten kişidir.
GÖREVLER
- Sağ ve sol ayak ölçülerini alarak, ölçülere uygun kalıplar hazırlar,
- Doğal, yapay deri veya kumaştan ayakkabının sayası (saya, ayağı saran üst parça) ve astarını
uygun bir biçimde keser,
- Kestiği parçalara tıraşlama, yakma, kıvırma, yapıştırma işlemini yaparak, sayayı oluşturan
parça ile astarı birbirine diker,
- Kalıbın altına taban (kullanıldıkça yıpranan alt parça) astarını çiviyle veya zımbayla tutturur,
- Parçaların eklenmesiyle oluşan sayayı kalıbın üzerine takar, köseleyi kalıba sabitlenmiş
sayanın altına tutturur, dikiş kanalı (herama) açar ve ökçeleri yapar, takar,
- Fora, mekval, potuma ve gazuma dikişlerini yapar,
- Gerekli boya ve vernikleme işleminden sonra ayakkabıyı kalıptan çıkararak içine topuk ve
taban yastığını yerleştirir,
- Bağ ve toka gibi aksesuarları takar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Saya, fora, zımparalı freze, kalıp yapma, gerdirme (rezistanslı) makineleri, kesim presi, taban
yapıştırma presi (havle), çekiç, örs, tanalya (pense) falçata (bıçak), limati (eğe), kerpeten,
kanca, fora kaşığı, doğal deriler, suni deri, tekstil, PVC, termoplastik, çivi, ip, ökçeler,
yapıştırıcılar ve boya maddeleri, kesim bıçağı, masat, aksesuarlar, makas, dikiş iğnesi, sayacı
bıçağı, freze bıçağı, zımparalar, ütü kaşığı, fırça.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Ayakkabı yapımcısı olmak isteyenlerin;
- El ve parmaklarında herhangi bir özrü olmayan, ellerini ustalıkla kullanabilen ve el
becerisine sahip olan,
7
- Şekilleri zihninde canlandırabilen,
- Nesnelerle çalışmaktan hoşlanan,
- Göz, el ve ayaklarını aynı anda, dikkatli bir şekilde ve uyumlu olarak kullanabilen,
- Toza ve kimyasal madde kokularına alerjisi olmayan
kimseler olmaları gerekir.
Ayrıca; yaratıcılık, meslekte ilerlemeyi kolaylaştıran bir özelliktir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Ayakkabıcılar, ayakkabı üreten fabrika ve atölyelerde çalışırlar. Çalışma ortamı; kimyasal
madde ve rahatsız edici koku içerir. Ayrıca kapalı, havasız ve kısmen gürültülüdür. Kullanılan
kimyasal maddeler, sağlığı bozucu durumlara neden olabilir. Çalışma ortamında; sayacı,
dikişçi ve kesicilerle işbirliği halindedir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Bu meslekte çalışma alanları; küçük ayakkabı atölyeleri, ayakkabı fabrikalarıdır. Kişi kendi
işyerini açabilir. Meslekte genellikle erkek eleman çalıştırılması söz konusudur.
Ayakkabıcılık mesleğinde, üretimin %80′ ine yakın bir bölümü ilkel ya da çok geri teknoloji
ile yapılmaktadır. Bu durum sektörde daha çok emek yoğun işgücünün çalışması sonucunu
doğurmuştur. Hızla gelişen teknoloji bu sektörü de etkilemekte ve üretim de yeni
teknolojilerin kullanımını zorunlu kılmaktadır. Yapılacak seri üretimler ve kullanılacak
modern makineler neticesinde günümüzde sektörde çalışan elemanların işsiz kalmaları söz
konusu olabilir. Bütün bunların yanında gelecekte bu meslekte yetişmiş ve modern araç ve
gereçleri kullanabilecek elemanlara ihtiyaç olacaktır. Bu niteliklere sahip meslek
elemanlarının işsiz kalmaları söz konusu olmayacaktır. Ayrıca yeterli sermaye ve deneyime
sahip meslek elemanları kendi işyerlerini açabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, mesleki eğitim merkezlerinde verilmektedir. Yeterli sayıda çırak müracaatı
olması durumunda, tüm mesleki eğitim merkezlerinde ayakkabı yapımcılığına yönelik eğitim
programları düzenlenmektedir.
Ayrıca; Endüstri Meslek Liselerinin “Ayakkabıcılık” bölümlerinde teknisyenlik düzeyinde
mesleğin eğitimi verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için;
- En az ilköğretim okulu mezunu olmak,
- 14 yaşını doldurmuş 19 yaşından gün almamış olmak, ancak, 19 yaşından gün almış
olanlardan daha önce çıraklık eğitimden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine
uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak,
- Eğitim görmek istediği meslekte bir işyeri sahibi ile çıraklık sözleşmesi imzalamak
gereklidir.
- Meslek liselerinde sunulan eğitimden yararlanabilmek için ilköğretim okulu mezunu olmak
ve okulca belirlenen giriş koşullarına uygun olmak gerekmektedir.
8
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
- Mesleki Eğitim Merkezlerinde mesleğin eğitim süresi lise veya daha üst düzeyde genel
eğitim görmüş olanlarda 1,5 yıl, ilköğretim mezunu olanlarda ise 3 yıldır.
- Eğitim süresi endüstri meslek liselerinde 3 yıldır. Endüstri meslek liselerinde uygulamalı
derslerin eğitimi haftanın 3 günü işletmelerde, 2 günü ise okulda teorik meslek eğitimi
verilmektedir. Öğrenciler bu sürede, lise genel kültür dersleri yanında Teknik Resim,
Malzeme Bilgisi, Meslek Teknolojisi, Bilgisayar Laboratuarı, Modelcilik, Istampa ve Atölye
olmak üzere teorik, teknik ve uygulamalı dersler alırlar.
MESLEKTE İLERLEME
- Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür. Mesleki eğitim
merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik
eğitimlerine de devam edebilirler. Ayakkabı yapımcısı mesleğinde ustalık eğitimi çalışma
süresi 2 yıldır.
- Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri
açabilirler. Ayrıca, işyerinde çırak çalıştırması için de “Usta Öğretici” belgesine sahip
çalışanın olması zorunludur.
- Fabrikalarda çalışanlar işyerinin hizmet-içi eğitimine katılarak ustabaşı unvanını alabilirler.
AYAKKABI, DERİ VE YAN ÜRÜNLERİ SATIŞ ELEMANI
TANIM
Her türlü ayakkabı, ayakkabı aksesuarları, deri, deri ürünleri ve yedek malzemeleri müşteriye
tanıtan ve satışını yapan kişidir.
GÖREVLER
- Satışa sunulacak ayakkabı, terlik, deri ve yan ürünlerini teslim alır, mal giriş kayıtlarını tutar
ve etiketler.
- Satılacak malları cins, kalite ve fiyatlarına göre sınıflandırır.
- Malları raflara yerleştirir, vitrin düzenlemesine yardımcı olur.
- Müşterileri nazik ve kibarca karşılar ve malları satın alması için teşvik eder.
- Müşteri tiplerine uygun satış teknikleri uygular.
- Satılan malın satış fişini düzenler ve her gün satılan malların dökümünü yapar, günlük satış
cirosunu hesaplar ve satış fişlerini mal çıkış defterine işler.
- Mal stoklarını kontrol ederek ilgilileri bilgilendirir.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Ayakkabı aksesuarı ve yedek malzemeler,
- Satış fişi, hesap makinesi, yazar kasa,
- Sevk irsaliyesi, fatura ve satış fişi.
9
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Ayakkabı, deri ve yan ürünleri satış elemanı olmak isteyenlerin;
- İnsanlarla iyi ilişkiler kurabilen ve girişken,
- İkna yeteneği olan,
- Konuşması düzgün ve anlaşılır,
- Sorumluluk sahibi, mesleki bilgiyi takip edebilen,
- Teknolojik gelişmelere açık olan,
- Kapalı yerlerde çalışmaktan sıkılmayan,
- Grup (ekip) çalışmasına yatkın,
- Sabırlı,
- Uzun süre ayakta çalışabilecek kadar dayanıklı,
- Dış görünüşüne önem veren, temiz ve düzenli
kişiler olmaları gerekmektedir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Ayakkabı, deri ve yan ürünleri satış elemanı çalışmalarında birinci derecede insanlarla
ilgilidir.
- İş sürekli ayakta durmayı gerektirir. Bu yüzden meslek üyeleri arasında bel rahatsızlığı, varis
gibi hastalıklar görülmektedir.
- Çalışma ortamı temiz ve düzenlidir.
- Çalışma yoğunluğu özel gün ve mevsimlere bağlı olarak değişiklik gösterebilir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
- Gelişen teknoloji tüketici taleplerini de etkilemekte bu nedenle piyasaya her gün yeni
ürünler sunmaktadır. Bu ürünlerin piyasada yer edinmesi, gerek ürünün kalitesine gerekse bu
konu da ürünü uygun şekilde sunan ve satabilen bilgili satış elemanlarına bağlıdır. Bu konuda
iyi yetişmiş nitelikli elaman gereksinimi, diğer mesleklerde olduğu gibi bu alanda da kendini
hissettirmektedir.
- Bu mesleği öğrenenler ayakkabı, deri ve yan ürünleri satan mağazalarda ve büyük
marketlerin
ilgili
bölümlerinde
satış
elemanı
olarak
iş
bulabilirler.
- Yeterli sermayeye sahip olanlar kendi adına işyeri açabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleki eğitimi yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için;
- En az ilköğretim okulu mezunu olmak,
- 14 yaşını doldurmuş 19 yaşından gün almamış olmak, ancak, 19 yaşından gün almış
olanlardan daha önce çıraklık eğitimden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine
uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak,
- Eğitim görmek istediği meslekte bir işyeri sahibi ile çıraklık sözleşmesi imzalamak
gereklidir.
10
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
- Ayakkabı deri ve yan ürünleri satış elemanı mesleğinin eğitim süresi lise veya daha üst
düzeyde genel eğitim görmüş olanlarda 1 yıl, ilköğretim mezunu olanlarda ise 2 yıldır.
- Öğrenciler teorik eğitimlerini haftada bir gün mesleki eğitim merkezlerinde; pratik
eğitimlerini ise beş gün işyerlerinde görürler. Eğitim süresince öğrencilere; Muhasebe, İş
Güvenliği, Matematik ve Mesleki Matematik, Türkçe, Ekonomi ve Ticaret Bilgisi, Müşteri
İlişkileri ve Satış Bilgisi, Meslek Bilgisi, Bilgi İşlem, İş Bilgisi, Toplam Kalite Yönetimi,
Müşteri İlişkileri ve Satış Belgesi dersleri verilmektedir. Çıraklık eğitimini tamamlayanlara
eğitim sonunda katıldıkları kalfalık sınavında başarılı olmaları durumunda “Kalfalık Belgesi”
ve unvanı verilir.
MESLEKTE İLERLEME
- Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür. Mesleki eğitim
merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik
eğitimlerine de devam edebilirler. Ayakkabı deri ve yan ürünleri satış elemanı mesleğinde
ustalık eğitimi çalışma süresi 1 yıldır.
.
- Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri
açabilirler. Ayrıca, işyerinde çırak çalıştırması için de “Usta Öğretici” belgesine sahip
çalışanın olması zorunludur
.
ARŞİVCİ
TANIM
Resmi ve özel kurum ve kuruluşların faaliyetleri ile ilgili belgeleri sınıflandıran, koruyan ve
yararlanmak isteyenlerin hizmetine sunan kişidir.
GÖREVLER
-Arşive gelen belgeleri (kurumlar arası veya uluslararası anlaşmalar, genelgeler, kanun ve
yönetmelikler, tapu kayıtları vb.) tarih, konu ve ilgili olduğu kuruluşlara göre sınıflandırır,
-Belgelerin bozulmadan korunması için gereken önlemleri alır, bozulanların onarılmasını
sağlar,
-Osmanlıca ya da yabancı dilde yazılmış belgeleri Türkçe’ye çevirerek veya çevrilmesini
sağlayarak kullanıma hazır hale getirir.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Bilgisayar,
- Fotokopi makinesi,
- Mikro film,
- Cilt,
- Belge onarım aletleri.
11
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Arşivci olmak isteyenlerin;
- Sosyal bilimlere, özellikle tarihe ilgili ve bu alanda başarılı,
- Üst düzeyde sözel düşünme yeteneğine sahip,
- Sistemli ve düzenli çalışabilen,
- Kapalı yerlerde, tek başına çalışmaktan rahatsız olmayan,
- Dikkatli ve titiz,
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Arşivciler belgelerin saklandığı, kapalı ve loş, bazen tozlu olabilen mekanlarda ve büroda,
çoğunlukla yalnız çalışırlar. Görevlerini sürekli okuyarak yürütürler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Arşivciler Başbakanlık Arşiv Genel Müdürlüğü, askeri arşivler gibi kamu kurum ve
kuruluşlarında, özel kuruluşların arşiv bölümlerinde görev alabilirler. Günümüzde kurum ve
kuruluşların ürettikleri belgelerin hızla artışı arşivcilere duyulan gereksinimi de artırmaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi, üniversitelere bağlı Edebiyat ve Fen-Edebiyat Fakültelerinin ”Arşivcilik”
bölümünde verilmekte iken, bu bölüme artık öğrenci alınmaması nedeniyle, Meslek Eğitimi
bölümünde bulunan bilgiler ”Arşivcilik” bölümü eğitiminin verildiği zamandaki araştırılan
bilgileri kapsamaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Meslek eğitimine başlayabilmek için
.
-Lise veya dengi okul mezunu olmak,
,
-Öğrenci Seçme Sınavı’nda ( ÖSS)Arşivcilik lisans programı için yeterli Sözel (SÖZ) puanı
almak,
,
-Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih bildirim Formunda Arşivcilik lisans
programı ile ilgili en az bir yüksek öğretim programını tercih etmek gerekmektedir.
Bir yükseköğretim programında öğrenim görmek isteyen adaylar, mezun olduğu lisenin kendi
alan/kol/bölümleri ile ilgili bir yüksek öğrenim programını tercih ettiklerinde Ağırlıklı
Ortaöğretim Başarı Puanları (AOBP) 0.50 ile çarpılarak Y – ÖSS puanlarına eklendiğinden
diğer alanlardan mezun olanlara göre daha yüksek bir ağırlıklı puan elde etmekte ve öncelikle
yerleştirilmektedirler. Ancak, kendi alan/kol/bölümleri dışında bir yükseköğretim programını
tercih eden adayların ( örneğin mezun olduğu lisenin Sosyal Bilgiler alan/kol/bölümünü
bitiren adayın bir mühendislik programını tercih etmesi gibi) Ağırlıklı Ortaöğretim Başarı
Puanları (AOBP) ise 0.20 ile çarpılmakta, bu durumda ise adayların yerleştirilme şansı
azalmaktadır.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitim süresi 4 yıldır. Eğitimleri süresince öğrenciler; Türk Dili, Yabancı Dil, Atatürk İlkeleri
ve İnkılap Tarihi, Güzel Sanatlar, Beden Eğitimi gibi genel kültür derslerinin yanı sıra;
12
Sosyoloji, Tarih, Psikoloji vb. sosyal bilim dallarında temel bilgi kazandırıcı derslerle
Kütüphaneciliğin Tarihi, Okul Kütüphaneleri, Halk Kütüphaneleri, Kataloglama ve
Sınıflandırma, Kütüphane Mevzuatı, Çocuk edebiyatı vb. kütüphanecilik programı derslerini
alırlar. Daha sonra belge ve belge bilim, bilgisayar gibi dersler verilir.
MESLEKTE İLERLEME
- Kamu sektöründe çalışan arşivciler görev yaptıkları birimde yönetici
olabilirler.
- Üniversitelerde araştırma görevlisi olarak göreve başlayan kişiler
doktora derecesi aldıktan ve gerekli çalışmaları tamamladıktan sonra
yardımcı doçent, doçent ve profesör olarak meslekte ilerleyebilirler.
- Arşivlerin bilgisayara yüklenerek bir arada toplanması, böylece levha,
sayfa, cilt vb. gibi arşiv çalışmalarının yıpranma, yoklama ve
kaybolmasının önlenmesi ve arşivlerin korunması amacı ile bilgisayar
arşivciliğinin yaygın hale gelmesi beklenmektedir.
- Ayrıca uluslararası bilgisayar ağı kurularak ülke arşivlerinin her ülke
tarafından araştırılması ve izleme imkanı sağlayacak bir bilgisayar
sisteminin oluşturulmasına çalışılmaktadır.
- Bu alanda bilgisayar bilen elemanlara ihtiyaç duyulmaktadır.
BİLGİSAYAR BAKIM VE ONARIMCISI
TANIM
Bilgisayar ve donanımlarını monte eden, gerekli işletim sistemini yükleyen, meydana gelen
arızaları tespit edip, onarımını ve bakımını yapan kişidir.
GÖREVLER
- Bilgisayarın parçalarını birleştirir.
- Elektrik verip test eder.
- İletişim programlarını veya paket programları yükler ve ikinci testi yapar.
- Kullanılacağı yerlere bilgisayar ve donanımını monte eder.
- Parçaların yerlerine doğru bir şekilde yerleşip-yerleşmediğini kontrol eder.
- Bilgisayarı çalıştırır ve gerekli ayarlarını yaparak kullanıma hazır hale getirir.
- Bilgisayar kullanımı ile ilgili katalog, standart harf ve sembolleri tanır, şemaları okur.
- Hata mesajlarını ve anlamlarını çözer.
- Elektronik cihazlar yardımıyla arızaları bulur.
- Güç kaynağı, ekran, klavye, mouse, printer ve diğer çevre birimlerinin arızalı olan
parçalarını onarır ya da yerine yenisini takar.
- Monitör, klavye, ekran ve diğer çevre birimlerin belirli zamanlarda bakımını yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Bilgisayar, klavye, mouse, ekran ve çevre birimler.
Temel Araç ve Gereçler; Tornavida, Pense, Toz temizleyiciler v.b.
Ölçü ve Kontrol Aletleri; Avometre, Osilaskop, Voltmetre v.b.
13
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Bilgisayar bakım ve onarımcısı olmak isteyenlerin;
- Matematik ve fiziğe ilgili ve bu alanda başarılı,
- El ve parmaklarını ustalıkla kullanabilen,
- Görme organı sağlam,
- Mekaniğe ilgili ve yetenekli,
- Şekiller arasındaki ilişkileri algılayabilen,
- Mantığı güçlü,
- Dikkatli, tedbirli ve sorumluluk duygusu gelişmiş,
- Planlı çalışma alışkanlığına sahip,
- Yeniliklere açık, gelişmeleri takip edebilen,
- Ayrıntıyı algılayabilen
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Endüstride, özel ve resmi kuruluşlarda bilgisayar kullanılan her alanda çalışırlar. Kapalı
genellikle de büroda, bazen işin niteliğine göre özel olarak düzenlenmiş antistatik ortamlarda
görev
yaparlar.
Çalıştığı
alan
genellikle
elektrikle
aydınlatılmıştır.
Birinci derecede cihaz, alet ve malzemelerle ilgilidirler. Ancak, zaman zaman meslektaşları
ve müşterilerle iletişim kurması gerekir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Çağımızda elektronik ve bilgisayar alanında büyük gelişmeler olmuştur. 21. yüzyılın ise
bilgisayar çağı olacağı belirtilmektedir. Bilgisayar kullanımı daha da yaygınlaşacaktır.
Günümüzde bilgisayar başta eğitim ve öğretim olmak üzere, haberleşme, endüstri, tıp, optik
gibi birçok alanda kullanılmaktadır. Bilgisayarın sahip olduğu olanaklardan en fazla
yararlanabilmenin tek yolu eğitilmiş, iyi yetişmiş nitelikli insan gücüdür.
Ülkemizde de her geçen gün bilgisayar kullanımı yaygınlaşmaktadır. Bu nedenle bilgisayarın
yapım, onarım ve bakımlarında teknik elamanlara ihtiyaç duyulmaktadır. Ancak bilgisayarın
pek çok parçası yurtdışından geldiği için yabancı dil bilenlerin (özellikle İngilizce) iş bulma
şansı daha fazladır. Eğitimlerini tamamlayıp, kalfalık belgesini alanlar, endüstride, özel ve
resmi kuruluşlarda değişik alanlarda, bilgisayar bakımı, onarımı ve imalatında çalışabilirler.
Ayrıca ustalık belgesi almaya hak kazananlar imalat, bakım ve onarım alanlarında işyeri açıp,
işveren olarak çalışabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi yeterli müracaat olması durumunda tüm Mesleki Eğitim Merkezlerinin;
“Bilgisayar Bakım ve Onarımı” bölümünde verilmektedir.
Ayrıca meslek liselerinin, bilgisayar ve elektronik bölümü mezunları da; “Bilgisayar Bakım
ve Onarımcısı” olarak çalışabilmektedirler.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için;
- En az ilköğretim okulu mezunu olmak,
- 14 yaşını doldurmuş 19 yaşından gün almamış olmak, ancak, 19 yaşından gün almış
14
;
,
olanlardan daha önce çıraklık eğitimden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine
uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak,
- Eğitim görmek istediği meslekte bir işyeri bulmak ve işvereni ile çıraklık sözleşmesi
imzalamak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Bilgisayar bakım ve onarımcısı mesleğinin eğitim süresi lise veya daha üst düzeyde genel
eğitim görmüş olanlarda 1,5 yıl, ilköğretim mezunu olanlarda ise 3 yıldır.
Eğitim süresince öğrenciler, haftanın bir günü teorik, 5 günü ise işletmelerde pratik olarak
ders görmektedirler. Teorik Eğitimde; Türk Dili ve Kompozisyon, Matematik, Din Kültürü ve
Meslek Ahlakı, Sosyal Bilgiler gibi genel kültür derslerinin yanı sıra; Meslek Bilgisi, Teknik
Resim, Bilgisayar Donanımı, Bilgisayar Bakımı ve Arıza Giderme, Elektronik, Endüstriyel
Elektronik ve Test Tekniği dersleri verilmektedir. Pratik Eğitimde; Elektrik ve elektronik el
takımları, ölçüm ve kontrol aletleri ve diğer malzemenin tanıtımı ve kullanılması, bilgisayarda
temel komutların kullanımı, sistem bakımının yapılması, güç kaynağı, ekran, yazıcı ve diğer
çevre birimlerinin tamiri, arızalı parçaların değiştirilmesi, bilgisayarın komple sökülüp
birleştirilerek çalıştırılması konularında yeterlilik kazandırılmaktadır.
MESLEKTE İLERLEME
- Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür. Mesleki eğitim
merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik
eğitimlerine de devam edebilirler. Bilgisayar bakım ve onarımcısı mesleğinde ustalık eğitimi
çalışma süresi 2 yıldır.
.
- Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri
açabilirler. Ayrıca, işyerinde çırak çalıştırması için de “Usta Öğretici” belgesine sahip
çalışanın olması zorunludur.
BİLGİSAYAR TEKNOLOJİSİ VE PROGRAMLAMA TEKNİKERİ
TANIM
Bilginin toplanması, bilgisayar ortamında işlenmesi, bilgisayar sistemlerinin kurulması ve
çalıştırılması alanlarında çalışan teknik elemandır.
GÖREVLER
- Bilgisayar donanımı keşif işlemlerinde görev alır,
- Sistemle ilgili malzeme ve teçhizatın seçimi ve kurulması işlemini yapar,
- Web sayfalarının tasarımlarını yapar,
- Kişisel ya da ticari programlar yazar,
- Bilgisayarda karşılaşılan yazılım ve karmaşık olmayan donanım arızalarını tespit eder ve
uzmanlık gerektirmeyen sorunlara çözüm getirir,
- Veri güvenliği ve saklanması ile ilgili tedbirleri alır,
- Kelime işlemci, hesaplama tablosu, sunu, veri tabanı ve grafik tabanlı tasarım programlarını
kurar, kullanır ve bu programların program geliştirme modüllerini kullanarak program üretir
ve eğitim verir,
15
- Sektörde geçerliliğini koruyan kişisel bilgisayar işletim sistemlerini ve ağ işletim
sistemlerini kullanır ve yenilikleri takip ederek yenilikleri sisteme uygular,
- İş yerinde bilgisayar kaynakları, sağlık ve emniyet ile ilgili kanuna dayalı yönetmelikleri
bilir ve uygular.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Bilgisayar ve çeşitli bilgisayar programları, CD, disket, Network test aletleri, Elektrik test
aletleri, Tornavida, kargaburnu, lehim, vakum, temizlik fırçaları ve büro malzemeleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama Teknikeri olmak isteyenlerin;
- Analitik düşünme becerisine sahip,
- Araştırmaya meraklı, sorumluluk sahibi
- Hayal gücü yüksek,
- Ayrıntılara önem veren,
- Matematik ve fizik alanında başarılı,
- Yabancı dile ilgi duyan,
- El ve parmak becerisi gelişmiş,
- Mekanik yeteneğe sahip,
- Ekip çalışmasına yatkın
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Meslek elemanları; genellikle kapalı, temiz, bol ışıklı ve klimalı ortamlarda çalışırlar.
Çalışırken mühendisler, teknisyenler, operatörler, müşteriler ve diğer çalışanlarla iletişim
halindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Mezunlar günümüzde başta sanayi kuruluşları olmak üzere Yazılım Firmaları, Bilgisayar
Satış ve Teknik Destek Firmaları, Bankalar, Sigorta Şirketleri, Ticari Kuruluşlar, İnternet
Servis Sağlayıcıları, İnternet Yayıncılık Şirketleri, Radyo- Televizyon Şirketleri, Araştırma
Şirketleri, Borsalar, Ulaştırma, Lojistik Firmaları ve hizmet sektöründe yer alan kamu kurum
ve kuruluşlarında geniş iş imkanına sahiptirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı Meslek Yüksekokullarının Bilgisayar
Teknolojileri ve Programlama” bölümünde verilmektedir.
.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
- Meslek liselerinin Bilgi İşlem, Bilgisayar, Bilgisayar Donanım, Bilgisayar İşletimi,
Bilgisayar İşletimi Teknisyenliği, Bilgisayar Programcılığı ve Bilgisayar Yazılımı
bölümlerinden birinden mezun olanlar “Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama Teknikerliği”
ön lisans ve ön lisans (uzaktan eğitim) programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken
koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler.
16
- Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da
liselerden mezun olanlar/olacaklar ise sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek
yerleştirme ile açık olan programlara isteklerine ve ÖSS puanlarına göre
yerleştirilebileceklerdir. Bunun için bu kişilerin ÖSYM Başkanlığınca yapılan Öğrenci
Seçme Sınavına (ÖSS) girmeleri ve yeterli “Sayısal (SAY)” puanı almaları gerekir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince öğrencilere; Türk Dili, Atatürk İlkeleri ve
İnkılap Tarihi, Yabancı Dil, Beden Eğitimi, Matematik, Teknolojinin Bilimsel İlkeleri,
Algoritma ve Programlama Giriş, Entegre Ofis, Temel Elektronik, Veri Yapıları ve
Programlama, Matematik II, Bilgisayar Donanımı, Grafik ve Animasyon, Veri Tabanı
Yönetim Sistemleri I, Veri Yapıları, Bilgisayar Projesi, Programlama Dilleri, Sayısal
Metodlar ve İstatistik, Veri Tabanı ve Uygulamaları, Görsel Programlama gibi dersler verilir.
MESLEKTE İLERLEME
Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama Teknikerliği programını bitirenler ÖSYM tarafından
açılan Dikey Geçiş Sınavında başarılı oldukları takdirde;
- Bilgisayar,
- Bilgisayar Mühendisliği,
- Bilgisayar Öğretmenliği,
- Bilgisayar Sistemleri Öğretmenliği,
- Bilgisayar Teknolojisi ve Bilişim Sistemleri,
- Bilgisayar ve Enformatik,
- Bilgisayar-Enformatik,
- Bilgisayar ve Enformasyon Sistemleri,
- Bilgisayar ve Kontrol Öğretmenliği
- Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği,
- Bilişim Sistemleri ve Teknolojileri,
- Elektronik ve Bilgisayar Öğretmenliği,
- Enformasyon Teknolojileri,
- Enformatik,
- Fizik,
- İstatistik,
- İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri,
- Matematik- Bilgisayar,
- Meteoroloji Mühendisliği,
- Uygulamalı Matematik ve Bilgisayar,
- Uzay Mühendisliği.
lisans programlarına dikey geçiş yapabilirler
Çalıştıkları kurum ve kuruluşların yönetim kademelerinde görev alabilirler.
17
BİTKİ KORUMA TEKNİKERİ
TANIM
Bitkisel üretimin her aşamasında, ürünün ortaya çıkabilecek olumsuz etkilerden (hastalıklar,
böcekler, yabancı otlar vb.) korunması ve üretimde kalitenin yükseltilmesi konusunda çalışan
teknik ara elemandır.
GÖREVLER
Ziraat mühendisinin gözetimi altında;
- Üretim alanında gözlem yapar,
- Mücadelede, kullanacağı yöntemi belirler,
- Kullanacağı alet ve ekipmanı kontrol eder,
- Kültüre alınmış ve ekonomik değeri olan bitkileri hastalık ve zararlıların oluşturduğu
kayıplardan ve yabancı otların olumsuz etkilerinden korumak için, kültürel, fiziksel ve
mekanik önlemler alır,
- Kimyasal, biyolojik ve biyo-teknik mücadele yöntemlerini kullanarak, zararlı etmenlerin
yok edilmesini sağlar,
- İhtiyaç duyulduğu takdirde, kimyevi güçlendirici ilaçlarla bitki üretiminde kalitenin
yükseltilmesini sağlar,
- Hastalık ve yabancı otlarla mücadele etmede çiftçilere teknik, gerekse uygulama bilgileri
verir.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Traktör,
- Çapa,
- Tırmık,
- Sırt tırpanı,
- Çim biçme makinesi,
- Testere,
- Budama makası,
- Pülverizatör, Atomizör, Sisleyici, Fumigatuvar, Tozlama makineleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Bitki Koruma Teknikeri olmak isteyenlerin;
- Yaygın ve yoğun dikkat yeteneği güçlü,
- Ayrıntıyı algılayabilen,
- Araştırma ve gözlem yeteneği gelişmiş,
- Bazı verileri değerlendirerek gerekli önlemleri alabilen,
- Yönergeyi izleyebilen,
- Koku alma ve dokunma duyuları güçlü,
- Fen bilimlerine ilgi duyan (Biyoloji ve Kimya),
- Bitki yetiştirme, açık hava da çalışmaktan hoşlanan,
- Dışa dönük, ekip çalışmasına yatkın,
kişiler olması gerekir.
18
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Bitki koruma teknikeri, bağ, bahçe, sera gibi bitkisel üretim yapılan yerler depo ve ambarlar
da görev yaparlar.
Üretim alanlarında çalışırken çamurlu, tozlu, rüzgarlı ortamlarda bulunabilirler. Genellikle
ayakta çalışılır. Ziraat mühendisleri, çiftçiler ve meslektaşlarıyla iletişim halindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
- Bitki koruma teknikerleri, kamu ve özel sektöre ait işyerlerinde, tarımsal üretimin yoğun
olduğu bölgeler de çalışabilirler. Zirai ilaç firma ve bayilerinde iş bulabilirler. Kendileri adına
ilaçlama ve ilaç bayiliği konusunda işyeri açabilirler. Ayrıca zirai ilaç satılan marketlerde de
çalışabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının “Bitki Koruma“ bölümünde
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
- Meslek liselerinin (Çay Teknolojisi, Genel Ziraat, Makine (Tarım Meslek Liseleri), Makine
Tarım Teknolojisi, Peyzaj, Süs Bitkileri, Tarım, Tarım Teknolojisi, Ziraat) bölümlerinden
mezun olanlar “Bitki Koruma” ön lisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler.
Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler.
- Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da
liselerden mezun olanlar/olacaklar ise sınavsız yerleştirme sonunda kalan kontenjanlara
isteklerine ve ÖSS puanlarına göre yerleştirilebileceklerdir. Bunun için bu kişilerin ÖSYM
Başkanlığınca yapılan Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS) girmeleri ve yeterli “Sayısal (SAY)”
puanı almaları gerekir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitim süresi lise veya dengi okuldan sonra iki yıldır.
Eğitim süresince;
- Bitki biyoteknolojisi,
- Bitki fizyolojisi,
- Böcek morfolojisi ve fizyolojisi,
- Bitki ekolojisi,
- Genel kimya,
- Viroloji,
- Nematoloji,
- Bakteriyoloji,
- Bitki fungal hastalıkları,
- Akaroloji,
- Mikoloji,
19
- Yabancı ot mücadelesi,
- Bitki virüs Hastalıkları,
- Bitki koruma İlaçları,
- Bahçe bitkileri yetiştiriciliği,
- Tarla bitkileri yetiştiriciliği,
- Tarımsal savaş mekanizasyonu,
- Tarımsal savaş yöntemleri,
- Kültür mantarı hastalıkları ve zararlıları ile mücadele,
- Bahçe bitkileri, tarla bitkileri, sera bitkileri hastalık ve zararlıları ile mücadele,
- Sulama ve gübreleme,
- Bitki klinikleri,
- Biyolojik savaş,
- Proje uygulamaları, gibi meslek dersleri ile
- Bilgisayar kullanımı, Yabancı dil, Türk dili, Matematik, Atatürk ilkeleri ve inkılap tarihi,
istatistik gibi kültür dersleri verilmektedir.
MESLEKTE İLERLEME
“Bitki Koruma” ön lisans programını başarı ile bitirenler, ÖSYM tarafından açılan Dikey
Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde “Kültür Bitkileri Üretimi ve Pazarlaması, Ziraat
Mühendisliği” lisans programlarına dikey geçiş yapabilirler. Kendi adına işyeri açanlar
ilaçlama ve ilaç satış bayiliği yapabilirler.
BOBİNAJCI
TANIM
Endüstride kullanılan, elektrik motorları ile elektrik bobini kullanılan makinelerin ve
cihazların arızalarını onaran ya da yeni kullanılacak bobinlerin sarım işlemlerini yapan kişidir.
GÖREVLER
- Sargısı yapılmış veya yeni imal edilecek bobinaj işlemlerinin verilen şemaya göre el veya
makine ile sarımlarını yapar,
- Elektrikli cihazların motorları ile arızalı ve yanmış motorların sargılarını uygun şekilde
söker, temizler, sarıma hazırlar,
- Sarım şemalarına göre bağlantıları lehimler, yalıtır,
- Bobinaj işlemlerinde kullanılan malzemelerin özelliklerini ve kalitesini saptayarak temin
edilmesini sağlar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Bobinaj sargı makinesi, yalıtım test cihazı, kurutma fırını, kaynak makinesi, emaye sıyırma
makinesi, sarım çıkrığı ve kalıpları, havya, bobin test cihazı, ampermetre, voltmetre,
ohmmetre gibi elektrikli ölçme aletleri, çekiç, tornavida gibi el aletleri, emayeli bakır teller,
yalıtım malzemeleri.
20
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Bobinajcı olmak isteyenlerin;
- Normal bir genel yeteneğe sahip,
- El ve parmakları ustalıkla, gözlerini ve ellerini uyumlu olarak kullanabilen,
- Parmakları ince tel sarım işlerini yapabilecek kadar duyarlı ve becerili,
- Gözleri sağlam,
- Dikkatli ve sabırlı
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Bobinajcılar fabrika ve atölyelerde çalışırlar. Çalışma ortamı temiz, iyi aydınlatılmış olup,
gürültüden oldukça uzaktır. Bobinajcı görevini kısmen ayakta yürütür ve birinci derecede
malzeme ve makinelerle ilgilidir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Bobinajcılar, genellikle elektrik ve elektronik sanayi işletmelerinde, elektrik makineleri imal
eden işyerlerinde, montaj birimlerinde ve servis atölyelerinde çalışırlar. Özellikle sanayinin
gelişmiş olduğu illerde meslek elemanlarına yoğun bir şekilde ihtiyaç duyulmaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Bu mesleğin eğitimi yeterli müracaat olması halinde bütün mesleki eğitim merkezlerinin
Bobinajcılık bölümünde ve endüstri meslek liselerinin elektrik bölümlerinde ders olarak
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için;
- En az ilköğretim okulu mezunu olmak,
- 14 yaşını doldurmuş 19 yaşından gün almamış olmak, ancak, 19 yaşından gün almış
olanlardan daha önce çıraklık eğitimden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine
uygun olarak düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
- Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak,
- Eğitim görmek istediği meslekte bir işyeri sahibi ile çıraklık sözleşmesi imzalamak
gereklidir.
Endüstri meslek liselerinin elektrik bölümlerine girebilmek için en az ilköğretim okulu
mezunu olmak ve bu okula giriş şartlarına uygun olmak gerekir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Bobinajcı mesleğinin eğitim süresi lise veya daha üst düzeyde genel eğitim görmüş olanlarda
1 yıl, ilköğretim mezunu olanlarda ise 2 yıldır. Pratik eğitim işletmelerde gerçekleştirilmekte
olup, haftanın bir günü teorik eğitim mesleki eğitim merkezlerinde verilmektedir.
Bu eğitimde; Türkçe, Meslek Matematiği, Toplam Kalite Yöntemi, İşletme Bilgisi ve
Kooperatifçilik, İş Güvenliği gibi genel derslerin yanında: Meslek Bilgisi, Elektrik Bilgisi,
Sargı
Tekniği,
Teknik
Resim
vb.
dersler
öğrenilmektedir.
Endüstri meslek liseleri ilköğretim okulundan sonra 3 yıldır. Öğrenciler, teorik eğitimlerini
21
haftada iki gün okulda, pratik eğitimlerini de haftada üç gün işletmelerde yaparlar.
Bobinajcılık eğitimi sonunda kalfa olacak çırak öğrencilere mesleki olarak kazandırılması
amaçlanan beceri ve davranışlar; her türlü doğru akım makinelerinin Endüvi ve Endüktör
sargı arızaları tespiti. Yeniden sarılması uç bağlantılarının yapılması. Her türlü Alternatif
akım motorlarının bir ve üç fazlı rotor ve sıtator sargı onarımları bakımı ve yenilenmesi,
motorun tekrar devreye bağlanıp çalışır faal hale getirilmesi işlemleridir.
MESLEKTE İLERLEME
- Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür. Mesleki eğitim
merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik
eğitimlerine de devam edebilirler. Bobinajcı mesleğinde ustalık eğitimi çalışma süresi 2 yıldır.
- Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri
açabilirler. Ayrıca, işyerinde çırak çalıştırması için de “Usta Öğretici” belgesine sahip
çalışanın olması zorunludur.
.
BORSA KOMİSYONCUSU
TANIM
Borsa komisyoncusu; hisse senedi, tahvil ve benzeri taşınabilir kıymetlerin alım ve satımını
müşteri adına yapan kişidir.
GÖREVLER
- Müşterilerin mali durumları ve yatırım alanları hakkında bilgi edinir, - Döviz, tahvil, bono,
hisse senedi ve diğer mali belgelerin piyasa değerlerini analiz eder, - Hisse senedi ve tahvil
almak veya satmak isteyen müşterilerinin ihtiyaçlarını saptar, müşterinin uzun vadede mi, kısa
vadede mi kazanç beklediğini belirler, - Hisse senedi almak isteyen kişilere en uygun fiyatla
senet alır, satmak isteyen kişilerin senedini de en uygun fiyatla satar, - Borsada yapılan
işlemlerin sonunda, hisse senedi alan kişilerin parasını, satan kişilerin de senedini “Borsa
Takas Merkezi”ne teslim eder.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Telefon, bilgisayar vb. iletişim araçlarını kullanır.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Borsa komisyoncularının; - Çeşitli uyarıları aynı anda algılama gücüne ve belleğe, - Çabuk ve
doğru karar verebilme, - Geleceği doğru tahmin edebilme, - Başkalarını ikna edebilme
becerilerine, - Sorumluluk duygusuna sahip, - Stres altında çalışabilen kimseler olmaları
gerekir.
22
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Borsa komisyoncusunun çalışma ortamı kalabalık ve gürültülüdür. Borsa komisyoncusu
çalışırken sayılarla uğraşır ve insanlarla etkileşimde bulunur. Dikkatsiz, sorumsuz ve ileriyi
göremeyen kimseler müşterilerini zarara uğratabilirler. Bu da onların meslekte kalmalarını
güçleştirir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Türkiye’de kısa sayılacak bir geçmişe sahip olan borsanın, kamuoyunun ilgisini gittikçe artan
bir şekilde çekmekte olduğu, televizyonda ve günlük basında her gün borsa ile ilgili haber ve
yorumların yer aldığı, günümüzde, borsanın sermaye piyasası içindeki yeri ve para
piyasalarını etkileyen atılımlarıyla gündemde olmayı önümüzdeki günlerde de sürdüreceği
tahmin edilmektedir. Bu meslekte halen sertifikaya sahip olanların istihdam sorunlarının
olmadığı, gelecekte de borsanın gelişmesi neticesinde bu meslekte çalışacak yeni elemanlara
ihtiyaç duyulacağı düşünülmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi Ticaret Meslek Liselerinin Borsa Hizmetleri bölümünde ve İstanbul Menkul
Kıymetler Borsası Başkanlığınca açılan kurslarda verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu mesleğin eğitimini alabilmek için: ilköğretim okulu mezunu olmak yeterlidir. Menkul
Kıymetler Borsa Başkanlığı tarafından düzenlenen bu eğitime katılabilmek için ise; En az lise
mezunu olmak, 21 yaşını bitirmiş olmak, En az 1 yıl aracı kuruluşlarda çalışmış olmak ve
aracı kurumun uygun görüşü gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Ticaret Meslek Liselerinde eğitim süresi 3 yıldır. Bu meslekte çalışabilmek için, Menkul
Kıymetler Borsasından bir sertifikanın alınması gerekmektedir. Bunun için Menkul Kıymetler
Borsasında düzenlenen 2 haftalık bir eğitim programından geçip başarılı olma şartı vardır.
Burada verilen eğitimde Borsa Mevzuatı, Anonim Şirket ve Hisse Senedi, Hisse Senedi
Alımında Güncel Sorunlar, Bilanço ve Gelir Tablosu Analizi, Portföy Yönetimi, Aracı
Kurumlar, Banka Özelleştirme, Halka Açılma, Borsa İşlemleri, Hisse Senedi Değerlemesi,
Tahvil Piyasası ve Borsanın Geleceği konularını içeren dersler verilir. Ticaret Meslek
Liselerinde verilen eğitimde ise Genel Kültür Derslerinin yanında Turizm, Ekonomi, Maliye,
Hukuk, Müteşebbislik, Beşeri Münasebetler, Bilgisayar, Daktilografi, Muhasebe, Borsa
Hizmetleri Uygulaması gibi dersler okutulmaktadır.
MESLEKTE İLERLEME
Meslek eğitimini bitirip sertifikaya hak kazandıktan sonra müşteri temsilcisi yardımcısı olarak
göreve başlanır. Daha sonra bilgi ve tecrübeyle müşteri temsilcisi olunabilir. Mesleğinde
başarılı olan elemanlar daha fazla gelir elde edebilirler ve kendine ait işyeri açabilirler. Bilgisayar bölümünden mezun olan öğrenciler, istedikleri takdirde, alanlarının devamı
niteliğindeki veya buna en yakın programların uygulandığı meslek yüksekokullarına istenilen
şartları taşımaları durumunda sınavsız olarak yerleştirileceklerdir. Devam edebilecekleri
23
bölümler; Bankacılık, Bankacılık ve sigortacılık, Deniz ve Liman İşletme Dış Ticaret, Dış
Ticaret ve Avrupa birliği, e- Ticaret, Emlak ve emlak yönetimi, Gümrük işletme, Finans,
İşletme, Borsa finans, ithalat- ihracat, Kooperatifçilik, lojistik, Uluslar arası lojistik,
Bilgisayar destekli yayıncılık, Muhasebe, Otobüs işletmeciliği, Pazarlama, Pamuk pazarlama
ve iplikçilik, Sağlık kurumları işletmeciliği,(Açık Öğretim), Sigortacılık, sivil havacılık
işletmeciliği, - Bitkisel ürünlerde muhafaza ve pazarlama tarımsal işletmecilik, Tarımsal
kooperatifçilik, , tarımsal pazarlama, Ticaret ve yönetim, Uluslar arası Ticaret, Uluslar arası
ticaret yönetimi, - Para ve sermaye yönetimi, Tarım işletmeciliği ve pazarlama programlarıdır.
- Meslek lisesi mezunları ayrıca; - Bankacılık (Bankacılık ve Sigortacılık Yüksek Okulu), Bankacılık(Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu), - Bankacılık ve Finans (Uygulamalı Yabancı
Diller Yüksek okulu), - Bankacılık ve Finans (Uygulamalı Bilimler Yüksek okulu), - Sermaye
Piyasası(Bankacılık ve Sigortacılık Yüksek okulu), - Sigortacılık(Bankacılık ve Sigortacılık
Yüksek okulu), - Sigortacılık ve Risk Yönetimi (Uygulamalı Bilimler Yüksek Okulu) lisans
programlarına başvurduklarında ek puan almaları nedeniyle diğer bölümlerden mezun
olanlara göre öncelikle yerleştirilmektedir.
BİLGİSAYAR TEKNOLOJİSİ VE PROGRAMLAMA TEKNİKERİ
TANIM
Bilginin toplanması, bilgisayar ortamında işlenmesi, bilgisayar sistemlerinin kurulması ve
çalıştırılması alanlarında çalışan teknik elemandır.
GÖREVLER
- Bilgisayar donanımı keşif işlemlerinde görev alır, - Sistemle ilgili malzeme ve teçhizatın
seçimi ve kurulması işlemini yapar, - Web sayfalarının tasarımlarını yapar, - Kişisel ya da
ticari programlar yazar, - Bilgisayarda karşılaşılan yazılım ve karmaşık olmayan donanım
arızalarını tespit eder ve uzmanlık gerektirmeyen sorunlara çözüm getirir, - Veri güvenliği ve
saklanması ile ilgili tedbirleri alır, - Kelime işlemci, hesaplama tablosu, sunu, veri tabanı ve
grafik tabanlı tasarım programlarını kurar, kullanır ve bu programların program geliştirme
modüllerini kullanarak program üretir ve eğitim verir, - Sektörde geçerliliğini koruyan kişisel
bilgisayar işletim sistemlerini ve ağ işletim sistemlerini kullanır ve yenilikleri takip ederek
yenilikleri sisteme uygular, - İş yerinde bilgisayar kaynakları, sağlık ve emniyet ile ilgili
kanuna dayalı yönetmelikleri bilir ve uygular.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Bilgisayar ve çeşitli bilgisayar programları, CD, disket, Network test aletleri, Elektrik test
aletleri, Tornavida, kargaburnu, lehim, vakum, temizlik fırçaları ve büro malzemeleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama Teknikeri olmak isteyenlerin; - Analitik düşünme
becerisine sahip, - Araştırmaya meraklı, sorumluluk sahibi - Hayal gücü yüksek, - Ayrıntılara
önem veren, - Matematik ve fizik alanında başarılı, - Yabancı dile ilgi duyan, - El ve parmak
becerisi gelişmiş, - Mekanik yeteneğe sahip, - Ekip çalışmasına yatkın kimseler olmaları
gerekir.
24
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Meslek elemanları; genellikle kapalı, temiz, bol ışıklı ve klimalı ortamlarda çalışırlar.
Çalışırken mühendisler, teknisyenler, operatörler, müşteriler ve diğer çalışanlarla iletişim
halindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Mezunlar günümüzde başta sanayi kuruluşları olmak üzere Yazılım Firmaları, Bilgisayar
Satış ve Teknik Destek Firmaları, Bankalar, Sigorta Şirketleri, Ticari Kuruluşlar, İnternet
Servis Sağlayıcıları, İnternet Yayıncılık Şirketleri, Radyo- Televizyon Şirketleri, Araştırma
Şirketleri, Borsalar, Ulaştırma, Lojistik Firmaları ve hizmet sektöründe yer alan kamu kurum
ve kuruluşlarında geniş iş imkanına sahiptirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı Meslek Yüksekokullarının Bilgisayar
Teknolojileri ve Programlama” bölümünde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
- Meslek liselerinin Bilgi İşlem, Bilgisayar, Bilgisayar Donanım, Bilgisayar İşletimi,
Bilgisayar İşletimi Teknisyenliği, Bilgisayar Programcılığı ve Bilgisayar Yazılımı
bölümlerinden birinden mezun olanlar “Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama Teknikerliği”
ön lisans ve ön lisans (uzaktan eğitim) programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken
koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler.
- Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da
liselerden mezun olanlar/olacaklar ise sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek
yerleştirme ile açık olan programlara isteklerine ve ÖSS puanlarına göre
yerleştirilebileceklerdir. Bunun için bu kişilerin ÖSYM Başkanlığınca yapılan Öğrenci Seçme
Sınavına (ÖSS) girmeleri ve yeterli “Sayısal (SAY)” puanı almaları gerekir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince öğrencilere; Türk Dili, Atatürk İlkeleri ve
İnkılap Tarihi, Yabancı Dil, Beden Eğitimi, Matematik, Teknolojinin Bilimsel İlkeleri,
Algoritma ve Programlama Giriş, Entegre Ofis, Temel Elektronik, Veri Yapıları ve
Programlama, Matematik II, Bilgisayar Donanımı, Grafik ve Animasyon, Veri Tabanı
Yönetim Sistemleri I, Veri Yapıları, Bilgisayar Projesi, Programlama Dilleri, Sayısal
Metodlar ve İstatistik, Veri Tabanı ve Uygulamaları, Görsel Programlama gibi dersler verilir.
MESLEKTE İLERLEME
Bilgisayar Teknolojisi ve Programlama Teknikerliği programını bitirenler ÖSYM tarafından
açılan Dikey Geçiş Sınavında başarılı oldukları takdirde; - Bilgisayar, - Bilgisayar
Mühendisliği, - Bilgisayar Öğretmenliği, - Bilgisayar Sistemleri Öğretmenliği, - Bilgisayar
Teknolojisi ve Bilişim Sistemleri, - Bilgisayar ve Enformatik, - Bilgisayar-Enformatik, Bilgisayar ve Enformasyon Sistemleri, - Bilgisayar ve Kontrol Öğretmenliği - Bilgisayar ve
Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği, - Bilişim Sistemleri ve Teknolojileri, - Elektronik ve
25
Bilgisayar Öğretmenliği, - Enformasyon Teknolojileri, - Enformatik, - Fizik, - İstatistik, İstatistik ve Bilgisayar Bilimleri, - Matematik- Bilgisayar, - Meteoroloji Mühendisliği, Uygulamalı Matematik ve Bilgisayar, - Uzay Mühendisliği. lisans programlarına dikey geçiş
yapabilirler Çalıştıkları kurum ve kuruluşların yönetim kademelerinde görev alabilirler.
DIŞ TİCARET MESLEK ELEMANI
TANIM
İhracat ve ithalat işlemleri konusunda çalışan kişidir.
GÖREVLER
Dış ticaret meslek elemanı, uluslararası mal alım-satımı için bağlantılar kurulması, gerekli
sözleşmelerin yapılması için gerekli çalışmalarda ara eleman olarak görev yapar,
- Yurt dışından satın alınan malların zamanında gelmesi için işi sürekli olarak takip eder,
- Yurt dışına satılacak malların (ihraç mallarının), gideceği ülkedeki firmaya zamanında ve
istenilen
şekilde
teslimi
için
gereken
işlemleri
yapar,
- Yurt dışından alınan malın bedelinin sözleşmeye uygun olarak ödenmesini ve yurt dışına
satılan
malın
parasının
da
zamanında
alınmasını
sağlamaya
çalışır,
- Dışalım ve dışsatımla ilgili yasa ve yönetmelikleri sürekli izler.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Bilgisayar,
- Hesap makinesi,
- Diğer büro malzemeleri,
- Yasal mevzuat ve uygulama dokümanları.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Dış Ticaret Elemanı olmak isteyenlerin;
- Sosyal bilimlere özellikle ekonomiye, ticaret ve büro işlerine ilgi duyan,
- Ayrıntılara dikkat eden, sorumluluk sahibi,
- Başkaları ile iyi iletişim kurabilen, başkalarını etkileyebilen,
- Girişimci
kimseler olmaları gerekir.
Yabancı dil ve bilgisayar bilgisi meslekte başarıyı artıran etkenlerdir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Dış ticaret elemanları büroda çalışırlar. Zaman zaman iş takibi için seyahat etmeleri
gerekebilir. İş genellikle oturarak yürütülür. İthalat-ihracat işiyle ilgili işletmelerde görev
alanlar gümrüklerde de iş takibi yaparlar.
26
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Dış ticaret önlisans programından mezun olanlar Maliye Bakanlığı, Gümrük Müşteşarlığı ve
bağlı birimlerinde görev alabilirler. Ayrıca, meslek elemanları ithalat-ihracatla uğraşan tüm
işyerlerinde iş bulabilirler. Yabancı dil bilgisi çok iyi olanların iş bulma sorunu yoktur.
Bankaların kambiyo bölümü meslek elemanlarının çalışabileceği yerlerdir. Avrupa Birliğine
girildiğinde bu meslek elemanlarına olan talebin artacağı düşünülmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleki eğitim çeşitli üniversitelere bağlı Meslek Yüksek Okullarının ‘Dış Ticaret”
programında verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
- Meslek liselerinin A-Grubu (Ticaret Lisesi Fen ) , Bankacılık, Borsa Hizmetleri, Deniz ve
Liman İşletme, Dış Ticaret, Emlak Komisyonculuğu, Genel Hizmetler (Demiryolu) , İşletme,
İşletmecilik (Demiryolu), Muhasebe, Sigortacılık, Tesis İşletmeciliği, Ticaret, Bilgisayarlı
Muhasebe bölümlerinden mezun olanlar ve Ticaret Liselerini Kol Ayrımı Olmadığı Dönemde
bitirenler “Dış Ticaret” ön lisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken
koşullara
sahip
oldukları
takdirde
yerleştirilebilirler.
- Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da
liselerden mezun olanlar/olacaklar ise sınavsız yerleştirme sonunda tercih listelerinde ilgili
programa yer vermişlerse açık kalan kontenjanlara göre ve ÖSS puanlarına göre
yerleştirilebileceklerdir. Bunun için ÖSS Sınavında yeterli EA (Eşit Ağırlıklı) puanı almak
gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitimin süresi 2 yıl olup, teorik ve pratik olarak sürdürülür. Mezuniyet için 30 işgünü staj
zorunludur. Uluslararası Ticarette Temel Kavramlar, Genel Muhasebe, Hukuka Giriş,
Ekonomi, Temel Bilgi Teknoloji Kullanımı, Ticari Matematik, İş Hukuku, İthalat ve İhracat
Mevzuatı, Ticaret Hukuku, Türkiye Ekonomisi, Uluslararası İktisat, Dış Ticaret Muhasebesi,
AB- Türkiye İlişkileri, Gümrük Birliği ve Gümrük Rejimleri, Kambiyo Mevzuatı, Finanasal
Yönetim, Dış Ticarette Bilgisayar Uygulamaları ve Uluslararası Pazarlama, gibi dersler
görülür.
MESLEKTE İLERLEME
“Dış Ticaret ” ön lisans programını başarı ile bitirenler, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş
Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde, “Bankacılık, Bankacılık ve Finans, Bankacılık ve
Finansman, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Ekonomi, İktisat, İşletme, İşletme Bilgi
Yönetimi, İşletme-İktisat, Sermaye Piyasası, Uluslararası Finans, Uluslararası İşletmecilik,
Uluslararası Ticaret, Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik” lisans programlarına dikey geçiş
yapabilirler.
27
DİZGİ TEKNİSYENİ
TANIM
Basılarak çoğaltılmak üzere matbaaya gelen bir orjinali (kitap, dergi, katalog, afiş, broşür,
takvim vb.) dizgisini yapan kişidir.
GÖREVLER
- Matbaanın teknolojik şartlarına göre bilgisayar üzerinde metne uygun olarak, satır boyu,
satır arası boşluğu, punto genişliği ve font ayarlarını yapar,
- Orjinale göre metin ve resim konulacak alanları tespit eder,
- Masa üstü yayıncılık sistemi ile yapılan dizgi çalışmasının bir çıktısını kağıda alır. Orijinal
ile karşılaştırarak üzerinde tashih yapar,
- Çıktı üzerinde tespit edilen tashihleri orjinale uygun olarak düzeltilir. Bir kağıt çıktısı alarak
müşteriye verir ve baskı için teyidini alır,
- Teyidi alınan dizginin aydingere ya da filme çıktısı alınır,
- Işıklı montaj masasında montajcı ile işbirliği yapar. Metin ve resimleri bir sayfada
toplayarak montajı hazırlar,
- Bilgisayarların, bilgisayar yazıcılarının, film çıkış makinelerinin bakımını yapar ve emniyet
için önlemlerini alır.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Bilgisayarlar (PC ve Mac),
- Paket Programlar,
- Scannerler,
- Yazıcılar,
- Film çıkış üniteleri,
- Işıklı masa,
- Disketler, CD’ler, CD yazıcılar
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Dizgi teknisyeni olmak isteyenlerin;
- Şekil ilişkilerini görebilen,
- Ayrıntı ve değişikliklere dikkat edebilen,
- Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilme gücüne ve estetik görüşe sahip,
- İleri derecede miyop (6 diyoptrinin üzerinde) olmayan,
- Kronik bronşit, akçiğer hastalıkları, doğuştan veya sonradan kazanılan kalp hastalıklarından
birisine sahip olmayan,
- Başkaları ile işbirliği içinde çalışabilen,
- Yazım kurallarını iyi bilen veya uygulayan
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Dizgi teknisyenleri matbaaların dizgi – montaj ve büro bölümlerinde çalışırlar. Ortam temiz
ve iyi aydınlatılmıştır. Sağlığı tehdit edici olumsuz bir ortam söz konusu değildir. Çalışırken
28
göz yorgunluğu hissedilir. Dizgi Teknisyenleri yazılı metinlerdeki verilerle ilgilidirler.
Gerektiğinde tipo ve ofset baskıcılarla, serigraflarla iletişim halindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Dizgi teknisyenleri, matbaalarda, basım ve yayınevlerinde çalışırlar. Ayrıca kendi iş yerlerini
açabilirler. Bu meslek artık bilgisayarda masaüstü yayıncılık programları ile yapılmaktadır.
Günümüzde matbaa grafikerliği ile dizgi teknisyenliği iç içe girmiş durumdadır. Masaüstü
yayıncılık paket programlarını ve gelişmiş diğer mesleki paket programlarını kullanabilen
elemanlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu yönde kendini geliştiren elemanların iş bulma
olanakları her zaman vardır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi İstanbul Matbaa Meslek Lisesinin dizgi bölümünde ve Endüstri Meslek
Liselerinin matbaa bölümlerinde ders olarak verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Meslek eğitimine giriş için;
- En az ilköğretim okul mezunu olmak,
- Bünyesi ve sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak
gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Matbaa Meslek Lisesi ve Endüstri Meslek Lisesinde eğitim süresi 3 yıldır. Bu okullarda
öğrenciler teorik eğitim, işletmelerde pratik eğitim görürler. Meslek liselerindeki eğitimin;
Birinci yılında: Türkçe, Matematik, Tarih, Yabancı Dil, Fizik, Kimya gibi genel bilgi dersleri
ile Teknik Resim, Genel Matbaa, İşletme Bilgisi ve İş Güvenliği gibi meslek derslerini
görürler, Uygulamalı olarak ise Atölye ve Meslek Teknolojisi dersleri görürler. İkinci yıl:
Genel bilgi derslerinin yanında Genel Matbaa, Renk Bilgisi ve Mikaj-Montaj gibi meslek
dersleri
ve
Atölye,
Meslek
Teknolojisi
uygulamalı
dersleri
vardır.
Üçüncü yıl: Genel bilgi dersleri ve Grafik, Maliyet, Elektrik-Elektronik Bilgisi gibi meslek
dersleri Atölye ve Meslek Teknolojisi uygulamalı dersleri verilmektedir.
MESLEKTE İLERLEME
Meslek liselerinin dizgi bölümden mezun olanlar
- Fotoğrafçılık,
- Fotoğrafçılık ve Kameramanlık,
- Matbaacılık,
- Serigrafi
ön lisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları
takdirde yerleştirilebilirler.
- Özel işyerlerinde çalışanlar tecrübe ve deneyimlerine göre kalite kontrol şefi, atölye şefi,
bölüm şefi vb. adlar altında çalışabilmektedirler.
- Kendi adlarına işyeri açabilmektedirler.
29
EĞİTİM SÜRESİNCE VE EĞİTİM SONRASI KAZANÇ
Mesleki eğitim kanununa göre öğrenciler işyerinde yapılan uygulamalı eğitimde, asgari
ücretin %30’undan az olmamak üzere ücret almaktadırlar. İşletmelerde eğitim gören
öğrenciler iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı sigortalanmakta olup, sigorta primleri
Milli Eğitim Bakanlığınca ödenmektedir.
Bir iş bulup çalışmaya başladıktan sonra kazanç, iş bilgisi tecrübe ve işe yatkınlık göz önünde
bulundurularak asgari ücretin 2 ile 4 katı arasında değişiklik gösterir. Eğitim sonrası elde
edilen kazanç işyerinin büyüklüğü ile kamu ve özel sektör olmasına göre değişkenlik
gösterebilir.
GÖRSEL İLETİŞİM TASARIMCISI
TANIM
Televizyon ve sinema grafiklerinin, bilgisayar yazılımlarının ekran düzenlemelerini tasarlayan
kişidir.
GÖREVLER
- Ekranda tanıtımı yapılacak ürünü (bilgisayar oyunu, CD-ROM, Internet, televizyon
programı vb.) inceler,
- Bu ürünü izleyiciye en etkili şekilde sunacak ilk görüntüleri tasarlar; zihninde canlandırır,
- Tasarımlarını çeşitli şekillerde çizer,
- Bu çizimleri ilgili kişilerle (müşterilerle, o konuda çalışan diğer elemanlarla) birlikte
değerlendirir,
- Benimsenen tasarımı geliştirici çalışmalar yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Bilgisayar,
- CD-ROM, disket, kaset vb.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Görsel iletişim tasarımcısı olmak isteyenlerin;
- Sinema, televizyon, bilgisayarla iletişim konularına ve güzel sanatlara ilgili,
- Şekil ve uzay ilişkilerini görebilme,
- Özgün şekil kompozisyonlarını zihinde canlandırabilme ve bunları çizim halinde ifade
edebilme yeteneklerine sahip,
- Çevresini gözlemleyen, ayrıntıları algılayabilen,
- Başkaları ile iyi iletişim kurabilen ve işbirliği yapabilen
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Çalışma ortamı, işin niteliğine göre stüdyo, büro veya dış çekim ortamı olabilir. Görsel
iletişim tasarımcıları bir ekibin üyesi olarak çalışırlar. Tasarımlarını tek başlarına üretirler,
30
ancak tasarımlarının uygulamaya konması sırasında işverenlerle ve diğer elemanlarla iletişim
halindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Görsel tasarımcılar; bilgisayar yazılım şirketlerinde, reklam ajanslarında, çeşitli televizyon
kanallarında,
film
yapım,
animasyon
kuruluşlarında
görev
alabilirler.
Görsel tasarımcılık hızla gelişen teknolojilere bağlı yeni bir meslek olduğundan dolayı bu
meslek elemanlarına talep giderek artmaktadır. Alanla ilgili çalışmalar daha çok büyük
şehirlere odaklanmıştır. Yurtdışına açılım olanakları da vardır. Görsel tasarımcılık yaratıcı
kişiler için geleceği olan bir çalışma alanıdır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi; üniversitelerin iletişim fakültelerinin, “Görsel İletişim Tasarımı” ve “Görsel
Sanatlar ve Görsel İletişim Tasarımı” programlarında verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Mesleğin eğitimine girebilmek için,
- Lise veya dengi okul mezunu olmak,
- Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) saptanan özel yetenek baraj puan almak,
- Özel yetenek sınavına katılarak başarılı olmak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Bu programın eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince öğrenciler; İletişime Giriş, Görsel Algı,
İletişim ve Çalışma Becerileri, Bilgisayarın Temelleri, Temel Desen Teknikleri, Fotoğraf
Teknikleri, Görsel Kültür Tarihi, Sibernetik ve Görsel Dünyaya Giriş, Bilgisayar Destekli
Resimleme, Çoklu Ortam (multimedya) Dersine Giriş, Video Üretimi, Dünya ve Tasarım,
Kolaj Teknikleri, gibi dersler alırlar.
MESLEKTE İLERLEME
Lisans eğitiminden sonra alanlarında mastır (yüksek lisans) ve doktora eğitimi alarak
akademik kariyer yapabilirler, yüksek öğretim kurumlarında araştırma görevlisi, doçent,
profesör
gibi
unvanlarla
öğretim
üyesi
olarak
görev
yapabilirler.
GÜMRÜK İŞLETME MESLEK ELEMANI
TANIM
Gümrük mevzuatı, gümrük müşavirliği, dış alım ve dış satım konularında ara insan gücü
olarak çalışan kişidir.
.
31
GÖREVLER
- Kara, deniz, hava ve demiryolu ile taşınan eşyanın aktarma ve transit gümrük işlemlerini,
gümrük kanun ve yönetmeliklerine uygun olarak yapar,
- Kaçakçılığa engel olmak için gerekli yasal işlemleri yapar,
- Dış ticaret ve ekonomik gelişmeleri yakından izler,
- Gümrüğe ait ekonomik, ticari ve mali konular (ticaret, ödeme anlaşmaları ile Dış Ticaret
Rejimi ve Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanun ve Tebliğlerin gümrüğe ilişkin
hükümleri dahil) hakkındaki uygulamaları yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Bilgisayar, daktilo, faks, teleks, hesap makinesi,
- Her çeşit büro aletleri, ordino, manifesto, beyannameler, irsaliye vb.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Gümrük işletme meslek elemanı olmak isteyenlerin;
- İstatistik, Hukuk, Sosyal Bilimler alanlarına ilgili ve bu alanlarda başarılı,
- Dürüst, güvenilir, dikkatli ve sabırlı,
- Hızlı ve sağlıklı kararlar verebilen,
- Kişilerle iyi iletişim kurabilen,
- Günlük değişikliklere uyum sağlayabilen
kimseler olmaları gerekmektedir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Gümrük işletme meslek elemanları, genelde büro ortamında ve çoğu zaman masa başında
çalışmaktadırlar. Çalışma ortamı genellikle gürültüsüz, sessiz, düzenli ve kapalı alanlardır.
Bazen de sahada açık alanlarda çalışmak gerekebilir. Kişi çalışırken ithalat ve ihracatçılarla,
meslektaşlarıyla ve çalıştığı yerdeki diğer elemanlarla iletişim halindedir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Gümrük işletme meslek elemanı, Gümrük Müdürlüklerinde, ithalat ve ihracat bürolarında,
gümrük müşavirliklerinde iş bulma olanağına sahiptirler. Ayrıca kendi işlerini kurarak serbest
olarak da çalışabilirler. Kendisini iyi yetiştirmiş, bilgisayar programlarını kullanabilen, en az
bir yabancı dil bilen ve yaptığı işi seven kişilere bu sektörde oldukça fazla ihtiyaç vardır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi, çeşitli üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının “Gümrük İşletme”
programında verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
- Meslek liselerinin A-Grubu (Ticaret Lisesi Fen), Bankacılık, Bilgisayarlı Muhasebe, Borsa
Hizmetleri, Deniz ve Liman İşletme, Dış Ticaret, Emlak Komisyonculuğu, Genel Hizmetler
(Demiryolu), İşletme, İşletmecilik (Demiryolu), Muhasebe, Sigortacılık, Tesis İşletmeciliği,
32
Ticaret bölümleri mezunları ve Ticaret Liselerini Kol Ayırımı Olmadığı Dönemde Bitirenler
“Gümrük İşletme” ön lisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara
sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler.
.
- Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da
liselerden mezun olanlar/olacaklar ise sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek
yerleştirme ile açık olan programlara isteklerine ve ÖSS puanlarına göre
yerleştirilebileceklerdir. Bunun için bu kişilerin ÖSYM Başkanlığınca yapılan Öğrenci Seçme
Sınavına (ÖSS) girmeleri ve yeterli “Eşit Ağırlıklı (EA)” puanı almaları gerekir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır.
Eğitim süresince öğrencilere; Matematik, Genel Ekonomi, İşletme Ekonomisi, Hukuk, Türk
Gümrük Tarihi ve Kapitülasyonlar, Türk Dış Ticaret ve Uluslararası Pazarlama, Uluslar arası
Taşıma ve Depolama, Gümrük Vergileri ve Tarife Cetveli, Kaçakçılığın Önlenmesi, İstatistik,
Gümrük Kanunu ve Yönetmelikleri, İdari Yargı ve Dış Ticaret Rejimi gibi dersler verilir.
MESLEKTE İLERLEME
Kamu sektöründe işe başlayanlar gerekli şartları taşıdıkları ve yapılacak sınavlarda başarılı
oldukları taktirde yönetici pozisyonuna geçebilirler. Özel sektörde İthalat ve İhracat
firmalarında çalışanlar tecrübe ve deneyimlerine göre yönetici olabilirler. Gümrük
Komisyoncusu yanında çalışanlar sınavlarda başarılı olmak kaydı ile “Gümrük
Komisyoncusu” olabilirler.
Gümrük İşletme ön lisans programını başarı ile tamamlayanlar ÖSYM tarafından yapılan
sınavda başarılı oldukları taktirde “Bankacılık, Bankacılık ve Finans, Bankacılık ve
Finansman, İşletme, İşletme Bilgi Yönetimi, İşletme-İktisat, Sermaye Piyasası, Sigortacılık,
Sigortacılık ve Risk Yönetimi, Uluslar arası Finans, Uluslar arası İşletmecilik, Uluslar arası
Ticaret, Uluslar arası Ticaret ve İşletmecilik” lisans programlarından birine dikey geçiş
yapabilirler.
AİLE EKONOMİSİ VE BESLENME ÖĞRETMENİ
TANIM
Çalıştığı eğitim kurumu ya da kuruluşunda öğrencilere veya yetişkinlere aile ekonomisi ve
beslenme ile ilgili eğitim veren kişidir.
GÖREVLER
Aile Ekonomisi ve Beslenme konusu ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların,
hangi yaş düzeydeki öğrenci guruplarına, hangi yöntemlerle kazandırılacağı, MEB tarafından
onaylanan öğretim programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir. Aile Ekonomisi ve Beslenme
Öğretmeni, bu program çerçevesinde; Eğitiminden sorumlu olduğu grubun düzeyine uygun
bir çalışma planı yapar, Sorumlu olduğu atölye, laboratuar, işlik vb. yerleri eğitime hazır
durumda bulundurur, Öğrencilere alanı ile ilgili bilgi ve beceri kazandırır, Eğitici kol
çalışmalarında görev alarak öğrencilere yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenler,
Öğrencilerin başarılarını değerlendirir, başarıyı arttırıcı önlemler alır, Öğrencilerin
33
gelişimlerini izler, sorunlarının çözümüne yardımcı olur, Alanı ile ilgili gelişmeleri izler,
bunların öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur, Öğretmenler
Kurulu toplantısına katılır, Öğrencileri belirli dönemlerde yazılı ve sözlü sınava tabi tutup
değerlendirir, Sınav notlarını not defterine işleyip not fişleri düzenleyerek öğrencilerin
çalışma performansını izler, Devamla ilgili kayıtları ve diğer rapor ve kayıtları idareci ve
velilere sunar. Gıdaların işlenmesi, saklanması ile ilgili gelişmeleri ve piyasaya sürülen yeni
ürünleri takip eder, Tüketicilerin korunmasına ve eğitimine yönelik araştırma ve eğitim görevi
yapar, Ev araçlarının, yiyecek ve giyeceklerin seçilmesi, satın alınması ve kullanılması
hakkında önerilerde bulunur, Ailede kaynakları kullanma ve bütçe yapma bilgisi verir,
Bireyin fiziksel, sosyal, duygusal ve kültürel gelişimine yardım ederek ev, aile ve çalışma
yaşamını dengeler, Birey ve ailelerinin refahını destekleyecek bilgi ve becerileri öğreterek
yaşam standartlarını yükseltir, Aile bireylerinin kaynaklarını(zaman, para, araç-gereç, enerji
vb) ekonomik şekilde kullanarak üretime katkıda bulunmalarını sağlar, Özellikle kadının
bireysel gelişimini destekleyerek toplumdaki rolünü geliştirir.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Görsel araçlar (TV, Video, Tepegöz, Sinema filmi, Slayt) ve bilgisayar, El becerilerine
yönelik örnek ürünler ve yapım araç-gereçleri, dikiş makinesi, Laboratuar aletleri, kimyasal
katkı maddeleri, Mutfak araç-gereçleri (Ocak, fırın, buzdolabı), Alanı ile ilgili mesleki
yayınlar, Yıllık ve günlük çalışma planları, not defteri, ders defteri, yoklama fişi, Öğrenci iş
takip formu, ders kitapları, yardımcı kitaplar, iş ve işlem yaprakları, Meslek alanı ile ilgili
çeşitli teknik yayınlar,
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Aile ekonomisi ve beslenme öğretmeni olmak isteyenlerin; Sosyal bilimlere ve fen bilimlerine
ilgili, İnceleme ve araştırmaya meraklı, Ayrıntılara dikkat eden, İnsanlarla iyi iletişim
kurabilen, sevecen, hoşgörülü, sabırlı, Ekip çalışmasına yatkın, Düşüncelerini başkalarına
açık bir şekilde aktarabilen, İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilen, dikkatli, işine özen gösteren,
Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlayabilen, Mesleğinin sorunları ile ilgilenen ve çözüm
yolları bulmaya çalışan, Kendini geliştirmeye istekli, coşkulu kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Aile ekonomisi ve beslenme öğretmeni, sınıfta ve atölyede çalışır. Genelde derslerini ayakta
yürütür. Çalışma ortamı hijyenik ve hareketlidir. Yakıcı maddeler ve kesici aletlerle
çalışıldığından dikkatsizlik durumunda tehlikeyle karşılaşılabilinir. İşin durumuna göre tam
ve yarım gün çalışırlar, okullarda belli günlerde nöbet tutarlar. Çalışırken öğretmenler, veliler,
okul idarecileri ve öğrencilerle iletişimde bulunurlar.
.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Mezunlar Talim Terbiye Kurulu’nun ilgili kararı gereği; ilköğretim okullarına İş Eğitimi (Ev
Ekonomisi) öğretmeni, Kız Meslek Liselerine ise Besin/Gıda Teknolojisi öğretmeni veya Ev
Yönetimi ve Beslenme öğretmeni olarak atanırlar. Halk Eğitim Merkezlerinde yönetici ve
kurs öğretmenliği yapabilirler. Yemek fabrikası, restaurant, kuru temizleme atölyesi, catering
(ev işi yemek yapma-satma), temizlik şirketi, dekoratif eşya dizaynı ve pazarlama işlerinde
kendi işyerlerini açabilirler. Televizyon, radyo ve gazete gibi medya kuruluşlarında branşları
doğrultusunda programcı ve yönetici olarak görev alabilirler.
34
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Bu mesleğin eğitimi, çeşitli üniversitelere bağlı mesleki eğitim fakültelerinin “Aile Ekonomisi
ve Beslenme Öğretmenliği” bölümünde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Mesleğin eğitimine girebilmek için; Lise veya dengi okul mezunu olmak, Öğrenci Seçme
sınavında (ÖSS) “Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmenliği” lisans programı için yeterli Eşit
Ağırlıklı (EA1) puanı almak, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tercih bildirim
formunda “Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmenliği” ile ilgili en az bir yüksek öğrenim
programını tercih etmek gerekmektedir. Meslek Liselerinin, Ağırlama ve Gıda Teknolojisi,
Servis, Servis Hizmetleri, Turizm Endüstrisi Servis hizmetleri, Beslenme ve Ev Yönetimi, Ev
Yönetimi ve Beslenme, Ev Yönetimi, Aşçılık, Besin Teknolojisi Pastacılık, Pastacılık, Besin
Endüstrisi, Besin Endüstrisi İşleme, Besin Kontrol ve Analizleri, Besin Teknolojisi, Besin
Teknolojisi – Besin Kontrolü ve Analizleri, Besin teknolojisi ve Gıda Kontrol analizleri,
Besin Teknolojisi Kurum Beslenmesi, Gıda Kontrol ve Analizleri, Ev ekonomisi, Mutfak,
Gıda Teknolojisi, Kurum Beslenmesi bölümlerinden mezun olanlar ÖSYM tarafından yapılan
Öğrenci Seçme Sınavını (ÖSS) kazanıp, Aile Ekonomisi ve Beslenme Öğretmenliği lisans
programını tercih etrmeleri durumunda ek puan almaları nedeniyle diğer bölümlerden mezun
olanlara göre öncelikle yerleştirilmektedirler.2 yıllık Meslek Yüksek Okullarının Aşcılık, Et
Endüstrisi, Ev İdaresi, Hazır Yemek ve Aşçılık, Mutfak Yönetimi, Yemek Pişirme Teknikleri
ile Yiyecekİçecek İşletmeciliği önlisans programını başarıyla bitirenler ÖSYM tarafından
yapılan Dikey Geçiş Sınavında başarılı oldukları takdirde Aile Ekonomisi ve Beslenme
Öğretmenliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Bu bölümde alınan eğitim dersleri: Genel Kimya, Genel
Biyoloji, Genel Psikoloji, Türk Dili, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Yabancı Dil, İnsan
Anatomisi ve Fizyolojisi, İstatistik, Bu bölümde alınan branş dersleri; Meslek Teknolojisi,
Temel Beslenme İlkeleri, Pişirme Tekniklerine Giriş, Ev ve Mutfak Araçları, Besin Kimyası,
Ev Yönetimi, Besin hazırlama ve Pişirme Teknikleri, Genel Mikrobiyoloji, Özel Durumlarda
Beslenme, Aile Ekonomisi ve Tüketici Eğitimi, İş Teknik Eğitimi, Ev Planlama ve
Dekorasyon, Deneysel Yiyecek Hazırlama, Kurum ve Ticari Mutfak, Gıda Analizi ve
Kontrolü, Dünya Mutfak Kültürleri, Kat Hizmetleri, Servis Teknikleri, Besin Hijyeni ve
Kalite, Türk Mutfağı, Besin İşleme ve Saklama, Toplum Sağlığı ve İlkyardım, Ana ve Çocuk
Beslenmesi, Ailede Etkileşim, Hastalıklarda Beslenme ve Diyet, Bu bölümde alınan
Pedagojik Formasyon Dersleri; Öğretmenlik Mesleğine Giriş, Gelişim ve Öğrenme, Sınıf
Yönetimi, Yazılı-Sözlü Anlatım Teknikleri, Okul Deneyimi, Rehberlik, Özel Öğretim
Yöntemleri, Öğretim Teknikleri ve Materyal Geliştirme, Temel Bilgisayar Teknolojileri
Kullanımı, Bilimsel Araştırma Teknikleri, Öğretimde Planlama ve Değerlendirme. Ayrıca
fakülte son sınıfta öğrenciler bir yarıyıl “Öğretmenlik Uygulaması” yaparlar.
35
MESLEKTE İLERLEME
Üniversitelerde, eğitim sonrasında akademik personel olarak uzman, doktor, yardımcı doçent,
doçent, profesör unvanları alınabilir. MEB’ce yapılan müfettişlik sınavlarında başarılı
olunması durumunda müfettiş olarak çalışabilirler. Milli Eğitim Bakanlığınca açılan sınava
girerek başarı gösterenler Uzman Öğretmen veya Baş öğretmen olabilirler. Milli Eğitim
Bakanlığında meslekte uzmanlaşma ve yükselmeyi sağlayan, tecrübe ek bilgi ve beceri
kazandıran seminerler ve hizmet içi eğitim faaliyetleri bulunmaktadır.
AĞAÇ İŞLERİ ENDÜSTRİ MÜHENDİSİ
TANIM
Ahşap veya ahşap kökenli malzemelerin, istenilen kalite standardında, belirlenen sürede, en
düşük maliyetle üretilebilmesi için üretim sistemini tasarlayan, projelendiren, üretim sürecini
denetleyen kişidir.
GÖREVLER
Ana hammadde ağaç olmak üzere, ağacı mekanik işlemler sonucu kereste, kaplama,
kontrplak, kontrtabla, yonga levha ve lif levha gibi ürünlere ve bu ara ürünleri de ağırlıklı
olarak sabit ve hareketli mobilyalar olmak üzere dayanıklı tüketim ürünlerine dönüştürme
sürecinde; Tasarlanmış bir ürünü projelendirir, maliyet analizi yapar ve üretime hazırlar,
Üretimin yapılacağı atölye ve fabrikayı planlar, Üretim için gerekli malzemelerin temininde
görev alır, stok planlaması yapar, Üretimin; istenilen miktarda, istenilen zamanda ve istenilen
kalitede gerçekleşmesini sağlar, Kalite kontrol ve test tekniklerini hazırlar. Bilgisayar ve
Üretim Programları (Bilgisayar destekli tasarım, kumanda ve otomasyon, optimizasyon, paket
üretim programları vb.), Endüstriyel makineler (NC, CNC kontrollü panel ebatlama,
Frezeleme makineleri, Yüksek frekanslı presler, hidrolik ve pnomatik montaj makineleri üst
yüzey işlemleri ve kurutma hatları vb.) El makineleri (elektrik, elektronik pnometik, hidrolik
mekanik vb.), El aletleri (kesici, vurma, sıkıştırma, ölçme ve kontrol, markalama vb.)
Malzemeler (hammadde, yarı mamul, mamul madde ve yardımcı gereçler)
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Ağaç işleri endüstri mühendisi olmak isteyenlerin, Matematik ve fen derslerinde başarılı,
İşletmeye ilgi duyan, Tasarım ve çizim yeteneği gelişmiş, İnsan ilişkilerinde olumlu tutum ve
iletişim becerisine sahip, Ekip halinde çalışabilen, Bedence sağlam kimseler olmaları
gerekmektedir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
İşletmenin kullandığı teknolojiye bağlı olarak çalışma ortamı içerisinde toz, sıvı madde buharı
veya gürültü olabilmektedir. Pazarlama, üretim planlama ve tasarım birimlerinde sakin bir
ortamda çalışılmaktadır. Üretim biriminde diğer çalışanlarla, satış biriminde ise müşterilerle
iletişim gerektiren bir meslektir.
36
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Ağaç İşleri Endüstri Mühendisleri, Belediyeler, DPT, Milli Prodüktivite Merkezi, DPT
(Devlet Planlama Teşkilatı), TSE (Türk Standartları Enstitüsü), ve Türk Patent Enstitüsü,
KOSGEB gibi kamu kurum ve kuruluşlarında mühendis, araştırmacı planlamacı mühendis
olarak, Üniversitelerin orman endüstrisi, ağaç işleri ve mobilya –dekorasyon bölümlerinde
öğretim elemanı olarak, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Mesleki Teknik Ortaöğretim
Kurumları ve Merkezlerinde öğretmen olarak, Başta mobilya endüstrisi olmak üzere ağacı
hammadde olarak kullanılan deniz araçları, oyuncak, hediyelik eşya, müzik enstrümanları,
ağaca dayalı ara ürün, ahşap işleme makineleri gibi endüstriyel alanlarda faaliyet gösteren tüm
özel sektör kuruluşlarında çalışabilirler. Dekorasyona yönelik büro, üretime yönelik atölye
veya fabrika olmak üzere kendi işletmelerini kurabilirler, yatırım danışmanlığı yapabilirler.
Ağacın bol bulunan ve mutlaka değerlendirilmesi gerekli bir hammadde olması nedeniyle
yakın gelecekte veya ileride meslek elemanlarına olan talebin azalması söz konusu değildir.
Tüm dünyada gelir seviyesinin artması buna bağlı olarak ahşap veya türevi mekan donatı
elemanlarının değiştirilme süresinin kısalması ve giderek bu ürünlerin zorunlu tüketim
ürünleri grubuna girmesi nedeniyle bu mesleği yapan elemanlara duyulan ihtiyaç artmaktadır.
Bayanların planlama ve pazarlama gibi alanlarda çalışabilmeleri nedeniyle iş bulma açısından
cinsiyetin önemi yoktur. Marmara, İç Anadolu, Ege ve Akdeniz bölgeleri bu alanla ilgili
endüstrinin yoğunlaştığı bölgelerdir. Meslek eğitimi, Hacettepe Üniversitesi Mesleki
Teknoloji Yüksek Okulu Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği bölümünde verilmekte iken, bu
bölüme artık öğrenci alınmaması nedeniyle, Meslek Eğitimi bölümünde bulunan bilgiler
“Ağaç İşleri Endüstri Mühendisliği” bölümü eğitiminin verildiği zamandaki araştırılan
bilgileri kapsamaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
İlgili bölüme liseden sonra girilen Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS)’nda yeterli “Sayısal (SAY2)”
puan alınarak girilmektedir. Eğitim süresi bir yıl hazırlık eğitimi olmak üzere 5 yıldır. Mesleki
eğitim boyunca; teknik resim, ağaç dendrolojisi ve anatomisi, fizik, temel kimya, matematik,
statik, mobilya kontrüksiyon, dinamik, ağaç kimyası, termodinamik, meslek resmi, üretim
teknolojisi, ağaç işleme makineleri, temel istatistik, malzeme mukavemet, ağaç malzeme
fiziği, teknik elektrik, tasarımproje, iş etüdü, yöneylem araştırması, kumanda tekniği, proje
uygulaması, üst yüzey işlemleri, persfektif, mobilya kalite kontrol teknikleri, ağaç malzeme
koruma teknikleri, üretim planlaması, yeterlik çalışması, ahşap yapı elemanları, ağaç işleri
endüstri pazarlama teknikleri, iç mimari dekorasyon, malzeme bilgisi, klasik mobilya tekniği,
mobilya döşeme teknikleri, akustik, maliyet analizi, yeni ürün geliştirme tekniği, ısı transferi,
ağaç zararlıları, ticareti yapılan ağaç türleri, bilgisayar, temel ekonomi, iş hukuku, Türk dili,
okuma becerileri, Atatürk ilkeleri ve ınkılap tarihi, güzel sanatlar ve beden gibi dersler verilir.
MESLEKTE İLERLEME
Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans, doktora yapabilir, araştırma görevlisi olabilir ve
akademik kariyer yapabilirler. Kamu kuruluşlarında çalışanlarda ise müdür yardımcısı,
müdür, il müdürü, daire başkanı vb gibi yönetici pozisyonlarına yükselmeleri mümkündür.
37
AĞAÇ İŞLERİ TEKNİKERİ
TANIM
Orman ürünleri endüstrisinin çeşitli dallarında orman, orman endüstrisi ve ağaç işleri
mühendisleri ile usta ve işçiler arasında görev yapan kişidir.
GÖREVLER
Orman, orman endüstrisi veya ağaç işleri mühendisi nezaretinde; Fabrikaya gelen tomrukları
teslim alır, Tomrukların korunması ile ilgili işleri yapar, Biçilecek tomrukları ayırır , biçilmesi
işlerini yapar veya yaptırır, Biçilen tomrukların kurutulması işlerinde görev alır, Satış partileri
oluşturur, Biçme programını yapar, İşçilerin çalışma programlarını yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Tomruk Biçme Makineleri, Planya Makinesi, Kalınlık Makinesi, Morse (zıvana makinesi),
Zincirli Delik Makinesi, Profil ve Şekillendirme Makinesi, Kilit Makinesi, Yatar Daire
Testere Makineleri, Masifleme Makinesi, Kaplama, Kereste ve Levha Ölçülendirme Kesme
ile Dikme Makineleri, Zımpara Makineleri, CNC Makineleri, Torna Makineleri, Bileme
Makineleri, Rendeleme Makinesi, Elektrikli El Takımları, Şerit Testere Makinaları, Köşe
Birleştirme Makinaları, Delik Makinaları, Komprasörler, Cila ve Boya (vernik) Makineleri
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Ağaç işleri teknikeri olmak isteyenlerin; Matematik ve fizik konularında yetenekli, Şekil uzay
ilişkilerini görebilen, Bedence sağlam ve dikkatli, Ekip çalışmasına yatkın, insanlarla iyi
ilişkiler kurabilen, Kapalı, gürültülü ve tozlu ortamlarda çalışmaktan rahatsız olmayan,
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Ağaç işleri teknikerleri; genellikle yarı açık veya kapalı, hacimce geniş, ısıtması olmayan,
havanın çok tozlu olduğu, kokulu ve gürültülü ortamlarda çalışırlar. Talebin yoğun olduğu
zamanlarda vardiya halinde çalışırlar. İş güvenliği tedbirleri alınmadığı taktirde boya ve
verniklerin yol açtığı uzun vadeli hastalıkların ortaya çıkması mümkündür. İşin her
aşamasında kesici, delici, parçalayıcı ya da sıkıştırıcı özellikleri olan makineler kullanılır.
Boya ve diğer kimyasallardan kaynaklanan kilo kaybı, zehirlenmeler, alerjik hastalıklar ve
sesten kaynaklanan işitme kayıpları bu mesleğe ilişkin hastalıklarıdır. Ağaç işleri teknikerleri
yoğun olarak işçilerle olmak üzere, işverenler, mühendisler ve müşterilerle iletişim ve işbirliği
halindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Ağaç işleri teknikerleri özel sektöre ait orman ürünleri endüstrisinin kereste, parke, ambalaj,
kontrplak, lif levha, yonga levha, mobilya, kaplama ve emprenye gibi kollarında ayrıca deniz
araçları, oyuncak, hediyelik eşya, müzik enstrümanları ve ağaca dayalı ara ürünlerin
üretiminde, satış ve pazarlama işlerinde çalışabilirler ya da aynı endüstri kollarında kendi
işlerini kurabilirler. Bu meslek kendi işini kurmaya oldukça müsait olmasına rağmen,
38
kullanılan makine ve ekipmanlar bir hayli pahalı olduğundan kendi işyerini kurmak yüksek
maliyetler gerektirmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi meslek yüksekokulların Ağaç İşleri Programında verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Meslek Liselerinin Ağaç İşleri, Mobilya Dekorasyon, Döşemecilik ve Ahşap Yat İnşaa
bölümlerinden mezun olan öğrenciler “Ağaç İşleri” önlisans programına sınavsız geçiş için
başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler.
Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da
liselerden mezun olanlar ise Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS) girmeleri ve yeterli Sayısal
(SAY1) puanı almaları koşuluyla sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek
yerleştirme ile YÖSS puanlarına göre yerleştirilebilmektedirler.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Ağaç İşleri programı’nın eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince öğrencilere; Genel Kültür
derslerinin yanında Bilgisayar Uygulamaları, Bilgisayar Destekli Tasarım, Matematik, Teknik
Resim, Mesleki Teknik Resim, Ağaç İşleri Endüstrisine Giriş, Odun Yapısı ve Tanıtımı,
Elektrik Bilgisi, Odunun Fiziksel ve Mekanik Özellikleri, Ağaç İşleme Makinaları, Tutkal ve
Yapıştırma Tekniği, Atölye, Kereste Endüstrisi ve Kurutma Teknikleri, Üst Yüzey İşlemleri,
Atölye ve Proje Uygulamaları, Mobilya ve Ağaç Konstrüksiyonları, Doğrama Endüstrisi,
Levha Ürünleri, Üretim Teknolojisi, Mobilya ve İç Mekan Konstrüksiyonları, Kalite Kontrol,
Maliyet Hesapları ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği dersleri verilmektedir.
MESLEKTE İLERLEME
Ağaç işleri teknikerleri ÖSYM tarafından yapılan Dikey Geçiş Sınavı’na (DGS) katılarak
yeterli başarıyı göstermeleri halinde, Mobilya ve Dekorasyon Öğretmenliği, Dekoratif
Sanatlar Öğretmenliği ve Orman Endüstrisi Mühendisliği lisans programlarına Dikey Geçiş
hakkı kazanırlar. Ayrıca çalıştıkları işletmelerde idari ve yönetim kadrolarına yükselme
şansları da her zaman mevcuttur.
ALÜMİNYUM DOĞRAMACI
TANIM
Teknik resim, kroki, numune veya iş talimatlarına göre alüminyum metallerden üretilmiş
profil malzemeden kapı, pencere, panjur, balkon vb. yapmak üzere doğrama ve montaj işlemi
yapan kimseye denir.
39
GÖREVLER
Yapılacak işle ilgili (kapı, pencere, kasa vb.) ölçü alarak gerekli malzemenin listesini çıkarır,
Alüminyum profilleri alınan ölçülere göre keser, deler, ayarlar, sızdırmazlık ve yalıtım
elemanlarını yerleştirerek birleştirir, Hazırlanan konstrüksyonu kontrol eder, gerekirse nakliye
için tekrar parçalara ayırarak taşıma ve yüklemeye hazır duruma getirir ve yerine monte eder.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Zımpara taşı, freze makinesi, dekupaj makinesi, havalı pres ve bükme presleri, matkap, ölçme
ve kontrol aletleri, sac makası, testere, hızar, diş açma aletleri, tornavida, profil malzemeleri,
yapıştırıcı ve yalıtım malzemeleri, çeşitli aksesuarlar (kollar, takoz vb.), perçin takımları.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Alüminyum doğramacısı olmak isteyenlerin; El becerisi ve güzel koordinasyonu gelişmiş,
Tasarım ve çizim yeteneğine sahip kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Alüminyum doğramacılar atölyelerde çalışırlar. İşin çoğunluğu kapalı ortamda bir kısmı da
(ölçü alma, malzeme temini ve yerine monte) dışarıda yapılır. Çalışma ortamı gürültü ve biraz
tozludur.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Alüminyum kullanım alanı oldukça geniş bir metaldir. Uçak sanayi, inşaat sektöründe,
yapılarda cephe kaplamasında, kapı, pencere, dolap vb. yapımında oldukça yaygın olarak
kullanılmakta, buna paralel olarak da bu alanlarda istihdam edilecek elemanlara ihtiyaç
duyulmaktadır. Genelde meslek elemanlarının çalışma alanları küçük ve orta ölçekli
işletmelerdir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için; En az ilköğretim okulu mezunu olmak, Bünyesi ve
sağlık durumu mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak, 14 yaşını doldurmuş ve 19
yaşından gün almamış olmak, ancak, 19 yaşından gün almış olanlardan daha önce çıraklık
eğitimden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak düzenlenecek
mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir. Eğitim görmek istediği
meslekte bir işyeri bulmak ve işvereni ile çıraklık sözleşmesi imzalamak gerekmektedir.
40
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Alüminyum doğramacı mesleğinin eğitim süresi lise veya daha üst düzeyde genel eğitim
görmüş olanlarda 1 yıl, ilköğretim mezunu olanlarda ise 2 yıldır. Mesleki eğitim
merkezlerinde 1 gün teorik, işletmede 5 gün uygulamalı eğitim görülür. Eğitim boyunca
Genel Bilgi Dersleri, Meslek Bilgi Dersleri, Teknik Resim ve Meslek Resmi Dersleri
alınmakta olup; Genel Bilgi Dersleri her Çıraklık Merkezi programında ortak olarak
alınmaktadır. Teorik Eğitim konuları: Teknik Resim Dersinde Teknik resmin önemi, teknik
resimde kullanılan araç ve gereçler. Çizgi yazı ve yazı alanları, geometrik çizimler, iz
düşümler ve görünüş çıkarma, perspektif resimler, Meslek Resmi Dersinde Basit parçaların
görünüşlerinin çizilmesi, malzeme listesinin hazırlanması ve maliyet hesaplanması,
alüminyum profil malzemelerinin tanınması, ölçü alınması, alüminyum doğrama yapım resmi
ve detay resimleri. Meslek Bilgi Dersinde Meslekle ilgili her türlü ölçü ve kontrol aletlerini
kullanma, bakım ve kontrolü, kullanılan takım ve avadanlıklar, malzeme ve aksesuarlar, biten
işin temizliği ve ambalajı, kesme, eğeleme, delme, birleştirme, diş açma, alüminyum sac
levhalarının doğrultulması, çizilen kroki resme göre işin yapımı. Çıraklık eğitimini
tamamlayanlara, eğitim sonunda katıldıkları kalfalık sınavında başarılı olmaları durumunda
“Kalfalık Belgesi” ve “Kalfa” unvanı verilir.
MESLEKTE İLERLEME
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür. Mesleki eğitim
merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik
eğitimlerine de devam edebilirler. Alüminyum doğramacı mesleğinde ustalık eğitimi çalışma
süresi 2 yıldır. Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız
işyeri açabilirler. Ayrıca, işyerinde çırak çalıştırması için de “Usta Öğretici” belgesine sahip
çalışanın olması zorunludur.
ARKEOLOG
TANIM
İnsanın dünya üzerinde görülmesinden Ortaçağa kadar geçen süreç içinde insana ilişkin her
türlü kalıntı ve buluntuyu, doğal çevre ile insan arasındaki ilişkileri, yüzey, sualtı araştırmaları
ve kazılarla ortaya çıkaran, inceleyen, değerlendiren ve koruyan kişidir.
GÖREVLER
Eski çağlardan günümüze kalmış toprak veya su altındaki eserleri gün ışığına çıkarmak için
kazılar yapar, Kazılardan elde edilen eserleri temizler, Parça eserlerin yapıştırılmasını
(konservasyon), bakımonarım ve restorasyonunu yapar, Eserlerin kaydını tutar, korunmasını
sağlar ve halkın bilgisine sunar, Kültür Bakanlığında çalışması durumunda; kazılarda
gözlemci olarak görevlendirilebilir, Korunması gereken kültür ve tabiat varlıklarını saptar ve
kaydını tutar, bunlara yönelik koruma ve restorasyonlar konusunda kararlar çıkarılmasını
sağlar, Çevresindeki antik kentlerin (ören yerlerinin) belirli aralıklarla denetimini yapar,
Müzelerde çalışanlar koleksiyoncuların denetimini yapar.
41
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Spatüla (ucu sivri küçük mala), kazma, kürek, el arabası, keski, su terazisi, fırça, süpürge,
fotoğraf makinesi, metre, ölçüm, çizim araç-gereçleri, kimyasal maddeler, sondaj aletleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Arkeolog olmak isteyenlerin; Üst düzeyde genel yeteneğe ve özellikle sözel düşünme ve
neden-sonuç ilişkisini ortaya çıkarabilme gücüne sahip, Tarih ve kültür konularına meraklı ve
bu alanlarda başarılı, İyi bir gözlemci ve araştırıcı, Açık havada çalışma yapmaktan hoşlanan,
Bedence sağlam, kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Arkeologlar görevlerine göre değişik ortamlarda çalışırlar. Araştırma yapan arkeologlar,
çoğunlukla okuyarak, yazarak görev yaparlar, yaz aylarında kazı çalışmalarını açık havada
yürütürler. Müzelerde çalışanlar için çalışma ortamı temiz ve sessizdir. Bir kazıda ilginç bir
parçanın bulunması ve ait olduğu dönemin belirlenmesi uzun ve zahmetli bir çaba sonucunda
gerçekleşir ve bu durum kişiye büyük bir mutluluk verir. Arkeologlar, eski çağ tarihçisi,
heykeltıraş, mimar, topoğraf, teknik ressam, fotoğrafçı, epigraf (yazıt okuyan kişi) gibi
meslek elemanlarıyla sürekli iletişim halinde çalışırlar.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Arkeologların çalıştıkları kuruluşlar; üniversiteler (öğretim görevlisi veya araştırmacı olarak),
Müzeler ve Anıtlar Genel Müdürlüğü’ne bağlı çeşitli müzeler, kültür ve tabiat varlıklarını
koruma kurulları, özel müzeler, Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Maden Tetkik Arama
Enstitüsüdür.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı fakültelerin “Arkeoloji” bölümlerinde
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu bölümlere girebilmek için Öğrenci Seçme Sınavında (ÖSS) yeterli “Sözel (SÖZ2)” puanı
almak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince; temel kavramlar ve terimler öğretilmektedir.
Arkeoloji alanında eğitim veren bu anabilim dallarının birinci sınıfında temel kavramlar ve
terimler öğretildikten sonra diğer sınıflarda her anabilim dalı kendi konusu çerçevesinde
insanlığın sosyokültürel yapısını ve kültür ortam ilişkilerini işler. Klasik arkeolojide Yunanca
ve Latince öğretilmektedir. Dönem özelliklerinin incelendiği heykel, seramik, mimari, tarihi
coğrafya vb. dersler verilmektedir.
42
MESLEKTE İLERLEME
Lisans eğitimini tamamlayan kişiler üniversitelerde görev almak isterlerse araştırma görevlisi
olarak göreve başlarlar. Doktora derecesi aldıktan ve gerekli çalışmaları tamamladıktan sonra
yardımcı doçent, doçent ve profesör olarak meslekte ilerleyebilirler. Meslek elemanları belli
bir alanda uzmanlaşabilirler. Bunlar; eski tunç çağı eserleri, konservatör (yarım eserlerin
yapıştırılması, onarılması), sikke (numismat), arkaik dönem heykeltıraşlığı, helenistik çağ
mimarisi, seramik, vb. alanlardır.
AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİ ELEMANI
TANIM
Gümrük birliği sürecinde ve Türkiye’nin Avrupa Topluluğuna tam üyeliğinde, tüm özel ve
kamu kuruluşlarının bünyelerinde yapmaları zorunlu yapısal değişiklikleri uygulamaya
koyacak, Avrupa Birliğinin, sosyal, ekonomik ve iktisadi mevzuatını izleyen kişidir.
GÖREVLER
Çalıştığı kamu ya da özel kuruluşun, sosyal, ekonomik, siyasi ve hukuki yapısını inceler ve
bunun Avrupa Topluluğu mevzuatlarına uygun hale getirilmesine çalışır.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Avrupa birliği ile ilgili çeşitli yayınlar, Her türlü büro malzemeleri,
Mevzuat, yönetmelik vb.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Avrupa Birliği İlişkileri Elemanı olmak isteyenlerin; Sosyal Bilimlere, özellikle ekonomi,
işletme, sosyoloji, hukuk konularına ilgili ve bu alanda başarılı, Birliğe üye ülkelerden
herhangi birinin dilini öğrenmeye istekli olan, Genel kültür düzeyi ve başkaları ile iletişim
kurabilme yeteneği gelişmiş, Seyahat etmekten hoşlanan kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Avrupa Birliği İlişkileri Uzmanı büro ortamında, temiz ve sağlıklı koşullarda çalışırlar.
Zaman zaman seyahat edebilir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Avrupa Birliği İlişkileri bölümü mezunları çeşitli meslek odaları, sendikalar, kamu ve özel
sektörlerde faaliyet gösteren kuruluşların AB birimlerinde, şubelerinde, AB ile ilgili
konularda araştırma ve danışmanlık yapan vakıf ve şirketlerde, dış ticaret firmalarında
Gümrük Müşaviri olarak çalışabilirler. Türkiye’nin 14 Nisan 1987 ‘de Avrupa Birliğine tam
üyelik başvurusu, Türkiye’nin 6.3.1995 tarihli, 1/95 ve 2/95 sayılı ortaklık konseyi kararları
doğrultusunda, Avrupa Topluluğu ile 1.1.1996 tarihinden itibaren Gümrük Birliğine
girmesinden sonra AT konusunda eğitim görmüş insanlara olan ihtiyaç hissedilmiştir. Bu
43
mesleğe gelecekte daha fazla ihtiyaç duyulacağı, şu an için alanında iş bulamama imkanının
olması bir gerçektir. Mezunlar genellikle Dış Ticaret, alanında çalışabilmektedir. İleride bu
alanda yetişmiş ara elemana ihtiyaç duyulacaktır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, üniversitelerin İşletme Fakültesi Avrupa Birliği İlişkileri bölümünde
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Meslek eğitimine girebilmek için, Lise veya dengi okul mezunu olmak, Öğrenci Seçme
Sınavında (ÖSS) “Avrupa Birliği İlişkileri” lisans programı için yeterli “Eşit Ağırlıklı (EA2)”
puan almak, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tercih bildirim formunda
“Avrupa
Birliği
İlişkileri”
ile
ilgili
programı
tercih
etmek.
“Avrupa Topluluğu, Dış Ticaret ve Avrupa Birliği” önlisans programını başarı ile bitirenler
ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde “Avrupa Birliği
İlişkileri” lisans programlarına dikey geçiş yapabilirler.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitim süresi 4 yıl olup, öğrenciler, İktisat, İşletme, Muhasebe, Dış Ticaret Muhasebesi,
Bilgisayar, Uluslararası Ticarette Genel Kavramlar dersleri ile Yabancı Dil, Hukuk, İhracat ve
İthalat Uygulaması, İşletme Matematiği, İhracat Mevzuatı, İthalat Mevzuatı, Gümrük
Rejimleri, Gümrük Birliği ve Türk Sanayiinin Rekabet Gücü, AB ve Türkiye ile İlişkiler,
İnsan İlişkileri gibi derslerle seçmeli dersleri alırlar.
MESLEKTE İLERLEME
Meslek elemanları çalıştıkları işletmelerin personel politikaları doğrultusunda, şef, kısım
amiri, servis ya da departman sorumlusu gibi unvanlarla çalışabilmekte ayrıca doğrudan
‘Gümrük Müşaviri’ unvanı da alabilmektedirler.
BAHÇE ZİRAATI TEKNİKERİ
TANIM
Sebze ve meyve kısmen de süs bitkilerinin üretimi ve ürünlerin pazarlaması alanında çalışan
kişidir.
GÖREVLER
Bahçe teknikeri, bahçe ziraatı alanında uzmanlaşmış ziraat mühendislerinin gözetimi ve
denetimi altında, Bilimsel yöntemlerle budama, ayıklama, gübreleme, ilaçlama işlerinde
çalışır, Sebzeciliğin ve meyveciliğin bilimsel yöntemlerle yapılması için araştırmalar yapar,
sebze ve meyveleri hastalıklardan korunmak için önlemler alır, Ambalajlama ve pazarlama ile
ilgili karşılaşabilecek sorunlara çözümler bulmaya çalışır.
44
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Traktör, Toprak işleme ekipmanları, Budama ekipmanları, Aşılama ekipmanları.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Bahçe ziraatı teknikeri olmak isteyenlerin; Fen bilimlerine, özellikle biyolojiye ilgili ve bu
alanda başarılı, Açık havada çalışmaktan hoşlanan, Bedence arazide çalışabilecek kadar
sağlıklı, kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Bahçe ziraatı teknikerleri tüm işlerini açık havada yürütürler. Çalışırken çiftçilerle, ziraat
teknisyenleri ve ziraat mühendisleri ile iletişim halindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Bahçe ziraatı teknikeri, kamu ve özel sektöre ait tarımsal işletmelerde çalışırlar. Kendi bahçe
ve sera işletmelerini kurarlar. Bahçe ziraatı hiçbir zaman geçerliliğini yitirmeyen insanların
sürekli ihtiyaç duyduğu ürünlerin yetiştirilmesi açısından her zaman gereksinim duyulan bir
meslektir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğinin eğitimi üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının Bahçe Ziraatı bölümünde
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Meslek Liselerinin, Çay Teknolojisi, Süs Bitkileri, Tarım, Ziraat, Genel Ziraat, Makine(Tarım
Meslek Lisesi), Makine-Tarım Teknolojisi, Peyzaj, Tarım Teknolojisi bölümlerinden mezun
olanlar “Bahçe Ziraatı” ön lisans programına sınavsız olarak girebilirler. Meslek liselerinin
sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da liselerden mezun
olanlar/olacaklar ise ÖSYM Başkanlığınca yapılan Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS) girmeleri
ve yeterli “Eşit Ağırlıklı (EA1)” puanı almaları halinde sınavsız yerleştirme sonunda
kontenjan kalırsa ek yerleştirme ile açık olan programlara istedikleri takdirde YÖSS
puanlarına göre yerleştirilebileceklerdir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince; zirai botanik, kimya, genel meyvecilik,
genel sebzecilik, bağcılık, budama, aşılama sulama, tarımsal mekanizasyon, hastalıklarla
mücadele, tarımsal ekonomi, süs bitkileri yetiştiriciliği, mantar yetiştiriciliği, muhafaza
teknikleri, bilgisayar ve programlama gibi dersler okutulur. Eğitimini başarı ile
tamamlayanlara Bahçe Ziraatı Teknikeri ön lisans diploması ve “Bahçe Ziraat Teknikeri”
unvanı verilir.
45
MESLEKTE İLERLEME
Bahçe ziraatı teknikeri ön lisans programını başarı ile bitirenler ÖSYM tarafından yapılan
Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde Ziraat Fakültelerinin Bitkisel
Üretim, lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
BAYAN BERBERİ (BAYAN KUAFÖRÜ)
TANIM
Saçı, günün modasına ve kişinin zevkine göre; kesen, biçimlendiren, boyayan ve saç bakımını
yapan kişidir.
GÖREVLER
Müşteriyi karşılar, isteğe göre: Saçları yıkar, keser ve elektrikli kurutucu ile fön çekerek şekil
verir, Saçları boyar, bir süre bekledikten sonra yıkar, kremler ve fön çekerek şekil verir,
Islatılmış saçı bigudilerle sarar, üzerine file bağlayarak makinede kuruttuktan sonra açar ve
şekil verir, Saça perma ilacı sürerek, küçük bigudilerle sarar, kurutur ve açarak şekil verir,
Düğün, nişan gibi özel günlerde saça şekil vererek duvak, çiçek, taç gibi aksesuarlarla süsler.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Fön makinesi, Saç kesme makası, Çeşitli boylarda toka, pens, fırça ve tarak, Bigudi, Saç
boyaları, Saç bakım ürünleri, Vazelin, kolonya, ense fırçası ve pudra, Bigudi saç fırçası.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Bayan berberi (kuaförü) olmak isteyenlerin; Ellerini ustalıkla kullanabilen, Estetik görüşe
sahip, Uzun süre ayakta durabilecek bedensel özelliğe sahip, Renkleri ayırdedebilen,
Kimyasal maddelere karşı alerjisi olmayan, Güler yüzlü, sabırlı, müşterilerinin duygularına ve
ihtiyaçlarına karşı anlayışlı, insanlarla iyi iletişim kurabilen kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Kuaför ve güzellik salonları gibi kapalı ortamlarda, sürekli olarak ayakta, yoğun bir şekilde
çalışır. Çalışma ortamı fön makinesinin çalışmasından dolayı gürültülüdür. Boya maddeleri
nedeniyle kuaförlerin elleri daima boyalıdır. Her gün yapılan iş birbirine benzerse de, değişik
insanların gelip gittiği kuaför salonları, değişiklikten hoşlananlar için çekici bir ortam olabilir.
Kuaförün esas işi saçlarla ilgilidir ve bunu, müşteri ve diğer çalışanlarla oldukça yoğun sözel
etkileşim halinde yapar.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Bu meslekte yetişmiş elemanların, genelde kendi işyerlerini açmaları nedeniyle işsiz kalma
olasılığı çok azdır. Bazı büyük otellerde çalışma imkanları vardır. Kuaförlerin iyi bir gelir
elde etmeleri ve çalışma olanaklarının artması için, sürekli bu sektördeki değişiklikleri
46
izleyerek kendilerini yenilemeleri gerekmekte, çünkü teknoloji gelişmekte ve moda sürekli
değişmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, Anadolu kız meslek/Anadolu meslek liseleri, kız meslek /meslek liseleri ve
çok programlı liselerin “ cilt bakımı ve kuaförlük” alanı “Kuaförlük” dalında, kız teknik
öğretim olgunlaşma enstitüleri, pratik kız sanat okulları, mesleki eğitim merkezleri, halk
eğitim merkezleri ve akşam sanat okullarında verilmektedir. Bu mesleğin eğitimi, Anadolu
kız meslek/Anadolu meslek liseleri, kız meslek /meslek liseleri ve çok programlı liselerin “
cilt bakımı ve kuaförlük” alanı “Kuaförlük” dalında, kız teknik öğretim olgunlaşma
enstitüleri, pratik kız sanat okulları, mesleki eğitim merkezleri, halk eğitim merkezleri ve
akşam sanat okullarında verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Anadolu meslek/Anadolu kız meslek liseleri “Cilt Bakımı ve kuaförlük”alanına girebilmek
için ilköğretim okulu mezunu olmak ve Orta Öğrenim Kurumları Öğrenci Seçme ve
Yerleştirme Sınavında başarılı olmak, Kız Meslek/meslek liseleri ve çok programlı liselere
girebilmek için ilköğretim okulu mezunu olmak ve yukarıda belirtilen sınava girmiş olmak,
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için; En az ilköğretim okulu mezunu olmak, 14 yaşını
doldurmuş ve 19 yaşından gün almamış olmak, ancak; 19 yaşından gün almış olanlardan daha
önce mesleki eğitimden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak
düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir.
Eğitim görmek istediği meslekte bir işyeri sahibi ile çıraklık sözleşmesi imzalamak
gerekmektedir. Pratik Kız Sanat okullarında öğrenim görmek için ilköğretim çağı dışında
olmak, kız teknik öğretim olgunlaşma enstitülerinde öğrenim görmek için ise ilköğretim
okulu mezunu olmak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Anadolu Kız Meslek/Anadolu meslek liselerinde eğitim süresi 4 yıldır. Kız meslek/meslek
liseleri, çok programlı liselerde de 4 yıldır. Kız teknik öğretim olgunlaşma enstitülerinde 2
yıldır. Mesleki eğitim merkezlerinde, Kuaförlük meslek eğitiminde ilköğretim mezunları için
eğitim programı 3 yıl devam etmektedir. Lise ve daha üst düzeyde genel eğitim
kurumlarından mezun olanlar için meslek eğitimi 1.5 yıl devam etmektedir. Ustalık eğitimi
çalışma süresi 2 yıldır. Kız meslek liselerinde son sınıfta, kız teknik öğretim olgunlaşma
enstitülerinde 2. Sınıfta 3308 Sayılı Yasa’ya göre 3 gün işletmelerde, 2 gün okulda eğitim
görmekte, çıraklık eğitim merkezlerine gelen öğrenciler de 5 gün işletmelerde 1 gün çıraklık
eğitim merkezinde eğitim görmektedirler. Pratik kız sanat okulu bünyesinde bulunan
kuaförlük bölümünde, manikür-pedikür, cilt bakımı, makyaj, sahne ve objektif makyajı, yüz
ve vücut masajı, saç bakımı ve yapımı, epilasyon kursları verilmektedir. Mesleki eğitim
merkezlerinde çırak öğrenciler teorik eğitim diliminde; Türkçe, Matematik, Meslek
Matematiği, İşletme Bilgisi ve Kooperatifçilik, Toplam Kalite Yönetimi gibi genel bilgi
dersleri ile Teknik Resim, İş Güvenliği, Meslek resmi, Meslek Bilgisi, Meslek Sağlık Bilgisi
gibi meslek dersleri alırlar. Kız meslek liselerinin ve kız teknik öğretim olgunlaşma
enstitülerinin kuaförlük bölümünde genel kültür derslerinin yanı sıra, saç bakımı yapımı ve
uygulaması, mesleki anatomifizyoloji, mesleki kimya, makine bilgisi, makyaj, seçmeli ders
olarak da mesleki resim, estetik, tırnak bakımı, yüz ve vücut masajı, cilt bakımı ve
uygulaması, epilasyon, elektrik bilgisi, sahne ve objektif makyajı dersleri verilmektedir.
47
Öğrencilere, teorik ve pratik eğitimde, saç bakımı ve yapımı ile ilgili temel Tanımlar, teknik
terimler, temel bilgi ve beceriler kazandırılır. Alanıyla ilgili araç ve gereçler tanıtılır,
kullanımları ve basit onarımları öğretilir. Müşterilerin isteğine uygun saç bakımı boyama,
perma, defrize ve makyaj uygulaması becerisi kazandırılır. Ayrıca, peruk hazırlanması, iş
güvenliği ilkeleri ve meslekle ilgili genel sağlık kuralları öğretilmektedir.
MESLEKTE İLERLEME
Anadolu Meslek ve Kız meslek liselerinin Cilt Bakımı ve Kuaförlük alanından mezun olanlar
Meslek liselerinin Cilt Bakımı ve Kuaförlük alanından mezun olanlar, istedikleri taktirde, Cilt
bakımı ve güzellik, Kozmetik teknolojisi, Kuaförlük, Tıbbi ve aromatik bitkiler ön lisans
programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları takdirde
yerleştirilebilirler. Ayrıca, en az üç yıl süreli mesleki ve teknik orta öğretim kurumlarından
diploma almış veya çıraklık eğitimini başarı ile bitirmiş ve Milli Eğitim Bakanlığınca
belirlenen süre kadar mesleğinde çalışmış ya da en az beş yıl kalfa olarak çalıştığını
belgelemek şartı ile ustalık sınavına doğrudan katılarak, başarı göstermeleri durumunda
ustalık belgesini alırlar. Ustalık belgesini kendi işyerlerini açabilirler. Kendi işyerini kuranlar
girişimci olarak da ilerleme kaydedebilirler. Ustalık belgesine sahip olanlar Ayrıca, işyerinde
çırak çalıştırması için de mesleki eğitim merkezlerinde düzenlenen İş Pedagojisi kursuna
katılıp, başarılı olmaları durumda Usta Öğreticilik belgesine sahip olurlar. Mezun olanlar
“Kuaförlük ve Güzellik Bilgisi Öğretmenliği” lisans programına başvurduklarında ek puan
almaları nedeniyle diğer bölümlerden mezun olanlara göre öncelikle yerleştirilmektedir.
BİYOLOG
TANIM
Canlı türlerinin tanımlanması, sınıflandırılması, yaşamı ve evrimini etkileyen koşullar
üzerinde araştırma yapan kişidir.
GÖREVLER
Biyologların görevleri araştırma ve uygulama alanındaki çalışmalara göre değişir. Araştırma
alanında çalışan biyolog: Canlıların yapılarını inceler ve bunları belli sınıflara yerleştirir,
Çeşitli canlı türlerinin evrimine etki eden etmenleri inceler, Canlıların en iyi şekilde
yaşayabileceği ortamları belirler. Uygulama alanında çalışan biyolog: Biyolojik arıtmada ve
kirletilmiş
ortamlarda
gerekli
iyileştirici
uygulamaları
yapar,
Tahlil edilecek kan, idrar vb. maddeleri çeşitli kimyasal işlemlere tabi tutar, İçme sularının ve
tarım alanlarında kullanılan suların analizlerini yapar, Biyolojik zenginliklerimizin
araştırılması, doğa tarihi ve müzeleri oluşturulması için etkili kurumlarla işbirliği yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Laboratuar araç-gereçleri, Mikroskop, Kimyasal maddeler, Bilgisayar.
48
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Biyolog olmak isteyenlerin; Akademik yeteneği yüksek, Fen bilimlerine, özellikle biyolojiye
ilgili ve bu alanda başarılı, Bilimsel meraka sahip, bir konuyu derinliğine araştırmak isteyen,
Görme duyusu ve belleği güçlü, Renkleri ayırt edebilen, Sabırlı ve dikkatli, kimseler olmaları
gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Biyologların çalışma ortamı görevlerine göre değişir. Bitki ve hayvan türlerinin yaşayışını
incelemek için açık havada, hücre ve dokuları incelemek için laboratuarda, inceleme
sonuçlarını değerlendirmek için ise büro ortamında çalışmaları gerekir. Biyologların çalışma
süresi genelde düzenli, çalışma ortamı temiz ve güvenlidir. Ancak arazi çalışmalarında
incelenen canlı türlerine göre değişmek üzere gece gündüz, bazen günlerce çalışmak
gerekebilir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Biyologlar, kamu kuruluşlarında, üniversitelerin tıp, eczacılık, ziraat, orman, fen
fakültelerinde, araştırma merkezlerinde, Tarım ve Köy İşleri, Orman, Çevre ve Sağlık
Bakanlıklarına bağlı kuruluşlarda; özel sektörde ise ilaç ve besin endüstrisi kuruluşlarında
çalışmaktadırlar. Biyoloji bölümü mezunları, “Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek
Lisans Programı” veya “Pedagojik Formasyon Programı” nı tamamlamaları durumunda
“Biyoloji Öğretmenliği” yapabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı Fen-Edebiyat ve Fen Fakültelerinin “Biyoloji”
bölümlerinde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bölüme girebilmek için Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı’nda (ÖSS) yeterli “Sayısal
(SAY2)” puanı almak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Fen dersleri ağırlıklı bir eğitim yapılmaktadır. Teorik eğitimin
yanında laboratuar çalışmaları da vardır. Eğitim sırasında isteğe bağlı olarak staj yapılır.
Eğitim süresince; Genel Biyoloji, Moleküler Biyoloji, Kimya, İstatistik, Sistematik Botanik,
Hayvan Histolojisi, Biyokimya, Genetik, Fizyoloji, Bitki Fizyolojisi, Türkiye’nin Bitki
Örtüsü, Evrim, Parazitoloji, Bitki Ekolojisi ve Coğrafya, Ekoloji gibi dersleri alırlar.
MESLEKTE İLERLEME
Meslekte ilerleme genellikle lisansüstü eğitim veya doktora eğitimi ile olur. Biyologlar,
botanik, zooloji, mikrobiyoloji, hidrobiyoloji ve uygulamalı biyoloji gibi alanların birinde
uzmanlaşabilirler. Biyologların genellikle genetik ve biyokimya alanlarında uzmanlaşmaya
yöneldikleri görülmektedir.
49
BÜRO YÖNETİMİ VE SEKRETERLİK MESLEK ELEMANI
TANIM
İşletmede belirlenen amaç ve hedefleri gerçekleştirmek için yönetici tarafından planlanmış,
koordine edilmiş kaynakların (insan, bilgi, parasal ve maddi v.b) uygun olarak yönetilmesinde
yöneticiye yardımcı olan kişidir.
GÖREVLER
Büronun en verimli şekilde çalışmasını sağlamak üzere, Ofis yönetimi işlemlerini yürütür,
Gelen giden evrak ile dosyalama işlemlerini yürütür, Telefon görüşmelerinin yapılması, gelen
yazı ve resimlerin yöneticiye ulaştırılması, randevuların ayarlanması, misafirlerin
karşılanması işlerini yapar, Yönetici için gerekli dokümanları hazırlar, Toplantı
organizasyonu yapar, Seyahat organizasyonu yapar, Büroya ait araç-gereçlerin bakımı,
onarımını yaptırır ve en verimli şekilde kullanılmasını sağlar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Bilgisayar, fax, telefon, fotokopi, hesap makinası, daktilo. Örgüt amacını ve hedeflerini
kapsayan kanun, tüzük, yönetmelik ve emirler. Çeşitli demirbaşlar (masa, sandalye, dolap vb)
Kırtasiye malzemeleri (kağıt, kalem, büro malzemeleri)
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Büro yönetimi ve sekreterlik meslek elemanı olmak isteyenlerin; Sözel yeteneği güçlü
(düzgün ve akıcı bir dille konuşabilen), Görsel ve işitsel belleği kuvvetli, Kendine güvenen,
güvenilir, İnsanları tanıyan ve etkileyebilen, sır saklayabilen, Sorumluluk sahibi, Güler yüzlü
ve temsil yeteneğine sahip kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Büro yönetimi ve sekreteri meslek elemanı büroda görev yapar. Çalışma saatleri genellikle
düzenlidir. Ancak çalıştığı işyerine bağlı olarak akşamları geç saatlere veya hafta sonları
çalışma yapabilirler. Çalışma ortamı bilgi, belge ve insan ilişkileriyle ilgilidir. Çalışırken
yöneticilerle, ziyaretçiler ve diğer çalışanlarla iletişimde bulunurlar.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Büro yönetimi ve sekreterlik bölümü mezunu olanların iş alanı oldukça geniş olup, kamu özel
sektöre ait pek çok kurum ve kuruluşta, üniversitelerde, vakıflarda, derneklerde
çalışabilmektedirler. İşletmelerin çağdaş işletmecilik anlayışı ile yönetilmesi ihtiyacının
giderek daha fazla hissedilmesi, bu alanda eğitilmiş insan gücüne duyulan gereksinimi
artırmaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının “Büro Yönetimi ve
Sekreterlik” bölümünde verilmektedir.
50
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Ticaret Meslek Lisesi, Anadolu Ticaret Meslek Lisesi Sekreterlik bölümü ile Büro Yönetimi
ve Sekreterlik Alanı, Anadolu Kız Meslek Lisesi Büro Yönetimi ve Sekreterlik bölümü ile
Sağlık Meslek Liselerinin Tıbbi Sekreterlik bölümlerinden mezun olanlar “Büro Yönetimi ve
Sekreterlik” önlisans programına sınavsız olarak girebilirler. Meslek Liselerinin sınavsız geçiş
için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden yada liselerden mezun olanlar/olacaklar ise
ÖSYM Başkanlığınca yapılan Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS) girmeleri, yeterli “Sözel
(SÖZ1)”puanı almaları koşulu ile ve sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek
yerleştirme ile açık olan programlara istedikleri takdirde ÖSS puanlarına göre
yerleştirilmektedirler.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitim süresi 2 yıldır. Öğrenciler eğitim ve öğretim süresince aşağıdaki dersleri alırlar. a)
Genel Kültür Dersleri: Türk Dili, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Yabancı Dil. b) Meslek
Dersleri: Matematik, Bilgisayar, Genel İşletme, Sekreterlik Bilgisi, Klavye Teknikleri,
Hukukun Temel Kavramları, Protokol Bilgisi, Ekonomi, Genel İletişim, Örgütsel Davranış,
Dosyalama ve Arşivleme Teknikleri, Mesleki Yazışmalar, Büro Yönetimi, Kamu Özel Kesim
Yapısı ve İlişkiler, Sunum Teknikleri ve Çalışma Psikolojisi gibi dersler okutulmaktadır.
MESLEKTE İLERLEME
Büro yönetimi ve sekreterlik bölümü mezunları AÖF İşletme Fakültesi, Kamu Yönetimi
bölümüne yatay (sınavsız) geçiş yapabilirler. Büro Yönetimi Öğretmenliği, Halkla İlişkiler,
Halkla İlişkiler ve Tanıtım, İşletme Bilgi Yönetimi, Sağlık Kurumları İşletmeciliği ve
Yönetim Bilişim Sistemleri lisans programlarına dikey (sınavlı) geçiş yapabilirler. Çalıştıkları
işyerinde yönetimin üst kademelerine çıkabilirler.
CİLT BAKIMI VE GÜZELLİK MESLEK ELEMANI
TANIM
Cilt bakımı ve güzellik sektöründe çağın teknolojisini kullanarak, müşterilerinin istekleri
doğrultusunda vücut ve cilt bakımı, epilasyon, makyaj, masaj, el, ayak ve tırnak bakımını
tekniğine uygun olarak yapan kişidir.
GÖREVLER
Cilt bakımı ve güzellik meslek elemanı; İşyerinin temizliğini ve düzenini sağlar,
Müşterileriyle iletişim kurar, Kullandığı aletlerin hijyen, bakım ve kontrolünü yapar, Randevu
sistemine göre müşterilerini karşılar, Kişinin yüz ve vücut yapısını inceler, Müşterinin sağlık
durumunun işleme uygunluğunu belirler, Vücut ve cilt bakımı, epilasyon yapar,
Müşterilerinin istek ve beklentilerine göre masaj yapar, Tırnak, el ayak bakımı yapar.(pedikür,
manikür yapar.),Müşterilerinin yüz hatlarına ve tenine uygun makyaj yapar, Solaryum
(bronzlaşma) işlemini uygular.
51
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Ayaklı büyüteç (lup), wapozon (buhar makinesi),Compakt Set, solaryum ünitesi, Epilasyon
cihazı, zayıflama ünitesi Sedye, masaj aleti, Cilt bakım cihazı, Ağda cihazı, Parafin cihazı,
Yosun battaniyesi, El ayak tırnak bakımı aletleri ve makineleri Makyaj malzemeleri, Vücut,
cilt, saç bakım ürünleri,
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Cilt bakımı ve güzellik uzmanı olmak isteyenlerin; El ve parmaklarını ustalıkla kullanabilen,
Estetik görüşe sahip, Renkleri ayırt edebilen, Kimyasal maddelere karşı alerjisi olmayan,
Güler yüzlü, sabırlı müşterilerinin duygularına ve ihtiyaçlarına karşı anlayışlı, İnsanlarla iyi
iletişim kurabilen, Dış görünümüne özen gösteren, bakımlı, temiz, kimseler olması gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Güzellik merkezleri, güzellik salonları, masaj salonları gibi kapalı yerlerde, yoğun bir şekilde
çalışır. Çalışma ortamında müşteriler ve diğer çalışanlarla sürekli iletişim halindedir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Cilt Bakımı ve Güzellik Meslek Elemanları kendilerine ait iş yeri açabilirler. Kamu ve özel
sektör kuruluşlarında Cilt Bakımı ve Güzellik Uzmanı olarak çalışabilirler. Meslek elemanları
ayrıca kozmetik ürün satışı yapılan mağazalarda reyon uzmanı olarak da çalışabilmektedirler.
Meslek teknolojik gelişmelerden etkilenmekte, kullanılan malzeme, ürün ve araçlarda
çeşitlilik artmaktadır. Ayrıca, meslek elemanlarının çalışabileceği iş yerlerinin çeşitlendiği ve
çoğaldığı da söylenebilir. Meslek elemanları cilt doktorları ve fizyoterapistlerle
çalışabildikleri gibi rehabilitasyon merkezlerinde de iş bulabilmektedirler. Ayrıca, fizik
tedavide masaj, plastik cerrahi kliniklerinde ameliyat öncesi ve sonrası cilt bakımı, sahne
sanatlarında makyaj da yaptıkları işler arasında sayılabilir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi aşağıdaki üniversitelere bağlı meslek yüksek okullarının cilt bakımı ve
güzellik bölümlerinde verilmektedir. Çukurova Üniversitesi Adana Meslek Yüksekokulu Gazi
Üniversitesi Ankara Meslek Yüksekokulu Mersin Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek
Yüksekokulu Ege Üniversitesi Ege Meslek Yüksekokulu
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarının Cilt Bakımı ve Güzellik, Cilt Bakımı ve
Kuaförlük, Cilt Bakımı ve Epilasyon, Kuaförlük, Saç Bakımı ve yapımı alan/dal ve
bölümlerinden mezun olanlar meslek yüksekokullarının cilt bakımı ve güzellik programına
sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşulları sağlamaları halinde yerleştirilebilirler.
Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da
liselerden mezun olanlar / olacaklar ise sınavsız yerleştirme sonucu kontenjan kalırsa ek
yerleştirme ile açık olan programlara isteklerine ve ÖSS puanlarına göre
yerleştirilmektedirler. Bunun için isteklilerin Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi
52
Başkanlığı (ÖSYM) tarafından yapılan öğrenci seçme sınavına (ÖSS) girmeleri ve yeterli
SÖZ1 Puanı almaları gereklidir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır. 1. DÖNEM: Türk Dili – I,Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi –
I, İngilizce – I, Bilgisayar – I, Cilt Bakımı Uygulamaları – I, Cilt ve Vücut Bakımı Kozmetik
Bilgisi,
Temel
Makyaj,
Etik,
Estetik,
İşletme
Yönetimi,
Psikoloji
2. DÖNEM: Türk Dili – II, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi – II, İngilizce – II, Bilgisayar –
II, Vücut Bakımı Uygulamaları – I, Vücut Makyajı, İnsan İlişkileri ve İletişim, Epilasyon, İş
ve Sosyal Güvenlik Hukuku, Mesleki Resim 3.DÖNEM: Mesleki İngilizce – I, Mesleki
Bilgisayar – I, El, Ayak ve Tırnak Bakımı, Sahne ve Objektif Makyajı, Cilt Bakımı
Uygulamaları – II, Mesleki Uygulama – I, Sosyolojiye Giriş, Sanat Etkinliklerini İzleme,
Diksiyon . 4. DÖNEM: Mesleki İngilizce – II, Mesleki Bilgisayar – II, Mesleki Masaj,
Yönlendirilmiş Çalışma, Vücut Bakımı ve Uygulamaları – II, Mesleki Uygulama – II, Kalite
Güvence ve Standartları, Mantık, Çevre ve İnsan, Hızlı Okuma Teknikleri derslerini görürler,
ayrıca işletmelerde 30 ile 60 işgünü arasında öğrenimini gördüğü Meslek Yüksek Okuluna
göre değişen sürelerde staj görürler.
.
MESLEKTE İLERLEME
Cilt Bakımı ve Güzellik ön lisans programını başarı ile bitirenler ÖSYM tarafından yapılan
Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları takdirde Kuaförlük ve Güzellik Bilgisi
Öğretmenliği lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
COĞRAFYA ÖĞRETMENİ
TANIM
Çalıştığı eğitim kurumunda, öğrencilere coğrafya ile ilgili eğitim veren kişidir.
GÖREVLER
Coğrafya konusu ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların, hangi yaş düzeylerindeki
öğrenci gruplarına, hangi yöntemlerle kazandırılacağı, MEB tarafından onaylanan öğretim
programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir. Coğrafya öğretmeni, bu program çerçevesinde,
Eğitim vereceği grubun düzeyine uygun bir çalışma planı hazırlar, bu planı uygulayarak
öğrencilere alanı ile ilgili bilgi ve beceri kazandırır, Öğrencilerin başarılarını değerlendirir,
başarıyı artırıcı önlemler alır, Eğitici kol çalışmalarında görev alarak öğrencilerin
yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenler, Öğrencilerin gelişimlerini izler, sorunlarının
çözümüne yardımcı olur, Alanı ile ilgili gelişmeleri izler, bunların öğretim programlarına
yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur, Nöbetçi olduğu günlerde, okulun düzen ve
disiplinini sağlamak üzere görev yapar, Sınıf öğretmeni olarak, öğrencilerin alan ve ders
seçmelerine
yardımcı
olur,
yönetimle
ilişkilerini
sağlamaya
çalışır.
53
KULLANILAN EĞİTİM MATERYALLERİ
Yıllık müfredat programı, günlük çalışma planları, not defteri, yoklama defteri, Ders kitapları,
okul araç ve gereçleri, ders araç ve gereçleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Coğrafya öğretmeni olmak isteyenlerin; Üst düzeyde genel yeteneğe, Şekil ve uzay ilişkilerini
görebilme yeteneğine, Sözlü ifade gücüne sahip, sosyal bilimlere ilgili ve bu alanda başarılı,
Düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilen, İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilen,
dikkatli, işine özen gösteren, Mesleğinin sorunları ile ilgilenen ve çözüm yolları bulmaya
çalışan, İnsanlarla iyi iletişim kurabilen; sevecen, hoşgörülü, sabırlı, Kendini geliştirmeye
istekli, coşkulu, yaratıcı kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Coğrafya öğretmeni, sınıfta görev yapar. Görevini genellikle ayakta yürütür. Çalışma ortamı
biraz gürültülü ve tozludur.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Coğrafya öğretmenleri, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda çalışırlar. Coğrafya dersi
dışında, Milli Coğrafya, Turizm, Türkiye Fiziki Coğrafyası, Türkiye Beşeri ve Ekonomik
Coğrafyası, Çevre ve İnsan, Vatandaşlık ve İnsan Hakları Eğitimi, Jeoloji ve Sosyal Bilgiler
derslerine girebilirler. Bunun yanı sıra özel dershane vb. kuruluşlarda görev yapabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı eğitim fakültelerinin “Coğrafya Öğretmenliği”
bölümünde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu bölüme girebilmek için Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) yeterli “Sözel (SÖZ2)” puan
almak gerekmektedir. Ayrıca üniversitelerin “Coğrafya Bölümü” bitirenlerden Ortaöğretim
Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını veya Milli Eğitim Bakanlığı Yüksek
Öğretim Kurulu (YÖK) işbirliği ile açılan /açılacak Pedagojik Formasyon Programını başarı
ile tamamlayanlar, lise dengi okullarda Coğrafya Öğretmeni olarak atanabilirler.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitim süresi 5 yıldır. Bölümde temel coğrafya dersleri ile birlikte genel kültür dersleri ve
pedagojik formasyon dersleri verilmektedir. Öğrenciler eğitimleri sırasında okullarda
uygulama yapmaktadırlar.
54
ÇEVRE MÜHENDİSİ
TANIM
Doğal kaynakların en iyi biçimde kullanılması, doğal çevrenin korunması ve insan sağlığına
uygun biçimde geliştirilmesi konusunda çalışan kişidir.
GÖREVLER
Fabrikalarda, atıkların arıtılması, gerekli tesislerin kurulması, işletilmesi için önerilerde
bulunur ve yapılanları denetler, Katı atıkların çevreye zarar vermeden yok edilmesi için
gerekli önlemleri alır, İçme ve kullanma sularının arıtılması ve su kaynaklarının geliştirilmesi
için çalışmalar yapar, Kent içinde hava kirliliğinin nedenlerini ve hava kalitesini belirler, hava
kirliliğini önlemek için gerekli önlemleri alır, Gürültü kaynaklarını belirler, gerekli önlemlerin
alınması için öneriler geliştirir, Akarsu, göl, deniz gibi su ortamlarının kalite sınıflamasını
yapar, Çevre ile ilgili kanun ve yönetmelikleri yorumlar.
.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Gerektiğinde laboratuar ortamında çalıştığından kimya ve biyoloji laboratuar aletlerini
kullanabilmektedir.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Çevre mühendisi olmak isteyenlerin; Üst düzeyde akademik yeteneğe sahip, Fen bilimlerine,
özellikle kimya ve biyolojiye ilgili ve bu alanda başarılı, Araştırmaya meraklı, Dikkatli ve
titiz bir gözlemci, Gözlem verilerini bütünleştirebilen, İşbirliğine açık, kimseler olmaları
gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Çevre mühendisleri, çalışmalarını genellikle büroda ve laboratuarda yürütürler. Ancak, zaman
zaman şantiye, inşaat alanı, arıtma tesisi gibi yerleri görmek için kent içinde ve dışında
seyahat etmeleri gerekebilir. Çevre mühendisliği çok çeşitli alanlarda işbirliği yapılarak
yürütülen bir meslektir. Bu nedenle çevre mühendisleri başka meslek elemanları ile sıkı
iletişim halindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Çevre mühendisleri; içme suyu, kanalizasyon, yağmur suyu şebekesi projelendirilmesi ve
inşaatı, evsel ve endüstriyel atık su arıtma tesislerinin sistem seçimi, projelendirilmesi, inşaatı
ve işletilmesi, sanayi kullanım sularının hazırlanmasına yönelik projelendirme hizmetleri,
çevre yönetimi ve planlaması, gürültü kirliliğinin kontrolü gibi alanlarda çalışabilirler. Çevre
Bakanlığı, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, İller Bankası, belediyeler, SEKA gibi kamu
kurumlarında çalışabildikleri gibi, özel kuruluşlarda da çalışabilirler. Serbest çalışma olanağı
da vardır.
55
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi, çeşitli üniversitelere bağlı mühendislik fakültelerinin “Çevre Mühendisliği”
bölümünde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bölüme girebilmek için Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı’nda (ÖSS) yeterli “Sayısal
(SAY2)” puanı almak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Çevre Mühendisliği bölümünde eğitim süresi 4 yıldır. Ancak, bazı okullarda 1 yıl yabancı dil
hazırlık programı” uygulanır. Çevre Mühendisliği bölümünde okutulan belli başlı dersler
şunlardır: Matematik, Fizik, Kimya, Lineer Cebir, Teknik Resim, Analitik Geometri, Jeoloji,
Çevre Kontrolü Esasları, Çevre Ekonomisi, Yapı Mühendisliği, Mikrobiyoloji, Çevre Koruma
Hukuku, Katı Atıkların Arıtılması, Su Kalite Kontrolü, Hava Kalite Kontrolü, Çevre
Modelleme, Şehircilik ve Yerleşme, Endüstriyel Kirlenme Kontrolü, Çevre Etki
Değerlendirmesi, Arıtma Tesislerinin İşletimi, Suların Arıtılması.
MESLEKTE İLERLEME
Lisans eğitiminden sonra proje mühendisliği, su ve atık suların arıtımında özel teknolojiler,
hava kirliliği, katı atık kontrolü, zararlı atıkların giderilmesi gibi alanlarda uzmanlaşmak söz
konusudur. Kamu sektöründe görev alanların bürokrasinin çeşitli kademelerine yükselmeleri
söz konusudur.
.
ÇOCUK BAKICISI
TANIM
Okul öncesi eğitim kurumlarında (anaokullarında, çocuk yuvalarında ve kreşlerde) çocukların
günlük bakımlarını yapan ve eğitimlerinde eğiticiye yardımcı olan kişidir.
GÖREVLER
Çocukların tuvalet, uyku, yemek gibi günlük faaliyetlerini yapmalarına yardımcı olurken
sosyal kuralları öğrenmelerini sağlar, Çocukların el, yüz temizliğini yapar, kirli giysilerini
değiştirir, Çocukların yaşlarına uygun, tüm gelişim alanlarına yönelik etkinliklerin
uygulanmasında eğiticilere yardımcı olur, Günlük etkinliklerde ihtiyaç duyulan eğitici
araçlar, hikaye kitapları, oyuncaklar vb. eğitim materyallerinin hazırlanmasında eğiticiye
yardımcı olur.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Evcilik oyuncakları, Öykü kitapları, resim defteri, Bu yap kartları, büyük ve küçük tahta
bloklar, Dolgu hayvan oyuncakları, Yapı inşa oyuncakları, Renkli karton ve elişi kağıtları,
56
Resimli
kağıtlar,
Küçük
makas,
çeşitli
yapıştırıcılar,
Artık materyaller (düğme, plastik şişeler, kumaşlar, gazoz kapakları vs.).
Oyun
hamuru,
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Çocuk bakıcısı olmak isteyenlerin; Normal düzeyde genel yeteneğe sahip, Çocukları seven,
hoşgörülü, Düzgün konuşması olan, Dikkatli, sabırlı, Sorumluluk sahibi, Yaratıcılık yeteneği
gelişmiş, Pratik ve hareketli çalışma yapabilecek kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Çocuk bakıcıları ana okullarında, çocuk kreşlerinde ve yuvalarda görev yaparlar. Bazen
evlerde de çocuk bakabilirler. Çalışma ortamı temiz ve oldukça hareketlidir. Çocuk bakıcısı
sürekli hareket halinde ve her zaman çok dikkatli olmak zorundadır. Küçük çocukların
dilinden anlamak ve onlara şefkatle, sabırla davranabilmek meslekte başarı için ön koşuldur.
Çalışma saatleri düzenlidir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Kamu kuruluşlarına bağlı kreşlerin, özel yuva ve anaokullarının, gündüz bakımevlerinin
artmasıyla çalışma alanı gelişen bir meslektir. Kız meslek çocuk lisesi mezunları anaokulu,
anasınıfı, yuva ve çocuk kulüplerinde eğiticisi olarak görev yapmaktadırlar. Özel kreşlerde
çalışan çocuk bakıcılarında Kız Meslek Lisesi Çocuk Gelişimi ve Eğitimi bölümünü bitirmiş
olma şartı aranmaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Bu mesleğin eğitimi, Anadolu kız meslek/Anadolu meslek liseleri, kız meslek /meslek liseleri
ve çok programlı liselerin “Çocuk gelişimi ve eğitimi” alanında, kız teknik öğretim
olgunlaşma enstitüleri, pratik kız sanat okullarında verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Anadolu meslek/Anadolu kız meslek liseleri “Çocuk Gelişimi ve Eğitimi” alanına girebilmek
için ilköğretim okulu mezunu olmak ve Orta Öğrenim Kurumları Öğrenci Seçme ve
Yerleştirme Sınavında başarılı olmak, Kız Meslek/meslek liseleri ve çok programlı liselerin
“Çocuk Gelişimi ve Eğitimi “alanına girebilmek için ilköğretim okulu mezunu olmak, Pratik
Kız Sanat okullarında öğrenim görmek için ilköğretim çağı dışında olmak, kız teknik öğretim
olgunlaşma enstitülerinde öğrenim görmek için ise ilköğretim okulu mezunu olmak
gerekmektedir
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Anadolu Kız Meslek/Anadolu meslek Liselerinde eğitim süresi 4 yıldır. Kız Meslek
Liseleri/meslek liseleri ile çok programlı liselerde de eğitim 4 olmuştur. Kız Teknik Öğretim
Olgunlaşma Enstitülerinde ise 2 yıldır. Anadolu Meslek /Anadolu kız meslek liseleri, kız
meslek/meslek liseleri ile çok programlı liselerin “Çocuk Gelişimi ve Eğitimi “alanında
öğrenim gören öğrencilere, genel kültür dersleri ve meslek dersleri birlikte okutulmaktadır.
57
MESLEKTE İLERLEME
Kız meslek /meslek liseleri, Anadolu meslek liseleri ve Anadolu kız meslek liselerinin, Çocuk
Gelişimi ve Eğitimi alanından mezun olanlar, İşitme Engelliler Öğretmenliği, Görme
Engelliler Öğretmenliği, Zihin Engelliler Öğretmenliği, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi ( Ev Eko.
YO) Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Öğretmenliği, Anaokulu Öğretmenliği, Okul Öncesi
Öğretmenliği, Okul Öncesi Öğretmenliği (Açıköğretim) Üstün Zekalılar Öğretmenliği Sosyal
Hizmetler Yüsekokulunda eğitim alabilirler. Ayrıca, Kız meslek /meslek liseleri, Anadolu
meslek liseleri ve Anadolu kız meslek liselerinin, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi alanından mezun
olanlar, istedikleri takdirde, Çocuk Gelişimi ön lisans programına sınavsız geçiş için
başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler. Bu mesleği
pratikten öğrenenler için unvan değişikliği yoluyla yükselmek mümkün değildir. Ancak
tecrübe ve yeterliliğe bağlı olarak ücret yükselmesi söz konusudur.
DIŞ TİCARET MESLEK ELEMANI
TANIM
İhracat ve ithalat işlemleri konusunda çalışan kişidir
GÖREVLER
Dış ticaret meslek elemanı, uluslararası mal alımsatımı için bağlantılar kurulması, gerekli
sözleşmelerin yapılması için gerekli çalışmalarda ara eleman olarak görev yapar, Yurt
dışından satın alınan malların zamanında gelmesi için işi sürekli olarak takip eder, Yurt dışına
satılacak malların (ihraç mallarının), gideceği ülkedeki firmaya zamanında ve istenilen şekilde
teslimi için gereken işlemleri yapar, Yurt dışından alınan malın bedelinin sözleşmeye uygun
olarak ödenmesini ve yurt dışına satılan malın parasının da zamanında alınmasını sağlamaya
çalışır, Dışalım ve dışsatımla ilgili yasa ve yönetmelikleri sürekli izler.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Bilgisayar, Hesap makinesi, Diğer büro malzemeleri, Yasal mevzuat ve uygulama
dokümanları.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Dış Ticaret Elemanı olmak isteyenlerin; Sosyal bilimlere özellikle ekonomiye, ticaret ve büro
işlerine ilgi duyan, Ayrıntılara dikkat eden, sorumluluk sahibi, Başkaları ile iyi iletişim
kurabilen, başkalarını etkileyebilen, Girişimci kimseler olmaları gerekir. Yabancı dil ve
bilgisayar bilgisi meslekte başarıyı artıran etkenlerdir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Dış ticaret elemanları büroda çalışırlar. Zaman zaman iş takibi için seyahat etmeleri
gerekebilir. İş genellikle oturarak yürütülür. İthalat-ihracat işiyle ilgili işletmelerde görev
alanlar gümrüklerde de iş takibi yaparlar.
58
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Dış ticaret önlisans programından mezun olanlar Maliye Bakanlığı, Gümrük Müşteşarlığı ve
bağlı birimlerinde görev alabilirler. Ayrıca, meslek elemanları ithalat-ihracatla uğraşan tüm
işyerlerinde iş bulabilirler. Yabancı dil bilgisi çok iyi olanların iş bulma sorunu yoktur.
Bankaların kambiyo bölümü meslek elemanlarının çalışabileceği yerlerdir. Avrupa Birliğine
girildiğinde bu meslek elemanlarına olan talebin artacağı düşünülmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleki eğitim çeşitli üniversitelere bağlı Meslek Yüksek Okullarının ‘Dış Ticaret”
programında verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Meslek liselerinin A Grubu (Ticaret Lisesi Fen ), Bankacılık, Borsa Hizmetleri, Deniz ve
Liman İşletme, Dış Ticaret, Emlak Komisyonculuğu, Genel Hizmetler (Demiryolu) , İşletme,
İşletmecilik (Demiryolu), Muhasebe, Sigortacılık, Tesis İşletmeciliği, Ticaret, Bilgisayarlı
Muhasebe bölümlerinden mezun olanlar ve Ticaret Liselerini Kol Ayrımı Olmadığı Dönemde
bitirenler “Dış Ticaret” ön lisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken
koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler. Meslek liselerinin sınavsız geçiş için
belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da liselerden mezun olanlar/olacaklar ise
sınavsız yerleştirme sonunda tercih listelerinde ilgili programa yer vermişlerse açık kalan
kontenjanlara göre ve ÖSS puanlarına göre yerleştirilebileceklerdir. Bunun için ÖSS
Sınavında yeterli EA1 (Eşit Ağırlık1) puanı almak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitimin süresi 2 yıl olup, teorik ve pratik olarak sürdürülür. Mezuniyet için 30 işgünü staj
zorunludur. Uluslararası Ticarette Temel Kavramlar, Genel Muhasebe, Hukuka Giriş,
Ekonomi, Temel Bilgi Teknoloji Kullanımı, Ticari Matematik, İş Hukuku, İthalat ve İhracat
Mevzuatı, Ticaret Hukuku, Türkiye Ekonomisi, Uluslararası İktisat, Dış Ticaret Muhasebesi,
ABTürkiye İlişkileri, Gümrük Birliği ve Gümrük Rejimleri, Kambiyo Mevzuatı, Finanasal
Yönetim, Dış Ticarette Bilgisayar Uygulamaları ve Uluslararası Pazarlama, gibi dersler
görülür.
MESLEKTE İLERLEME
“Dış Ticaret ” ön lisans programını başarı ile bitirenler, ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş
Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde, “Bankacılık, Bankacılık ve Finans, Bankacılık ve
Finansman, Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri, Ekonomi, İktisat, İşletme, İşletme Bilgi
Yönetimi, İşletme-İktisat, Sermaye Piyasası, Uluslararası Finans, Uluslararası İşletmecilik,
Uluslararası Ticaret, Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik” lisans programlarına dikey geçiş
yapabilirler.
59
DİŞ HEKİMİ
TANIM
Diş sağlığının korunması, diş ve ağız boşluğu hastalıklarının tedavisi için gerekli çalışmaları
yapan kişidir.
GÖREVLER
Hastanın şikayetlerini dinleyip, dişlerini muayene eder, Gerekirse röntgen filmi çeker, inceler
ve hastalığı teşhis eder, Tedavisi olanaklı olan dişleri tedavi eder, tedavisi olanaklı olmayan
dişleri çeker, Apseli diş için reçete yazar, Çekilmiş dişlerin yerine köprü ve protezle yenilerini
takar, Kanal tedavisi yapar, Ağız ve diş eti hastalıklarını tedavi eder, İnsanlara, ağız sağlığı ve
temizliği konularında bilgi verir, önerilerde bulunur.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Fotey (dişçi koltuğu), Davye (dişçi kerpeteni), Diş temizleme aletleri, diş çürüğünden
koruyucu maddeler, Dolgu maddeleri (simen, porselen), Anestezi solüsyonu (tedavilerde acıyı
duymayı önleyen sıvı).
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Diş hekimi olmak isteyenlerin; Üst düzeyde genel yeteneğe, Şekil ve uzay ilişkilerini
görebilme, El ve parmakları ustalıkla kullanabilme yeteneğine sahip, Fizik, kimya özellikle
biyoloji konularına ilgili ve bu alanda başarılı, Hoşgörülü, sabırlı, dikkatli ve sorumluluk
sahibi, Estetik anlayışı yüksek kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Diş hekimleri hastanelerde, dispanserlerde veya özel muayenehanelerde görev yaparlar Görev
ortamı çok temiz ve biraz ilaç kokuludur. Diş hekimleri sürekli ayakta çalışırlar ve çalışırken
hastalar ve hasta yakınları ile sürekli etkileşim halindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Diş hekimleri, hastanelerde, özel kliniklerde, muayenehanelerde çalışırlar. Zaman zaman
okul, köy ve mahallelerde diş sağlığı taramalarında da bulunabilirler. Kendi
muayenehanelerini açabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, liseden sonra Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) ile girilen çeşitli üniversitelerin
“Diş Hekimliği” fakültelerinde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu bölümlere girebilmek için Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) yeterli “Sayısal (SAY2)”
puan almak gerekmektedir.
60
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 5 yıldır. Mesleki eğitim kuramsal ve uygulamalı olarak yapılmaktadır.
Temel fen derslerinden başka; Biyokimya, Protez, Deontoloji (hekimliğin kuralları,
görevleri), Periodontoloji (etkin ağız bakımı), Ortodonti (diş ve çene düzensizlikleri),
Pedodonti (çocuk dişleri tedavileri, sürekli dişlerin gelişimi), Ağız-Diş-Çene Hastalıkları ve
Cerrahisi gibi dersler verilmektedir. Eğitim, uygulama ağırlıklı olup, fakülte kliniklerinde
hastaların diş tedavilerini ve protez dişlerinin yapımını içerir.
MESLEKTE İLERLEME
Diş tedavi hastanelerinde servis şefi, başhekim yardımcısı, başhekim olabilirler. Fakültede
araştırma görevlisi olarak çalışıp doktora yapabilirler. Yardımcı doçent, doçent, profesör
unvanlarına yükselebilirler.
DİZGİ TEKNİSYENİ
TANIM
Basılarak çoğaltılmak üzere matbaaya gelen bir orjinali (kitap, dergi, katalog, afiş, broşür,
takvim vb.) dizgisini yapan kişidir.
GÖREVLER
Matbaanın teknolojik şartlarına göre bilgisayar üzerinde metne uygun olarak, satır boyu, satır
arası boşluğu, punto genişliği ve font ayarlarını yapar, Orjinale göre metin ve resim konulacak
alanları tespit eder, Masa üstü yayıncılık sistemi ile yapılan dizgi çalışmasının bir çıktısını
kağıda alır. Orijinal ile karşılaştırarak üzerinde tashih yapar, Çıktı üzerinde tespit edilen
tashihleri orjinale uygun olarak düzeltilir. Bir kağıt çıktısı alarak müşteriye verir ve baskı için
teyidini alır, Teyidi alınan dizginin aydingere ya da filme çıktısı alınır, Işıklı montaj
masasında montajcı ile işbirliği yapar. Metin ve resimleri bir sayfada toplayarak montajı
hazırlar, Bilgisayarların, bilgisayar yazıcılarının, film çıkış makinelerinin bakımını yapar ve
emniyet için önlemlerini alır.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Bilgisayarlar (PC ve Mac), Paket Programlar, Scannerler, Yazıcılar, Film çıkış üniteleri, Işıklı
masa, Disketler, CD’ler, CD yazıcılar
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Dizgi teknisyeni olmak isteyenlerin; Şekil ilişkilerini görebilen, Ayrıntı ve değişikliklere
dikkat edebilen, Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilme gücüne ve estetik görüşe sahip, İleri
derecede miyop (6 diyoptrinin üzerinde) olmayan, Kronik bronşit, akçiğer hastalıkları,
doğuştan veya sonradan kazanılan kalp hastalıklarından birisine sahip olmayan, Başkaları ile
işbirliği içinde çalışabilen, Yazım kurallarını iyi bilen veya uygulayan kimseler olmaları
gerekir.
61
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Dizgi teknisyenleri matbaaların dizgi – montaj ve büro bölümlerinde çalışırlar. Ortam temiz
ve iyi aydınlatılmıştır. Sağlığı tehdit edici olumsuz bir ortam söz konusu değildir. Çalışırken
göz yorgunluğu hissedilir. Dizgi Teknisyenleri yazılı metinlerdeki verilerle ilgilidirler.
Gerektiğinde tipo ve ofset baskıcılarla, serigraflarla iletişim halindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Dizgi teknisyenleri, matbaalarda, basım ve yayınevlerinde çalışırlar. Ayrıca kendi iş yerlerini
açabilirler. Bu meslek artık bilgisayarda masaüstü yayıncılık programları ile yapılmaktadır.
Günümüzde matbaa grafikerliği ile dizgi teknisyenliği iç içe girmiş durumdadır. Masaüstü
yayıncılık paket programlarını ve gelişmiş diğer mesleki paket programlarını kullanabilen
elemanlara ihtiyaç duyulmaktadır. Bu yönde kendini geliştiren elemanların iş bulma
olanakları her zaman vardır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi İstanbul Matbaa Meslek Lisesinin dizgi bölümünde ve Endüstri Meslek
Liselerinin matbaa bölümlerinde ders olarak verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Meslek eğitimine giriş için; En az ilköğretim okul mezunu olmak, Bünyesi ve sağlık durumu
gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Matbaa Meslek Lisesi ve Endüstri Meslek Lisesinde eğitim süresi 4 yıldır. Bu okullarda
öğrenciler teorik eğitim, işletmelerde pratik eğitim görürler. Meslek liselerindeki eğitimin;
Birinci yılında: Türkçe, Matematik, Tarih, Yabancı Dil, Fizik, Kimya gibi genel bilgi dersleri.
İkinci Yıl: Genel bilgi derslerinin yanında Teknik Resim, Genel Matbaa, İşletme Bilgisi ve İş
Güvenliği gibi meslek derslerini görürler, Uygulamalı olarak ise Atölye ve Meslek
Teknolojisi dersleri görürler. Üçüncü yıl: Genel bilgi derslerinin yanında Genel Matbaa, Renk
Bilgisi ve Mikaj-Montaj gibi meslek dersleri ve Atölye, Meslek Teknolojisi uygulamalı
dersleri vardır. Dördüncü yıl: Genel bilgi dersleri ve Grafik, Maliyet, Elektrik-Elektronik
Bilgisi gibi meslek dersleri Atölye ve Meslek Teknolojisi uygulamalı dersleri verilmektedir.
MESLEKTE İLERLEME
Meslek liselerinin dizgi bölümden mezun olanlar Fotoğrafçılık, Fotoğrafçılık ve
Kameramanlık, Matbaacılık, Serigrafi ön lisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler.
Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler. Özel işyerlerinde çalışanlar
tecrübe ve deneyimlerine göre kalite kontrol şefi, atölye şefi, bölüm şefi vb. adlar altında
çalışabilmektedirler. Kendi adlarına işyeri açabilmektedirler.
.
62
EĞİTİM SÜRESİNCE VE EĞİTİM SONRASI KAZANÇ
Mesleki eğitim kanununa göre öğrenciler işyerinde yapılan uygulamalı eğitimde, asgari
ücretin %30’undan az olmamak üzere ücret almaktadırlar. İşletmelerde eğitim gören
öğrenciler iş kazaları ve meslek hastalıklarına karşı sigortalanmakta olup, sigorta pirimleri
Milli Eğitim Bakanlığınca ödenmektedir. Bir iş bulup çalışmaya başladıktan sonra kazanç, iş
bilgisi tecrübe ve işe yatkınlık göz önünde bulundurularak asgari ücretin 2 ile 4 katı arasında
değişiklik gösterir. Eğitim sonrası elde edilen kazanç işyerinin büyüklüğü ile kamu ve özel
sektör olmasına göre değişkenlik gösterebilir.
ENDÜSTRİ MÜHENDİSİ
TANIM
Üretimin girdileri olan hammadde, yardımcı malzeme, enerji, makine ve işgücü gibi
kaynakların en verimli şekilde kullanılması ve kalitesi yüksek, maliyeti düşük ürün elde
edilebilmesi için planlama ve denetleme çalışmalarını yapan kişidir.
GÖREVLER
Üretilecek ürüne göre üretim sürecini planlar, Üretimin en uygun maliyet ve zamanlama ile
gerçekleşmesi için makine ve tesisatın seçimi ve yerleşimini sağlar, Hammadde, ürün ve stok
kontrolünü yapar, sipariş miktarını tespit eder, Yöneticilerin karar vermelerini kolaylaştırmak
için gerekli verileri hazırlar, Çalışanların verimli olabilmesi için iş bölümü yapar ve iş
emirlerini hazırlar, Ürün veya hizmetin, tüketicilere sağlayacağı faydanın en yüksek düzeye
ulaşması için dağıtım yöntemini tespit eder ve uygulanmasını sağlar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Her türlü yazım ve çizim aletleri, Bilgisayar, Büro makineleri (daktilo, hesap makinesi vb.).
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Endüstri mühendisi olmak isteyenlerin; Üst düzeyde akademik yeteneğe ve analitik düşünme
yeteneğine sahip, Fikirlerini başkalarına aktarabilen, Fizik ve matematiğe ilgili ve bu
alanlarda başarılı, İnsan ihtiyaçlarına karşı duyarlı, İnsanlarla iyi ilişkiler kurabilme ve ikna
edebilme, Planlama, tasarım, eşgüdüm, çok yönlü karar alabilme, çalışanları motive edebilme
yeteneklerine sahip, Sorumluluk duygusu gelişmiş, İleriyi görebilme ve fırsatları sezebilme,
Yüksek başarma güdüsüne sahip ve yaratıcı kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Endüstri mühendisleri, genellikle büro ortamında bazen de atölye ve fabrikalarda yağlı, kirli
ve gürültülü mekanlarda çalışırlar.
63
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Endüstri mühendisleri ürün veya hizmet üreten tüm kamu ve özel işyerlerinde çalışabilirler.
Bu açıdan iş alanı çok geniştir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi, çeşitli üniversitelere bağlı Mühendislik, Mühendislik-Mimarlık ve İşletme
Fakültelerinin Endüstri Mühendisliği bölümlerinde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
İlgili bölüme liseden sonra Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) ve “Sayısal (SAY2)” puan ile
girilebilir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıl olup eğitim süresince; Fizik, Kimya, İşletme Yönetimi, Endüstri
Sosyolojisi, Teknik Resim, Yabancı Dil, Malzeme, Mukavemet, Ekonomi, Bilgi İşlem,
Yöneylem Araştırması, İstatistik, İş Etüdü, Üretim Yöntemleri, Nümerik (Sayısal) Analiz,
Tesis Planlaması, Üretim Planlaması, Kalite Kontrolü, Şebeke Analizi, Lineer Cebir,
Mühendislik Ekonomisi, Maliyet ve Yönetim Muhasebesi, Ergonomi, Sistem Analizi, İş
Hukuku, Olurluluk Raporları (Fizibilite), Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Beden Eğitimi,
Türkçe gibi dersler verilir ve bitirme ödevi istenir.
MESLEKTE İLERLEME
Eğitimini tamamlayarak endüstri mühendisi unvanını alan kişiler yüksek lisans ve doktora
eğitimi yapabilirler, Mesleğinde başarılı olan endüstri mühendisleri çeşitli konularda
uzmanlaşabilirler, Nitelikli elemanlar işletmelerde üst düzey yöneticiliğe getirilebilirler.
ELEKTRİK ELEKTRONİK MÜHENDİSİ
TANIM
Elektrik enerjisi üretme, iletme, dağıtma sistemleri ile her türlü elektronik alet ve iletişim
sistemlerinin projelerinin yapılması, geliştirilmesi, kullanılması ve denetimi konularında
çalışan kişidir
GÖREVLER
Elektrik enerjisinin; hidrolik, nükleer ve diğer kaynaklara dayalı üretimini yapar, Üretim
noktasından tüketim noktasına kadar iletim hattının plan, proje ve uygulamasını yapar,
Elektrik enerjisi üreten ve tüketen tesislerin proje, montaj ve işletmesini yapar, Haberleşme,
endüstriyel, kontrol ve tıbbi elektronik cihaz ve ekipmanların tasarım, imalat, işletme ve
bakımını yapar, Sayısal (mikroişlemci tabanlı) ve bilgisayar tabanlı sistemlerin tasarım,
imalat, işletme ve bakımını yapar, Elektronik teçhizat sistemleri için bakım, işletme
64
standartları, bültenler, teknik talimatlar, resimli şemalar hazırlar, Bu işler için gerekli işgücü
ve maliyeti hesaplar, Danışmanlık eğitim-öğretim, yönetim ve teknik satış işlemleri yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Analog ve dijital ölçüm aletleri(avometre, osiloskop vb.) Jenaratör ve motorlar, Sayısal
kökenli aletler(sayısal osiloskop, spektrum analizörleri vb) Optik ölçüm aletleri, Bilgisayar
Çeşitli el aletleri
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Elektrik ve elektronik mühendisi olmak isteyenlerin; Üst düzeyde akademik yetenek ve
analitik düşünme yeteneğine sahip, Fen alanına özellikle fizik konularına ilgili, Planlama,
tasarım gücü kuvvetli, Mekanik yeteneği olan, Sorumluluk duygusu gelişmiş, risk alabilen,
Kurallara uyan, Yönergeleri izleyebilen, Yaratıcı, Ekip çalışmasına yatkın, İleriyi görebilme
ve koşulları değerlendirme yeteneğine sahip, Başkalarını yönetebilen ve işbirliği halinde
çalışabilen, yeniliklere açık kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Elektrik elektronik mühendislerinin çalışma alanları çok geniş olduğundan, çok farklı
ortamlarda çalışabilirler. Genellikle; Elektrik santralleri, şantiyeler ve laboratuarlarda, Proje
yapımında büro ortamında, Enerji dağıtımı konusunda açık havada, Tıbbi elektronik
konularında ise hastane ortamında çalışırlar. Şantiye ortamı gürültülü, büro ortamı ise genelde
sakindir. Çalışma koşulları genellikle tam gün olup, zaman zaman seyahat etmeleri gerekir.
Şantiye
ortamındaki
çalışmalarda
hafta
sonu
çalışmaları
da
gerekebilir.
İş yapılırken bazen yalnız, bazen ise diğer çalışan ve kişilerle (diğer mühendisler, tekniker,
teknisyen, teknik ressam, müteahhit vb) iletişim de bulunurlar.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Bu bölüm mezunları için iş olanakları ve çalışma alanları oldukça geniştir. Mezunlar;
elektronik ve elektrik teknolojilerinin üretildiği, transfer edildiği, satıldığı ve pazarlandığı özel
sektör ve kamu kurumlarında çalışabilmektedirler. (Telekom, TRT, Türk Kablo, TEK, vb)
Elektronik tasarım, bakım ve onarım, kontrol sistemleri tasarım ve üretim, iletişim sistemleri
(cep telefonu, uydu haberleşme, kablo işletmeleri) alanlarında ulusal ve uluslararası boyutta iş
imkanları mevcuttur.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı mühendislik fakültelerinin Elektrik-Elektronik
bölümünde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Mesleğin eğitimine girebilmek için, Lise veya dengi okul mezunu olmak, Öğrenci Seçme
Sınavı’nda (ÖSS) “Elektrik Elektronik Mühendisliği” lisans programı için yeterli “Sayısal
(SAY2)” puan almak. Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (OSYM) Tercih Bildirim
65
Formunda “Elektrik Elektronik Mühendisliği” lisans programları ile ilgili en az bir
yükseköğretim programını tercih etmek gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi lise veya dengi okuldan sonra 4 yıl, hazırlık sınıfı olan üniversitelerde
ise 5 yıldır. Eğitimin süresince; Elektrik Mühendisliğine Giriş, Elektrik Ölçme, Güç
Elektroniği, Elektrik Makineleri, Elektromekanik Enerji Dönüşümü, Enerji Üretimi, Enerji
İletimi, Enerji Dağıtımı, Güç Sistemleri Analizi, Elektrik Tesisleri, Elektrik Tesis Proje,
Elektrik Tesislerinde Koruma, Elektriğin Endüstride Kullanılması, Güç Elektroniğinin
Endüstriye Uygulanması, Güç Kalitesi, Elektrik Sürücü Sistemleri, Aydınlatma ve İç Tesisat,
Yüksek Gerilim Tekniği, Elektrik Santralleri, Elektrik Enerjisi Ekonomisi, Topraklama,
Matematik, Fizik, Bilgisayar Programlaması, Teknik Resim Mühendislik Çizimi, Doğrusal
Analiz, Kompleks Hesaplama, Mantıksal Analiz, Temel Devre, Elektronik Devreleri, Sinyal
ve Sistem Analizi, Haberleşme, Stokastik Sistemler, Mikrodalga, RF Elektroniği ve Tıbbi
Elektronik gibi dersler okutulur.
MESLEKTE İLERLEME
Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans, doktora yapabilir, araştırma görevlisi olabilir ve
akademik kariyer yapabilirler. Mezunlar Sistemler, Elektronik, Katı Hal Elektroniği ve Enerji
Dönüşümünde uzmanlaşabilirler. Nitelikli elemanlar işletmelerde üst düzey yöneticiliğe
yükselebilmektedirler.
EKONOMİST
TANIM
Kıt kaynakların insan ihtiyaçlarını en iyi karşılayacak şekilde kullanılması, sınırsız insan
ihtiyaçlarından kıt kaynaklarla karşılanacak olanların belirlenmesi, ihtiyaçları karşılayacak
mal ve hizmetlerin üretiminde kaynakların en iyi şekilde dağıtılması, üretilen mal ve
hizmetlerin bölüşümü konularında çalışan kişidir.
GÖREVLER
Ekonomistlerin görevleri çalıştıkları kuruma göre değişse de genellikle hammadde ve insan
gücü kaynaklarının en kârlı biçimde ürüne dönüştürülmesi, üretilen mal ve ürünlerin
tüketiciye ulaştırılması konusunda planlama yaparlar. Mal veya hizmetin maliyetini ve
satıştan alınacak kârı hesaplayarak fiyatını belirler, İş piyasasındaki değişmeler ile toplumun
çeşitli alanlardaki işgücü ihtiyacını belirler, Para değerinin düşmesi, enflasyon gibi olayların
dışalım ve dışsatıma etkilerini inceler, Piyasa araştırmaları için veri toplama yöntemlerini
geliştirir, Enflasyon, kâr oranları, istihdam ve enerji maliyeti konularında incelemeler yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Çeşitli konularda yazılmış kitap, dergi, istatistiki bilgileri içeren kaynak yayınlar, Çeşitli büro
malzemeleri, Faaliyet alanına giren konularda kullanılan çeşitli evrak ve belgeler, Bilgisayar.
66
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Ekonomist olmak isteyenlerin; Üst düzeyde genel akademik yeteneğe, Sayısal düşünme
yeteneğine sahip, Sosyoloji, ekonomi, hukuk, istatistik konularına ilgili ve bu alanlarda
başarılı, Araştırma ve incelemeye meraklı, İletişim ve işbirliğine açık kimseler olmaları
gerekir. Ayrıca, yaratıcılık bu alanda başarıyı artıran bir özelliktir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Ekonomistler, görev yaptıkları kurumlarda büro ortamında çalışırlar. İşletmeci, maliyeci,
istatistikçi gibi diğer araştırmacı ve uygulayıcılarla işbirliği yaparlar.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Kamu ve özel sektöre ait kurum ve kuruluşlarda, hammadde ve insangücü kaynaklarının
kullanımına ilişkin bölümlerde, üretim, planlama, ticaret bölümlerinde, bankalarda, sigorta
şirketlerinde, borsa ve aracı kurumlarda, eğitim ve araştırma kurumlarında, Devlet Planlama
Teşkilatı gibi kuruluşlarda “Uzman” olarak, özel kuruluşlarda ve kamu kuruluşlarında
yönetici, danışman olarak çalışırlar.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, çeşitli üniversitelere bağlı iktisat fakülteleri, iktisadi ve idari bilimler
fakülteleri ve siyasal bilgiler fakültelerinin “İktisat” veya “Ekonomi” bölümlerinde
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu alanda öğrenim görebilmek için lise veya dengi okul mezunu olmak ve Öğrenci Seçme
Sınavı’nda (ÖSS) yeterli “Eşit Ağırlık (EA2)” puanı almak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince öğrenciler; İktisada Giriş, Mikro İktisat,
Makro İktisat, Kamu Maliyesi, Genel Muhasebe, İktisadi Sistemler, Çalışma Ekonomisi,
İktisadi Planlama, İktisadi Düşünceler Tarihi, İstatistik, Tarım Ekonomisi, İktisadi Büyüme
Teorileri, Sanayi Ekonomisi, İşletme, Para Politikası, Ekonometri, Türkiye İktisat Tarihi,
Kalkınma Ekonomisi, Maliye Politikası, Devlet Bütçesi, Uluslararası İktisat Politikası, Mali
Analiz Teknikleri, Kamu Yönetimleri, Davranış Bilimleri, Türk Vergi Sistemi, Büyüme
Teorileri, Türkiye’nin İdari Yapısı, İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku, Konjonktür ve Tahmin,
Yatırım Proje Değerlendirmesi, Araştırma Yöntem ve Teknikleri, Türkiye Ekonomisi gibi
mesleki konularda dersler almaktadırlar. Ayrıca, Matematik, Toplumbilim, Hukuk, Yabancı
Dil, Bilgisayar, Türk Dili, Beden Eğitimi, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi gibi dersler de
okutulmaktadır.
MESLEKTE İLERLEME
Lisans eğitimini tamamlayan kişiler üniversitelerde görev almak isterlerse araştırma görevlisi
sınavında başarılı olmaları gerekir. Bu şekilde göreve başlayan kişiler master ve doktora
67
derecesi aldıktan ve gerekli çalışmaları tamamladıktan sonra yardımcı doçent, doçent ve
profesör olarak meslekte ilerleyebilirler. Çeşitli kamu ve özel kuruluşlarda genel müdürlük,
denetmenlik, kontrolörlük, müfettişlik ve uzmanlığa yükselme olanakları vardır.
ECZACI
TANIM
Doktorlarca düzenlenen reçetelerde yer alan hazır ilaçları müşteriye satan, hazırlanması
gerekli ilaçları hazırlayan, laboratuarda, ilaçların geliştirilmesi ve analiziyle ilgili araştırmalar
yapan kişidir.
GÖREVLER
Reçetede yer alan hazır ilaçları hastaya verir, İlaçların kullanımı hakkında müşteriyi
bilgilendirir, Kendisi tarafından hazırlanması gerekli olan ilaçları formüllerine uygun olarak
hazırlar veya hazırlanmasını denetler, Tıbbi veya diğer amaçlar için kullanılan toksin ve
zehirli maddeleri hazırlar ve kurallarına göre dağıtımını yapar, bozulmaya karşı önlem alır,
Özel zehirli maddeleri içeren reçetelerin kayıtlarını tutar, veteriner ilaçları, tarım ilaçları,
tuvalet ve kozmetik ürünlerinin kullanılmaları konusunda önerilerde bulunur, Laboratuarda
araştırma çalışmaları yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
İlaç yapımında kullanılan araç ve gereçler, İlaç kontrolünde kullanılan araçlar, çeşitli doğal ve
kimyasal maddeler.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Eczacı olmak isteyenlerin; Üst düzeyde genel yeteneğe sahip, Kimya ve biyoloji konularına
meraklı ve bu alanda başarılı, Sorumluluk duygusu yüksek, Dikkatli, tertipli ve düzenli, İlaç
ve kimyasal maddelere karşı alerjisi olmayan kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Eczacılar, genellikle eczanelerde, sağlık hizmeti sunan laboratuarlarda, devlet dairelerinin
sağlıkla ilgili bölümlerinde, bazen de ilaç fabrikalarında veya ilaç depolarında görev yaparlar.
Ortam çok temiz, biraz ilaç kokuludur. Eczanelerde görev yapan eczacılar, insanlarla
etkileşim halindedirler. Eczacılar çalıştıkları işyerinde, hazırlanan plan dahilinde, nöbet
tutmak zorundadırlar.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Eczacılar, Sağlık Bakanlığı’na bağlı birimlerde, çeşitli laboratuarlarda (hastane veya özel),
ilaç endüstrisinde (fabrika veya depo), kalite kontrol birimlerinde, kendilerine ait veya
hastanelerde bulunan eczanelerde çalışırlar. Eczacılar özel sektörde üretim ve pazarlama
alanlarında çalışabilirler. Ayrıca son yıllarda ilaç tanıtıcısı olarak çalışanlar da bir hayli
fazladır.
68
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı eczacılık fakültelerinde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu fakültelere girmek için Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) yeterli “Sayısal (SAY2)” puan
almak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Dersler teorik ve pratik olarak verilmektedir. Öğrenciler
uygulama derslerini fakülte laboratuarlarında sürdürmekte ve eğitim süresi boyunca eczane,
hastane ve ilaç fabrikalarında staj yapmaktadırlar. Eğitim süresince; Fizik, Kimya, Matematik,
Tıbbi Biyoloji ve Genetik, Anatomi, Biyoistatistik, Fizyoloji, Patoloji, Besin Analizi,
Mikrobiyoloji, Halk Sağlığı, Farmakoloji, Eczacılık Tarihi ve Deontoloji, Eczacılık Mevzuatı,
Tıbbi İlk Yardım derslerini alırlar.
MESLEKTE İLERLEME
Akademik kariyer yapabilirler. Yüksek lisans yaptıkları takdirde uzman eczacı olurlar. Çeşitli
kamu ve özel sektöre ait işyerlerinde yönetici kademelerine yükselebilirler. Kendi işletmesini
kuranlar (eczane, ecza deposu, ilaç fabrikası) işletmelerini ve faaliyet alanlarını büyütebilirler.
FELSEFECİ
TANIM
Maddenin, bilginin kapsamı ve kaynağı, insanın dünyadaki yeri ve rolü, iyi doğru ve güzelin
ne olduğu gibi sorun alanlarında inceleme ve araştırma yapan, düşünce üretebilen kişidir.
GÖREVLER
Felsefe sistemlerinin ve filozofların birbirleri ile ilişkilerini inceler, Düşüncenin ürünü olan
bilimin gelişmesini araştırarak, bilim, din, felsefe, teknoloji ilişkisini toplumlararası bilim
alışverişi bağlamında ele alır, Varlık – bilgi – değer ile iyi – doğru – güzel kavramları ve
arasındaki ilişkileri değerlendirmeye yönelik inceleme yapar, Evren toplum insan üzerine
geliştirilen düşünceleri tarih sırasıyla ve tarih yöntemiyle inceleyip karsılaştırarak
değerlendirir, Bilimden elde edilen bilgileri sınıflandırır ve aralarında anlamlı ilişkiler
kurmaya çalışır, Düşüncenin kuralları üzerine bilgi verir. İnsan hakları, çevre koruma vb.
toplumsal sorunlar üzerinde düşünce üretir.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Çeşitli yazılı dokümanlar, Fotoğraf makinesi, Teyp, Kamera, Çeşitli büro malzemeleri,
69
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Felsefeci olarak çalışmak isteyenlerin; Normalin üzerinde akademik yeteneğe sahip, Soyut
konularla uğraşmaktan hoşlanan, Temel bilimler ve sosyal bilimler alanında başarılı, Olaylar
arasında ilişki kurma yeteneğine sahip, Filozoflar ve sistemleri sabır ve dikkatle incelemeye
meraklı, Kavramları ve fikirleri sistemleştirme yeteneğine sahip, Özgür düşünceye sahip
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Yapılan çalışmalar genellikle büro ortamında ve tek başına yapılır. Ancak zaman zaman
değişik insan toplulukları içinde bulunabilir ve seyahat yapması gerekebilir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Kurum ve Kuruluşlarda “Halkla İlişkiler Uzmanı” olarak ya da eğitim kültür planlama,
değerlendirmeyle ilgili bölümlerde çalışabilirler. Felsefeciler en az 16 kredi sosyoloji, 16
kredi psikoloji dersi aldığını belgelendirenler ile Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz
Yüksek Lisans Programını başarı ile tamamlayanlar orta dereceli okullarda “felsefe grubu”
öğretmenliği de yapabilirler. Düşünce üretebilen ve yazılı olarak aktarabilme yeteneğine sahip
olan felsefeciler, yazar olarak basında iş bulabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Dil ve tarih coğrafya fakültesi ile çeşitli üniversitelerin Fen Edebiyat ve Edebiyat
Fakültelerinin felsefe bölümünde mesleğin eğitimi verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Eğitime başlayabilmek Öğrenci Seçme Sınavında (ÖSS) yeterli Eşit Ağırlıklı (EA2) puan
almak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
4 yıllık lisans programıyla bu mesleğin eğitimi verilmektedir. Felsefe programının önemli bir
boyutunu çözümleyici felsefe başlığı altında konular oluşturmaktadır. Felsefe programlarında
başlıca dallar; Sistematik Felsefe, Felsefe Tarihi, Bilim Tarihi ve Mantık’tır. Sistematik
Felsefe ve Mantık: Sistematik felsefe “varlığın ve bilginin kaynağı, güzel, iyi ve doğrunun
ölçüsü nedir?” gibi sorulara tarihsel süreç içerisinde verilmiş cevapları tartışır. Felsefe Tarihi:
Evren-Toplum-İnsan üzerine geliştirilen düşünceleri tarih sırasıyla ve tarih yöntemiyle
inceleyip karşılaştırarak değerlendirir. Bilim Tarihi: İnsan düşüncesinin en önemli ürünü olan
bilimin başlangıcı, gelişimi, bilim, felsefe, din, teknoloji ilişkisini toplumlararası bilgi
alışverişi bağlamında ele alır.
MESLEKTE İLERLEME
Üniversitelerde Öğretim elemanı olarak görev alanlar, akademik olarak yükselebilirler.
(Araştırma Görevlisi, Doktor, Yrd. Doç., Doçent ve Profesör. ) Kamu ve Özel kurumlarda
çalışanlar ise, yöneticilik kademelerine yükselebilirler.
70
FEN BİLGİSİ ÖĞRETMENİ
TANIM
Çalıştığı eğitim kurumunda, öğrencilere, fen bilgisi konularıyla (fizik, kimya, biyoloji) ilgili
eğitim veren kişidir.
GÖREVLER
Fen bilgisi konusu ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların, hangi yaş
düzeylerindeki öğrenci gruplarına hangi yöntemlerle kazandırılacağı, MEB tarafından
onaylanan öğretim programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir. Fen bilgisi öğretmeni, bu
program çerçevesinde, Eğitim vereceği grubun düzeyine uygun bir çalışma planı hazırlar, bu
planı uygulayarak öğrencilere alanı ile ilgili bilgi ve beceri kazandırır, Öğrencilerin
başarılarını değerlendirir, başarıyı artırıcı önlemler alır, Eğitici kol çalışmalarında görev
alarak öğrencilerin yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenler, Öğrencilerin gelişimlerini
izler, sorunlarının çözümüne yardımcı olur, Alanı ile ilgili gelişmeleri izler, bunların öğretim
programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur, Nöbetçi olduğu günlerde, okulun
düzen ve disiplinini sağlamak üzere görev yapar, Sınıf öğretmeni olarak, öğrencilerin alan ve
ders
seçmelerine
yardımcı
olur,
yönetimle
ilişkilerini
sağlamaya
çalışır.
KULLANILAN EĞİTİM MATERYALLERİ
Yıllık müfredat programı, günlük çalışma planları, not defteri, yoklama defteri, Ders kitapları,
okul araç ve gereçleri, ders araç ve gereçleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Fen bilgisi öğretmeni olmak isteyenlerin; Üst düzeyde genel yeteneğe sahip, Sayısal düşünme
yeteneği gelişmiş, fen bilimlerine ilgi duyan, Gözlemci, ayrıntıları algılama gücü gelişmiş,
Düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilen, İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilen;
dikkatli, işine özen gösteren, Mesleğinin sorunları ile ilgilenen ve çözüm yolları bulmaya
çalışan, İnsanlarla iyi iletişim kurabilen; sevecen, hoşgörülü, sabırlı, Kendini geliştirmeye
istekli, coşkulu, yaratıcı kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Fen bilgisi öğretmeni, sınıfta ve laboratuarda görev yapar, görevini genellikle ayakta yürütür.
Çalışma ortamı biraz tozlu ve gürültülüdür.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Meslek elemanlarının büyük çoğunluğu Milli Eğitim Bakanlığına bağlı ilköğretim
okullarında, fen bilgisi branşında öğretmen olarak çalışırlar. Ayrıca ortaöğretim kurumlarında
biyoloji, kimya, fizik derslerine de girebilmektedirler. İlköğretimin zorunlu hale gelmesi ile
alanda yetişen elemanlara ihtiyaç artmıştır.
71
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı eğitim fakültelerinin “Fen Bilgisi Öğretmenliği ”
bölümlerinde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu bölümlere girebilmek için Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) yeterli “Sayısal (SAY2)”
puan almak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince Temel Fizik, Temel Kimya, Genel Matematik,
Mekanik, Genel Biyoloji, Genel Ekoloji, Eğitim Sosyolojisi, Genetik, Çevre Biyolojisi,
Öğretmenlik Uygulaması, Rehberlik vb. dersler alırlar. Öğrenciler eğitimleri sırasında
okullarda uygulama yapmaktadırlar.
FİZİK ÖĞRETMENİ
TANIM
Çalıştığı eğitim kurumunda, öğrencilere fizik konusunda eğitim veren kişidir.
GÖREVLER
Fizik ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların, hangi yaş düzeylerindeki öğrenci
gruplarına hangi yöntemlerle kazandırılacağı, MEB tarafından onaylanan öğretim programları
ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir. Fizik öğretmeni, bu program çerçevesinde, Eğitim vereceği
grubun düzeyine uygun bir çalışma planı hazırlar, bu planı uygulayarak öğrencilere alanı ile
ilgili bilgi ve beceri kazandırır, Öğrencilerin başarılarını değerlendirir, başarıyı artırıcı
önlemler alır, Eğitici kol çalışmalarında görev alarak öğrencilerin yeteneklerini geliştirici
etkinlikler düzenler, Öğrencilerin gelişimlerini izler, sorunlarının çözümüne yardımcı olur,
Alanı ile ilgili gelişmeleri izler, bunların öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere
önerilerde bulunur, Nöbetçi olduğu günlerde, okulun düzen ve disiplinini sağlamak üzere
görev yapar, Sınıf öğretmeni olarak, öğrencilerin alan ve ders seçmelerine yardımcı olur,
yönetimle ilişkilerini sağlamaya çalışır.
.
KULLANILAN EĞİTİM MATERYALLERİ
Yıllık müfredat programı, günlük çalışma planları, not defteri, yoklama defteri, Ders kitapları,
okul araç ve gereçleri, ders araç ve gereçleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Fizik öğretmeni olmak isteyenlerin; Üst düzeyde genel yeteneğe sahip, Matematiğe, fen
bilimlerine ve özellikle fiziğe karşı ilgili ve bu alanda başarılı, Gözlemci, ayrıntıları algılama
gücü gelişmiş, Düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilen, İyi bir öğrenme ortamı
sağlayabilen, dikkatli, işine özen gösteren, Mesleğinin sorunları ile ilgilenen ve çözüm yolları
72
bulmaya çalışan, İnsanlarla iyi iletişim kurabilen; sevecen, hoşgörülü, sabırlı, Kendini
geliştirmeye istekli, coşkulu, yaratıcı kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Fizik öğretmeni, sınıfta ve laboratuarda görev yapar, görevini genellikle ayakta yürütür.
Çalışma ortamı biraz gürültülü ve tozludur.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Meslek elemanlarının büyük çoğunluğu Milli Eğitim Bakanlığına bağlı lise ve dengi
okullarda, fizik öğretmeni olarak çalışırlar. Ayrıca ilköğretim okullarında fen bilgisi
derslerine girebilirler. Fizik öğretmenleri, dershanelerde çalışabilir, özel dersler verebilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı Eğitim Fakültelerinin ‘’Fizik Öğretmenliği’’
bölümlerinde yapılmaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu bölüme girebilmek için Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) yeterli “Sayısal (SAY2)” puan
almak gerekmektedir. Ayrıca üniversitelerin Fizik, Fizik Mühendisliği programlarını
bitirenlerden Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programını veya Milli
Eğitim Bakanlığı ve Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) işbirliği ile açılan/açılacak pedagojik
formasyon programını başarı ile tamamlayanlar Fizik Öğretmeni olarak da çalışabilirler.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 5 yıldır. Eğitim süresince: Genel kültür derslerinin yanı sıra; Genel
Matematik, Genel Kimya, Fizik I (Mekanik ve Laboratuarı), Fizik II, Diferansiyel
Denklemler, Fizik III (Dalgalar), Fizik IV (Isı ve Termodinamik), gibi meslek derslerini
alırlar. Öğrenciler eğitimleri sırasında okullarda uygulama yapmaktadırlar.
FİZYOTERAPİST
TANIM
Yaralanma, hastalık, doğuştan gelen özür, hareket sistemi bozuklukları veya diğer
durumlardan kaynaklanan ağrı ve fonksiyon bozukluklarından yakınan kişilere hekimin
tanısına uygun bir fizik tedavi programını planlayan ve uygulayan kişidir.
GÖREVLER
Sırt ve boyun kireçlenmeleri olanların önce vücutlarının rahatsız bölgelerini ısı veren aletlerle
ısıtır, daha sonra çeşitli aletlerle veya elle uyarır, sertlikleri yumuşatır, Sürekli akım cihazları
ile felçli hastaların sinirlerini gevşetir, Felçli hastaları sıcak su havuzuna yatırarak ve aletlerle
hastanın vücuduna su fışkırtarak özürlü bölgenin uyarılmasını sağlar, Yaralanma veya hastalık
sonucunda vücudun hareket yetisi azalmış kısımlarını güçlendirici egzersizler planlar ve
73
uygulanmasını denetler, İşlev yetersizliği giderilemeyen veya tümüyle yok olan organların
desteklenmesi için takılan yardımcı cihazların (protez veya ortezlerin) kullanımını hastaya
öğretir.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Ultrasyon, Boyun traksiyon aleti, Elektrikli stimulasyon aleti, Kum torbaları, ağırlıklar,
Parafin, Vakum, Lumbal traksiyon aleti.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Fizyoterapist olmak isteyenlerin; Fen bilimlerine, özellikle biyoloji ve fiziğe ilgili ve bu
alanlarda başarılı, Bedence güçlü ve dayanıklı, Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilen, El ve
parmak becerileri gelişmiş, Başkalarını anlayabilen ve onlara yardım etmekten hoşlanan,
Sabırlı, sevecen, dikkatli ve sorumluluk sahibi kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Fizyoterapistler hastanelerde ve rehabilitasyon merkezlerinde görev yaparlar. Çalışma ortamı
temiz ve sessizdir. Fizyoterapistler genellikle ayakta ve çeşitli aletleri kullanarak görevlerini
yürütürler. Görev sırasında hastalarla, hekimlerle ve diğer fizyoterapistlerle etkileşim
halindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Fizyoterapistler devlet hastanelerinde, özel hastanelerde, Sağlık Bakanlığı, Sosyal Sigortalar
Kurumu, belediye ve üniversite araştırma hastanelerinde, rehabilitasyon merkezlerinde, özel
kliniklerde, spor kulüplerinde, huzurevlerinde çalışabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı yüksekokulların Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon
bölümünde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu okullara ve bölümlere girebilmek için üniversite Öğrenci Seçme Sınavı’nda; Sağlık
Yüksekokulu (ÖSS) yeterli “Sayısal1 (SAY1)” puan, Sağlık Bilimleri Fakültesi (ÖSS) yeterli
“Sayısal2 (SAY2)” almak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Fizyoterapistlik mesleğinin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitimleri süresince öğrenciler: Türk Dili ve
Edebiyatı, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Yabancı Dil gibi genel kültür dersleri ile
Biyoloji, İnsan Anatomisi, Fizyoloji, Histoloji, Fizik, Kimya, Psikoloji gibi temel tıp bilimleri
yanında, Isı ışık, Elektroterapi, Özel Tedavi Hareketleri, Kinezyoloji, Biomekanik, Yardımcı
Cihaz ve Protez Eğitimi ve diğer mesleki dersleri kuramsal ve uygulamalı olarak alırlar.
74
MESLEKTE İLERLEME
Fizyoterapistler üniversitelerde akademik kariyer yapabilirler. Çalıştıkları işyerinde belli bir
alanda uzmanlaşabilirler (yanık, felç vb.) Çalıştıkları kurum ve kuruluşlarda, uzmanlık
alanları, tecrübeleri, kurum ve kuruluşların hizmet içerikleri doğrultusunda yönetim
kademelerinde yer alabilirler.
GAZETE MUHABİRİ
TANIM
Kamuoyunu aydınlatmak ve bilgilendirmek üzere, toplumda meydana gelen ekonomik,
siyasal, kültürel, sportif, adli vb. olaylarla ilgili bilgi toplayan, bunları değerlendirerek, gazete
ve/veya dergilerde yayınlanmaya hazır hale getiren kişidir.
GÖREVLER
Ekonomik, sosyal, kültürel, siyasal vb. nitelikteki olayları izler, Olaylar arasından,
araştırmaya değer olanları belirler, Araştıracağı olay hakkında kimlerden bilgi alabileceğini
belirler, Çeşitli kaynaklardan sözlü veya yazılı olarak verilen bilgileri toplar, Topladığı
bilgileri değerlendirir, doğruluğunu kontrol eder, Bilgileri anlaşılır bir dille yazar, önemli
noktaları vurgular, Bilgileri haber merkezine gönderir.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Fotoğraf makinesi, teyp, telefoto, Teleks, faks, telefon, bilgisayar, Çeşitli kırtasiye
malzemeleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Gazete muhabiri olmak isteyenlerin; Düşüncelerini söz ve yazı ile başkalarına etkili bir
biçimde aktarabilen, Çevresinde olup bitenlere ilgili, dikkatli, Başkaları ile iyi iletişim
kurabilen, girişken, Olayları doğru değerlendirebilen, Değişik ortamlarda, gerektiğinde stres
altında çalışabilen, Kendini geliştirme çabası içinde olan, Yaratıcı kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Gazete muhabiri, haberin yazılması aşamasında büroda görev yapar, olayların araştırılması
aşamasında açık havada, kapalı yerlerde, sıcakta, soğukta, dağda, uçakta vb. ortamlarda
çalışabilir. Çok nadir de olsa saldırıya uğrama tehlikesi vardır. Çalışma saatleri genellikle
düzensizdir. Sık sık seyahat söz konusudur. Araştırma yaparken bazı tehlikeli durumlarla
karşılaşabilir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Gazete muhabirleri habercilikle ilgili olan bütün basın kuruluşlarında (gazete, dergi vb.)
çalışabilirler. Gazete muhabirleri gazetenin yayınlandığı saate göre sabah gazetesi, akşam
gazetesi, ya da yayın sıklığına göre günlük, haftalık gazete ayrıca yerel, ulusal ya da
uluslararası gazetelerde çalışabilirler.
75
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi liseden sonra Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) ile girilebilen çeşitli
üniversitelere bağlı İletişim Fakültelerinin “Gazetecilik” bölümlerinde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Mesleğin eğitimine girebilmek için, Lise veya dengi okul mezunu olmak, Öğrenci Seçme
Sınavı’nda (ÖSS) “Gazetecilik” lisans programı için Yeterli “Sözel (SÖZ2)” puan almak,
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda “Gazetecilik”
lisans programı ile ilgili en az bir yükseköğretim programını tercih etmek gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince; İletişim fakültelerinde, genel bilgi
derslerinin yanında Hukuk, Siyaset Bilimi, Sosyoloji, İstatistik, Fotoğrafçılık, Anayasa,
İktisat, Yönetim ve Organizasyon, Basın Tarihi, Türkiye’nin Yönetim Yapısı, Yazışma
Teknikleri, Psikoloji, Gazete Yayınlama Tekniği, Pazarlama, Halkla İlişkiler, Tiyatro, Sanat
Tarihi, Sinema, Reklamcılık, Uluslararası İlişkiler, Turizm ve Gazete Haberciliği gibi mesleki
dersler de gösterilmektedir. Öğrenciler yaz aylarında radyo ve televizyon kuruluşlarında staj
yapmaktadırlar.
MESLEKTE İLERLEME
Gazete muhabirliği mesleğinde ilerleme bireyin kendisini yetiştirmesine bağlıdır. Spor
muhabirliği, polis muhabirliği, ekonomi muhabirliği, magazin muhabirliği gibi alanlarda
uzmanlaşabilir. Kişi herhangi bir alanda muhabir olarak çalışabileceği gibi kendini
yetiştirmesiyle köşe yazarlığına, genel yayın müdürlüğüne kadar yükselebilir. Üniversitelerde
akademik kariyer yapabilirler.
GIDA MÜHENDİSİ
TANIM
Gıda mühendisi, gıda hammaddelerinin besin değerlerini kaybetmeden, standartlara uygun
olarak verimli bir şekilde işlenmesini, korunmasını ve depolanmasını planlayan, uygulamasını
yürüten ve yeni sistemleri geliştiren kişidir.
GÖREVLER
Gıdaların işlenmesi, saklanması ve yeni ürünlerin geliştirilmesi konusunda araştırma yapar,
Üretim sırasında çıkabilecek sorunları giderir, işlemlerin aksamadan devamını sağlar, En az
maliyetle en iyi ürünün üretilmesi konusunda çalışmalar yapar, Üretimi, hammaddeden
tüketiciye ulaşıncaya kadar tüm aşamalarında denetler, kalite kontrolünü yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Tartı ve ölçüm aletleri, Laboratuar aletleri, Kimyasal maddeler ve katkı maddeleri, Bilgisayar.
76
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Gıda mühendisi olmak isteyenlerin; Üst düzeyde akademik yeteneğe sahip, Fizik, kimya,
biyoloji, matematik alanlarına ilgili ve bu konularda başarılı, İnceleme ve araştırma yapmaya
meraklı, Dikkatini bir konuya yoğunlaştırabilen, sabırlı kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Gıda mühendisleri, fabrika, atölye, depo vb. gıda ürünlerinin bulunduğu yerlerde kontrol
işlemlerini yaparlar. Ortam sakin ve temizdir. Üretim çalışmaları sırasında ise gürültülü,
kokulu, tozlu bir ortamda bulunabilirler. Çalışırken diğer elemanlarla iletişimde bulunmaları
gerekebilir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Gıda mühendislerinin kamu sektöründe; Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı,
Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Türk Standartları Enstitüsü ve belediyelerde çalışma olanakları
vardır. Özel sektörde; gıdayla ilgili işletmelerde, proje mühendisi, işletme mühendisi, yatırım
uzmanı, danışman ve kalite uzmanı olarak görev alabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, liseden sonra Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) ile girilen, çeşitli üniversitelerin
“Gıda Mühendisliği” bölümlerinde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Mesleğin eğitimine girebilmek için, Lise veya dengi okul mezunu olmak, Öğrenci Seçme
Sınavı’nda (ÖSS) “Gıda Mühendisliği” lisans programı için yeterli “Sayısal (SAY2)” puan
almak, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda “Gıda
Mühendisliği” lisans programı ile ilgili en az bir yükseköğretim programını tercih etmek
gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince, Matematik, Fizik, Kimya, Gıda
Mühendisliğine Giriş, Teknik Resim, Bilgisayar ve Programlamaya Giriş, Madde ve Enerji
Dengesi, Gıda Mühendisliğinin Temel İşlemleri, Gıda Mikrobiyolojisi, Gıda Kimyası, Gıda
İşleme, Gıda Mühendisliği Matematiği, Gıda İşleme Laboratuarı, Kimya Mühendisliği
Ekonomisi, Uygulamalı Kinetik ve Gıda Mühendisliği, Fabrika Tasarımı vb. dersleri alırlar.
Besin işletmelerinde staj yapma zorunluluğu vardır.
MESLEKTE İLERLEME
Gıda mühendisleri, “Gıda Bilimleri ve Gıda Teknolojisi” alanlarında yüksek lisans ve doktora
yapabilirler.
77
GİYİM VE GİYİM AKSESUARLARI SATIŞ ELEMANI
TANIM
Giyim ve giyim aksesuarları satış elemanı kadın, erkek ve çocuk, iç ve dış giysileri ve
aksesuarlarını müşteriye tanıtan ve satışını yapan kişidir.
GÖREVLER
Satılacak ürünleri cins, kalite, beden, renk ve fiyatlarına göre sınıflandırır, Satışa sunulacak
ürünleri teslim alır, mal giriş kayıtlarını tutar, etiketler, satış yerine göre tasnif eder, Vitrin
düzenlenmesine yardımcı olur, Ürün stoklarını kontrol ederek ihtiyaca göre depodan ürün
takviyesi yapar, Satılan ürünün satış fişini düzenler, dökümünü yapar, çıkışları izler,
Müşteriyi psikolojik olarak etkilemeye çalışarak onu satın almaya teşvik eder, Müşteriyi
ürünün firması, kalitesi ve kullanımı açısından bilgilendirir, Müşterinin ürün seçmesine ve
seçtiği ürünü denemesine yardımcı olur, Satılmayan ürünleri askılarına asar ya da raflara
kaldırır, Müşterinin isteğini içeren siparişleri işletme yetkililerine bildirir, Giyim ve giyim
aksesuarları ile ilgili yazılı ve görsel yayınları takip eder, Müşteri problemlerinin çözümüne
yardımcı olur.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Giyim ve Giyim Aksesuarları Satış Elemanı sattığı malzemeye göre değişik nesnelerle çalışır.
Bunlar; satacağı ürünlerin çeşitleri, satış fişi, yazar kasa, fatura, giysi ve aksesuar tanıtım
katalogları, hesap makinesi, bilgisayar (Ürün çıkış girişleri vb.), yıkama ve kullanma
talimatları.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Giyim ve Giyim Aksesuarları Satış Elemanı olmak isteyenlerin; İnsanlarla iyi ilişkiler
kurabilen, girişken ve güleryüzlü, İkna yeteneği olan, Konuşması düzgün ve anlaşılır,
Sorumluluk sahibi, mesleki bilgiyi takip edebilen, Teknolojik gelişmelere açık olan, Grup
(ekip) çalışmasına yatkın, Uzun süre ayakta çalışabilecek kadar dayanıklı, Dış görünüşüne
önem veren, temiz ve düzenli kişiler olmaları gerekmektedir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Giyim ve giyim aksesuarları kadın-erkek ve çocuk giyimi olarak bölümlere ayrıldıktan sonra
bunlarda kendi aralarında iç giyim ve dış giyim (erkek iç giyimi, kadın dış giyimi ve
aksesuarları) olarak gruplara ayrılırlar. Bu nedenle satılan ürünün türüne göre çalışma
ortamları düzenlenir. Özel günlere ve mevsimlere göre de çalışmaları yoğunluk arzedebilir.
(Örn.: Bayramlarda gece çalışmaları) Meslek sürekli ayakta icra edildiğinden varis, bel
rahatsızlığı, gibi meslek hastalıklarını yaşayabilirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Giyim, insanlığın var oluşundan bu yana temel gereksinimler arasında yer alır. Sözcük anlamı
“giyilecek şey, elbise, kıyafet olan giyimi, vücudu, doğanın etkilerinden koruyan, uygarlığın
ilerlemesi ile değişiklik gösteren, insan vücuduna göre şekil alan giysilerin tümüdür” diye
açıklayabiliriz. Modanın değişmesiyle birlikte giyim endüstrisi her mevsim piyasaya yeni
78
ürünler sunmaktadır. Modanın çok fazla biçim değiştirdiği günümüzde değişen her moda
akımı yeni giysiler ve yeni aksesuarlar oluşmasına neden olur. Bu ürünlerin giyim sektöründe
yer edinebilmesi, gerek ürün ve aksesuarların kalitesine, gerekse bu konuda ürünü uygun
şekilde sunan ve satabilen bilgili satış elemanına bağlıdır. Giyim ve Giyim Aksesuarları Satış
Elemanlarının orta ve büyük ticarethanelerde çalışma olanakları vardır. Hizmet sektörünün
gelişmesine paralel olarak satış elemanları kendi aralarında branşlaşmışlardır. (Örn. Kadın iç
giyim satış elemanı gibi ) Kendi işyerini kurabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleki eğitimi yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için; En az ilköğretim okulu mezunu olmak,14 yaşını
doldurmuş 19 yaşından gün almamış olmak, ancak, 19 yaşından gün almış olanlardan daha
önce çıraklık eğitimden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak
düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir. Bünyesi ve
sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak, Eğitim görmek
istediği meslekte bir işyeri sahibi ile çıraklık sözleşmesi imzalamak gereklidir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Giyim ve giyim aksesuarları satış elemanı mesleğinin eğitim süresi lise veya daha üst düzeyde
genel eğitim görmüş olanlarda 1 yıl, ilköğretim mezunu olanlarda ise 2 yıldır. Mesleki Eğitim
Merkezlerinde, uygulanan eğitimde öğrencilere; Muhasebe, İş Güvenliği, Matematik ve
Mesleki Matematik, Türkçe, Ekonomi ve Ticaret Bilgisi, Müşteri İlişkileri ve Satış Bilgisi,
Meslek Bilgisi, Bilgi İşlem, İş Bilgisi, Toplam Kalite Yönetimi, Müşteri İlişkileri ve Satış
Belgesi dersleri verilmektedir. Çıraklık eğitimini tamamlayanlara eğitim sonunda katıldıkları
kalfalık sınavında başarılı olmaları durumunda “Kalfalık Belgesi” ve unvanı verilir.
MESLEKTE İLERLEME
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür. Mesleki eğitim
merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik
eğitimlerine de devam edebilirler. Giyim ve giyim aksesuarları satış elemanı mesleğinde
ustalık eğitimi çalışma süresi 1 yıldır. Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde
çalıştıranlar bağımsız işyeri açabilirler. Ayrıca, işyerinde çırak çalıştırması için de “Usta
Öğretici” belgesine sahip çalışanın olması zorunludur.
GRAFİK TASARIMCISI
TANIM
Bir mesajı görsel yolla belirli bir hedef kitleye ulaştırmak amacıyla logo, afiş, büyük boy
sokak afişi (billboard), basın ilanı, ambalaj, kitap, dergi, tanıtım filmleri, çizgi film gibi
tasarımları yazılı ve görsel elemanlarla sanatsal ölçütler içinde tasarlayan ve çizen kişidir.
79
GÖREVLER
Tasarımını yapacağı konuda ayrıntılı bilgi edinir, müşterilerle görüşmeler yapar, İlgili konuda
tek başına veya reklam ajanslarında ekip olarak çalışarak bir kavram ve ana tema oluşturur,
Konunun gerektirdiği kavramlara uygun görsel düzenlemeler tasarlar, Gerektiğinde fotoğraf
ve film çekimlerinde, sanat yönetmeni olarak katkıda bulunur, uygulamada estetik
düzenlemeleri gerçekleştirir veya denetler, Basılacak veya televizyon kanalları ile internette
yayımlanacak bir malzemenin tasarımından basım veya yayım aşamasına kadar uzanan
tasarım sürecini takip eder, denetler ve sonuçlandırır.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Bilgisayar, özellikle masa üstü yayıncılık, grafik gibi bilgisayar programları, Scanner (resim
tarayıcı) ve printer (yazıcı) gibi bilgisayarla ilgili donanımlar. Her türlü kağıt ve benzeri
malzeme, Her türlü resim malzemesi, Baskı alet ve araçları, Fotokopi ve diğer büro aletleri,
Her türlü iletişim ve bilgi iletim araçları.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Grafik tasarımcısı olmak isteyenlerin; Şekil ve uzay ilişkilerini görebilen, Renk ve şekilleri en
ince ayrıntıları ile algılayabilen, Hayal gücü zengin, yaratıcı, Tasarımlarını çizgi yolu ile ifade
edebilen, Sosyal, psikolojik, sanatsal alanlara ilgili, Yeniliklere açık, teknolojiyi yakından
izleyen kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Grafik tasarımcısı, büroda; çoğu zaman bilgisayar karşısında, (zaman zaman sakin
ortamlarda) film stüdyolarında, fotoğraf stüdyolarında, ajanslarda, genellikle zamana karşı
yarışarak çalışmak durumundadır.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Tanıtım sektöründe; grafik tasarımcısı, sanat yönetmeni veya yardımcısı olarak çalışır. Multi
medyada; her türlü interaktif (elektronik) ortamda hazırlanan çalışmalarda görev alır.
Yayıncılık sektöründe; gazete veya dergilerde sanat yönetmeni olarak çalışır. Film
sektöründe; uzun veya kısa metrajlı filmlerde, TV filmlerinde sanat yönetmeni olarak çalışır.
Çizgi film atölyelerinde; tip yaratmak, storyboard hazırlamak, jenerik yapmak gibi işlerde
çalışır. Eğitim kurumlarında eğitici olarak çalışır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi güzel sanatlar fakültelerinin “Grafik Tasarım”, “Grafik Tasarımı”, “Grafik”
bölümleri ile meslek yüksekokulların “Grafik Tasarımı” bölümlerinde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Mesleğin eğitimine girebilmek için, Lise veya dengi okul mezunu olmak, Öğrenci Seçme
Sınavı’nda (ÖSS) Özel Yetenek Sınavına kayılmak için gerekli baraj puan almak, Özel
yetenek sınavına katılarak başarılı olmak gerekmektedir, Grafik Tasarımı ön lisans
programına girmek için ise Öğrenci Seçme Sınavında Yeterli Eşit Ağırlık (EA1)puan almak
80
gerekmektedir. Meslek liselerinin “Grafik / Grafik Sanatlar” ile “Tasarım ve Teknolojisi”
bölümlerinden mezun olanlar, “Grafik Tasarımı” ön lisans programına sınavsız olarak
girebilirler.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Güzel sanatlar fakültelerinde eğitim liseden sonra 4 yıl, meslek yüksekokullarında 2 yıldır.
Eğitim süresince öğrencilere; Temel Sanat Eğitimi, Desen, Yazı Tipografi, Modelaj, Fotoğraf,
Sanat Tarihi, Kültür Tarihi, Reklam Analizi, Bilgisayar Grafiği, Çağdaş Sanat, TV-Video
Grafiği, Grafik Atölyesi, Özgün Baskı Resim, Estetik ve Sanat Felsefesi, Teknik Resim
Perspektif, Sanat Sosyolojisi, Sanat Yazıları, Semiatik, Sanat Eserlerini İnceleme gibi dersler
okutulmaktadır.
MESLEKTE İLERLEME
Çalıştıkları kurumlarda önce grafik tasarımcısı veya sanat yönetmeni yardımcısı olarak işe
başlarlar. Yaratıcılıkları, mesleki başarıları ve deneyimleri doğrultusunda; sanat yönetmeni,
daha sonra da sanat yönetmenleri ve metin yazarlarından oluşan yaratıcı grubun başında
yaratıcı yönetici olabilirler. Bu ilerleme ve başarı kişinin meslekte iyi ücret almasına olumlu
katkılar sağlar.
GÜMRÜK İŞLETME MESLEK ELEMANI
TANIM
Gümrük mevzuatı, gümrük müşavirliği, dış alım ve dış satım konularında ara insan gücü
olarak çalışan kişidir.
GÖREVLER
Kara, deniz, hava ve demiryolu ile taşınan eşyanın aktarma ve transit gümrük işlemlerini,
gümrük kanun ve yönetmeliklerine uygun olarak yapar, Kaçakçılığa engel olmak için gerekli
yasal işlemleri yapar, Dış ticaret ve ekonomik gelişmeleri yakından izler, Gümrüğe ait
ekonomik, ticari ve mali konular (ticaret, ödeme anlaşmaları ile Dış Ticaret Rejimi ve Türk
Parası Kıymetini Koruma Hakkında Kanun ve Tebliğlerin gümrüğe ilişkin hükümleri dahil)
hakkındaki uygulamaları yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Bilgisayar, daktilo, faks, teleks, hesap makinesi, Her çeşit büro aletleri, ordino, manifesto,
beyannameler, irsaliye vb.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Gümrük işletme meslek elemanı olmak isteyenlerin; İstatistik, Hukuk, Sosyal Bilimler
alanlarına ilgili ve bu alanlarda başarılı, Dürüst, güvenilir, dikkatli ve sabırlı, Hızlı ve sağlıklı
kararlar verebilen, Kişilerle iyi iletişim kurabilen, Günlük değişikliklere uyum sağlayabilen
kimseler olmaları gerekmektedir.
81
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Gümrük işletme meslek elemanları, genelde büro ortamında ve çoğu zaman masa başında
çalışmaktadırlar. Çalışma ortamı genellikle gürültüsüz, sessiz, düzenli ve kapalı alanlardır.
Bazen de sahada açık alanlarda çalışmak gerekebilir. Kişi çalışırken ithalat ve ihracatçılarla,
meslektaşlarıyla ve çalıştığı yerdeki diğer elemanlarla iletişim halindedir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Gümrük işletme meslek elemanı, Gümrük Müdürlüklerinde, ithalat ve ihracat bürolarında,
gümrük müşavirliklerinde iş bulma olanağına sahiptirler. Ayrıca kendi işlerini kurarak serbest
olarak da çalışabilirler. Kendisini iyi yetiştirmiş, bilgisayar programlarını kullanabilen, en az
bir yabancı dil bilen ve yaptığı işi seven kişilere bu sektörde oldukça fazla ihtiyaç vardır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi, çeşitli üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının “Gümrük İşletme”
programında verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Meslek liselerinin A Grubu (Ticaret Lisesi Fen), Bankacılık, Bilgisayarlı Muhasebe, Borsa
Hizmetleri, Deniz ve Liman İşletme, Dış Ticaret, Emlak Komisyonculuğu, Genel Hizmetler
(Demiryolu), İşletme, İşletmecilik (Demiryolu), Muhasebe, Sigortacılık, Tesis İşletmeciliği,
Ticaret bölümleri mezunları ve Ticaret Liselerini Kol Ayırımı Olmadığı Dönemde Bitirenler
“Gümrük İşletme” ön lisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara
sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler. Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen
bölümleri dışındaki bölümlerden ya da liselerden mezun olanlar/olacaklar ise sınavsız
yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek yerleştirme ile açık olan programlara isteklerine ve
ÖSS puanlarına göre yerleştirilebileceklerdir. Bunun için bu kişilerin ÖSYM Başkanlığınca
yapılan Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS) girmeleri ve yeterli “Eşit Ağırlıklı (EA1)” puanı
almaları gerekir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince öğrencilere; Matematik, Genel Ekonomi,
İşletme Ekonomisi, Hukuk, Türk Gümrük Tarihi ve Kapitülasyonlar, Türk Dış Ticaret ve
Uluslararası Pazarlama, Uluslar arası Taşıma ve Depolama, Gümrük Vergileri ve Tarife
Cetveli, Kaçakçılığın Önlenmesi, İstatistik, Gümrük Kanunu ve Yönetmelikleri, İdari Yargı
ve Dış Ticaret Rejimi gibi dersler verilir.
MESLEKTE İLERLEME
Kamu sektöründe işe başlayanlar gerekli şartları taşıdıkları ve yapılacak sınavlarda başarılı
oldukları taktirde yönetici pozisyonuna geçebilirler. Özel sektörde İthalat ve İhracat
firmalarında çalışanlar tecrübe ve deneyimlerine göre yönetici olabilirler. Gümrük
Komisyoncusu yanında çalışanlar sınavlarda başarılı olmak kaydı ile “Gümrük
Komisyoncusu” olabilirler. Gümrük İşletme ön lisans programını başarı ile tamamlayanlar
ÖSYM tarafından yapılan sınavda başarılı oldukları taktirde “Bankacılık, Bankacılık ve
Finans, Bankacılık ve Finansman, İşletme, İşletme Bilgi Yönetimi, İşletmeİktisat, Sermaye
82
Piyasası, Sigortacılık, Sigortacılık ve Risk Yönetimi, Uluslar arası Finans, Uluslar arası
İşletmecilik, Uluslar arası Ticaret, Uluslar arası Ticaret ve İşletmecilik” lisans
programlarından birine dikey geçiş yapabilirler.
HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM ELEMANI
TANIM
Özel kuruluşlarda ve kamu kurumlarında; kurumu halka tanıtacak, kurumun çalışmalarına
karşı halkta ilgi uyandıracak, kurum hakkında çevrede olumlu izlenimler yaratacak ilişkileri
kurabilen kişidir.
GÖREVLER
Tanıtıcı haber bültenleri, broşürler, raporlar hazırlar, Yapılacak etkinlikleri kitle iletişim
araçları ile halka duyurur, Basın toplantıları, sergiler, konferanslar hazırlar, Konusuyla ilgili
yazıları basında izler, küpürleştirir, cevaplar hazırlar, Halkla ilişkiler konusunda eğitim
verilmesi için program hazırlar, Yöneticilerin konuşma metinlerini ve yazışmalarını hazırlar,
Toplantı, tören, kutlama ve kokteyllerin düzenini sağlar, Kurum adına sanat etkinlikleri
düzenler, Kamuoyundaki imajın belirlenmesi amacıyla anketler düzenlenmesini sağlar,
Yapılacak faaliyetler için bütçe hazırlar, malzeme miktarını ve elemanların sayısını ve
niteliğini belirler.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Büro makineleri (telefon, teleks, faks, bilgisayar vb.), Fotoğraf makinesi.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Halkla ilişkiler ve tanıtım elemanı olmak isteyenlerin; Üst düzeyde sözel yeteneğe sahip,
İnsanlarla iyi ilişkiler kurabilen (dışa dönük), Kendine güvenen ve başkalarını etkileyebilen,
Girişken, Araştırıcı, Sabırlı, ölçülü, Yaratıcı kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Halkla ilişkiler ve tanıtım elemanı, büro ortamında görev yapar, zaman zaman diğer
kuruluşlarda düzenlenen toplantılara, seminerlere, sergilere katılabilir. Çalışırken
gazetecilerle, reklam uzmanlarıyla, müşterilerle, meslektaşlarıyla, yöneticilerle ve diğer
çalışanlarla iletişim halindedir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Halkla ilişkiler ve tanıtım elemanı, bürolarda, otellerde, gazetelerde, yayıncılık alanlarında,
bankalarda, reklam ajanslarında, fabrikalarda, hastanelerde, çeşitli kuruluşların organizasyon
faaliyetlerinde çalışma olanağına sahiptir.
83
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi üniversitelere bağlı “İletişim” , “İşletme” ve “İletişim Bilimleri” fakültelerinin
“Halkla İlişkiler ve Tanıtım”, Halkla İlişkiler”, “Halkla İlişkiler ve Reklamcılık”,
“Reklamcılık ve Halkla İlişkiler” bölümlerinde verilmektedir;
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Mesleğin eğitimine girebilmek için, Lise veya dengi okul mezunu olmak, Öğrenci Seçme
Sınavı’nda (ÖSS) “Halkla İlişkiler ve Tanıtım”, “Halkla İlişkiler”, “Halkla İlişkiler ve
Reklamcılık”,“Reklamcılık ve Halkla İlişkiler” lisans programları yeterli “Sözel (SÖZ2)”
puan almak, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda
“Halkla İlişkiler ve Tanıtım”, “Halkla İlişkiler”, “Halkla İlişkiler ve Reklamcılık”,
“Reklamcılık ve Halkla İlişkiler” lisans programları ile ilgili en az bir yükseköğretim
programını tercih etmek gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince; Sosyoloji, Psikoloji, Siyasi Tarih, Siyaset Bilimine
Giriş, Okuma ve Anlatım Teknikleri, Kitle İletişim Araçları, Halkla İlişkilerde Temel
Kavramlar, Reklam Tasarımı, Pazarlama, Halkla İlişkiler Modeli, Piyasa ve Kamu
Araştırmaları, Ekonomi, hukuk, Araştırma Yöntemleri, Gazetecilik, Reklamcılık,
Fotoğrafçılık, İstatistik, Haber Toplama ve Yayma, Kitle İletişim Kuramları, Basın İlişkileri
vb. dersler verilmektedir.
MESLEKTE İLERLEME
Halkla ilişkiler konusunda üniversitelerde akademik kariyer yapabilirler.
Kamu ya da özel kuruluşlarda basın yayın ve halkla ilişkiler biriminde yönetici olabilirler.
HASTANE YÖNETİMİ VE ORGANİZASYONU MESLEK ELEMANI
TANIM
Sağlık kurumlarının idari birimlerinde insan kaynakları, muhasebe, kalite ve satın alma ile
ilgili alanlarda yönetim işlevlerini yerine getiren kişidir.
GÖREVLER
Personel politikaları oluşturur, Performans değerlendirmesi yapar, Personelim özlük
işlemlerinin yürütülmesini sağlar, Kurum kalite politikasını çalışanlara yaygınlaştırır, Kalite
sistemi ile ilgili işleri yürütür, Kalite ve idari konularda personele eğitim verilmesini sağlar,
Sağlık kuruluşunun satın almasıyla ilgili işlerin yapılmasını sağlar, Ekip çalışmasını
destekleyici ve geliştirici çalışmalar yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Bilgisayar ve hesap makinesi Faks, fotokopi ve telefon Slayt ve projektör makineleri Diğer
tüm büro malzeme ve gereçleri
84
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Hastane yönetimi ve organizasyonu meslek elemanı olmak isteyenlerin; Sözel yeteneği olan,
İletişim yeteneği gelişmiş, Liderlik vasıfları olan, Sorunları çözme yeteneği olan, Algılama
gücü gelişmiş, Ekip çalışmasına yatkın kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Genellikle hastane içerisinde kendileri için tahsis edilen ofislerde, bol ışıklı ve temiz
ortamlarda çalışırlar. Vardiyalı çalışmaları ya da çok özel çalışma gerektiren durumlar hariç
nöbet tutmaları söz konusu değildir. Bu meslek elemanlarında bilinen bir meslek hastalığı
olmamakla birlikte, hastane içinde çalışmaları nedeniyle de her türlü bulaşıcı hastalığı kapma
riskleri vardır. Çalıştıkları bölümlerde görevli idari personelle, çalıştığı kuruma mal ve hizmet
satan ya da mal veya hizmeti alan kurum, kuruluş ve her tür tüzel kişilik temsilcileriyle, sağlık
kurumu içinde olmaları nedeniyle de doktor, hemşire, laborant, hasta bakıcı, hasta ve hasta
yakınları ile iletişim ve işbirliği halindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Hastane yönetimi ve organizasyonu meslek elemanları; büyük ve küçük ölçekli tüm sağlık
kuruluşlarında iş bulma şansına sahiptirler. İstanbul Üniversitesi tarafından “Hastane
Yönetimi” adı altında düzenlenen ve süresi üç ay ile bir yıl arasında değişen kurslara
katılanların iş bulma şansı daha da artmaktadır. Bu bölümün ülkemizde yeni ve öğrenci
sayısının az olması nedeniyle işe yerleşmede sıkıntı olmamasına rağmen ileriki yıllarda bu
programdan mezun olanların sayısının artması ile birlikte işsizlik sorununun ortaya çıkması
söz konusudur.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Bu mesleği eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokullarının
“Hastane Yönetimi ve Organizasyonu” programında verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Anadolu Ticaret Meslek Liselerinin Tıp Sekreterliği, Sağlık Meslek Liselerinin Tıbbi
Sekreterlik, Anadolu Kız Meslek ve Kız Meslek Liselerinin Tıp Sekreterliği ile Yaşlı
Hizmetleri Bölümlerinden mezun olanlar Hastane Yönetimi ve Organizasyonu önlisans
programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen
bölümleri dışındaki bölümlerden yada liselerden mezun olanlar/olacaklar ise sınavsız
yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek yerleştirme ile açık olan programlara isteklerine ve
ÖSS puanlarına göre yerleştirilebileceklerdir. Bunun için bu kişilerin ÖSYM Başkanlığınca
yapılan Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS) girmeleri, yeterli “Eşit Ağırlık (EA1)” puanı almaları
gerekir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Hastane yönetimi ve organizasyonu önlisans programının süresi 2 yıldır. 2 yıllık eğitim
süresinde öğrencilere, genel kültür dersleri yanında Tıbbi Terminoloji, Genel İşletme,
Ekonomi, Tıbbi Dokümantasyon, Yönetim Bilimi, Yabancı Dil, Meslek Etiği, Sağlık
Kurumları Yönetimi, Genel Muhasebe, İdare Hukuku, Sağlık Yönetiminde Kantitatif
85
Yöntemler, Sağlık Kurumlarında İnsan Kaynakları Yönetimi, Sağlık Kurumlarında
Pazarlama, Sağlık Hizmetleri Yönetimi, Sağlık Kurumlarında Örgütsel Davranış, Sağlık
Kurumlarında Maliyet Muhasebesi, Sağlık Kurumlarında Finansal Yönetim, Araştırma
Yöntem ve Teknikleri, Karşılaştırmalı Sağlık Sistemleri, Entegre Ofis, Sağlık Planlaması,
Sağlık Ekonomisi, Sağlık Hukuku, Kamu Maliyesi, Sosyal Politika, Sağlık Politikası, Sağlık
Kurumlarında Kalite Yönetimi, Can Kurtarma, İlkyardım ve Rehabilitasyon, Sağlık
Kurumlarında Halkla İlişkiler dersleri verilir.
MESLEKTE İLERLEME
Hastane yönetimi ve organizasyonu önlisans programını başarı ile tamamlayanlar Dikey
Geçiş Sınavı’nda başarılı olmaları halinde Sağlık İdaresi ve Sağlık Kurumları İşletmeciliği
lisans programlarına dikey geçiş yapabilirler.
HEMŞİRE
TANIM
Bireyleri, hastalıklardan korunma yolları konusunda bilgilendiren, beden veya ruh sağlığının
bozulması halinde hekim tarafından verilen tedaviyi uygulayan, hasta bakımını planlayan,
uygulayan, denetleyen ve izleyen kişidir.
GÖREVLER
Hastayı kabul eder ve muayeneye hazırlar, Hasta bakımını yaparken, solunum, beslenme,
boşaltım, hareket ve uygun pozisyon, uyku, dinlenme, uygun giyim, temizlik vb. temel insan
ihtiyaçlarını dikkate alır ve uygulama yapar, Acil durumlarda ilk yardım tedavisi yapar, Hasta
için öngörülen tedaviyi uygular, takip eder ve düzenli olarak hastaya verilecek ilaçları temin
eder, enjeksiyon yapar, serum takar, ameliyat yaralarını temizler, bandajlar, tansiyon ve vücut
ısısını ölçer, Ameliyathanede fiziksel ortamı hazırlar, ameliyat ekibine yardımcı olur,
Hastaların genel durumları hakkında yazılı rapor tutar, Ana çocuk sağlığı ve aile planlaması
hizmetlerinin yürütülmesinde, insanların bulaşıcı hastalıklardan korunması ve istatistiki
bilgilerin toplanması ve değerlendirilmesi gibi görevlerde bulunur.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Tansiyon aleti, sıcaklık ölçer (derece), EKG aleti (kalp grafiği), monitör, oksijen tüpü ve
çadırı, Enjektör, ilaçlar, solüsyon ve tüp, sonda, Pansuman aletleri ve malzemeleri, Aspiratör,
Ameliyatta gerekli diğer malzemeler, Beden bakımında kullanılan küvet, havlu vb.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Hemşire olmak isteyenlerin; Üst düzeyde genel yeteneğe sahip, Biyolojiye ilgili ve bu alanda
başarılı, İnsanlara yardım etmekten hoşlanan, Sorumluluk duygusu yüksek, Çabuk ve doğru
karar verebilen, Tedbirli, tertipli, Şefkatli, sevecen, Bedence sağlıklı, dayanıklı ve soğukkanlı
kimseler olmaları gerekir.
86
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Hemşireler resmi veya özel hastanelerde, dispanserler ve sağlık ocaklarında görev alabilirler.
Çalışma ortamı genellikle temiz ve kapalıdır. Hemşireler çalışırken hastalarla, hasta
yakınlarıyla, doktorlarla ve diğer sağlık personeliyle iletişim halindedirler ve görev yaptıkları
sağlık kuruluşlarında belirlenen takvime göre nöbete kalmak veya vardiyalı çalışmak
durumundadırlar.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Hemşireler; üniversite bünyesinde bulunan hastanelerde, devlet hastanelerinde, Sosyal
Sigortalar Kurumu’na bağlı hastanelerde, dispanserlerde, özel sağlık kurumlarında, çeşitli
kurumların bünyesinde bulunan sağlık birimleri ve kreşlerde görev yaparlar. Meslekte işsiz
kalma durumu hemen hemen yok denecek kadar azdır. Sağlık alanında en çok ihtiyaç duyulan
meslek elemanıdır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, Sağlık Meslek Liselerinin “Hemşirelik” Bölümlerinde ve çeşitli
üniversitelere bağlı, “Hemşirelik Yüksekokulları” ile “Sağlık Yüksekokulları”nın
“Hemşirelik” programında ve “Sağlık Bilimleri Fakültesi”nin “Hemşirelik ve Sağlık
Hizmetleri” programlarında verilmektedir;
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Yüksek öğretim kurumlarındaki mesleğin eğitiminin verildiği programlara girebilmek için,
Lise veya dengi okul mezunu olmak, Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) “Hemşirelik” veya
“Hemşirelik ve Sağlık Hizmetleri”” lisans programları için yeterli “Sayısal (SAY1)” puan
almak (Gülhane Askeri Tıp Fakültesi için yeterli “Sayısal2 (SAY2) puanı almak), Öğrenci
Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda “Hemşirelik” veya
“Hemşirelik ve Sağlık Hizmetleri” lisans programları ile ilgili en az bir yükseköğretim
programını tercih etmek gerekmektedir. Sağlık Meslek Liselerindeki mesleğin eğitiminin
verildiği programlara girebilmek için; İlköğretim okulu mezunu olmak (öğrenimine ara
vermemek
ve
orta
öğretim
kurumlarına
devam
etmemiş
olmak),
Kız olmak, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı Sağlık Meslek Liseleri için, Merkezi sistemle
yapılan Orta Öğretim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavında başarılı olmak
gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi, Sağlık Meslek Liselerinde 4 yıl, yüksek öğretim kurumlarında da 4
yıldır. Hemşirelik eğitiminde dersler teorik ve uygulamalı olarak yürütülmektedir. Eğitimleri
süresince;
Hemşirelik mesleğinin tarihçesini, İnsan yapısı ve fonksiyonları, mikrop ve parazitler,
sterilizasyon ve dezenfeksiyon önlemleri uygulamasını ve bağışıklığını, İlaçları, ilaçların etki
ve yan etkilerini, ilaçların korunması ve uygulanmasını, Mesleği uygularken insan
davranışlarının sebeplerini, hasta bakımındaki yerini, insan ilişkilerini, Bulaşıcı hastalıkların,
bulaşma ve yayılma yolları ile alınacak tedbirleri, Sağlık hizmetlerinde eğitim ve eğitim
programlarının hazırlanması, uygun eğitim araçlarının seçimini, İlkyardım, temel hasta
bakımı ilke ve yöntemlerini, bunların hastaya uygulanmasını, Dahiliye hastalarının bakım
87
ilkelerini, cerrahi müdahale gerektiren hastaların bakımını, Çocuk hastalıklarının bakım
ilkeleri ve uygulamasını, Doğum ve aile planlamasını, Akıl sağlığı ve hastalıklarını, hastaların
özelliklerine göre gerekli bakımı, Sağlık hizmetleri ile ilgili istatistiki bilgi toplama ve
değerlendirme yöntem ve uygulamalarını öğrenirler.
MESLEKTE İLERLEME
2 yıllık hemşirelik önlisans bölümünü bitirenler, uygun şartları taşımaları durumunda 4 yıllık
Ebelik, Hemşirelik, Sağlık Eğitimi, Sağlık İdaresi, Sağlık Kurumları İşletmeciliği, Sağlık
Memurluğu, Sağlık Yönetimi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon, Sasyal Hizmetler, Hemşirelik
ve Sağlık hizmetleri bölümlerine devam edebilirler. Sağlık hizmetleri meslek
yüksekokulundan mezun olan hemşireler, zaman içerisinde sorumlu hemşireliğe, baş hemşire
yardımcılığı ve baş hemşireliğe yükselebilirler.
HİDROJEOLOJİ MÜHENDİSİ
TANIM
İçme, kullanma, sulama, hidrolik ve jeotermal enerji üretimi amacıyla istenilen miktar ve
kalitede yüzey ve yeraltı suyunun araştırılması ve suların kirletici etkilerden korunması
konularında teknik çalışmalar ve araştırmalar yapan kişidir.
GÖREVLER
Yeraltı suyunu içeren jeolojik birimlerin sınırlarını ve hidrolik özelliklerini belirler, Yeraltı
suyu işletmeciliği ile ilgili olarak uygun işletme ve yönetme politikalarını belirler, Yeraltı
sularının kalitelerinin korunması ve kirlenmiş yeraltı sularının yeniden temizlenmesi için
çalışmalar yapar, Değişen iklim ve sosyal koşullara bağlı olarak yeraltı suyu tüketimini
tahmin eder ve ekonomik tüketim için plan yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Sondaj ekipmanı, Jeofizik ölçüm aletleri, Su kimyası ile ilgili arazi ve laboratuar aletleri,
Bilgisayar,
Su kalitesi gözlem cihazları, Yağışın akım, buharlaşma, sıcaklık gibi özelliklerini ölçmeye
yönelik hidrolik gözlem aletleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Hidrojeoloji mühendisi olmak isteyenlerin; Üst düzeyde genel yeteneğe, Araştırıcı bir özelliğe
sahip, Başta jeoloji ve kimya olmak üzere fen derslerine karşı ilgili ve bu konularda başarılı,
Meraklı ve sabırlı kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Hidrojeoloji mühendisi arazi, laboratuar ve büro ortamında çalışır. Çalışırken laborant,
teknisyen, çevre mühendisi, jeoloji mühendisi ve diğer çalışanlarla iletişim halindedir.
88
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Hidrojeoloji mühendisleri Devlet Su İşleri (DSİ), Maden Tetkik ve Arama (MTA), Köy
Hizmetleri Genel Müdürlüğü, İller Bankası, Çevre Genel Müdürlüğü ve belediyeler gibi kamu
kurumlarında; sondaj ve su arıtma ile ilgili özel kuruluşlarda çalışabilmektedirler. Ayrıca
jeoloji amaçlı işlerde, yol inşaatı, zemin etüdü gibi çalışmalarda görev alabilmektedirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğe yönelik eğitim Mühendislik Fakültelerinin Hidrojeoloji Mühendisliği bölümünde
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Mesleğin eğitimine girebilmek için, Lise veya dengi okul mezunu olmak, Öğrenci Seçme
Sınavı’nda (ÖSS) “Hidrojeoloji Mühendisliği” lisans programı için yeterli “Sayısal (SAY2)”
puan almak, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda
“Hidrojeoloji Mühendisliği” lisans programı ile ilgili en az bir yükseköğretim programını
tercih etmek gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitim süresi 4 yıldır. 4 yıllık eğitim döneminde öğrenciler, Fiziksel Jeoloji, Fizik, Kimya,
Matematik, Türk Dili, Akışkanlar, Termodinamik, Yapısal Jeoloji, Mineraloji, Hidroloji,
Petrografi, Bilgisayar Programlama, Taşınım Süreçleri, Kayaç Mekaniği, Saha Jeolojisi,
Sayısal Çözümleme, Hidrojeokimya, Toprak Mekaniği, Yer altı Suyu, Çevresel Hidrojeoloji,
Su Kaynakları, Jeotermal Enerji, Sulama ve Drenaj, Krast Hidrojeolojisi, Akifer Testleri, Su
Kalitesi ve Kontrolü, Türkiye Hidrojeolojisi, Hidrojeolojik Modeller gibi dersler alırlar
MESLEKTE İLERLEME
Kamu kurumlarında görev yapanların bağlı olduğu kurum bünyesindeki yönetim
kademelerine yükselmeleri mümkündür. Üniversitelerde görev almak isteyenler araştırma
görevlisi olarak göreve başlarlar. Gerekli çalışmaları tamamladıktan sonra bilim doktoru,
yardımcı doçent, doçent ve profesör olarak meslekte ilerleyebilirler.
İTHALAT – İHRACAT MESLEK ELEMANI
TANIM
Uluslararası ticaret işlemlerinin yürütülmesinde aktif olarak görev alan kişidir.
GÖREVLER
Uluslararası mal alım-satımı için bağlantılar kurar, gerekli sözleşmelerin yapılmasını sağlar,
Yurt dışından satın alınan malların zamanında gelmesi için işi sürekli olarak takip eder, Yurt
dışına satılacak malların (ihraç mallarının), gideceği ülkedeki firmaya zamanında ve istenilen
şekilde teslimini gerçekleştirir, Yurt dışından alınan malın parasının (bedelinin) sözleşmeye
uygun olarak ödenmesini ve yurt dışına satılan malın parasının da zamanında tahsil edilmesini
89
sağlamaya çalışır, Dışalım ve dışsatımla (ithalat ve ihracat) ilgili yasa ve yönetmelikleri
sürekli izler.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
İthalat ve ihracatla ilgili mevzuat kitapları, Kırtasiye malzemeleri, Büro malzemeleri, telefon,
faks, bilgisayar, hesap makinesi vb.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
İthalat-ihracat meslek elemanı olmak isteyenlerin; Üst düzeyde genel yeteneğe sahip,
Ekonomi, ticaret ve büro işlerine ilgi duyan, Ayrıntılara dikkat eden, sorumluluk sahibi,
Başkaları ile iyi iletişim kurabilen, başkalarını etkileyebilen, Girişimci kimseler olmaları
gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
İthalat-ihracat meslek elemanları büroda çalışırlar. Zaman zaman iş takibi için seyahat
etmeleri gerekebilir. İş genellikle oturarak yürütülür.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Bu meslek elemanları ithalat-ihracatla uğraşan tüm işyerlerinde iş bulabilirler. Yabancı dil
bilgisi çok iyi olanların iş bulma sorunu yoktur. Bankaların kambiyo bölümü meslek
elemanlarının çalışabileceği yerlerdir. Avrupa Birliğine girildiğinde bu meslek elemanlarına
olan talebin artacağı düşünülmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi, çeşitli üniversitelere bağlı meslek yüksekokullarının “İthalat-İhracat”
programında verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Meslek liselerinin A-Grubu (Ticaret Lisesi Fen), Bankacılık, Borsa Hizmetleri, Deniz ve
Liman İşletme, Dış Ticaret, Emlak Komisyonculuğu, Genel Hizmetler(Demiryolu),
İşletme,İşletmecilik(Demiryolu), Muhasebe, Sigortacılık, Tesis İşletmeciliği, Ticaret,
Bilgisayarlı Muhasebe bölümlerinden ve Ticaret Liselerinin Kol Ayrımı Olmadığı Dönemde
Bitirenler; “İthalat-İhracat” ön lisans programına sınavsız olarak girebilirler. Meslek
liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da liselerden
mezun olanlar/olacaklar ise ÖSYM Başkanlığınca yapılan Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS)
girmeleri, yeterli “Eşit Ağırlıklı (EA-1)” puanı almaları koşulu ile sınavsız yerleştirme
sonunda kontenjan kalırsa ek yerleştirme ile açık olan programlara istedikleri taktirde Y-ÖSS
puanlarına göre yerleştirilebileceklerdir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
İthalat ve ihracat alanında üniversitelerde verilen eğitimin süresi 2 yıldır. Eğitim süresince,
İktisat, İşletme, Muhasebe, Temel Hukuk, İthalat Tekniği, Bilgi İşlem Kamu Maliyesi, Ticaret
Hukuku, Uluslararası İktisat, İhracat Tekniği, Vergileme Tekniği, İstatistik, İthalat Mevzuatı,
90
Finansman Teknikleri, Kambiyo İşlemleri, Gümrük Mevzuatı, Uluslar arası Pazarlama,
Türkiye Ekonomisi, Dış Ticaret İngilizcesi, Dış Ticaret Muhasebesi, İhracat Mevzuatı,
Gümrükleme İşlemleri, İthalat-İhracat Finansmanı, Dış İşlemlerde Teşvikler, Güncel Dış
Ticaret Sorunları vb. dersler verilmektedir.
MESLEKTE İLERLEME
Ön lisans programını başarı ile bitirenler ÖSYM tarafından yapılan Dikey Geçiş Sınavında
(DGS) başarılı oldukları taktirde, Bankacılık, Bankacılık ve Finans, Bankacılık ve Finansman,
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri ilişkileri, Ekonomi, İktisat, İşletme, İşletme Bilgi Yönetimi,
İşletme – İktisat, Sermaye Piyasası, Uluslar arası finans, Uluslar arası İşletmecilik, Uluslar
arası Ticaret, Uluslar arası Ticaret ve İşletmecilik Lisans programlarına dikey geçiş
yapabilirler. Meslek elemanları bilgilerine, yeteneklerine ve iş tecrübelerine bağlı olarak
çeşitli yönetim kademelerinde yer alabilirler. Firmalarda dış ticaret müdürü olabilirler.
İŞLETMECİ
TANIM
Otel, banka, sigorta, maden, reklamcılık gibi mal ve hizmet üreten işletmelerde üretim,
yönetim, para kaynakları, muhasebe, satış, pazarlama konularında çalışan kişidir.
GÖREVLER
İşletmenin çevresi ile işletme sahibi ve çalışanlar arasında iletişimi sağlar, İşletmenin hangi
ürün veya hizmeti, ne şekilde üretmesi halinde en üst düzeyde kar elde edileceği konusunda
planlar yapar ve kararlar alır, İşletmede çalışanların birbirleri ile ilişkilerini, işletmenin
gelişmesini sağlayacak şekilde düzenler, İşlerin teknik denetimini sağlar, beklenen amaçlarla
ulaşılan amaçlar arasındaki farklılıkları belirler ve giderici önlemler alır, Üretim ve satışların
kısa dönem sonuçlarını gözden geçirerek aylık ve yıllık üretim ve satış raporunu hazırlar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Bilgisayarlar, Basılı veya yazılı dokümanlar.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
İşletmeci olmak isteyenlerin; Üst düzeyde akademik yeteneğe, Sayısal düşünme yeteneğine,
Fikirlerini başkalarına aktarabilme ve insanları ikna edebilme gücüne, İleriyi görebilme ve
fırsatları sezebilme yeteneğine, Bir işi planlayabilme ve planı uygulayabilme yeteneğine,
Yüksek başarma güdüsü olan, yaratıcı, Başkaları ile işbirliği içinde çalışabilen, Matematik ve
sosyal bilimlere ilgili, Sabırlı, anlayışlı, hoşgörülü, insan ihtiyaçlarına karşı duyarlı, Zamanı
iyi kullanabilen kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
İşletmeciler kamu veya özel sektöre ait işletmelerde görev alabilirler ya da varsa kendi
işletmelerinde çalışabilirler (fabrikalar, bankalar, çeşitli firmalar). Çalışma ortamı temiz ve
91
rahattır. Çalışma saatleri genellikle düzenlidir. Çalışırken müşterilerle, sendikacılarla, sigorta
şirketleri, vergi daireleri personeliyle etkileşimde bulunabilirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Özellikle, büyük işletmelerde, fabrika ve atölyelerde üretim faaliyetlerinin planlanması,
finansmanı, organizasyonunda yönetici ve işletmeci olarak çalışırlar. Ürünlerin
pazarlanmasını organize ederler. Mal ve hizmet üreten kurum ve kuruluşlarda verimi artırmak
için, planlama, yönetme ve denetleme konularında bilgi ve beceri kazanan işletme
mezunlarının iş bulma olanakları oldukça geniştir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi, çeşitli üniversitelere bağlı iktisadi ve idari bilimler fakültesi, Siyasal Bilgiler
Fakültesi
veya
işletme
fakültelerinin
“İşletme”
bölümlerinde
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
İlgili bölüme,liseden sonra Öğrenci Seçme Sınavında (ÖSS) yeterli “Eşit Ağırlıklı (EA-2)”
puan alarak girilebilir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitimleri süresince öğrenciler; Sosyoloji, Genel İşletme,
Genel Muhasebe, Borçlar Hukuku, İşletme Bilimlerine Giriş, İşletme Yönetimi, Genel İktisat,
Matematik, Ticaret Hukuku, Bilgisayara Giriş, Yönetim Ekonomisi, Şirketler Muhasebesi,
Sermaye Piyasası, İş Hukuku, Personel Yönetimi, Maliyet Muhasebesi, İşletme Finansmanı,
İşletmede Bilgisayar Kullanımı, Vergi Hukuku, Araştırma Yöntemleri, Uluslararası
İşletmecilik, Kooperatifçilik gibi dersleri alırlar.
MESLEKTE İLERLEME
İşletme öğrenimini tamamlayan öğrenciler lisans diploması almaya hak kazanırlar ve
işletmeci unvanı ile çalışırlar. Lisanstan sonra bir lisans öğrenimine dayalı en az iki yarıyıl
süren master eğitimi yapabilirler. Master’dan sonra da en az dört yarıyıllık programı kapsayan
ve orijinal bir araştırmanın sonuçlarını ortaya koymayı amaçlayan bir öğretimden sonra
doktora eğitimi yapabilirler.
.
Kamu kurumlarında ve bankalarda yönetici, hesap uzmanı, müfettiş, kontrolör, mali analist
olabilirler.
İŞLETME MÜHENDİSİ
TANIM
Bir işletmenin, işletmecilik ve mühendislik anlayışına uygun biçimde yönetilmesini,
üretimden satışa kadar olan sürecin denetlenmesini sağlayan, hem mühendislik, hem işletme
yöneticiliği konusunda bilgi sahibi olan kişidir.
92
GÖREVLER
Üretimde işgücü, para ve malzemenin en ekonomik biçimde kullanılması için gerekli
düzenlemeleri yapar, İşletmelerde üretim faaliyetleri, üretilen ürünün pazarlanması ve
maliyetin hesaplanması gibi işletme faaliyetleri arasında eşgüdümü sağlar, İşletmelerde,
atölyelerde planlama, pazarlama ve finansman, insan kaynakları bölümlerinde görev alarak
iletişim ağını güçlendirir, Üretim mühendisleri ile işletmeciler arasında iletişimi sağlar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Çalıştığı alanla ilgili özel aletler ve hammaddeler, Bilgisayar, İmalat ve tasarımda kullanılan
paket programlar.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
İşletme mühendisi olmak isteyenlerin; Üst düzeyde akademik yeteneğe, Sayısal düşünme
yeteneğine, Fikirlerini başkalarına aktarabilme ve insanları ikna edebilme gücüne, İleriyi
görebilme ve fırsatları sezebilme yeteneğine, Yerinde kararlar alabilme ve plan yapabilme
yeteneğine sahip, Yüksek başarma güdüsü olan ve yaratıcı, Matematik ve sosyal bilimlere
ilgili, Sabırlı, anlayışlı, hoşgörülü, insan ihtiyaçlarına karşı duyarlı, Zamanı iyi kullanabilen,
Ekip çalışması yapabilen kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
İşletme mühendisleri kamu ve özel sektöre ait kuruluşlarda görev alabilirler (sigorta, maden,
banka, çiftlik, fabrika vb.). Çalışma ortamı temiz ve rahattır. Çalışma saatleri genellikle
düzenlidir. Çalışırken müşterilerle, sendikacılarla, sigorta şirketleri ve vergi daireleri
personeliyle etkileşimde bulunabilirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Büyük işletmelerde, fabrikalarda ve atölyelerde üretim faaliyetlerinin planlanması,
pazarlanması, finansmanı, organizasyonu ve kalite kontrolünde mühendis ve yönetici olarak
görev yaparlar.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleki eğitim, İşletme Fakültelerinin “İşletme Mühendisliği” bölümünde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
İlgili bölüme girebilmek için Öğrenci Seçme Sınavında (ÖSS) yeterli “Sayısal (SAY-2)” puan
almak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıl olup eğitim süresince; Fizik, Matematik, Kimya, Statik gibi temel
mühendislik dersleri ile birlikte, İşletme Ekonomisi, Ekonomi, Maliye, Hukuk, Sosyal
Psikoloji, Genel Muhasebe, İstatistik Yöntemleri, Yönetim Muhasebesi, Ulusal Gelir ve
İstihdam, Üretim Yönetimi, Ekonometri, Finansman, Pazarlama Yönetimi, İşletme Hukuku,
93
Matematiksel Ekonomi, Yönetim ve Organizasyon, Pazarlama Araştırması, Ticaret Hukuku,
Yöneylem Araştırması, Kalite Kontrol, Tesis Planlama, Türkiye Ekonomisi, Dış Ticaret,
Kamu İşletmeciliği, Türk Vergi Sistemi, İşletme Politikası başlıklı branş dersleri okutulur.
Okutulan derslerin bir bölümü temel mühendislik, bir bölümü işletmecilik ve bir bölümü de
sayısal derslerdir. Öğrenciler ayrıca, bir kamu veya özel sektör işletmesinde üretim
bölümlerinde ve idari bölümlerde staj yapmak zorundadırlar.
MESLEKTE İLERLEME
İşletme mühendisleri gelişen sanayi ve teknolojiye ayak uydurabilmek için bilgisayar ve
yabancı dil konularında kendilerini geliştirebilirler,
Üniversitelerde öğretim üyesi olabilirler,
Başarılı olanlar işletmelerde üst düzey yöneticiliğe getirilebilirler.
İSTATİSTİKÇİ
TANIM
Toplumsal, ekonomik, kültürel, bilimsel olgu ve olaylarla ilgili bilgileri derleyen, derlemiş
olduğu bilgileri istatistik tekniklerini kullanarak yorumlayan ve sayısal olarak ifade eden,
karar vericiye öneriler sunan kişidir.
GÖREVLER
Hangi alanda ve hangi konuda bilgi toplayacağını belirleyerek konuyla ilgili plan yapar,
İstenen bilgiyi almayı sağlayacak soru listesi (anket) hazırlar, Soru listesinin uygulanacağı
grubun niteliklerini ve sayısını belirler, uygulayacak kişileri eğitir, Toplanan bilgilerin uygun
yöntemlerle bilgisayara yüklenmesini sağlar, Bilgileri sınıflandırır, aralarındaki ilişkiyi
belirler, Küçük bir gruptan elde edilen bilgilerin daha geniş gruplarda ne derece geçerli
olduğu konusunda tahminlerde bulunur, testler yapar, Bilgileri tablolara işler, etkili bir
biçimde sunumu için grafikler hazırlar, Değişik bilgi toplama yöntemleri önerir ve geliştirir.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Bilgisayar, istatistiksel paket programları, Hesap makinesi, İstatistik tablo ve cetveller.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
İstatistikçi olmak isteyenlerin; Üst düzeyde akademik yeteneğe, Matematiksel kavramlarla
düşünebilme ve problem çözebilme, soyut düşünme yeteneğine sahip, Derinliğine araştırmaya
meraklı, Dikkatli, sabırlı, Ayrıntılarla uğraşmaktan sıkılmayan kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
İstatistikçiler genellikle büroda bilgisayar başında çalışırlar. Bilgi toplama aşamasında zaman
zaman alan çalışması yaparlar. Çalışma saatleri düzenlidir, ancak işin niteliği ve koşullarına
göre değişkenlik gösterebilir. Çalışırken birinci derecede verilerle, özel anlamı olan sayı ve
sembollerle uğraşırlar.
94
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
İstatistikçiler; hastanelerin istatistik bürolarında, Devlet İstatistik Enstitüsü (DİE), Devlet
Planlama Teşkilatı, Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu, Türk Standartlar
Enstitüsü, Türkiye Kömür İşletmeleri, bankalar, emniyet teşkilatı (özellikle trafik alanında)
gibi kamu kuruluşlarının araştırma ve bilgisayar birimlerinde çalışırlar. Ayrıca piyasa ve
kamuoyu araştırma şirketlerinde görev yapabilirler. Üniversitelerin istatistik bölümlerinde
öğretim elemanı olarak çalışabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleki eğitim, çeşitli üniversitelere bağlı fen-edebiyat ve fen fakültelerinin “İstatistik”,
bölümünde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Mesleğin eğitimine girebilmek için, Lise veya dengi okul mezunu olmak, Öğrenci Seçme
Sınavı’nda (ÖSS) “İstatistik”, lisans programı için yeterli “Sayısal (SAY-2)” puan almak,
Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda “İstatistik”,
lisans programı ile ilgili en az bir yükseköğretim programını tercih etmek gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitim süresi 4 yıl olup eğitim süresince; istatistiğin işlevleri ve temel kavramları, yüzdeler ve
oranlar, olasılık tanımı, değişken kavramı, ortalamalar ile ilgili uygulamalar, tahmin ve
tahmin yöntemleri, örnekleme ve tamsayılar, simetri ve başlıklı ölçüler, araştırma çeşitleri,
problem seçimi, bilgisayarın tanımı, sınıflandırılması, programlama olgusu, çok değişkenli
istatistik teknikleri ve testleri, karar ve karar alma ortamları, unsurlar, kalite kontrol, bilimsel
yöntem ve istatistiğin yeri, deney tasarım ilişkileri, proje kavramı ve çalışmaları gibi
konularla, Ekonomi, Ekonometri, Halkla İlişkiler, Yönetime Giriş, İşletme, İktisat gibi dersler
verilmektedir.
MESLEKTE İLERLEME
Mesleki eğitimlerini tamamlayan istatistikçiler kamu sektöründe görev alırlarsa, çeşitli
kademelere yükselebilirler. (şef, müdür yard., müdür vb.) Meslek elemanları üniversitelerde
öğretim üyesi olarak çalışmak isterlerse, akademik olarak yükselme olanağına sahip olurlar
(master, doktora yapabilir daha sonra yardımcı doçent, doçent ve profesör olabilirler).
İstatistikçiler matematiksel ve uygulamalı istatistik, yöneylem araştırması, bilgi istemleri,
aktüerya ve sigortacılık alanında uzmanlaşabilirler.
İPEKBÖCEĞİ TEKNİKERİ
TANIM
İpekböceği yetiştirme ve ipek elde etme alanında, ziraat mühendisine (zootekni uzmanı)
yardımcı olarak çalışan kişidir.
95
GÖREVLER
Hayvansal üretim (zootekni) alanında uzmanlaşmış ziraat mühendisi tarafından hazırlanan
ipekböceği barınak planını inceler, Plana göre barınakların yapılması için gereken malzemeyi
sağlar, Çalışmaları plana uygun olarak yürütür, İpekböceği kozalarının alınması, barınakların
temizlenmesi için gereken çalışmaları yapar, İpekböceği cinsinin iyileştirilmesi ve böcek
hastalıkları ile savaşım için yapılan planları uygular, İpekböceğinin beslenmesi için kaliteli
dut yaprağı üretilmesine çalışır, İpeğin elde edilmesi ve pazarlanması ile ilgili çalışmaları
yürütür, İpekböceği üretimine danışmanlık yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
İpekböceği barınaklarının bakım ve onarımı için gereken çeşitli alet ve malzemeler.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
İpekböceği teknikeri olmak isteyenlerin; Biyolojiye ilgili ve bu alanda başarılı, Dikkatini belli
bir noktada toplayabilen ve ayrıntıları algılayabilen, İpekböceği üretimine ilgi duyan,
Yönergelere uygun çalışabilen, sorumluluk sahibi, kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
İpekböceği teknikeri kapalı ve oldukça loş ortamlarda çalışır. Görevini yaparken
mühendislerle, işçilerle ve ipekböceği yetiştiricileri ile iletişim halinde olabilir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
İpekböceği teknikerleri; Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığına bağlı ipekböceği üretim
merkezlerinde görev alabilirler. Kendi işletmelerini kurabilirler. Doğal malzeme ile yapılmış
kumaşlara ilginin artması ile yaklaşık 1500 yıllık geçmişi olan ipekböceği yetiştiriciliği ve
ipek üretiminin canlandırılması girişimleri de artmaktadır. Bu nedenle iyi yetişmiş ipekböceği
yetiştiricilerine duyulan gereksinim de artacaktır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi meslek yüksekokullarında verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Meslek liselerinin Çay Teknolojisi, Genel Ziraat, Makine(Tarım Meslek Lisesi), Makine
Tarım Teknolojisi, Peyzaj, Tarım Teknolojisi, Süs Bitkileri, Tarım, Ziraat bölümlerinden
mezun olanlar “İpek Böcekçiliği” ön lisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler.
Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler. Meslek liselerinin sınavsız geçiş
için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da liselerden mezun olanlar/olacaklar ise
sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek yerleştirme ile açık olan programlara
isteklerine ve ÖSS puanlarına göre yerleştirilebileceklerdir. Bunun için bu kişilerin ÖSYM
Başkanlığınca yapılan Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS) girmeleri ve yeterli “Eşit Ağırlıklı
(EA-1)” puanı almaları gerekir.
.
96
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitimin süresi 2 yıldır. Eğitim süresince öğrenciler; Zooloji, Botanik, Biyoistatistik,
Biyokimya, İpekböcekçiliğine Giriş, İpekböceği Anatomisi ve Fizyolojisi, İpekböceği
Barınakları ve Malzeme Bilgisi, İpekböceği Bakım ve Beslenmesi, Bilgisayar Programlama,
İpekböceği Genetiği ve Islahı, İpekböceği ve Çevre Toksikolojisi, Yemleme Bilgisi ve Dut
Yetiştiriciliği İpek ve İpek Teknolojisi, İşletme Ekonomisi, İpekböcekçiliğinde Kuluçka
Bilgisi, İpekböceği Ürünleri ve Pazarlama gibi dersler alırlar.
MESLEKTE İLERLEME
“İpek Böcekçiliği” ön lisans programını başarı ile bitirenler ÖSYM tarafından yapılan Dikey
Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde “Hayvansal Üretim” programına dikey geçiş
yapabilirler.
İpekböceği teknikerliği genellikle bağımsız olarak yapılan bir meslektir. İpekböceği üretimi
ve ipeğin pazarlanması konusunda bilgili elemanlar kurdukları işletmeyi geliştirme olanağına
sahip olabilirler.
İNŞAAT TEKNİSYENİ
TANIM
İnşaatların duvar örme, çatı yapımı, kaplama, doğrama, sıva, boya, betonarme kalıbı,
betonarme demir işlerini inşaat mühendisi ve inşaat teknikeri gözetiminde yürüten kişidir.
GÖREVLER
İnşaat projesinin idari, özel ve teknik şartnamelerini inceler, Kontrol mühendisinden
kullanılacak malzemenin cins ve niteliklerini öğrenir, bu malzemelerin cins ve niteliklerinin
şartname ve projeye uygunluğunu inceler, Yapılan çalışmaları sürekli izleyerek şartname
hükümlerine aykırı uygulamalara müdahale eder, uyarıda bulunur, gerekiyorsa çalışmayı
durdurarak mühendise haber verir, İnşaatta yapılan günlük çalışmaları sürveyan defterine
yazar, İnşaatla ilgili diğer konularda inşaat mühendisleri ve mimarın vereceği görevi yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Şartname ve projeler, Bilgisayar, Testere, Keser, Rende, Mala, İskarpela, Şakül, Mastar,
Terazi (su terazisi), Metre, mira, niva, Sürveyan defteri, ataşman ve röleve defteri, hesap
makinesi gibi araç-gereç ve malzemeleri kullanır.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
İnşaat teknisyeni olmak isteyenlerin; Matematik ve geometri konularına ilgili ve başarılı,
Şekil ve uzay ilişkilerini görebilme yeteneklerine sahip, Başkaları ile iyi ilişki kurabilen, Açık
havada çalışmaktan hoşlanan, Bedence güçlü ve dayanıklı, Sorumluluk sahibi ve dikkatli
kimseler olmaları gerekir.
97
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
İnşaat teknisyenleri resmi kuruluşların inşaat bölümlerinde ve inşaat firmalarında çalışırlar ve
görevlerini inşaat alanlarında yürütürler. Çalışma ortamı genellikle tozlu, bazen sıcak, bazen
soğuktur. İnşaat teknisyeni ayakta çalışır ve işçilerin çalışmalarını denetler. Bu da insanlarla
etkileşimde bulunmasını gerektirir. Görevde dikkatsizlik ve ihmal kazalara yol açabilir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
İnşaat teknisyenleri kamu sektöründe ve özel inşaat şirketlerinde iş bulabilirler. Bu alanda iyi
eğitim gören meslek sahiplerinin özellikle özel sektörde çalışma alanları geniştir. Kamu
kurumlarında teknik eleman olarak ve teknisyen unvanı ile çalışmak isteyenlerin iş bulma
şansı azdır. Türk inşaat firmalarının yurtdışında iş almaları bu meslek sahiplerinin yurtdışında
çalışma olanaklarını artırmıştır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitim yerleri, endüstri meslek liseleri, çok programlı liseler, teknik liseler inşaat ve
yapı Anadolu teknik liselerinin İnşaat bölümleridir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Endüstri meslek liselerine; en az ilköğretim okulu mezunu ve okula giriş koşullarına uygun
öğrenciler kayıt yaptırabilirler. Endüstri meslek liselerinin 1. sınıfını bitiren ve ilgili mevzuata
göre belirlenen başarı puanına ulaşan öğrenciler, kontenjan da olması halinde, 2. sınıftan
itibaren teknik liseye devam edebilirler. Anadolu teknik ve Anadolu meslek liselerine
girebilmek için; Milli Eğitim Bakanlığı tarafından merkezi sistemle yapılan Ortaöğretim
Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı’nda başarı sağlamış olanlar başvurabilirler.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitim süresi endüstri meslek liseleri ve yapı meslek liselerinde 4, bu liselerin bünyesinde
bulunan teknik liselerde 4, Anadolu teknik liselerinde ve Anadolu inşaat teknik liselerinde de
4 yıldır. Eğitim süresince; lise genel kültür dersleri yanında, meslek dersleri pratik ve teorik
olarak verilmektedir.
MESLEKTE İLERLEME
Endüstri meslek liseleri, çok programlı liseler, Anadolu teknik liseleri ve teknik liselerin
birinden mezun olanlar istedikleri takdirde, Harita Kadastro, İnşaat, Jeoteknik Teknikerliği,
Karayolu Ulaşım ve Trafik, Maden, Mermer Teknolojisi, Mermercilik, Raylı Sistemler
Teknolojisi, Restorasyon, Restorasyon ve Konservasyon, Sulama Teknolojisi, Tarımsal
Sulama Yönetimi ön lisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler.
Ayrıca Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS) girip Yapı öğretmenliği lisans programlarını tercih
etmeleri durumunda ek puan alırlar.
98
İNŞAAT MÜHENDİSİ
TANIM
Bina, karayolu, demiryolu, metro, köprü, tünel, rıhtım, baraj, sulama, pis su arıtması gibi
yapıları tekniğe uygun ve ekonomik olarak tasarlayan ve yapım çalışmalarını denetleyen
kişidir.
GÖREVLER
Yapılması istenen yapının, inşaat alanına uygun olup olmadığını inceler, mühendislik
hesapları yapar, bunlarla ilgili projeler hazırlar, gerekli malzeme ve donanımı hesaplar ve
yapım araç-gereçleri sağlar, İnşaat projeleri ile ilgili olarak proje ve ihale dosyası hazırlar,
Şantiye kurdurur, gerekli insan gücü, malzeme ve araç-gereci sağlar, Uygulamada ortaya
çıkan proje hatalarının düzeltilmesine çalışır, Özel ve teknik şartnameler ve sözleşmeler, özel
fiyat analizi hazırlar, ihale komisyonuyla birlikte ihale işlemlerini yapar, Geçici ve kesin
kabul komisyonlarında yer alarak inşaatın devir, teslim işlemlerinin yapılmasını sağlar,
İnşaatla ilgili sorunlarda bilirkişi olarak görev yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Hesap makinesi, bilgisayar, büro çalışmalarında teknik resim çizim aletleri, Ölçme aletleri
(zemin ölçme aletleri, takometre gibi).
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
İnşaat mühendisi olmak isteyenlerin; Üstün bir akademik yeteneğe, Sayısal akıl yürütme
gücüne sahip, Şekiller arasındaki ilişkileri görebilen (örneğin, bir küpün açılımının nasıl
olacağını zihinde canlandırabilen), Fen bilimlerinde özellikle matematik ve fizikte başarılı,
Sorumluluk sahibi, dikkatli, Bir işi planlayabilen ve uygulamaya koyabilen, Başkalarını
etkileyebilen, Yaratıcı kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
İnşaat mühendisi, çizim yaparken büroda, yapım aşamasında inşaatlarda çalışır. Proje
mühendislerinin çalışma ortamı rahat olmasına rağmen, şantiye mühendislerinin çalışma
ortamı tozlu, gürültülü, yazın sıcak, kışın soğuk olabilir. İnşaatta çalışırken az da olsa kazaya
uğrama tehlikesi vardır. Çalışma saatleri düzenli olabileceği gibi hafta sonu çalışması da
olabilir. Özellikle büyük firmalarda çalışan meslek elemanları sık sık seyahat edebilirler.
Çalışırken tesisat konusuyla ilgili tekniker ve mühendislerle, mimarlarla, teknik ressamlarla,
işçilerle iletişimde bulunabilirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
İnşaat mühendisleri, kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda görev alabilirler. Genel olarak TC
Devlet Demiryolları, Karayolları, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü ile Bayındırlık ve İskan
Bakanlığında çalışmaktadırlar. Kendi işyerlerini açabilirler. Çeşitli inşaat firmalarına bağlı
olarak yurt dışında çalışan inşaat mühendisleri de vardır.
99
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, liseden sonra Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) ile girilen çeşitli üniversitelerin
“İnşaat Mühendisliği” bölümlerinde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu bölüme girebilmek için Öğrenci Seçme Sınavında (ÖSS) yeterli düzeyde “Sayısal (SAY2)” puan almak gereklidir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince; Matematik, Fizik, Kimya, Teknik Resim, Yabancı
Dil, Bilgisayar Programlama, Jeoloji, Mühendislik Mekaniği, Mühendislik Ekonomisi,
Malzeme Bilimi, İnşaat Mühendisliği Bilgisi Uygulaması, Topografya, Yapı Malzemeleri,
Ulaştırma Mühendisliği, Zemin Mekaniği, Hidroloji, İstatistiksel Yöntemler, Zemin
Mekaniği, Hidromekanik, Yapı Statiği, Temel Mühendisliği, Su Kaynakları Mühendisliği,
Betonarme, Yapım Mühendisliği ve İşletmesi, Çelik Yapılar, Yapı Tasarımı vb. dersleri
almaktadırlar. Eğitim sırasında staj zorunluluğu vardır.
MESLEKTE İLERLEME
Kişi temel meslek eğitiminden sonra yatırımcı kuruluşların, meslek odalarının ve büyük
firmaların açtığı mesleki eğitim kurslarına katılabilir, üniversitede akademik kariyer yapabilir.
Yapı malzemesi, yapı işletmesi, deprem mühendisliği, jeoteknik (yer bilimleri), hidrolik, su
yapıları (barajlar, bentler, dalga kıran), yol, demiryolu gibi alanlarda uzmanlaşmak
mümkündür.
İNSAN KAYNAKLARI UZMANI (YÖNETİCİSİ)
TANIM
İşletmede çalışacak insan gücünün sayısını ve niteliğini, çalışanların başarısını ve uyum
düzeyini artırıcı çalışmaları planlayan ve yürüten kişidir.
GÖREVLER
İşletmenin ihtiyacı olan insan gücünün sayısını ve niteliğini belirler, geleceğe yönelik insan
gücü planlaması yapar, İşletmeye başvuranların niteliklerini değerlendirir ve uygun
görülenlerin işe alınmasını sağlar, Çalışanların motivasyon ve verimliliklerinin artırılması için
gerekli önlemleri belirler, ilgili kişilere bildirir, Çalışanların yaptıkları işlerin nesnel olarak
değerlendirilebilmesi için başarı ölçekleri geliştirir, Çalışanların emeklilik, izin, yer
değiştirme gibi işlemlerini yürütür, İşe yeni alınanların uyumlarını sağlamak için oryantasyon
programları ile çalışanların bilgi ve becerilerini artırıcı hizmet-içi eğitim programları
düzenler, eğitim materyallerinin hazırlanmasını sağlar, İşletmenin personel politikasının
geliştirilmesi için araştırma yapar.
100
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Çeşitli büro malzemeleri, Telefon, faks, bilgisayar, daktilo vb.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
İnsan kaynakları uzmanı olmak isteyenlerin; Üst düzeyde genel yeteneğe, düşüncelerini sözlü
ifade edebilme gücüne sahip, Bir işi planlayabilen ve uygulayabilen, Başkalarını
etkileyebilen, yönlendirebilen ve ikna edebilen, Sosyal bilimlere özellikle ekonomi ve
psikolojiye ilgi duyan, İnsanlarla iyi iletişim kurabilen, Sorunlara çözüm bulma yeteneğine
sahip, Büro işlerine ilgili kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
İnsan kaynakları uzmanı, büro ortamında görev yapar ve birinci derecede uğraş konusu
insanlardır. İşyerindeki tüm personelle iletişim halindedir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Mesleğin çalışma alanları, çeşitli özel kurumlar ve kamu kuruluşlarıdır. Özellikle şirketlerin
orta ve üst kademelerinde ihtiyaç duyulan yöneticileri seçen, firmaların politika ve
stratejilerini belirleyenler profesyonel yönetim danışmanlık ve insan kaynakları şirketleridir.
Bu şirketler insan kaynakları uzmanı istihdam etmektedirler. İnsan kaynakları uzmanlığı
kavramı büyük firmalarda yeni yeni tanınmakta ve yerleşmektedir. Bu alanda yetişmiş eleman
az olup, ihtiyaç ise giderek artmaktadır. İşyerleri genellikle yabancı dil ve bilgisayar bilen
elemanları tercih etmektedirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimini lisans düzeyinde veren herhangi bir eğitim kurumu bulunmamaktadır.
Ancak bazı üniversitelerde bu alanda yüksek lisans ve sertifika programları vardır. Ayrıca;
işletme, iktisat, kamu yönetimi, psikoloji, çalışma ekonomisi, rehberlik ve psikolojik danışma,
halkla ilişkiler ve iletişim bölümlerinden mezun olanlar bu meslekte çalışabilmektedirler.
Bununla birlikte KKTC üniversitelerinde “Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu” ve “İktisadi ve
İdari Bilimler Fakültesi” bünyelerinde “İnsan Kaynakları Yönetimi” programı olarak
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Yüksek lisans ve sertifika programına katılmak için ilgili üniversitelerin belirleyeceği şartları
taşımak gerekmektedir. Yukarıda belirtilen diğer programlara girebilmek için ise Öğrenci
Seçme Sınavında adı geçen bölümlere girmede gereken türde yeterli puan almak
gerekmektedir. “Uygulamalı Bilimler Yüksekokulu” bünyesindeki “İnsan Kaynakları
Yönetimi” için ÖSS”den yeterli “Eşit Ağırlık-1 (EA-1) puanı, “İktisadi ve İdari Bilimler
Fakültesi” bünyelerindeki “İnsan Kaynakları Yönetimi” ÖSS”den yeterli “Eşit Ağırlık-2 (EA2) puanı almak gerekmektedir.
101
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Meslek için liseden sonra en az 4 yıllık üniversite eğitimi söz konusudur. Lisans eğitiminden
sonra 2 yıl yüksek lisans yapmak mümkündür. Ayrıca çeşitli sürelerdeki sertifika
programlarına da katılmak mümkündür. İnsan kaynakları eğitimi ekonomi, çalışma
ekonomisi, psikolojik danışma ve araştırma, istatistik konularına ağırlık verir. Uygulamalı
Bilimler Yüksekokulu ve İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi bünyelerindeki “İnsan
Kaynakları Yönetimi” programı eğitim süresi 4 yıldır.
MESLEKTE İLERLEME
İşyerinin yükselme politikasına göre meslekte ilerleme söz konusudur. Meslek elemanlarının;
insan kaynakları müdürlüğü, bölüm yöneticiliği ve daha üst düzey yönetim kademelerine
yükselmeleri mümkündür.
İÇ MİMAR
TANIM
Bir mekanı (ev, büro, sinema, lokanta) veya çevreyi (bahçe vb.), müşterinin isteklerini ve
ekonomik olanaklarını dikkate alarak sanat ilkelerine uygun biçimde düzenleyen ve döşeyen
kişidir.
GÖREVLER
Müşterinin isteklerini ve ihtiyaçlarını saptar, Mekanda yapılması gereken değişiklikleri ve
konulacak eşyaları tasarlar, Tasarımın krokisini çizer, Kullanılacak malzemenin ve satın
alınacak eşyanın kalitesine göre maliyetini ve işçilik ücretini hesaplar, Dekorasyon
malzemelerinin ve mobilyaların satın alınmasında müşteriye yardımcı olur, Mobilyaların, halı
ve perdelerin yerleştirilmesini sağlar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Bilgisayar, Kalem, Rapido ve cetvel takımı ile kırtasiye malzemeleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
İç mimar olmak isteyenlerin, Üst düzeyde genel yeteneğe, Şekil ve uzay ilişkilerini görebilme,
renkleri ayırdedebilme, zihinde canlandırabilme gücüne sahip, yaratıcı, Bir işi planlayıp
uygulayabilen görsel sanatlara ilgi duyan, Başkalarını etkileyebilen, Eleştiriye ve yeniliklere
açık kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
İç mimar çalışmalarını; büroda, düzenleyeceği mekanda ve malzemelerin yapılacağı atölyede
yürütür. Çalışılan ortam bazen sıcak, bazen de soğuk olabilir. Çalışırken mimar, seramikçi,
elektrikçi, ses uzmanı vb. teknik elemanlarla ve müşterilerle iletişim halindedir ve genellikle
nesnelerle uğraşır.
.
102
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ OLANAKLARI
İç mimarlar, genellikle özel sektörde çalışma olanağı bulabilirler veya kendilerine ait işyeri
açabilirler. İç mimari ve dekorasyon ülkemizde sürekli olarak gelişmektedir. Bu nedenle,
gelecekte nitelikli, kendi özgün zevklerini ortaya koyabilen kişilere gereksinim olacaktır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, çeşitli üniversitelerin mühendislik-mimarlık ve güzel sanatlar fakültelerinin
“İç Mimarlık”, “İç mimarlık ve Çevre Tasarımı”, “İç Mimari ve Çevre Tasarımı”
bölümlerinde verilmektedir. Bu mesleğin eğitim yerlerine, hem özel yetenek sınavıyla hem de
ÖSS Sayısal ve ÖSS Eşit Ağırlık puanıyla öğrenci alınmaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu mesleğin eğitim yerlerine, hem özel yetenek sınavıyla hem de ÖSS Sayısal ve ÖSS Eşit
Ağırlık puanıyla öğrenci alınmaktadır. Mesleğin eğitimine girebilmek için, Lise veya dengi
okul mezunu olmak, Öğrenci Seçme Sınavı Sonuçlarına Göre Öğrenci alan okullara
girebilmek için, Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS), İç Mimarlık bölümü için yeterli “Sayısal
(SAY-2)” puan, İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı bölümü için yeterli “Eşit Ağırlık (EA-2)”
puan almak, Özel yetenek sınavı sonuçlarına göre öğrenci alan okullara girebilmek için ilgili
üniversitelerin belirleyeceği ÖSS taban puanı almak ve özel yetenek sınavına katılarak
başarılı olmak gerekmektedir. ÖSS’de başarılı olanlar girmek istedikleri fakülteye ön
kayıtlarını yaptırarak özel yetenek sınavlarına katılırlar. Adaylar başvurdukları programların
tüm yetenek sınavlarına katılmak zorundadırlar. Başarı gösteren adaylar kesin kayıt
yaptırmaya hak kazanmaktadırlar.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitim süresi, yabancı dilde eğitim yapan üniversitelerde 5 yıl, diğer üniversitelerde 4 yıldır.
Eğitimde, Temel Sanat Eğitimi, Fotoğraf, Temel Mimari, Mobilya Tarihi, Bilgisayarda
Tasarım, Tasarım, Kuram ve Yönetim gibi dersler alırlar.
MESLEKTE İLERLEME
İşyerinin özelliğine göre idari ve teknik yöneticilik yapabilirler, Lisans üstü eğitimle sanatta
yeterlilik derecesi alabilirler. Çeşitli yarışmalara katılıp ürünlerini tanıtabilirler. Kendi
işletmelerini kuranlar başarıları ölçüsünde işletmelerini geliştirebilirler.
JEOFİZİK MÜHENDİSİ
TANIM
Yeraltında bulunan derin hammadde yatakları ve enerji kaynaklarının yerlerini, kayaların
birbirlerine göre konumlarını, fiziksel yöntemler yardımıyla inceleyen kişidir.
103
GÖREVLER
Atmosferdeki olayların, yer kabuğu ile etkileşimini sismik ölçümler yaparak araştırır,
Depremlerin, buzul ve volkanların yapıları ve hareketlerini inceler, Denizlerin fiziki
yapılarını, yoğunluk, ısı, ışık ve ses geçirgenliğini, çıkıntıların ve gel-gitlerin durumunu, deniz
ve atmosfer arasındaki ilişkileri inceler, Baraj ve yeraltı suları için arazi incelemeleri yapar,
Suların gelişmesini, bozulmasını, dağılımını inceler, Maden ve yeraltı sularının derinliğini ve
rezervlerini saptar, Araştırılan bölge hakkında rapor hazırlar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Elektromanyetik aletler, Fiziki ve elektrikli test cihazları, Pil, batarya, akım jeneratörü, Çeşitli
çizim araç-gereçleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Jeofizik mühendisi olmak isteyenlerin; Üst düzeyde genel yeteneğe sahip, Fizik, astronomi,
biyoloji ve jeoloji konularına ilgili, Olayları derinlemesine incelemeye meraklı, Sabırlı ve
dikkatli bir gözlemci kimseler olmaları gerekmektedir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Jeofizik mühendisleri hem arazide hem de büroda çalışırlar. Çalışmalarında çeşitli aletlerle
yaptıkları ölçüm verilerinin çözümlenmesi ve bütünleştirilmesi işlemlerini yaparlar, yani
birinci derecede zihinsel bir çalışma yürütürler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Jeofizik mühendisleri, Maden Tetkik Arama Enstitüsü, Türkiye Petrolleri A.O., Devlet Su
İşleri, İller Bankası, Etibank, Türkiye Kömür İşletmeleri, Elektrik İşleri Etüt İdaresi, Türkiye
Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi, Karayolları Genel Müdürlüğü, seramik ve cam fabrikaları,
özel maden ve sondaj şirketleri, belediyeler gibi işyerlerinde çalışabilirler. Çalışma alanları
son derece sınırlı olup özellikle özel sektörde iş bulma olanakları daha sınırlıdır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı fakültelerin “jeofizik mühendisliği” bölümünde
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu bölüme girebilmek için Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) yeterli “Sayısal (SAY-2)” puan
almak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleki eğitim süresi 4 yıldır. Eğitimin ilk yıllarında Matematik, Fizik, Kimya, Coğrafya gibi
temel dersleri ve kültür derslerini, daha sonraki yıllarda Dinamik, Statik, Jeodezi, Topografya,
Jeoloji, Jeofizik, Malzeme, Mukavemet gibi dersleri alırlar. Meslek dersleri teorik ve pratik
olarak verilmektedir. Öğrencilere ilgili kurumlarda staj yaptırılmaktadır.
104
MESLEKTE İLERLEME
İşyerlerinde yeterli aktivite ve başarı gösterenler yönetici düzeyine kadar yükselebilirler.
Lisansüstü eğitim yapabilirler.
KİMYA ÖĞRETMENİ
TANIM
Çalıştığı eğitim kurumunda, öğrencilere, kimya ile ilgili eğitim veren kişidir.
GÖREVLER
Kimya konusu ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların, hangi yaş düzeylerindeki
öğrenci gruplarına, hangi yöntemlerle kazandırılacağı, MEB tarafından onaylanan öğretim
programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir. Kimya öğretmeni, bu program çerçevesinde;
Eğitim vereceği grubun düzeyine uygun bir çalışma planı hazırlar, bu planı uygulayarak
öğrencilere alanı ile ilgili bilgi ve beceri kazandırır, Öğrencilerin başarılarını değerlendirir,
başarıyı artırıcı önlemler alır, Eğitici kol çalışmalarında görev alarak öğrencilerin
yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenler, Öğrencilerin gelişimlerini izler, sorunlarının
çözümüne yardımcı olur, Alanı ile ilgili gelişmeleri izler, bunların öğretim programlarına
yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur, Nöbetçi olduğu günlerde, okulun düzen ve
disiplinini sağlamak üzere görev yapar, Sınıf öğretmeni olarak, öğrencilerin alan ve ders
seçmelerine
yardımcı
olur,
yönetimle
ilişkilerini
sağlamaya
çalışır.
KULLANILAN EĞİTİM MATERYALLERİ
Yıllık müfredat programı, günlük çalışma planları, not defteri, yoklama defteri,
Ders kitapları, okul araç ve gereçleri, ders araç ve gereçleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Kimya öğretmeni olmak isteyenlerin; Üst düzeyde akademik yeteneğe sahip, Doğal bilimlere
özellikle kimya konularına meraklı ve bu alanda başarılı, Gözlem ve deney yapmayı seven,
Düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilen, İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilen,
dikkatli, işine özen gösteren, Mesleğinin sorunları ile ilgilenen ve çözüm yolları bulmaya
çalışan, İnsanlarla iyi iletişim kurabilen; sevecen, hoşgörülü, sabırlı, Öğrencilerin duygu ve
düşüncelerini anlayabilen, Kendini geliştirmeye istekli, coşkulu, yaratıcı kimseler olmaları
gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Kimya öğretmeni, sınıfta ve laboratuarda görev yapar, görevini genellikle ayakta yürütür.
Çalışma ortamı kimyasal madde kokulu, biraz tozlu ve gürültülüdür.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Meslek elemanlarının büyük çoğunluğu Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okullarda , kimya
öğretmeni olarak çalışmaktadırlar. Ayrıca İleri Kimya, Fen Bilgisi, Bilim ve Teknoloji, Bilgi
105
Teknolojisi, Çevre ve İnsan, Teknik Atölye, Kimya Uygulamaları, Proses, Plastik İşleme,
Gıda Teknolojisi, Lastik Teknolojisi ve Petrokimya derslerine girerler. Kimya Öğretmenleri
dershanelerde de görev yapmaktadırlar.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı eğitim fakültelerinin ‘’ Kimya Öğretmenliği’’
bölümlerinde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu bölüme girebilmek için Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı’nda (ÖSS) yeterli “Sayısal
(SAY-2)” puan almak gerekmektedir. Ayrıca, Kimya Bölümü ile Kimya Mühendisliği
bölümlerini bitirenlerden “Ortaöğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans Programı”nı
veya “Pedagojik Formasyon Programı”nı başarı ile tamamlayanlarda bu alanda öğretmenlik
yapabilirler.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 5 yıldır. Eğitim süresince, Genel Kimya, Kimyada Matematiksel
Yöntemler, Genel Matematik, Genel Fizik, Anorganik Kimya, Analitik Kimya, Organik
Kimya, Organik Kimya Laboratuarı, Atom ve Molekül Yapısı, Çekirdek Kimyası,
Enstrümantal Kimya, Özel Öğretim Yöntemleri gibi dersler okurlar. Öğrenciler eğitimleri
sırasında okullarda uygulama yapmaktadırlar.
BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU
Bu programı ilk beş tercihinde gösteren ve bu programa yerleştirilen adaylardan belirli sayıda
olanlara Milli Eğitim Bakanlığı’nca burs verilmektedir. Ayrıca öğrenciler Kredi ve Yurtlar
Kurumunca verilen öğrenci kredisinden yararlanabilirler. Meslek eğitimini tamamlayan
öğrenciler 9. derecenin 1.kademesinden aylıkla göreve başlatılırlar. Her yıl öğretim yılı
başında eğitim öğretim tazminatı alırlar.
MESLEKTE İLERLEME
Çalıştıkları okullarda veya Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde idari kademelere
yükselebilirler. 5 yıllık lisans eğitiminden sonra alanlarında master ve doktora eğitimi alarak
kariyerlerini yükseltebilirler, öğretim üyesi olabilirler. MEB’ce yapılan müfettişlik sınavında
başarılı olurlarsa müfettiş olabilirler.
KİMYA MÜHENDİSİ
TANIM
Kimyasal madde üreten veya kimyasal madde kullanarak üretim yapan tesislerin tasarlanması,
kurulması ve işletilmesi alanlarında çalışan kişidir.
106
GÖREVLER
Organik ve inorganik maddelerin bileşimlerini, atom ve molekül ağırlıklarını, maddelerde
elektrik, ısıtma vb. etkiler karşısında meydana gelen değişmeleri inceler,
Belli bir kimyasal maddeyi en ekonomik şekilde üretmek amacı ile kurulacak işletmenin
projesini hazırlar, Kurulacak tesis için gerekli araç ve gereç tipini belirler, Tesisin kuruluşunu
denetler, İşletmenin verimli bir biçimde çalışması için üretim aşamasında ürünün kalite
kontrolünün yapılmasını sağlar, Kimyasal üretim için reçeteler hazırlar, maddelerin karışım
ve bileşim oranlarının uygulama zamanlarını gösterir, Kimyasal madde üretimi için kullanılan
yöntemlerin ayrıntılarını inceler, Kimya sanayiinde yeni teknolojilerin geliştirilmesiyle ilgili
araştırma ve geliştirme faaliyetlerini yürütür.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Analiz cihazları, Laboratuar cihazları, Kontrol sistemleri ve bilgisayar.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Kimya mühendisi olmak isteyenlerin; Üst düzeyde akademik yeteneğe ve sayısal düşünme
gücüne, Bilimsel meraka, Bir işi planlayabilme ve uygulamaya koyabilme gücüne sahip,
Kimyasal maddelere karşı alerjisi olmayan, Matematik, fizik, özellikle kimya ve ekonomi ile
ilgili ve bu alanlarda başarılı, Sorumlu, sabırlı ve titiz kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Kimya mühendisleri, çalışmalarını genellikle laboratuar ortamında yürütürler. Zaman zaman
kimyasal üretim yapılan tesislerde görevlerini gerçekleştirirler. Proje mühendisi olarak görev
yapanlar mühendislik bürolarında, işletme mühendisi olarak görev yapanlar doğrudan işletme
alanında çalışmalarını yürütürler. Laboratuarlarda çalışma ortamı kokulu, sakin,sıcak ve
temizdir. Tesislerdeki kontrol aşamasında ortam gürültülü, tozlu ve kokuludur. Kimya
mühendisleri çalışırken laboratuar teknisyenleri, kimyagerler, biyokimyacılar, üretimle ilgili
yöneticiler ve diğer çalışanlarla etkileşim halindedirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Kimya mühendislerinin çalışma alanları çok geniştir. Endüstriyel tesisler, laboratuarlar, özel
ve kamu proje büroları ithalat ihracat büroları petrokimya, temel kimyasallar, otomotiv, gıda,
çimento ve refrakter, seramik, ilaç, tekstil, boya, cam, metal, gübre, elektrik, lastik, denizcilik,
savunma sanayii ve sağlık alanlarında tasarım, işletme ve destek hizmetler veren birimlerde
çalışabileceklerinden; işyerinin faaliyet alanına göre yaptıkları işler de şekillenmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi, çeşitli üniversitelere bağlı fakültelerin “Kimya Mühendisliği” bölümünde
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
İlgili bölüme liseden sonra Öğrenci Seçme Sınavında (ÖSS) yeterli “Sayısal (SAY-2)” puan
alarak girilebilir.
107
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıl olup eğitim süresince; Matematik, Fizik, Genel Kimya, Sayısal
Bilgisayar Programlama, Teknik Resim, Kimya Mühendisliği Temel Prensipleri, Yüksek
Matematik, Analitik Kimya, Mühendislik Mekaniğinin Esasları, Akışkanlar Mekaniği,
Organik Kimya, Malzeme Bilgisi, Mühendislik Ekonomisi, Isı Aktarımı, Kütle Aktarımı,
Kimyasal Reaksiyon Mühendisliği, Matematiksel Modelleme, Endüstriyel Kimya (seçmeli
ders), Reaktör Tasarımı, Kütle Aktarımı, Kimya Mühendisliği Tasarımı, Temel İşlemler
Laboratuarı, Proses Kontrol, Lisans Araştırma Projesi gibi dersler verilmektedir.
MESLEKTE İLERLEME
Meslekte ilerleme ve yükselme diğer mühendislik alanlarında olduğu gibi lisansüstü eğitimle
mümkündür. Isı, malzeme bilimleri, enerji üretimine ilişkin konular, kömür yanması, sıvı
yakıtlar, petrol rafinasyon ürünleri, proses endüstrilerinde enerji ekonomisi gibi konularda
yüksek lisans eğitimiyle meslekte uzmanlaşmak mümkündür. İşyerinde yeterli aktivite ve
başarı gösterenler yöneticilik düzeyine kadar yükselebilirler.
KABİN MEMURU
TANIM
Kabin memuru uçak yolcularına hizmet eden, onların rahatını ve güvenliğini sağlamaya
çalışan kişidir.
GÖREVLER
Uçağın hareketinden önce yapılan toplantıya katılır ve yönergeyi okur, Uçağın içinin
temizliğini kontrol eder, Arka sağ ve sol güvenlik önlemlerini kontrol eder, Yolcuların uçağa
yerleşmesine yardımcı olur, Özel yardıma ihtiyacı olan hasta, yaşlı vb. yolcularla ilgilenir,
Yolculara hava durumu, uçuş koşulları ve tehlike halinde yapılması ve yapılmaması gereken
davranışlar hakkında bilgi verir, İçecek ve yemek servisleri yapar, İniş hazırlıklarını yapar ve
yolcuların güvenlik içinde inişlerini sağlar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Çeşitli yiyecek ve içecek ikram malzemeleri, İkram arabası.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Kabin memuru olmak isteyenlerin: Aynı anda bir çok şeye dikkat eden, Kuralları
uygulayabilen, insanlara hizmet etmekten, güçsüzlere yardım etmekten hoşlanan, Uzun süre
ayakta durabilen ve güç koşullarda vücut dengesini koruyabilen, Güler yüzlü, dışa dönük,
tedbirli, temiz ve düzenli kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Kabin memuru havaalanında ve uçak içinde görev yapar. Çalışma ortamı temiz, gürültülü,
basınç değişiklikleri gösteren, sarsıntılı, kapalı ve dardır. Çalışma ortamında devamlı değişen
108
insanlarla etkileşim halindedir. Kabin memurlarının çalışma saatleri çok değişik olup, gece,
gündüz, hafta sonu görev yapabildikleri gibi bayramlarda nöbet de tutabilirler. Kabin
memurluğu seyahat etmeye ve yeni insanlar tanımaya olanak veren bir meslektir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ OLANAKLARI
Türk Havayolları ve diğer yerli havayolu şirketlerinde genellikle uçuş görevlerinde, nadiren
de yer hizmetlerinde çalışabilirler. (Türk Hava Yolları, Alfa Havayolları vb.) İyi hizmet veren
kabin memurları her zaman yüksek ücretle en gelişmiş hava taşımacılığı şirketlerinde çalışma
olanağına sahiptirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimini veren formal bir eğitim kurumu yoktur. Genellikle havayolu şirketleri
hizmet-içi eğitim kapsamında eğitim vermektedirler. Türk Hava Yolları’nda Kabin Memurları
Temel Eğitim Programı adı altında mesleğin eğitimi verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu eğitime girebilmek için en az Lise mezunu olmak, 18-30 yaşları arasında olmak,
erkeklerde 170-185 cm, bayanlarda 160-175 cm. boya sahip olmak, en az bir yabancı dili (
özellikle İngilizce) iyi bilmek gerekmektedir. Fiziki koşullar ve İngilizce önkoşuldur.
İngilizce mülakat sınavında başarılı olanlar, yazılı sınava alınırlar. Sınavı kazananlar eğitime
başlayabilirler. Eğitim süresi sonunda başarılı olanlar, uçuşa başlamaya hak kazanarak
sertifika alırlar. Bayan kabin memurlarına “hostes”, erkek kabin memurlarına “host” veya
“stewart” denmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Kabin Memuru adaylarına Türk Hava Yolları’nda kabin memurları temel eğitim programı
doğrultusunda 6 haftalık bir kurs düzenlenir. Bu kursta, kabin memuru görev ve
sorumlulukları, yemek servisi, tiplerine göre uçaklar (B-737 tipi vb.), uçuş teorisi,
meteoroloji, havacılık İngilizcesi, ilk yardım, insan ilişkileri, uçuş güvenliği, anons, diksiyon
konularında dersler verilir.
MESLEKTE İLERLEME
Meslekte en az 5 yıl çalışmış, tecrübeli, istenilen niteliklere sahip olanlar amir olabilirler
(kontrol hostesliği gibi). Kabin memurluğu eğitiminde öğretmenlik görevi alabilirler.
MOBİLYA İMALATÇISI
TANIM
Ağaç ve ağaç ürünlerini kullanarak masa, koltuk, sehpa, sandalye, dolap gibi eşyalar ile, bina
içi dekorasyonunda yer alan ve ağaç vb. malzemeden oluşan sabit ve hareketli mobilyaları iş
resmine uygun olarak yapan ve tamir eden kişidir.
109
GÖREVLER
Yapılacak eşyanın projesini inceler, Gerekli malzeme listesini çıkarır, maliyetini hesaplar ve
sipariş eder, Gelen malzemenin, kullanılması ve denetlenmesi kolay olacak şekilde istif
edilmesini sağlar, Eşyanın modeline göre yapılacak parçaları belirler, Parçaların şeklini ağaç
malzeme üzerine işaret eder, Ahşap malzemeyi keserek, yontarak, oyarak parçaları yapar
(veya yaptırır), Parçaları, projeye uygun şekilde birleştirir, pürüzlerini düzeltir ve cilalar,
varsa aksesuarları takar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Ağaç işleme makineleri, Döşeme makineleri, Üst yüzey işlem makineleri, El makineleri, el
takımları, Vernik çeşitleri, zımparalar, Ölçme, markalama ve kontrol aletleri, Yonga, lif,
laminat kaplama ve yapay levhalar, Bağlantı, kalıp vb. elemanlar, aksesuarlar. Ağaç çeşitleri
(sunta, kaplamalı sunta, kontrplak, kontratabla kaplama, duralit, formika), Bilgisayar ve
dizayn yazılımları.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Mobilya imalatçısı olmak isteyenlerin; Uzay ve şekil ilişkilerini görebilen, El ve parmak
becerisine sahip, Göz ve eli eşgüdümle kullanabilen, Uzun süre ayakta çalışabilen, Alet ve
makinelerle çalışmaktan hoşlanan, Dikkatli kimseler olmaları gerekmektedir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Mobilya imalatçıları fabrika ve atölyelerde çalışırlar. Çalışma ortamı talaş tozları, cila ve
vernik kokuları ile yüklüdür. İş genellikle ayakta yürütülür. Çalışırken ağır ağaç parçaları
kaldırmak, taşımak gerekebilir, birinci derecede malzeme ve makinelerle ilgilidir. Zaman
zaman diğer çalışanlarla iletişim kurması gerekebilir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Mobilya imalatçılarının çalışma alanı oldukça geniştir. Türkiye’nin her köşesine yayılmış
küçük atölyelerden başlayıp büyük mobilya fabrikalarına kadar geniş bir alanda çalışabilirler,
kendi işyerini açabilirler. Askeri Kuruluşlar, Demiryolları vb. kamu kuruluşlarında da
mobilyacı olarak çalışılmaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi, endüstri meslek liseleri, teknik ve çok programlı liselerin “Mobilya ve
Dekorasyon” bölümleri ve mesleki eğitim merkezlerinin “Mobilyacılık” bölümlerinde
verilmektedir. Ülkemizde hemen hemen tüm endüstri meslek liselerinde ve mesleki eğitim
merkezlerinde bu bölümler bulunmaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için; En az ilköğretim okulu mezunu olmak, 14 yaşını
doldurmuş 19 yaşından gün almamış olmak, ancak 19 yaşından gün almış olanlardan daha
önce çıraklık eğitiminden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak
düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir. Bünyesi ve
110
sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak, Eğitim görmek
istediği meslekte bir işyeri sahibi ile çıraklık sözleşmesi imzalamak gereklidir. Endüstri
meslek liselerine girebilmek için en az ilköğretim okulu mezunu olmak ve bu okulların giriş
şartlarına uygun olmak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitimin süresi mesleki eğitim merkezlerinde lise ve daha üst düzeyde genel eğitim almış
olanlarda 1,5 yıl, ilköğretim okulu mezunlarında ise 3 yıldır. Endüstri meslek liselerinde ise
eğitimin süresi 4 yıldır. Endüstri meslek liselerinde öğrencilere genel ve endüstriyel teorik
derslerin yanında mobilya imalatı, döşemecilik, ağaç tornacılığı, cila ve boyacılık, mobilya
ressamlığı ve modern dekorasyon teknikleriyle binalarda taban ve tavan dekoru, lambri, duvar
kağıdı, marley, parke, ışıklandırma vb. konularda uygulamalı eğitim verilmektedir. Öğrenciler
haftada üç gün işletmelerde eğitim görmektedirler.
Çıraklık eğitimine devam ederek mobilyacılığı öğrenmek isteyen kişi hem teorik hem de
pratik olarak yetiştirilir. Haftanın bir günü teorik, diğer günleri usta eğitici gözetiminde pratik
olarak meslek öğrenmektedirler.
MESLEKTE İLERLEME
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür. Mesleki eğitim
merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik
eğitimlerine de devam edebilirler. Mobilyacılık mesleğinde ustalık eğitimi çalışma süresi 2
yıldır. Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar bağımsız işyeri
açabilirler. Ayrıca, işyerinde çırak çalıştırması için de “Usta Öğretici” belgesine sahip
çalışanın olması zorunludur.
MAKİNE MÜHENDİSİ
TANIM
Her türlü mekanik sistemin, makinenin, makine elemanlarının belirli kriterler çerçevesinde
tasarımını yapan, geliştiren, üretimini planlayan, üretim teknolojilerini geliştiren, sistemler
arası ilişki ve fonksiyonları kuran, geçerli fiziksel kurallar içinde test eden kişidir.
GÖREVLER
Makine mühendisi üç ana işlevi üstlenir; Tasarlama, Üretim yöntemlerini geliştirme, Üretimi
planlama ve uygulama. Çalışılan yerin gelişmişlik düzeyi ve özelliklerine göre bu görevlerin
ağırlıkları değişebilir. Gelişmekte olan ülkelerde bu işlev daha çok uygulama biçiminde,
gelişmiş ülkelerde ise tasarlama, planlama ve üretim yöntemleri geliştirme şeklinde
olmaktadır. Genellikle makine mühendisi çalıştığı kuruma göre, ucuz ve kullanışlı mekanik
sistemlerin, gaz ve buhar türbinlerinin, pistonlu kompresörlerin, soğutma, ısıtma,
havalandırma sistemlerinin, içten yanmalı motorların, nükleer reaktörlerin tasarımı,
geliştirilmesi ve üretimi ile uğraşır.
111
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Bilgisayar, Hesap makinesi, Çizim gereçleri (T cetveli, pergel, rapido, gönye takımı, metre),
Çeşitli tezgahlar (imalat için).
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Makine mühendisi olmak isteyenlerin; Üst düzeyde akademik yeteneğe, Şekil ve uzay
ilişkilerini görebilme yeteneğine sahip, Matematik ve fizik konularına ilgili ve bu alanlarda
başarılı, Makineler üzerinde çalışmaktan hoşlanan, Tasarım gücü yüksek, yaratıcı kimseler
olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Makine mühendisleri fabrikalarda, kirli, yağlı ve gürültülü ortamlarda çalışırlar. Ancak
yönetici kademelerinde bulundukları zaman büro ortamında da çalışırlar. Makine mühendisi
çalışırken nesnelerle ve insanlarla uğraşır.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Makine mühendisleri fabrikalarda, şantiyelerde, santrallerde, araştırma merkezlerinde
çalışabilirler. Makine mühendisleri; köprü, baraj gibi büyük projelerden, en küçük bir aracın
üretildiği yerlere kadar uzanan geniş bir alanda çalışma olanağına sahiptirler. Hemen her
fabrika makine mühendisi çalıştırır. Makine mühendisleri, kendi adına işyeri açma olanağına
sahiptirler. Özellikle mekanik tesisat sistemlerinin projelendirilmesi ve uygulanması
alanlarında makine mühendislerine ihtiyaç duyulmaktadır. Makine mühendisleri kendi işlerini
kurma olanağına sahiptirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, liseden sonra Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) ile girilen üniversitelere bağlı
mühendislik ve mühendislik-mimarlık fakültelerinin “Makine Mühendisliği” bölümlerinde
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bölüme girebilmek için Öğrenci Seçme Sınavında (ÖSS) yeterli “Sayısal-2 (SAY-2)” puan
almak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince; ilk yıllarda, Matematik, Fizik, Kimya,
Geometri, Teknik Resim gibi temel dersler, sonraki yıllarda ise, Isı Transferi, Mekanik,
Makine Elemanları, Makine Tasarımı, Nükleer Enerji, Mukavemet, Motorlar, İmalat
Yöntemleri, Termodinamik ve Enerji Dönüştürüm Sistemleri konularında dersler
okutulmaktadır. Dersler uygulamalı (pratik) ve kuramsal (teorik) olarak sürdürülür. Ayrıca,
yaz aylarında staj zorunluluğu vardır.
112
MESLEKTE İLERLEME
Makine mühendisliği eğitimini tamamlayanlar alanın belli bir dalında uzmanlaşabilirler.
Meslek eğitimini tamamlayanların işletme alanında yüksek lisans eğitimi yapmaları
durumunda özellikle, özel sektörde yönetici olarak çalışma olanakları bulunmaktadır.
İsteyenler akademik kariyer yapabilirler.
NOTER
TANIM
Bireylerin haklarını güvenceye almak ve bu yolla anlaşmazlıkların önlenmesini veya
çözülmesini sağlamak için hukuk belgelerini düzenleyen ve onaylayan kişidir.
GÖREVLER
Alım-satım sözleşmesi yapar, Kanunlara uygun olarak hazırlanıp getirilen kağıtların
üzerindeki imza, mühür veya herhangi bir işareti veya tarihi onaylar, Protesto, ihbarname ve
ihtarname gönderir, Kanunen tescili gereken işlemleri tescil eder, Yabancı dillerden çevrilen
hukuki belgelerin doğruluğunu onaylar, Yeminli ifadeleri yazılı olarak saptar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Resmi mühür ve kaşeler, Daktilo, bilgisayar, Büro malzemeleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Noter olmak isteyenlerin; Üst düzeyde genel akademik yeteneğe, Sağlam bir mantığa, Yorum
yapabilme ve değerlendirme yeteneğine sahip, Sorumluluk duygusu yüksek, dikkatli, Yasal
değişiklikleri izleyebilen, İnsanlarla iletişim kurmayı ve yardım etmeyi seven kimseler
olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Noterler görevlerini genellikle kapalı ortamlarda yerine getirirler. Noter huzurunda yapılacak
çekilişlerde veya kuralarda daha değişik ortamlarda bulunmaları gerekebilir. Çalışma ortamı
sıcak, işin yoğun olduğu saatlerde yazı makinelerinin çalışması yüzünden gürültülüdür. Ancak
bilgisayar kullanımı arttıkça gürültü azalmaktadır. Noterler müşterileriyle, avukatlarla,
hukukçularla iletişimde bulunurlar.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Noterlik bir kamu hizmetidir. Her Asliye ve Sulh Hukuk Mahkemesinin bulunduğu yerde, o
mahkemenin yargı çevresindeki işleri görmeye yetkili olmak üzere, Adalet Bakanlığı’nca bir
noterlik kurulur. Bir bölgede, birden çok noterlik de açılabilir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek için gereken ön eğitim Hukuk Fakültelerinde verilmektedir.
113
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Hukuk Fakültelerinde eğitime başlayabilmek için lise veya dengi okul mezunu olmak ve
Öğrenci Seçme Sınavında (ÖSS) yeterli Eşit Ağırlıklı (EA-2) puanı almak gerekmektedir.
Noter olmak için ise hukuk fakültesini bitirmek ve bir noterin yanında noterlik stajını
tamamlayarak “Noterlik Belgesi” almak gerekmektedir. Adli veya askeri hakimlik, savcılık
yapmış veya avukat unvanını kazanmış olanlar noterlik stajına tabi değildir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Hukuk Fakültelerinde eğitim süresi 4 yıldır. Bu eğitimde hukukun tüm dallarıyla ilgili dersler
alınır.Noterlik staj süresi ise bir yıldır. Stajyer, staj gördüğü noterlik dairesinde, noterlik
kanununun ve yönetmeliğinin gösterdiği işleri yapmakla yükümlüdür. Protesto, ihbarname ve
ihtarname gönderme, kanunen tescil edilmesi gereken işlemleri tescil etme, alım-satım
sözleşmesi yapma bu işlere örnek gösterilebilir.
MESLEKTE İLERLEME
Noterlikler üç sınıfa ayrılır. Sınıflamada, noterliğin yetki çevresindeki nüfus, iş yoğunluğu ve
noterlik geliri temel alınır. Adalet Bakanlığı, her dört yılda bir, noterliklerin durumunu
inceleyerek, yaptığı sınıflamayı resmi gazete ile duyurur. İlk atama 3. Sınıf noterliğe yapılır.
2. ve 1. sınıf noterliğe atanmak için asgari hizmet süresi dörder yıldır.
ORMAN MÜHENDİSİ
TANIM
Orman alanlarının saptanması, ağaçlandırılması, korunması, işletilmesi ve geliştirilmesi gibi
konularda hizmet yürüten kişidir.
GÖREVLER
Orman alanlarını saptar, haritasını yapar, Yeşil alan olarak ayrılan yerleri milli park, doğa
koruma alanları vb. yapmak için arazi ölçümü yapar, plan hazırlar, Toprağın cinsi ve yerin
coğrafi özelliğine göre dikilecek fidan cinsini, miktarını ve fidan dağılımını saptar, Orman
alanlarına uygun ağaç türlerini seçer, Fidanların tekniğe uygun olarak dikilmesine nezaret
eder, Ağaç hastalıklarına ve orman yangınlarına karşı önlem alır, Ormanın gerekli bakım
işlemlerini yaptırır, Orman yaban hayvanlarını korur ve üremesi için gerekli planları yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Çeşitli ölçü aletleri, Dürbün, Çeşitli çizim aletleri (rapido, şablon, aydınger kağıdı vb.)
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Orman mühendisi olmak isteyenlerin; Üst düzeyde fen bilgisi yeteneğine, Plan yapma ve
uygulama gücüne sahip, Biyolojiye ilgili, Açık havada çalışmaktan hoşlanan, Tenha yerlerde
çalışmaktan sıkılmayan kişiler olmaları gerekir.
114
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Orman mühendisleri proje dışındaki görevlerini genellikle açık havada yürütürler. Bunun için
orman alanlarında oturmak zorunluluğu olabilir. Orman mühendisleri çalışmaları sırasında
orman koruma memurları ve teknisyenleriyle etkileşim halinde iseler de birinci derecede
orman ağaçları ve hayvanlarla ilgilidirler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Orman mühendislerinin yoğun olarak görev aldıkları alan kamu sektörü olup, çoğunlukla
Orman Bakanlığının, Milli Parklar, Av Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü, Ağaçlandırma Genel
Müdürlüğü ve Orman Köylerini Kalkındırma Genel Müdürlüğünde çalışırlar. Karayolları
Genel Müdürlüğü, Çevre Bakanlığı ve Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünde çevre
düzenleme, baraj havzalarının düzenlenmesi işlerinde ve belediyelerde park ve bahçeler
müdürlüğünde görev alabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, liseden sonra Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) ile girilen çeşitli üniversitelere
bağlı orman fakültelerinin “Orman Mühendisliği” bölümlerinde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Meslek eğitimine başlayabilmek için ÖSS Sınavında yeterli“Sayısal (SAY2)” puanı almak
gereklidir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince; Orman Zoolojisi, Meteoroloji ve
Klimatoloji, Orman Botaniği, Orman Ağaçlarının Hayatı, Mühendislik Mekaniği, Ekonomi,
Yaban Hayvanları Bilgisi, Orman Ekolojisi, Topoğrafya, Ağaç Teknolojisi, Orman Ürünleri
Kimyası, Orman Koruma, Orman Ürünlerinden Faydalanma, Ormancılık İşletmesi, Sel
Kontrolü, Toprak Koruma ve Orman Tali Ürünleri gibi dersler verilmektedir.
MESLEKTE İLERLEME
Orman mühendisleri üniversitede öğretim elemanı olarak görev yapıyorlarsa akademik
yönden yükselebilirler. Orman Genel Müdürlüğünde görev yapanlar ise bölüm şefliği, şube
müdürlüğü, bölge müdürlüğü gibi kadrolara yükselme olanağına sahiptirler.
PAMUK EKSPERİ VE İPLİKÇİLİK TEKNİKERİ
TANIM
Satın alınacak veya ihraç edilecek pamuğu kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine göre
denetleyen, kalitesini belirleyen ve kalitelerine göre sınıflandıran kişidir.
115
GÖREVLER
Pamuk balyalarından usulüne uygun olarak numune alır, Alınan numuneleri renk ayrımı,
yabancı madde olup olmadığı ve çırçırlama durumu gibi yönlerden sınıflandırır, Pamuğun
özelliklerini belirler (incelik, olgunluk, kıvrım sayısı, elastikiyet, boya tutma, nem derecesi
kabiliyeti vb.), İncelediği pamuk hakkında ekspertiz raporu hazırlar, Dış ülkelere satılacak
pamuklarda, bekletildiği süre içerisinde ve nakilleri sırasında özelliklerini kaybedip
kaybetmediğine, ambalajları ile resmi marka ve işaretlerinin bozulup bozulmadığına, ihracatçı
tarafından beyan edilen hususların balyalar üzerinde gösterilen resmi marka ve işaretlere
uygun olup olmadığına bakar, Uygun olanlara ihraç kontrol belgesi verir, uygun olmayanlara
ise durumu bir tutanakla tespit ederek mal sahibine bilgi verir ve gereğinin yapılması için de
üst makamlara durumu iletir.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Mikroner cihazı, Fibrograf cihazı, Damgalama malzemeleri, Resmi mühür ve kaşeler,
Makas, pense, çekiç, tornavida, çakı vb.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Pamuk eksperi ve iplikçilik teknikeri olmak isteyenlerin; Tarımsal ve endüstriyel üretim
faaliyetlerinden hoşlanan, Temel bilimler yanında Sosyoloji, Ekonomi, Psikoloji gibi sosyal
bilimlere ilgi duyan, Düşüncelerini başkalarına etkili bir şekilde aktarabilen, Başkaları ile
olumlu ilişkiler kurabilme gücüne sahip, Dikkatli ve sorumlu kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Pamuk eksperi ve iplikçilik teknikeri pamuk depolarında, pamuk işleyen fabrika ve
atölyelerde görev yaparlar. Çalışma ortamı kapalı, loş, hava pamuk lifleri ile yüklü olabilir.
Pamuk eksperi ve iplikçilik teknikeri çalışırken, mal sahipleri, bulunduğu ortamdaki diğer
işçiler ve meslektaşlarıyla iletişim halindedir. Görevi gereği, pamuk balyaları ve çırçır
atölyelerinin bulunduğu yerlere gitmeyi gerektirdiğinden zaman zaman seyahat edebilir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Pamuk eksperi ve iplikçilik teknikerleri çırçırlama ve prese işletmelerinde, pamuklu dokuma
sanayiinde pamuk depolarında ve pamuk ihracatı ve ithalatı yapan işletmelerde çalışabilirler.
Pamuk üretimi, tüketimi ve ihracatının artması pamuk eksperlerine olan ihtiyacı giderek
artırmaktadır. Gelecekte de ülke ekonomisinde önemli konuma sahip olacağına kesin gözüyle
bakılan pamuk ve pamuktan elde edilen ürünlerin, kaliteli olması ve dış pazarlarda
satılabilmesi için kontrol mekanizmasının iyi çalıştırılması gerekecektir. Bunu sağlamak için
nitelik ve nicelik olarak daha fazla pamuk eksperine ihtiyaç duyulacaktır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi, üniversitelere bağlı meslek yüksek okullarının “Pamuk Eksperliği ve
İplikçilik” bölümünde verilmekte iken, bu bölüm adının “Tekstil” olarak değişmesi nedeniyle,
“Pamuk Eksperliği ve İplikçilik” adıyla artık öğrenci alınmamaktadır. Bu nedenle Meslek
Eğitimi bölümünde bulunan bilgiler “Pamuk Eksperliği ve İplikçilik” bölümü eğitiminin
verildiği zamandaki araştırılan bilgileri kapsamaktadır.
116
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu alanda öğrenim görebilmek için, lise veya dengi okul mezunu olmak ve Öğrenci Seçme
Sınavı’nda (ÖSS) yeterli düzeyde Eşit Ağırlık (EA1) türünde puan almak gerekir. Meslek
liselerinin İplik – İplikçilik, Kalite Kontrol (tekstil), Örgü teknolojisi – Örme, Tekstil, Tekstil
Dokuma, Tekstil İplikçilik, Tekstil Kalite Kontrol, Tekstil Örme, Tekstil Tasarımı
alanlarından mezun olanlar, “Pamuk Eksperliği ve İplikçilik” ön lisans programına
başvurduklarında Orta Öğretim Başarı Puanları (OÖBP) 0.65 ile çarpılarak ÖSS puanlarına
eklendiğinden, diğer alanlardan mezun olanlara göre daha yüksek bir ağırlıklı puan elde
etmekte ve öncelikle yerleştirilmektedirler.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Bu programın eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince öğrencilere; Matematik, Ekonomi,
Teknik Resim, Pamuk Üretimi, Çırçırlama Teknolojisi, Makine Elemanları, Tekstil Terbiyesi,
Pamuk Standardı ve Kalite Kontrol, Pamuk Tasnifi, Pamuk Pazarlaması gibi dersler verilir.
MESLEKTE İLERLEME
Pamuk eksperi ve iplikçilik teknikeri zaman içerisinde eğitim seviyeleri ve mesleki
tecrübelerine dayalı olarak baş eksper, müdür yardımcısı, müdür olarak meslekte
ilerleyebilirler. Pamuk eksperliği ve iplikçilik ön lisans programını başarı ile bitirenler,
ÖSYM tarafından gerçekleştirilen Meslek Yüksekokulları ile Açıköğretim Ön Lisans
Programları Mezunlarının Lisans Öğrenimine Dikey Geçiş Sınavında (DGS) başarılı oldukları
taktirde, Tekstil Öğretmenliği, Tekstil Terbiye Öğretmenliği, Tekstil Mühendisliği ve Tekstil
lisans programlarından birine dikey geçiş yapabilirler.
PEYZAJ MİMARI
TANIM
Doğa ve çevrenin insanın ihtiyaçlarını en iyi karşılayabilecek biçimde ekonomik, işlevsel,
ekolojik ve estetik ölçülere uygun olarak planlanması, düzenlenmesi, korunması ve
geliştirilmesi konularında çalışan kişidir.
GÖREVLER
Topluma açık yeşil sahaların, çocuk oyun alanlarının, spor sahalarının düzenlenmesi
konularında çalışmalar yapar, Çevre sorunlarının (çevre kirlenmesi, erozyon vb.) giderilmesi
için gerekli çalışmalar yapar, Arazi kullanımının çevreye uygunluğunu değerlendirir, Özel
veya resmi kuruluşlara ait bahçeleri düzenler.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Bilgisayar, Çizim araç gereçleri, Arazi ölçüm aletleri, toprak işleme ve tesviye araçları.
117
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Peyzaj mimarı olmak isteyenlerin; Üst düzeyde genel yeteneğe, Şekil ilişkilerini görebilme
yeteneğine, Estetik görüşe sahip, Yaratıcı, Çevre, sanat, kültür olaylarına duyarlı ve doğayı
seven kimseler olmaları gerekir
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Peyzaj mimarı çalışmalarını büroda ve açık arazide yürütür. Açık arazideki çalışmalar yaz
aylarında, kapalı alandaki çalışmalar ise kış aylarında yapıldığı için çalışma ortamı genelde
sıcaktır. Açık arazide çalışma ortamı tozlu ve gübre kokulu olabilir. Peyzaj mimarı çalışırken
yatırım proje uzmanı, şehir plancısı, ziraat ve orman mühendisleri, işçiler, yöneticiler ve diğer
personelle iletişim halindedir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Belediye Park ve Bahçeler Müdürlüklerinde, Karayolları Genel Müdürlüğü gibi çeşitli kamu
kuruluşlarının çevre, yeşil alan ve peyzaj düzenleme birimlerinde, Tarım ve Köy İşleri,
Orman Bakanlığı il ve ilçe teşkilatları ile araştırma enstitülerinde, özel peyzaj mimarlığı
bürolarında, çeşitli turizm tesislerinde, süs bitkileri üreten ve pazarlayan özel işletmeler ve
fidanlıklarda çalışma olanağı bulunmaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, liseden sonra Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) ile girilebilen çeşitli
üniversitelerde Peyzaj Mimarlığı bölümünde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu bölüme girebilmek için Öğrenci Seçme Sınavında (ÖSS) yeterli “Sayısal (SAY2)” puan
almak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince; Botanik, Fizik, Kimya, Matematik, Peyzaj
Mimarlığı Çizim Tekniği, Jeoloji, Meteoroloji, Tarımsal Ekoloji, Mimarlık Bilgisi, Sera Salon
Süs Bitkileri, Kaynak Analizi, Tarım Ekonomisi, Bilgisayar Programlama, Peyzaj Ekolojisi,
Toprak Bilgisi, Bitki Koruma, Ölçme Bilgisi, Bitki Kompozisyonu, Alan Planlaması, Peyzaj
Mimarlığı Temel İlkeleri, Sera Tekniği, Şehir Bölge Planlama Temel İlkeleri, Ağaçlandırma,
Kırsal Planlama, Bitki Örtüleri, Proje, Maket Tekniği, Mevsimlik Çiçekler, Peyzaj Onarım
Tekniği, Tarımsal Yayım ve Haberleşme, Süs Bitkileri Gübrelemesi vb. dersler verilir. Peyzaj
mimarlığı bölümünde 3. ve 4. sınıflarda ikişer aylık staj uygulanmaktadır.
MESLEKTE İLERLEME
Lisans eğitimini tamamlayan kişiler üniversitelerde görev almak isterlerse araştırma görevlisi
olarak göreve başlarlar ve gerekli çalışmaları tamamladıktan sonra yardımcı doçent, doçent ve
profesör olarak meslekte ilerleyebilirler.
118
REPREZANT (İLAÇ TANITIM ELEMANI)
TANIM
Bir ilaç firması adına, firmaya ait (ruhsatlı) ilaçların tanıtımı ve pazarlamasıyla görevli kişidir.
GÖREVLER
- Tanıtılacak ve pazarlanacak olan ilaçlar hakkında edinilmesi gereken tüm bilgileri edinir,
- Ziyaret edeceği eczaneleri, hastaneleri, Kamu veya özel kurum veya kuruluşların
doktorlarını veya sağlık ocaklarını belirler,
- Belirlenen yerlere giderek tanıtacağı ilaçla ilgili katalog veya örnek mamulleri göstererek
açıklamalarda bulunur,
- İlacın fiyatı ve kredi şartları ile fiyatlarda meydana gelebilecek değişiklikler hakkında
görüştüğü kişilere açıklamalar yapar,
- Siparişler alır ve bunları çalıştığı firmaya gönderir,
- Yaptığı işlemler hakkında rapor yazar ve amirine iletir.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Bilgisayar
- Çeşitli kırtasiye malzemeleri,
- Çeşitli ilaç numuneleri,
- Sipariş fişi.
- Slayt Makinesi
- Data Projektörü
- Çanta
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
İlaç tanıtım elemanı (reprezant) olmak isteyenlerin;
- Bedensel ve ruhsal özrü bulunmayan,
- Hareketli bir tempoya ayak uydurabilen,
- İnsanlarla kolay iletişim kurabilen, ikna kabiliyeti yüksek,
- Düşüncelerini etkili bir biçimde başkalarına aktarabilen,
- Dış görünümüne dikkat eden,
- Zamanı iyi kullanabilen, sabırlı ve sorumluluk sahibi
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
İlaç tanıtım elemanları zamanlarının büyük bir kısmını seyahat ederek geçirirler. Tanıtım için
hastaneye, eczaneye veya bir doktorun yanına giderek genellikle kapalı ortamlarda bulunurlar.
Bazen de çalıştıkları firmada büro ortamında görev yaparlar. Reprezantlar çalışırken
doktorlarla, eczacılarla, meslektaşlarıyla ve çalıştığı firmadaki elemanlarla iletişim
halindedirler.
119
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
İlaç endüstrisi, tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de sürekli olarak gelişen bir sektördür.
Sayıları bir hayli artan değişik türdeki ilaçlara paralel olarak ilaç firmalarının sayısında da son
yıllarda bir artış gözlenmektedir. Bu nedenle iyi bir eğitim almış olan ilaç tanıtım
elemanlarına her zaman ihtiyaç duyulmaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi Fatih Üniversitesine bağlı Sağlık Bilimleri Meslek Yüksekokulunun “Tıbbi
Mümessillik ve Pazarlama” bölümünde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
- Meslek liselerinin Ebelik, Ebelik-Hemşirelik, Hemşirelik, Laborant, Laboratuvar,
Laboratuvar Teknisyenliği, Sağlık Memurluğu, Tıbbi Sekreterlik, Tıp Sekreterliği, Acil Tıp
Sekreterliği ve İlkyardım Acil Bakım Teknisyenliği bölümlerinden mezun olanlar “Tıbbi
Mümessillik ve Pazarlama” ön lisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken
koşullara
sahip
oldukları
takdirde
yerleştirilebilirler.
- Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da
liselerden mezun olanlar/olacaklar ise sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek
yerleştirme ile açık olan programlara isteklerine ve ÖSS puanlarına göre
yerleştirilebileceklerdir. Bunun için bu kişilerin ÖSYM Başkanlığınca yapılan Öğrenci Seçme
Sınavına (ÖSS) girmeleri ve yeterli “Eşit Ağırlıklı (EA)” puanı almaları gerekir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Bu programın eğitim süresi 2 yıldır. Eğitim süresince öğrencilere; Farmakoloji, Anatomi,
Fizyoloji, İlaç Pazarlama ve Satış Teknikleri, Pazarlama İlkeleri, Bilgisayar ve Internet
Kullanımı, Psikoloji gibi dersler verilir. Kurslara katılanlar ise Biyoloji, Farmakoloji gibi
genel tıp eğitimi ile ilgili dersler görürler.
MESLEKTE İLERLEME
“Tıbbi Mümessillik ve Pazarlama” ön lisans programını başarı ile bitirenler, ÖSYM
tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde “Halkla İlişkiler, Halkla
İlişkiler ve Tanıtım, Pazarlama, Uluslararası Ticaret, Uluslararası Ticaret ve İşletmecilik”
lisans programlarına dikey geçiş yapabilirler. İlaç tanıtım elemanları deneyim ve başarılarına
göre çalıştığı firmanın idari kademelerine (bölge şefliği, müdürlük vb.) yükselebilirler.
SINIF ÖĞRETMENİ
TANIM
Çalıştığı eğitim kurumunda, öğrencilere, okuma yazma, temel vatandaşlık, matematik, sosyal
bilimler, doğa bilimleri, sanat, spor gibi konularda eğitim veren kişidir.
120
GÖREVLER
Sınıf öğretmeninin öğrencilere hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışları, hangi yöntemlerle
kazandıracağı, MEB tarafından onaylanan öğretim programları ve ilgili mevzuatta
belirtilmiştir. Sınıf öğretmeni, bu program çerçevesinde, Eğitim vereceği sınıfın düzeyine
uygun yıllık, aylık, haftalık ve günlük çalışma planı hazırlar, bu planı uygulayarak öğrencilere
temel vatandaşlık davranışları kazandırır. Öğrencilerin başarılarını değerlendirir, başarıyı
artırıcı önlemler alır, Öğrencilerin gelişimlerini izler, sorunlarının çözümüne yardımcı olur,
Eğitim ile ilgili sorunları gelişmeleri izler, bunların öğretim programlarına yansıtılması için
ilgililere önerilerde bulunur, Nöbetçi olduğu günlerde, okulun düzen ve disiplinini sağlamak
üzere görev yapar, Öğrenci velileri ile yakın ilişki kurarak, işbirliği ile eğitimi yürütür.
KULLANILAN EĞİTİM MATERYALLERİ
Yıllık müfredat programı, günlük çalışma planları, not defteri, yoklama defteri,
Ders kitapları, okul araç ve gereçleri, ders araç ve gereçleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Sınıf öğretmeni olmak isteyenlerin; Üst düzeyde genel yeteneğe sahip, Sözel ve sayısal
düşünme yeteneği gelişmiş, Düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilen, İyi bir
öğrenme ortamı sağlayabilen, dikkatli, işine özen gösteren, Mesleğinin sorunları ile ilgilenen
ve çözüm yolları bulmaya çalışan, İnsanlarla iyi iletişim kurabilen; sevecen, hoşgörülü,
sabırlı, Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlayabilen, Kendini geliştirmeye istekli,
coşkulu, yaratıcı kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Sınıf öğretmeni, sınıfta görev yapar. Görevini genellikle ayakta yürütür. Çalışma ortamı biraz
tozlu ve gürültülüdür.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Sınıf öğretmenleri Milli Eğitim Bakanlığınca ilköğretim okulları, yatılı ilköğretim bölge
okullarına, sınıf öğretmeni olarak atanırlar. Sınıf öğretmenleri Milli Eğitim Bakanlığına bağlı
özel eğitim öğretim kurumlarında da isterlerse çalışabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı eğitim fakültelerinin “Sınıf Öğretmenliği”
bölümlerinde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu bölüme girebilmek için Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) yeterli “Eşit Ağırlık (EA2)”
puanı almak gerekmektedir.
121
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince; Genel Tarih, Genel Coğrafya, Temel
Matematik, Temel Kimya, Genel Biyoloji, Müzik Öğretimi, Beden Eğitimi ve Oyun
Öğretimi, İlköğretimde Program ve Geliştirilmesi gibi dersler verilmektedir. Eğitim sırasında
okullarda uygulama yapılmaktadır.
BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU
Bu programı ilk beş tercihinde gösteren ve bu programa yerleştirilen adaylardan belirli sayıda
olanlara Milli Eğitim Bakanlığı’nca burs verilmektedir. Ayrıca öğrenciler Kredi ve Yurtlar
Kurumunca verilen öğrenci kredisinden yararlanabilirler. Meslek eğitimini tamamlayan
öğrenciler 9. derecenin 1. kademesinden aylıkla göreve başlatılırlar. Her yıl öğretim yılı
başında eğitim-öğretim tazminatı alırlar.
MESLEKTE İLERLEME
Çalıştıkları okullarda veya Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde idari kademelere
yükselebilirler. MEB’ce yapılan müfettişlik sınavını kazanırlarsa müfettiş olabilirler.
ŞEHİR (KENT) PLANCISI
TANIM
Şehirlerin planlı ve düzenli bir biçimde gelişmesi için, değişimde etkili olabilecek sosyal,
mekansal, teknik, ekolojik, estetik, kültürel vb. etmenleri birlikte değerlendirerek karar
vericilere alternatif öneriler oluşturan ve bunların uygulanmasında rol alan kişidir.
GÖREVLER
Binaların nerelere, hangi yoğunlukta yerleştirileceğine karar verir ve bu kararın
uygulanmasıyla ilgilenir, razi yapısını, içinde yaşayan insanların yaş, eğitim, meslek, gelir
düzeyi açısından durumlarını dikkate alarak şehrin gelecekte nasıl gelişeceğine ilişkin
tahminlerde bulunur, Endüstri ve yerleşim bölgelerini geçici olarak belirler, Yerleşim alanı
için ayrıntılı bilgi paftaları hazırlar, Önceden yaptığı hesaplamalara, saha üzerinde yaptığı
ölçümlemelere göre plan taslakları hazırlar, Kabul edilen planı teknik ressamlara çizdirir ve
kontrol eder, Şehirlerin gelişmesi için gerekli mekan düzenlemesini, estetik ve
sosyoekonomik yapıyı da dikkate alarak en uygun ve ekonomik biçimde oluşturmaya çalışır.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Astrolon (planların üzerine çizildiği kırılmaz ve yanmaz plastik bir madde),Bilgisayar,Çizim
ve kırtasiye malzemeleri (T cetveli, rapido, boya kalemleri, aydınger vb.).
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Şehir (kent) plancısı olmak isteyenlerin; Üst düzeyde akademik yeteneğe, Tasarım yeteneğine
sahip, Şekil ve uzay ilişkilerini görebilen, Göz ve ellerini eşgüdümle kullanabilen, çizim
122
yapma yeteneği olan, İnceleme-araştırma merakı olan, İnsanlarla iyi diyalog kurabilen, ekip
çalışması yapabilen, Seyahat etmekten hoşlanan kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Şehir (kent) plancısı hem büroda ortamında hem de kent ve kırsal alanlarda arazide çalışabilir.
Çeşitli incelemeler için seyahat etmesi gerekebilir. Zaman zaman ekip çalışması yapar.
Çalışmaları sırasında inşaat ve harita mühendisi, mimarlar, teknik ressam, istatistikçi,
sosyolog gibi meslek elemanlarıyla iletişim halindedir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Şehir (kent) plancıları, kentsel araştırmalar, kentsel danışmanlık, kentsel işletmecilik ve proje
yönetimi alanlarında çalışmaktadırlar. Ülkemizde şehir ve bölge plancıları genellikle; İller
Bankası, belediyeler, Bayındırlık ve İskan Bakanlığı, Devlet Planlama Teşkilatı, Turizm
Bakanlığı, Kültür Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Çevre
Bakanlığı, Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığı gibi kuruluşlarda çalışmaktadırlar.
Ayrıca özel bürolarda çalışanlar veya kendi adına büro açanlar da bulunmaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi üniversitelere bağlı mimarlık, mühendislik, mimarlık fakülteleri “Şehir ve
Bölge Planlama” bölümlerinde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bu bölüme girebilmek için Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) yeterli “Sayısal (SAY2)” puan
almak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitim süresi 4 yıldır. Eğitim süresince; kişi, toplum ve imar hukuku arasındaki ilişkiler,
doğanın iyi anlaşılması ve değerlendirilmesi, yeşil alanların korunması ve düzenleme
ilkeleriyle, şehirsel tasarım arasındaki ilişkiler hakkında bilgi verilir. Ayrıca, yerleşim
karakterleri, ulaşım planlaması, planlama metotları, modellerin uygulamaya yönelik
değerlendirilmesi ve objektif karar üretme becerisi öğrencilere kazandırılmaya çalışılır.
Eğitim sırasında iki yıl üst üste kısa süreli staj vardır.
MESLEKTE İLERLEME
Bölge düzenleme, bölge planlama, kentsel tasarım, konut alanları düzenlemesi, kentsel
modeller, mekan algılama, kentsel araştırma ve tasarıları, turistik alan düzenlemesi gibi
konularda yüksek lisans yapabilirler. Ayrıca meslek hayatındaki deneyime bağlı olarak,
çalıştıkları kurumlarda üst düzey yönetici olabilirler.
123
SERBEST MUHASEBECİ – MALİ MÜŞAVİR
TANIM
İşletmelerin ekonomik, mali ve hukuki durumları ile vergiye ilişkin işlemlerini muhasebe
kurallarına, gerçeklere ve yasalara uygunluk açısından inceleyerek görüşünü ilgililere bildiren
ve bu işleri bir işyerine bağlı olmaksızın yapan kişidir.
GÖREVLER
Serbest iş yapan kişilerin, resmi ve özel kurumların gelirlerini ve giderlerini, çeşitli adlardaki
(işletme defteri, serbest meslek kazanç defteri vb.) defterlere kaydeder, Kişi veya kuruluşların
yükümlü oldukları vergi beyannamelerini düzenler, Kişi ve kuruluşlar adına vergi daireleri ile
uzlaşma işlemlerini gerçekleştirir, özel kurumların Sosyal Sigortalar Kurumu ile ilişkilerini
düzenler, Gerçek ve tüzel kişilere ait işletmelerin, muhasebe sistemlerini kurar, geliştirir,
işletmecilik, muhasebe, finans, mali mevzuat ve bunların uygulamaları ile ilgili işlerini
düzenler veya bu konularda danışmanlık yapar, Belgelere dayanarak inceleme ve denetim
yapar, mali tablo ve beyannamelerle ilgili konularda yazılı görüş bildirir, rapor düzenler,
tahkim, bilirkişilik vb. işleri yapar, Vergi, fon, gecikme faizi ve cezalar hakkındaki
uyuşmazlık işlerini çözümler, Şirketlerin ortaklık ve tasfiye işlemlerini yerine getirir, Vergi
İdare Mahkemeleri ve adli yargıda, sermaye artırımı ve bankalara sunulan bilançoların
incelenmesi vb. konularda bilirkişilik yapar, Kamu kurumları ile teşebbüs ve işletme sahipleri
arasında hakemlik yapar, Fizibilite raporları hazırlar (Yatırımlar, ilaç fiyatları tespit ve
değerlendirilmesi, sermaye piyasası kurulu ve diğer kuruluşlarca yaptırılacak muhasebe
denetim işlemlerinde, fon kaynaklı kredilere ilişkin tespit işlemlerinde vb.).
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Bilgisayar, hesap makinesi, Yasal defterler, beyannameler, makbuzlar, Çeşitli kırtasiye
malzemeleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Serbest muhasebeci mali müşavir olmak isteyenlerin; Sayılarla akıl yürütebilme yeteneğine,
Ayrıntılara dikkat edebilme gücüne sahip, Büro işlerinde çalışmaktan ve verilerle (sayılarla)
uğraşmaktan hoşlanan, Düzenli, sorumlu, sabırlı ve dikkatli kimseler olmaları gereklidir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler, büro ortamında ve oturarak görev yaparlar. Görev
sırasında birinci derecede verilerle ilgilidirler. Çalışma koşulları düzenlidir. Kişi çalışırken,
zaman zaman işletme sahipleriyle, vergi dairelerinin personeliyle, Sosyal Sigortalar kurumu
personeliyle, bağlı olduğu meslek kuruluşlarıyla ve meslektaşlarıyla etkileşim halindedir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
3568 sayılı Serbest Muhasebeci, Serbest Muhasebeci-Mali Müşavirlik, Yeminli Mali
Müşavirlik Kanunu gereğince; Hukuk, İktisat, Maliye, İşletme, Muhasebe, Bankacılık, Kamu
yönetimi ve Siyasal bilimler dallarında eğitim veren fakülteler, Yukarıda yazılı bölümlerle
124
denkliği Yüksek Öğretim Kurumunca (YÖK) tasdik edilmiş yabancı yüksek öğretim
kurumları, Yukarıdaki yazılı alanlarda yüksek lisans eğitimi veren fakülteler.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Bu meslek asıl olarak staj yoluyla öğrenilir. Serbest Muhasebeci-Mali Müşavir adayları
stajlarını Yeminli Mali Müşavir veya Serbest Muhasebeci-Mali Müşavir yanında 2 yıl
çalışarak yaparlar. Adayların staj konuları, çalışma programları ve staja ilişkin zorunlu eğitim
programları Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odası Temel Eğitim ve Staj Merkezi
(TESMER) tarafından hazırlanır. Serbest Muhasebeci ve Mali Müşavirler Odaları staj
konuları, çalışma programları ve zorunlu eğitim programlarını adaylara duyurur ve
uygulanmasını denetler. Serbest muhasebeci-mali müşavir adayları 2 yıllık stajın sonunda
açılacak olan sınava girmeye hak kazanırlar. Ancak bunun için aday meslek mensubunun,
yanında staj yaptığı meslek mensubundan staj değerlendirme notu olarak 100 üzerinden en az
60 puan alması gerekir. Yapılan sınavda her konudan 100 üzerinden en az 50 alınması
şartıyla, sınavın tüm konularının notları toplanır ve aritmetik ortalaması alınır. Başarılı
sayılmak için bu ortalamanın en az 60 olması gerekir. Yanında staj yapılan meslek mensubu
tarafından verilen değerlendirme not ortalaması ayrı bir ders gibi ortalamaya dahil edilir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Serbest muhasebeci-Mali Müşavirler kendi özel bürolarında ve denetim şirketlerinde
çalışabilirler. Avrupa Birliğine kabul edilmemizin gündemde olduğu bugünlerde mali
konulardaki uygulamaların değişmesi ve artmasına paralel olarak bu meslekte çalışan kişilerin
sayısı ve bu kişilere duyulan ihtiyaç her geçen gün artmaktadır.
MESLEKTE İLERLEME
Serbest muhasebeci mali müşavirlerin meslekte ilerlemeleri yeminli mali müşavir unvanına
hak kazanmaları ile gerçekleşebilmektedir. Bunun için 10 yıl serbest muhasebeci mali
müşavir olarak çalışması, yeminli mali müşavirlik sınavını kazanması ve ruhsatını alması
gerekmektedir.
TURİST REHBERİ
TANIM
Yerli ve yabancı turistleri Türkiye’nin görülmeye değer yerlerine götüren, onlara bu yörelerin
tarihi, kültürel, doğal ve diğer güzellikleri hakkında ayrıntılı bilgi veren, turistlerin
sorunlarının çözümüne yardımcı olan kişidir.
GÖREVLER
Yabancı turistlerin yurda girişleri sırasında, Türk turistlerin yurtdışı gezilerinde vize, pasaport,
gümrük vb. işlemlerinde yardımcı olur, Turistlerin sağlık belgeleri, kambiyo ve döviz
işlemleri, kredi kartları, haberleşme gibi işlemlerine yardım eder, Hastalık, yaralanma, ölüm
vb. her türlü sağlık sorununun çözümünde ilgili yerlerle bağlantı kurar, Turistleri gezi
programında yer alan müzeler, tarihi binalar, antik kentler, doğal güzelliği olan yerlere
götürür ve bu yerlerin özelliklerini tanıtır, Turistleri ülkemize özgü yemek, halkoyunları,
125
müzik gibi kültür ürünlerini tanıyabilecekleri yerlere götürür, Gezi sırasında ihtiyaç
duyulduğunda ilk yardım yapar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Haritalar (bölgesel, genel), Turistik ve tarihi yerleri tanıtıcı broşür, dergi ve kartpostallar,
Sözlük, kalem, not defteri, hesap makinesi vb., Megafon, mikrofon ve diğer iletişim araçları,
İlk yardım malzemeleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Turist rehberi olmak isteyen kimselerin; Dış görünümüne dikkat eden, temiz ve bakımlı bir
kimse olması, Bir yabancı dili çok iyi konuşabilmesi, Yeni insanlarla tanışmaktan hoşlanması,
Gezmeyi sevmesi, değişiklikten hoşlanması, İnsanlarla kolay iletişim kurabilmesi, Saygılı,
nazik, güvenilir ve güler yüzlü olması, Bir grubun sorumluluğunu üstlenebilecek güven ve
cesarete sahip olması, Konuşması düzgün, anlaşılır ve ses tonunun yumuşak olması
gerekmektedir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Turist rehberleri, otel, motel, müze, restoran, tapınak gibi kapalı ortamlarda, ören yerleri, sit
alanları, antik yerleşim merkezleri, dağlık bölgeler gibi açık havada çalışırlar. Meslek seyahat
etmeyi gerektirmektedir. Çalışma zamanı belli değildir, tam zamanlı, yarı zamanlı, gece, hafta
sonu, mevsimlik çalışabilirler. Yerli ve yabancı turistlerle, otel, motel, restoran personeliyle,
tur operatörleriyle, enformasyon memurlarıyla ve çok değişik meslek elemanlarıyla iletişimde
bulunurlar.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Turist rehberleri Turizm Bakanlığı ve bağlı birimlerinde, özel turizm şirketlerinde, seyahat
acentelerinde iş bulabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi çeşitli üniversitelere bağlı fakültelerin “Turist Rehberliği”, “Turizm ve
Rehberlik”, “Seyahat İşletmeciliği”, “Turizm Rehberliği” bölümlerinde verilmektedir. Ayrıca
Turizm Bakanlığı’nın “Ülke Çapında” ve “Bölge Çapında” olmak üzere iki türde açtığı
“Profesyonel Turist Rehberliği” kursları ile öğretilmektedir. Ülke çapındaki kursları başarı ile
bitirenler Türkiye’nin tüm bölgelerinde rehberlik yapabilirler. Bölge Çapı’ndaki kursları
bitirenler ise ülkenin yedi coğrafi bölgesinden herhangi bir bölgesi için yetiştirilirler ve sadece
bu bölgede rehberlik yapabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Turist Rehberliği, Turizm ve Rehberlik bölümlerine girebilmek için Öğrenci Seçme Sınavında
(ÖSS) yeterli “Dil Puanı”, Seyahat İşletmeciliği ve Turizm Rehberliği bölümüne girebilmek
için yeterli “Eşit Ağırlıklı (EA)” –Yüksekokullarda EA1, Fakültelerde EA2 puan almak
gerekmektedir. Kurslarla bu mesleği öğrenmek isteyenlerin ise lise veya dengi okul mezunu
olması ve en az bir yabancı dili iyi derecede bilmesi gerekmektedir.
126
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Ülke çapındaki kursların süresi en az 6 ay, bölge çapındaki kursların süresi ise en az 3 aydır.
Ülke çapındaki kurslarda 6 aylık sürede toplam 240 saat, bölge çapındaki kurslarda 3 aylık
sürede 120 saat teorik ders verilir. Dersler resmi tatil günleri dışında o ilde uygulanan mesai
saatlerinden sonra uygulanır. Ülke çapındaki ve bölge çapındaki kurslarda; Genel Turizm
Mevzuatı, Turist Rehberliği Meslek Dersi, Türkiye’nin Turizm Coğrafyası, Arkeolojik
Bilgiler, Sanat Tarihi, Mitoloji, Din, Folklor, Sosyoloji, Türk Tarihi, Edebiyat, İlk Yardım
dersleri okutulmaktadır.
MESLEKTE İLERLEME
2 yıl bölge çapında turist rehberi olarak çalıştıktan sonra ülke çapında turist rehberliği
kurslarının bitirme sınavlarına katılarak başarılı olunduğu takdirde “Ülke Çapında Turist
Rehberliği” yapılabilir. Herhangi bir dilde Turist Rehberliği Kimlik Kartına sahip olup, ikinci
bir dilde de rehberlik yapmak istenildiğinde, rehberlik kursları sonucunda uygulanan yabancı
dil sınavına katılarak başarılı olmak gerekir. Bu durumda, öğrenilen yabancı dil rehberlik
kimlik kartına işlenir ve ikinci bir dilde rehberlik yapma hakkına sahip olunur.
TEKSTİL MÜHENDİSİ
TANIM
Tekstil ve konfeksiyon sanayiinin kullandığı tekstil hammaddelerinin işlenmesi aşamalarında,
teknik ve idari düzenlemeleri yapan, yeni yöntem ve tekniklerin geliştirilmesi için çalışmalar
yürüten, yeni ürünlerin tasarımını ve üretimini planlayan, üretimin ekonomik bir şekilde
yürütülmesini sağlayan kişidir.
GÖREVLER
Üretimi planlar, iş akışını düzenler, İstenilen kalitede malın en ucuz şekilde üretilmesi için
plan yapar, Ürünün teknik, estetik, dokuma, örme ve baskı desenlerini bilgisayar yardımıyla
tasarlar ve uygular, Kullanılan makinelerin ayarlarını ve bakımını sağlar, Ürünün kalite
kontrolünü yapar, Araştırma, geliştirme faaliyetlerini yürütür.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Her çeşit elyaf, iplik, dokuma ve örme ürünleri, İplikçilikte, dokuma ve örme kumaş
üretiminde, konfeksiyonda kullanılan özel el aletleri ve yardımcı malzemeler, İplik dokuma,
örme, boyabaskı, terbiye gibi işlemlerde kullanılan çeşitli makineler, Kalite kontrol cihaz ve
aletleri, bilgisayar, kart delme makineleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Tekstil mühendisi olmak isteyenlerin; Üst düzeyde akademik yeteneğe sahip, Fen bilimlerine
ilgili ve bu alanda başarılı, Mekanik ilişkileri görebilen, Başkalarını yönetebilen, Yaratıcı,
kimseler olmaları gerekir.
127
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Tekstil mühendisleri, dokuma endüstrisinde fabrika ve atölyelerde görev yaparlar. Çalışma
ortamı gürültülü olup, havada lif tozları bulunabilir. Tekstil mühendisi çalışırken tekniker,
teknisyen ve işçilerle iletişim halindedir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Tekstil mühendisleri tekstil ve konfeksiyon endüstrisinde fabrika ve atölyelerde mühendis
olarak, ayrıca tekstil üretim ve pazarlaması yapan kuruluşlarda teknik satış sorumlusu olarak
çalışabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi, çeşitli üniversitelere bağlı mühendislik fakültelerinin “Tekstil Mühendisliği”
bölümünde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
İlgili bölüme liseden sonra Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) ve “Sayısal (SAY2)” puan ile
girilmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Eğitim süresi 4 yıl olup eğitim süresince; Fizik, Genel Kimya, Matematik, Isı Transferi,
Otomatik Kontrol, Malzeme, Elektronik, Bilgisayar Programlama, İstatistik, Teknik Resim,
Doğal Lifler, Kimyasal Lifler, İpekçilik, İplikçilik Esasları, Dokumacılık Esasları, Örme
Teknolojisi, Konfeksiyon Tekniği, Tekstil Kimyası, Tekstilde Kalite Kontrol, Boya-Baskı
Teknolojisi, Fabrika Organizasyonu, Tekstil Mühendisliğine Giriş gibi mesleki derslerin
yanında, Tekstilde Hata-Hasar, Özel Dokumalar, Örmecilikte Bilgisayar Programlama,
Tekstilde Uygulanan Baskı Yöntemleri, Yeni İplikçilik Sistemleri gibi seçmeli dersler de
verilmektedir.
MESLEKTE İLERLEME
Tekstil mühendisleri 4 yıllık lisans eğitiminden sonra üniversitede yüksek lisans, doktora
yapabilir, doçent ve profesör olabilirler. Çalıştıkları işletmelerde, kısım şefliği, imalat
müdürlüğü, genel müdürlük düzeyine kadar yükselebilirler. Girişimcilik özelliği olanlar:
üretim, pazarlama, temsilcilik alanlarında kendi işlerini kurabilirler.
TELEKOMÜNİKASYON MÜHENDİSİ
TANIM
Haberleşme sektöründe, bir noktadan bir çok noktaya veya noktadan noktaya ağlar üzerinden,
bilginin iletilmesi, işlenmesi depolanması ve kullanılması için gerekli olan sistemlerin
analizini, tasarımını yapan, yazılım donanım ortamında gerçekleştirilmesini sağlayan kişidir.
128
GÖREVLER
Telekomünikasyon mühendislerinin çalışma alanları oldukça geniş olduğundan yapılacak
işlerde çalışma alanına göre farklılıklar gösterebilmektedir. TV/Radyo iletişim teknolojileri,
veri iletişim teknoloji ve sistemleri, telsiz sensor ağları, internet, geniş bantlı iletişim, tümleşik
haberleşme, ağlar (network), fiber optik, kablo TV, ses iletişimi, santraller, antenler, radyo
link, mobil iletişimi, telsiz haberleşme, özel haberleşme, uydu haberleşme, radarlar ve
sistemleri, mikrodalga elektroniği, konum belirleme ve yön bulma sistemleri belli başlı
çalışma alanları olarak sayılabilir. Telekomünikasyon mühendisleri yukarıda sayılan alanlara
ilişkin; Sistem tasarımı ve gerçekleştirilmesi, Yazılım algoritmalarının geliştirilmesi ve
gerçekleştirilmesi, İletişim standartlarının belirlenmesi ve kalite kontrolü, Ses, görüntü ve
video işleme yazılım ve donanımlarının tasarımı, gerçekleştirilmesi,Telefon şebekelerinin
tasarımı ve gerçeklenmesi,Araştırma, geliştirme faaliyetlerinin yapılması,Telekomünikasyon
sistemlerinin kurulması ve teknik destek verilmesi,Telekom sistemlerinin test ve performans
değerlerinin ölçümü faaliyetlerinde bulunurlar. Bunun yanı sıra tüm bu faaliyetlerin yönetim
kademesinde de bulunabilirler.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Spektrum analizör, Vektor network analizor, Vektor signal analizorSpektral analiz cihazları,
Sinyal üreteçleri, Protokol analizoru Sinyal işleme yazılım ve donanımı, Veri iletim hatları,
Bilgisayar, Osiloskop, Multimetre.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Telekomünikasyon mühendisi olmak isteyenlerin; Üst düzeyde akademik yeteneğe sahip, Üst
düzeyde sayısal düşünme ve işlem yapabilme yeteneği olan,Temel bilimlere (matematik,
fizik) ilgili, Yabancı dil ilgisi (özellikle İngilizce) yüksek,Bir işi planlama ve uygulama
yeteneğine sahip, Tasarım gücü kuvvetli,İleri görüşlü, yeniliklere açık, gelişme ve değişimleri
takip eden, bu gelişmelere katkıda bulunabilen,Dikkatli, işine özen gösteren,Sorumluluk
sahibi, kalite bilinci gelişmiş, Yaratıcı, zamanı iyi kullanabilen,Bireysel sorumluluk alabilen
ve takım çalışmasına yatkın, kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Uygulama alanına göre çalışma ortamında farklılıklar olmakla beraber, Telekomünikasyon
mühendisleri araştırma ve geliştirme faaliyetlerini ofis ve laboratuar ortamında
gerçekleştirirler. Bunun yanında üzerinde çalışılan konuya göre saha çalışması, çeşitli
işyerlerinde ve santrallerde kurulum ve teknik destek çalışması yapabilirler. Özellikle santral
alanlarında sabit bir sıcaklık vardır. Çalışmalarını tam zamanlı olarak sürdürmekle birlikte,
proje bazında yapılan çalışmalarda vardiya sistemi ile de çalışabilirler. Duruma göre şehir içi
veya şehir dışına seyahat etmek gerekebilir. Çalışma esnasında diğer çalışanlar veya
müşterilerle iletişim halindedir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Telekomünikasyon mühendisleri çeşitli kamu ve özel sektör işyerlerinde telekomünikasyon
sistemleri, işaret işleme ve enformasyon teknolojileri, bilgisayar alanlarında çalışabilirler.
Yurt dışında çalışma imkanları da mevcuttur. Ayrıca telekomünikasyon mühendisleri teknik
bilgi ve donanımlarını yaratıcılıkları ve girişimcilikleriyle birleştirerek kendi işlerini
129
kurabilirler. Bilgi toplumuna geçişle birlikte, 21.yüzyıl başında hızla gelişen haberleşme
teknolojileri alanı, hızlı yüksek kalitede, daha etkin haber ve veri yollama isteğinin her geçen
gün artmasına neden olmaktadır. Telekomünikasyon teknolojilerinin sosyal hayatın her
alanına girmiş olması, bu mesleğin önümüzdeki yıllarda da gündemde olacağı ve yerini
koruyacağını göstermektedir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi çeşitli üniversitelerin ‘’Telekomünikasyon Mühendisliği” bölümünde
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Lise veya dengi okul mezunu olmak, Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) “Telekomünikasyon
Mühendisliği” lisans programı için yeterli “Sayısal (SAY2)” puanı almak,Öğrenci Seçme ve
Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda “ Telekomünikasyon Mühendisliği”
programını tercih etmek gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Lisans eğitiminin süresi 4 yıl olup, yabancı dil hazırlık eğitimi veren üniversitelerde (1 yılda
İngilizce hazırlık sınıfı olmak üzere) toplam 5 yıldır. Eğitimin birinci yılında; (1.yarıyıl)
Matematik I, Fizik I, Lineer Cebir,Genel Kimya, İngilizce I, Türkçe I, Telekomünikasyon
Mühendisliğine Giriş,(2.yarıyıl) Matematik II, Fizik II, Olasılık ve İstatistik, Int.Com.And
Inf.Sys., İngilizce II, Türkçe II,İkinci yılında: (3.yarıyıl) Diferansiyel Denklemler, Seçime
Bağlı Temel Bilim Dersi (TB), Elektrik Devre Temelleri(Türk.+İng), Malzeme,
Int.Sci.And.Comp.Prog., Seçime Bağlı İnsan ve Toplum Bilimleri dersi(4.yarıyıl)
Elektromagnetik alanlara giriş,Elektroniğe giriş (Türkçe+İng.), Analog işaret işleme,Veri
Yapıları ve Yazılım Prensipleri, Seçime Bağlı Temel Bilim Dersi (TB),İngilizce III, Üçüncü
yılında: (5.yarıyıl) Sayısal İşaret İşleme, Sayısal Sistemlere Giriş (Türkçe+İng.),
Kılavuzlanmış Dalgalar ve Alanlar (Türkçe+İng.), Elektronik Devreleri, Analog Haberleşme,
Seçime Bağlı İnsan ve Toplum Bilimleri,(6.yarıyıl) Sayısal Sistem Laboratuarı, Sayısal
Haberleşme (Türkçe+İng.), Sayısal İşaret İşleme Laboratuarı, Kontrol Sistemleri, Ekonomi,
Elektronik Devreleri Laboratuarı, Seçime bağlı Temel mühendislik(E.H.M.B dışı),Dördüncü
yılında: (7.yarıyıl) Temel Haberleşme Laboratuarı, İnkılap Tarihi I , seçime bağlı 4 tane
meslek tasarım dersi (Mikrodalga Mühendisliği, Mobil İletişime Giriş, Haberleşme
Teorisi,Veri Haberleşmesi, Antenler, Mikrodalga Sistem ve Anten Laboratuarı, Yapay Sinir
Ağları, Object Oriented Programming for Com.,Bağlaşma ve Teletrafik Teorisi, Mikroişlemci
Sistemleri, Ses ve Konuşma), Seçime bağlı 1 tane insan ve toplum bilimleri dersi
(Telecommunication System Man.),(8.yarıyıl) Bitirme Ödevi, İnkılap Tarihi II, Seçime bağlı
4 tane meslek tasarım dersi (Haberleşme Sistemleri, Sayısal Haberleşme Sistemleri
Laboratuarı,SatelliteCom.(Türkçe+İngilizce),Fiberoptic
om.Systems,Uzaktan
Algılama
(Türkçe+İng), Radar Sistemleri, Wireless Com. Networks, introduction to Multimedia,
Sayısal Bağlaşma Sistemleri, Image Processing Fundamentals, Mikrodalga Radyo
Haberleşmesi, Introduction to Optimization,Digital Speech Processing) dersleri verilmektedir.
MESLEKTE İLERLEME
Meslekte ilerleme kişinin değişen ve gelişen teknolojiyi çok iyi takip edebilmesine ve bu
doğrultuda kendini sürekli yenilemesine, bunun yanında çok iyi yabancı dil bilmesine
130
(özellikle İngilizce) bağlıdır. Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans, doktora yapabilir,
araştırma görevlisi olabilir ve akademik kariyer yapabilirler. Meslekte başarılı olanlar
işletmelerde üst düzey yönetici olabilirler.
TARIM ÜRÜNLERİ SATIŞ ELEMANI
TANIM
Bir iş yerinde tarım ürünlerinin (tohum, her türlü tahıl ürünü “arpa, yulaf, buğday, çavdar vb.”
kuru gıda ve bakliyat “un, bulgur, pirinç, nohut, kuru fasulye, baharat, kuruyemiş, sıvı ve katı
yağlar vb.” tıbbi tahıllar “kenevir, haşhaş, konserve ve dondurulmuş gıdalar vb.”) satışını
gerçekleştiren kişidir.
GÖREVLER
Satışa sunulacak malları teslim alır, mal giriş kayıtlarını tutar ve etiketler, Müşterilerin
isteklerine göre ürün kalite ve türlerinin geliştirilmesi için üretim birimlerine bilgi verir,
Satışların yapılmasını planlar, bunun için müşteri ihtiyaçlarını saptar, yeniliklerden onları
haberdar eder ve müşterilerin ürünlerle ilgili tepkilerini üretim birimlerine bildirir, Müşteri
tiplerine uygun satış teknikleri uygular, Mal stoklarını kontrol ederek ilgilileri bilgilendirir,
Alınan siparişlerin zamanında yerine getirilmesini sağlar, Müşterilere satış sonrası hizmetler
hakkında bilgi verir.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Satış belgeleri ve fiyat listesi, ürün katalogları, seyahat gerektiren durumlar için otomobil
veya dağıtım aracı, bilgisayar, çeşitli tip hesap makineleri, faks, teleks, telefon, ürünlerle ilgili
reklam broşürü, kitapçıklar ve eşantiyon ürünler.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Tarım Ürünleri Satış Elemanı olmak isteyenlerin; İnsanlarla iyi ilişkiler kurabilen ve girişken,
İkna yeteneği olan, Sorumluluk sahibi, mesleki bilgiyi takip edebilen, Teknolojik gelişmelere
açık, Grup (ekip) çalışmasına yatkın, Dış görünüşüne önem veren, temiz ve düzenli kimseler
olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Çalışma ortamı değişkendir. Ofis içi ve dışı çalışma söz konusu olabilir. Genellikle ofis dışı
ortamlarda çalışırlar. Sipariş alma, dağıtım, tanıtım ve pazarlama işleri yaptıklarından sık sık
şehir içi veya dışı seyahatlerde bulunmaları gerekir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Teknolojik gelişmelerle birlikte piyasaya yeni tarımsal ürünler sunulmaktadır. Bu ürünlerin
piyasada satılması ürünün kalitesi ile birlikte ürünü uygun şekilde sunan ve satabilen bilgili
satış elemanlarına bağlıdır. Tarımsal ürünlerin satışında iyi yetişmiş nitelikli eleman
gereksinimi, diğer mesleklerde olduğu gibi sektörde de kendini hissettirmektedir. Tarım
ürünleri satış elemanları bu ürünlerin satıldığı yerlerde çalışabilir, kendi işyerlerini açabilirler.
131
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleki eğitimi yeterli müracaat olması durumunda tüm mesleki eğitim merkezlerinde
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Çıraklık eğitimine başlayabilmek için; En az ilköğretim okulu mezunu olmak, 14 yaşını
doldurmuş 19 yaşından gün almamış olmak, ancak, 19 yaşından gün almış olanlardan daha
önce çıraklık eğitimden geçmemiş olanlar, yaşlarına ve eğitim seviyelerine uygun olarak
düzenlenecek mesleki eğitim programlarına göre çıraklık eğitimine alınabilir. Bünyesi ve
sağlık durumu gireceği mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak, Eğitim görmek
istediği meslekte bir işyeri sahibi ile çıraklık sözleşmesi imzalamak gereklidir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Tarımsal Ürünleri Satış Elemanı mesleğinin eğitim süresi lise veya daha üst düzeyde genel
eğitim görmüş olanlarda 1 yıl, ilköğretim mezunu olanlarda ise 2 yıldır. Haftada bir gün
okulda teorik, beş gün işyerinde pratik eğitim şeklinde yapılır. Mesleki Eğitim Merkezinde
yapılan teorik öğretimin 1/3’ ü genel kültür dersleri, 2/3’ ü ise meslek bilgisi derslerinden
oluşur. Eğitim süresince öğrencilere; Muhasebe, İş Güvenliği, Matematik ve Mesleki
Matematik, Türkçe, Ekonomi ve Ticaret Bilgisi, Müşteri İlişkileri ve Satış Bilgisi, Tarım
Ürünlerinin Depolanması ve Muhafaza Teknikleri, Meslek Bilgisi, Muhasebe, Bilgi İşlem, İş
Bilgisi, Toplam Kalite Yönetimi, Müşteri İlişkileri ve Satış Belgesi dersleri verilmektedir.
Çıraklık eğitimini tamamlayanlara, eğitim sonunda katıldıkları kalfalık sınavında başarılı
olmaları halinde “Kalfalık Belgesi” ve “Kalfa” unvanı verilir.
MESLEKTE İLERLEME
Meslekte usta ve usta öğretici unvanlarına yükselmek mümkündür. Mesleki eğitim
merkezlerinden kalfa olarak mezun olanlar bir işyerinde çalışıp aynı zamanda teorik
eğitimlerine de devam edebilirler. Tarımsal Ürünleri Satış Elemanı mesleğinde ustalık eğitimi
çalışma süresi 1 yıldır. Ustalık belgesine sahip olanlar veya bunları işyerlerinde çalıştıranlar
bağımsız işyeri açabilirler. Ayrıca, işyerinde çırak çalıştırması için de “Usta Öğretici”
belgesine sahip çalışanın olması zorunludur.
ULAŞTIRMA TEKNİKERİ
TANIM
İnşaat Mühendisinin denetiminde karayolu, demiryolu, havayolu, liman, tünel, metro (raylı
taşıma yolu) gibi yapıların projeye ve şartnameye uygun olarak yapılması, onarılması veya
işletilmesi çalışmalarını yürüten kişidir.
.
GÖREVLER
Ulaştırma teknikerleri; yapım, işletim ve lojistik olmak üzere 3 alanda çalışabilirler.
Yapım aşamasında:
132
Mühendisin yönergesi doğrultusunda;
- Yapılması istenen yol için plan ve proje de gerekli görülen nitelikte ve miktarda
malzemesinin temin edilmesini ve maliyetinin hesaplanması çalışmalarını yürütür,
- Değişik ölçüm tekniklerini kullanarak yolun yapılacağı zeminin yapısının incelenmesinde
mühendise yardım eder,
- Yol yapımının keşif, çalışmalarından yol çizgilerinin ve trafik ışık sinyalizasyon düzeneğine
kadar tüm aşamalarında görev alır,
- Laboratuarda zeminin oluşumu için gerekli malzemeyi test edip, sonucun raporunu yazar,
- Yol yapımında asfaltın hazırlanması, yolun doldurulması, korunması ve yeniden
düzenlenmesinde görevlerinde işçilerin başında bulunur.
İşletim Aşamasında:
Kara, hava, demiryolu, metro gibi işletmelerde;
- Araçların güzergahları, durakları, yolculuk koşullarını belirler,
- Yol ve sinyalizasyon arızalarının giderir,
- Araç ücret tarifelerini ve maliyetlerini hesaplar,
Lojistik alanda :
Üretim malzemesinin maliyetinin çıkarılması, satın (ithalat ve ihracat) alınması ve
malzemenin istenilen yere ulaştırılmasına kadar ki sürece, destek hizmeti veren kuruluşlarda
çalışır.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
- Bilgisayar ve hesap makinesi,
- Laboratuar araç ve gereçleri,
- Teknik resim çizim için gerekli aletler,
- Ölçme aletleri vb.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Ulaştırma Teknikeri olmak isteyenlerin;
- Matematiğe ve fiziğe özellikle mekanik konularına ilgili ve bu alanda başarılı,
- Açık havada çalışmaktan hoşlanan,
- Başkaları ile işbirliği halinde çalışabilen,
- Sağlığı her türlü iklim koşullarında çalışmaya uygun
kimseler olmaları gerekmektedir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Ulaştırma teknikerleri çoğunlukla açık havada kısmen de büro ve laboratuar ortamında
çalışırlar. Yapım aşamasında ortam tozlu, gürültülü, sıcak ve soğuk olabilir. Laboratuar
ortamında rahatsız edici koku ve zehirleyici maddeler olabilir. Ulaştırma işletmelerinde ise
genellikle büro ortamında çalışılır. Vardiyalı çalışma söz konusu olup, işin durumuna göre
şantiyede de çalışmak gerekebilir. Mevsimlere ve hava şartlarına göre iş yoğunluğu artar ya
da azalabilir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Ulaştırma Teknikerleri genellikle Ulaştırma ve Bayındırlık Bakanlıklarına bağlı kuruluşlarda
133
görev alırlar. Ayrıca belediyelerin fen işlerinde ve özel sektörün karayolu, demiryolu, hava
meydanı ve liman inşaatı, toplu konutların yollarını yapan firmaların da iş bulabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Meslek eğitimi, Yıldız Teknik Üniversitesi Yıldız Meslek Yüksekokulunun ”Ulaştırma”
bölümünde verilmekte iken, bu bölüme artık öğrenci alınmaması nedeniyle, Meslek Eğitimi
bölümünde bulunan bilgiler ”Ulaştırma” bölümü eğitiminin verildiği zamandaki araştırılan
bilgileri kapsamaktadır.
.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Ulaştırma Teknikerliği ön lisans programında eğitim süresi 2 yıl olup;
- Meslek liselerinin Alt Yapı, Alt Yapı (İnşaat), İnşaat, Üst Yapı, Üst Yapı-İnşaat, Yapı, Yapı
(Kagir-Ahşap), Yapı Ressamlığı, Yapıcılık bölümlerinden mezun olanlar “Ulaştırma” ön
lisans programına sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları
takdirde yerleştirilebilirler.
- Meslek liselerinin sınavsız geçiş için belirlenen bölümleri dışındaki bölümlerden ya da
liselerden mezun olanlar/olacaklar ise sınavsız yerleştirme sonunda kontenjan kalırsa ek
yerleştirme ile açık olan programlara, isteklerine ve ÖSS puanlarına göre
yerleştirilebileceklerdir. Bunun için bu kişilerin ÖSYM Başkanlığınca yapılan Öğrenci
Seçme Sınavına (ÖSS) girmeleri ve yeterli “Eşit Ağırlıklı (EA)” puanı almaları gerekir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Bu bölümde;
1.yarıyıl; Matematik, Teknik Resim, Tasarı Geometri, Ulaştırma Jeolojisi, Malzeme Bilgisi,
Ulaştırma Bilgisi, Ekonomi,
2.yarıyıl; Matematik, Genel Havacılık, Zemin Mekaniği, Topoğrafya, Statik-Mukavemet,
Güzergah Araştırması ve Toprak İşleri.
3.yarıyıl; Karayolu, Demiryolu, Köprüler, Terminaller, Altyapı ve Koruması, Limanlar,
Mesleki Uygulama, Karayolu Trafiği.
4.yarıyıl; Karayolu, Demiryolu, Hava Meydanları İşletmeleri, Bilgisayar Destekli Tasarım,
Ulaştırma Projesi, Lojistik, Mesleki Uygulama, Bitirme Tezi-Projesi dersleri verilmektedir.
MESLEKTE İLERLEME
“Ulaştırma” önlisans programını başarı ile bitirenler ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş
Sınavında başarılı oldukları takdirde; İnşaat Mühendisliği, Kara Ulaştırma lisans
programlarına dikey geçiş yapabilirler..Kamuda çalışan ulaştırma teknikerleri, yükselme
sınavlarına girerek idari görev alabilirler. Özel sektörde ise yine ustabaşılık veya vardiya
amirliği gibi idari görevleri yapabilirler.
.
134
ÜRETİM MÜHENDİSİ
TANIM
İmalat sektöründe faaliyet gösteren işletmelerde üretilmesine karar verilen bir ürünün üretim
yöntemleri ile bu yöntemleri gerçekleştirecek üretim araçlarının tasarımı, uygulanması ve
kontrolünde çalışan kişidir.
GÖREVLER
Üretilecek bir ürünün imalatı ile ilgili üretim yöntemlerini araştırır, tasarlar, Üretimde
kullanılacak malzemeleri tespit eder, üretim aşamalarını planlar, kalite kontrolünün hangi
aşamada yapılacağını belirler, Üretilen ürünün depolama, taşıma ve dağıtımı ile ilgili süreçleri
tespit eder, Üretimde çalışan işgücünün tespiti, aranan nitelikler ve sayısını saptayarak insan
kaynakları bölümüne bildirir, Üretim sürecinde işgücü, para, zaman ve malzemenin en verimli
şekilde kullanılması için işletmeden bir işletmeci ya da iktisatçı ile beraber/koordineli
çalışarak ekonomik analizler yapar, Günün değişen koşullarına göre ortaya çıkan tasarım ve
imalat teknolojilerini izler ve yeniliklerin üretimde uygulanmasını sağlar, Üretim
performansını analiz ederek, iyileştirmelerde gerekli istatistiki metodları kullanır.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Çalıştığı alanla ilgili hammadde ve aletler, Büro makineleri (Bilgisayar, hesap makinesi v.b.)
Her türlü yazım ve çizim aletleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Üretim mühendisi olmak isteyenlerin; Üst düzeyde akademik yeteneğe sahip, Planlama ve
doğru karar alabilme yeteneği gelişmiş, Sayısal düşünme yeteneğine sahip, Bir işi planlama
ve uygulama yeteneğine sahip, Temel bilimlere (fizik, kimya) ilgili, İnsanlarla iyi iletişim
kurabilen, düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilen, İleri görüşlü, yeniliklere
açık, gelişmeleri takip edebilen, ekip çalışmasına yatkın, yaratıcı, zamanı iyi kullanabilen
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Üretim mühendisleri büro ortamında çalışmakla birlikte, atölye ve fabrika gibi gürültülü
mekanlarda da çalışırlar. Diğer çalışanlar ve müşterilerle iletişim halindedirler. Çalışmalarını
işveren ile yaptıkları anlaşma doğrultusunda tam zamanlı veya yarı zamanlı olarak
sürdürürler.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Üretim mühendisleri ürün veya hizmet üreten tüm kamu ve özel sektör işyerlerinde
çalışabilirler. Günümüzde rekabet şartlarının ağır olması, ürünlerin pazar ömürlerinin
azalması nedeniyle yaratıcı tasarıma, kaliteye, estetiğe, yüksek teknolojiye ve düşük fiyata
sahip olmasını zorunlu kılmaktadır. Üretim mühendisleri bu özelliklere sahip eleman olmaları
nedeniyle gelecek de iş bulma olanakları daha da artacaktır. Ayrıca üretim mühendisleri
teknik bilgi ve donanımlarını yaratıcılıkları ve girişimcilikleriyle birleştirerek kendi işlerini
kurabilirler.
135
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi Atılım Üniversitesi Mühendislik Fakültesi (Ankara) ‘’ Üretim
Mühendisliği” programında verilmektedir..
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Lise veya dengi okul mezunu olmak, Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) “Üretim
Mühendisliği” lisans programı için yeterli “Sayısal (SAY2)” puanı almak, Öğrenci Seçme ve
Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda “Üretim Mühendisliği” programını
tercih etmek gerekmektedir. Makine Ön lisans programından mezun olanlar ÖSYM tarafından
yapılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde “Üretim Mühendisi ” programına
dikey geçiş yapabilirler.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır. Eğitimin birinci yılında Matematik, Temel Bilim (Fizik Ve
Kimya), Bilgisayar Teknolojisi Ürün Tasarımı, Üretim Mühendisliğine Giriş ve Temel
Mühendislik Kavramları. ikinci yılında Mühendislik Matematiği, Termodinamik ve Isı
Transferi, Mühendislik Mekaniği, Bilgisayar Destekli Teknik Resim, Mühendislik
Malzemeleri, İmalat Yöntemleri, Elektronik Mühendisliğine Giriş, Olasılık ve İstatistik.
üçüncü yılında çoğunlukla üretim yöntemlerine yönelik ve bunların üretim sistemlerinde
uygulanmasına yönelik teknik ağırlıklı dersler, Üretim Teknolojisi Teorisi, Makine
Elemanları, Otomasyon, Kontrol, Ölçme ve Değerlendirme, Kalite Mühendisliği, Tesis
Planlama, Mühendislik Ekonomisi. Dördüncü yılında ise çoğu seçmeli dersler olan ve daha
çok üretimde ileri teknoloji uygulamalarına yönelik Hızlı Prototipleme, Elektronik Üretim,
Mikroelektronik İşleme, COMCNC Teknolojisi, Bilgisayar Destekli Üretim Sistemleri,
Bilgisayar Tümleşik Üretim Sistemleri, Bilgisayar Destekli Tasarım, Endüstriyel Ekoloji ve
Sürdürülebilir Üretim gibi dersler okutulmaktadır.
MESLEKTE İLERLEME
Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans, doktora yapabilir, araştırma görevlisi olabilir ve
akademik kariyer yapabilirler. Bilgisayar ve yabancı dil konularında kendilerini geliştiren
üretim mühendisleri değişen teknolojiye daha fazla uyum sağlayabilmektedirler. Başarılı
olanlar işletmelerde üst düzey yönetici olabilirler.
VETERİNER HEKİM
TANIM
Hayvan sağlığının korunması için önlemler alan, hastalıklara tanı koyan, tıbbi ve cerrahi
girişimlerde bulunarak hastalığın tedavisini sağlayan kişidir.
GÖREVLER
Hayvanların hastalıklarını teşhis eder, İlaç veya ameliyatla tedaviye karar verir, Hayvanları
hastalıklara karşı korumak için aşı yapar, Hayvan sürülerini ve mandıraları kontrol eder,
136
Hayvanların yavrulaması ve bakımı hakkında bilgi verir, Gıda temizliği ve bulaşıcı hayvan
hastalıklarını kontrol eder.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Steteskop, laboratuar aletleri, her türlü cerrahi malzemeler, Yapay tohumlama alet ve
malzemeleri, Aşı, serum ve tedaviye yönelik ilaçlar.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Veteriner hekim olmak isteyenlerin; Üst düzeyde akademik yeteneğe sahip, İnceleme,
araştırma merakı olan, iyi gözlem yapabilen, Fen bilimlerine özellikle biyolojiye ve kimyaya
ilgi duyan, Hayvanlarla ilgilenmekten hoşlanan, Çabuk ve doğru karar verebilen, Sabırlı,
dikkatli, düzenli, Görme, işitme duyuları ile el ve ayakları sağlam, Sorumluluk sahibi,
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Veteriner hekimler, büroda çalıştıkları gibi salgın ve paraziter hayvan hastalıkları
görüldüğünde sık sık köylere gitmek zorunda da kalabilirler. Hayvanların bulunduğu ortamlar
nemli olup havada rahatsız edici koku vardır. Ayrıca hayvanlardan gelebilecek herhangi bir
saldırı ile karşılaşabilirler. Veteriner hekim normal çalışma saatleri dışında, resmi tatil
günlerinde de çalışmak zorunda kalabilir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Veteriner hekimler, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığına bağlı il ve ilçe hayvan sağlığı
müdürlüklerinde, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Merkez ve Hayvan Islahı ve Üretim
Kurumlarında, Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüleri Bölge Laboratuarlarında, Et ve
Balık Kurumu, Süt Endüstrisi Kurumu, Yapağı ve Tiftik A.Ş, Yem Sanayiinde, belediyelerde,
Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Araştırma Laboratuarlarında,
ordu hayvan sağlığı ve gıda kontrol hizmetlerinde, ilaç firmaları, özel sektör çiftlikleri ve
hayvansal üretime dayalı gıda sanayiinde, halk sağlığı ve çevre sağlığıyla ilgili tüm kamu
kurum ve kuruluşlarında görev yapabilir ve kendi kliniklerini açabilirler.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi, liseden sonra Öğrenci Seçme Sınavı (ÖSS) ile girilen üniversitelerin
veterinerlik fakültelerinde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Bölüme girebilmek için Öğrenci Seçme Sınavında (ÖSS) yeterli “Sayısal (SAY2)” puan
almak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 5 yıldır. Eğitimleri süresince öğrenciler; Fizik, Kimya, Zooloji,
Botanik, Anatomi, Histoloji ve Embriyoloji, Fizyoloji, Biyokimya, İç Hastalıkları, Cerrahi,
Farmakoloji, Parazitoloji, Bakteriyoloji, Hayvan Besleme, Hayvan Yetiştiriciliği, Hayvan
137
Irkları, bunların bakım metotları, hastalıkları, yapağı, tiftik, deri gibi hayvan ürünlerinin
üretimi ve Patoloji, Et ve Süt gibi Hayvansal Ürünlerin Muayene ve Teknolojisi, Hayvanların
Suni ve Tabii Tohumlama Metotları, üretilmesi, dahiliye, cerrahi, doğum gibi konuları
kapsayan dersler almakta ve kliniklerde hasta hayvan üzerinde uygulama yapmaktadırlar.
MESLEKTE İLERLEME
Akademik kariyer yapabilirler. Biyokimya, Mikrobiyoloji, Patoloji, Besin Hijyeni, Klinik
(Cerrahi, Doğum vb.) gibi alanlarda uzmanlaşabilir, çalıştıkları kurum ve kuruluşların
yönetim kademelerinde yer alabilirler.
YÖNETİCİ SEKRETERİ
TANIM
Yöneticinin kurum veya kuruluş içindeki dışındaki kişilerle iletişimini, günlük, haftalık
çalışma programının uygulanmasını sağlayan, yöneticinin günlük işlerini organize eden,
yazışma ve dosyalama işlemlerini yürüten kişidir.
GÖREVLER
Yöneticiye daha önce programlanan işleri hatırlatır, Gelen haber ve bilgileri kaydeder,
yöneticiye ulaştırır, Telefon görüşmelerinin yapılmasını sağlar,Randevuları ayarlar,
misafirleri karşılar,Gelen yazıları (Fax, posta vb.) alır, sınıflandırır, kaydeder, büro içi evrak
akışını sağlar,Mektup, rapor, tablo vb. dokümanları yazar, çoğaltır, dağıtır ve
dosyalar,Dosyalardan istenen bilgileri bulur,Bir toplantı yapılacaksa gündemini yazıp,
ilgililere gönderir, salonu ve kullanılacak materyali hazırlatır,Yönetici seyahat edeceği zaman
ulaşım aracında, kalacağı otelde yer ayırtır. Pasaport, vize vb. işlemleri yapar, ilgili kişilere
durumu haber verir, seyahat materyali hazırlar.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Kırtasiye malzemeleri (kağıt, kalem vb.),Bilgisayar, fax, telex, daktilo, fotokopi ve hesap
makinesi, telefon ve diğer büro malzemeleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Yönetici sekreteri olmak isteyenlerin; Ayrıntılara dikkat edebilme yeteneğine, Güçlü görsel ve
işitsel belleğe sahip,Sır saklayabilen, sorumluluk sahibi,Düzgün ve akıcı bir dille
konuşabilen,Nazik, güler yüzlü,Problemler karşısında çabuk ve doğru karar verebilen
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Yönetici sekreteri büroda görev yapar. Çalışma saatleri genellikle düzenlidir. Ancak, birlikte
çalıştığı kişinin iş yoğunluğuna bağlı olarak hafta sonu veya akşam geç saatlere kadar çalışma
söz konusu olabilir. Çalışmalarında hem veriler (yazılar vb.), hem de insan ilişkileriyle
ilgilidir. Çalışırken yöneticilerle ve ziyaretçilerle iletişimde bulunurlar.
138
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Önemi ve etkinliği giderek artan bir meslek olduğundan iş bulma olanağı oldukça geniştir. İş
hayatının her alanında ve özel sektör işletmelerinin hemen hemen büyük çoğunluğu
bünyesinde sekreter çalıştırılmaktadır. Özellikle yurtdışı bağlantılı çalışan işyerleri yabancı dil
bilen, nitelikli elemanlara ihtiyaç duymaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Bu mesleğin eğitimi; Anadolu Ticaret Meslek Liseleri Yönetim ve Ticaret Sekreterliği
bölümünde, Anadolu Kız Meslek Lisesi ve Kız Meslek Liselerinin Büro Yönetimi ve
Sekreterlik alanının yönetici sekreterliği dalında verilmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Anadolu kız meslek lisesi büro yönetimi ve sekreterlik bölümü ile Anadolu ticaret meslek
lisesi Yönetim ve Ticaret Sekreterliği bölümünde eğitim süresi 4 yıldır. Kız Meslek
Liselerinde eğitim süresi de 4 yıldır. Eğitimde genel kültür dersleri ile meslek dersleri birlikte
verilmektedir. Meslek dersleri ile ilgili uygulamalar işyerlerinde yapılmaktadır.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Anadolu kız meslek lisesi “Büro Yönetimi ve Sekreterlik” alanı ile Anadolu ticaret meslek
lisesine girebilmek için, ilköğretimden sonra Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yapılan
Ortaöğretim Kurumları Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavında başarılı olmak,
MESLEKTE İLERLEME
Meslek Liselerinin bu alan/bölüm veya dallarından mezun olanlar istedikleri takdirde, Büro
yönetimi ve sekreterlik, Orta kademe yöneticilik, İnsan kaynakları ön lisans programına
sınavsız geçiş için başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları takdirde
yerleştirilebilirler. Ayrıca Öğrenci Seçme Sınavına (ÖSS) girip Büro Yönetimi Öğretmenliği
lisans programını tercih etmeleri durumunda ek puan almaları nedeniyle diğer bölümlerden
mezun olanlara göre öncelikle yerleştirilmektedir.
ZİRAAT MÜHENDİSİ
TANIM
Tarla bitkileri, endüstri bitkileri, çayır ve meralar, meyvecilik, sebzecilik, bağcılık,
biyoteknoloji, ekolojik tarım, bitki hastalıkları ve zararlıları ile bunlarla mücadele yöntemleri,
tarımsal yapıların projelendirilmesi ve geliştirilmesi, sulama, drenaj, toprak ve su muhafaza
sistemlerinin projelendirilmesi ve planlanması, toprak, su ve bitki ilişkileri, çevre kirliliği,
bitki besleme ve gübreleme, tarımsal kuvvet makinaları, tarım alet ve makinaları, küçük ve
büyükbaş hayvan yetiştiriciliği, arıcılık, popülasyon genetiği, su ürünleri yetiştiriciliği, süt
teknolojisi, tarım ekonomisi, tarım politikası, tarımsal yayım ve haberleşme alanlarında
çalışan mühendistir.
139
GÖREVLER
İyi kaliteli tahıl, sebze, meyve, endüstri ve süs bitkilerinin bilimsel ve ekonomik yöntemlerle
yetiştirilmesi amacıyla; Bulunduğu yörenin toprak analizini yapar, Toprağın verimini artırıcı
önlemler alır, Çeşitli bitkilerin yetiştirilmesi için uygun toprağı belirler,Tohumların
ekilmesi,fidelerin/fidanların dikilmesi,gübrelenmesi, ilaçlanması ve ürünün toplanması ile
ilgili zamanı ve yöntemleri belirler, Toplanan ürünün sınıflandırılması, korunması,
depolanması, ambalajlanması ve pazarlanması ile ilgili en uygun yöntemlerin geliştirilmesine
yardımcı olur,Bitkilerin hastalıklardan, zararlılardan korunması ve türlerinin iyileştirilmesi,
kalite ve verimliliğinin artırılması için araştırmalar yapar, Yukarıda belirtilen konularda
çiftçileri eğitir.Tarım alanlarının belirlenmesi, erozyondan korunması, sulanması, tarımda
kullanılan her türlü yapının, makine ve enerji türünün belirlenmesi ve üretiminin
projelendirilmesi amacıyla Tarım arazisinin yapısını inceler, teraslama, düzeltme işlemlerini
planlar,Sulama ve fazla suyun süzülmesi için gerekli yapıları planlar,Ahır, ağıl, gölet, sera
inşaatı için planlar hazırlar, yapımını denetler,Tarımsal üretimde kullanılan alet ve
ekipmanları tasarlar, üretim sürecini denetler.Ekonomik değeri olan hayvanların üretilmesi,
ırklarının iyileştirilmesi, bakımı, beslenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla Ürünlerinden
yararlanılan hayvanların (inek, keçi, koyun, tavuk vb.) verimliliklerinin artırılması yönünde
çalışmalar yapar,Hayvan ırkını iyileştirmek ve damızlık hayvan yetiştirmek, yemlerin besin
değerini belirlemek amacı ile araştırmalar yapar, Hayvanların verimliliklerini artırıcı
yöntemler hakkında üreticileri aydınlatır,Her yaştan insan grubunun beslenmesinde önemli bir
gıda olan “sütün uygun koşullarda toplanması ve işlenmesi amacıyla; Çalıştığı kuruma bağlı
olarak; süt toplama merkezlerine getirilen sütlerin hijyenik yönden uygunluğunun
sağlanmasında hammadde tedarikçilerini bilgilendirir,Mikrobiyolojik kalitesi istenilen
sınırlarda olan kaliteli hammadde sütün uygun koşullarda işletmeye alınmasını ve yine uygun
koşullarda değişik ürünlere işlenmesini (peynir, yoğurt, ayran vb.) sağlar,Üretimden tüketime
kadar tüm zincir boyunca ürünün gereken yerlere uygun şartlarda ulaşması konusunda ortak
bilincin sağlanmasında yardımcı olur.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Bütün zirai alet, makine ve ekipmanları, Sulama, ilaçlama, hasat toplama ve depolama
ekipmanı, Aydınger kağıdı, rapido kalemleri, topoğrafik aletler,Dürbünler,Bilgisayar,Hesap
makinesi vb. aletler.İlaçlar, hormonlar,Tohumlar, fidanlar, çeşitli aşı çubukları,Ölçme ve
kontrol aletleri (Spektrofotometre, Mikroskop, Pehometre, Cephometre, Eliza aletleri,
İnksilatör, PH. metre, gibi) Konusuyla ilgili çeşitli yayınlar.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Ziraat mühendisi olmak isteyenlerin; Ziraat ve orman bilimlerinin yanında, teknik bilimlere,
fen bilimlerine ilgi duyan, Toprağı, bitkiyi, hayvanı seven, üretimlerine ilgi duyan,Çevreyi ve
doğayı korumayı ilke edinen Şekil ve uzay ilişkilerini görebilme yeteneğine,Mekanik
yeteneğe sahip,Açık havada çalışmaktan hoşlanan,İnsan ilişkileri gelişmiş,İleri görüşlü ve
girişimci kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Ziraat mühendisleri hem kapalı (büro, laboratuar, fabrikalar, çiftlikler) ortamda, hem de açık
arazide çalışırlar. Arazide çalışırken tozlu, çamurlu, soğuk veya sıcak bir ortamda
bulunabilirler. Laboratuarda ise kimyasal çalışmalar yapacakları zaman kimyasal kokulara,
140
gübre ile ilgili çalışmaları sırasında gübre kokularına maruz kalabilirler. Doğrudan
hayvancılık işletmelerinde çalışanlar için çalışma ortamı kirli ve havasız olup kokusu rahatsız
edicidir. Ziraat mühendisleri, çiftçiler, meslek odaları mensupları, meslektaşları ve ziraat
teknisyenleriyle iletişim halinde çalışırlar.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Ülkemizde ziraat fakültesi mezunları kendi mesleklerinde iş bulmakta güçlük çekmektedirler.
Şu an için birikmiş istihdam fazlası ziraat mühendislerine her yıl yenileri eklenmektedir.
Meslek elemanlarının iş bulma olanakları devletin tarım politikasına göre azalmakta veya
artmaktadır. Mezunlar bitirdikleri alt programa göre Tarım ve Köyişleri Bakanlığı, Çevre ve
Orman Bakanlığı, Çevre Bakanlığı gibi kamu kuruluşlarında ve mantarcılık, fidancılık,
tohumculuk, seracılık, tarım ilaçları ile ilgili firmalar, yem fabrikaları, hayvancılık işletmeleri,
tarım alet ve makinaları üretim fabrikaları, su ürünleri yetiştirme tesisleri, süt fabrikaları gibi
özel sektörde çalışabilirler. Ayrıca tarım alanında faaliyet gösteren proje, işletme, pazarlama
ve ihracat-ithalat şirketlerinde danışmanlık ve yönetim hizmetleri verebilirler. Bunun yanında
meslekte kendini iyi yetiştirmiş, girişimcilik ruhuna sahip olan kişiler kendi çiftliklerini
kurmak suretiyle bağımsız olarak çalışma olanağına sahiptirler. Çalıştıkları yerler genel olarak
açık araziler, köyler olduğu için işe eleman alınırken erkekler tercih edilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Aşağıda belirtilen üniversitelere bağlı fakültelerde bu mesleğin eğitimi verilmektedir: Adnan
Menderes Üniversitesi (AYDIN) Ziraat Fakültesi, Akdeniz Üniversitesi (ANTALYA) Ziraat
Fakültesi, Ankara Üniversitesi (ANKARA) Ziraat Fakültesi Atatürk Üniversitesi
(ERZURUM) Ziraat Fakültesi Çukurova Üniversitesi (ADANA) Ziraat Fakültesi, Ege
Üniversitesi (İZMİR ) Ziraat Fakültesi, Eskişehir Osmangazi Üni.Ziraat Fakültesi
Gaziosmanpaşa Üniversitesi (TOKAT) Ziraat Fakültesi,Harran Üniversitesi (ŞANLIURFA)
Ziraat Fakültesi,Selçuk Üniversitesi (KONYA) Ziraat Fakültesi,Süleyman Demirel
Üniversitesi (ISPARTA) Ziraat Fakültesi,Namık Kemal Üniversitesi (TEKİRDAĞ) Ziraat
Fakültesi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi (SAMSUN) Ziraat Fakültesi Ordu Üniversitesi Ziraat
Fakültesi, Trakya Üniversitesi (EDİRNE), Tekirdağ Ziraat Fakültesi Uludağ Üniversitesi
(BURSA), Ziraat Fakültesi
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Mesleğin eğitimine girebilmek için,Lise veya dengi okul mezunu olmak,Öğrenci Seçme
Sınavı’nda (ÖSS) “Ziraat Mühendisliği “ lisans programı için yeterli “Sayısal 2 (SAY 2)”
puan almak,Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda
“Ziraat Mühendisliği “ lisans programı ile ilgili en az bir yüksek öğretim programını tercih
etmek gerekmektedir.Bu yüksek öğretim programında öğrenim görmek isteyen adaylar
liselerin Fen, Fen Bilimleri, Klasik Fen, Matematik, Tabii Bilimler, alanlarından mezun iseler
, ÖSYM tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı (ÖSS) sonucunda diğer
alanlardan mezun olanlara göre daha yüksek bir ağırlıklı puan elde etmekte ve öncelikle
yerleştirilmektedir.Ancak kendi alan /kol/bölümleri dışında bir yükseköğretim programını
tercih eden adayların yerleşme şansı azalmaktadır.
141
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Ziraat Mühendisliği eğitiminin süresi 4 yıl olup öğrenciler ilk 3 yıl temel bilim dersleri (Fizik
Kimya, Matematik, Botanik, Zooloji) , temel mühendislik dersleri (Akışkanlar Mekaniği,
Malzeme Bilgisi, Mühendislik Mekaniği, Ölçme Bilgisi, Teknik Resim), temel meslek
dersleri (Genetik, İstatistik, Meteoroloji, Mikrobiyoloji, Tarım tarihi ve deontolojisi), ayrıca
Gıda Mühendisliği ve Peyzaj Mimarlığı lisans programlarını karakterize eden birer ders ile
bütün alt programları (Bahçe Bitkileri, Bitki Koruma, Su Ürünleri, Süt Teknolojisi, Tarım
Ekonomisi, Tarım makineleri, Tarımsal yapılar ve Sulama, Tarla bitkileri, Toprak, Zootekni)
temsil eden dersleri okumaktadırlar. Son sınıfta ise kendi tercihleri arasından
yerleştirilecekleri alt programlardan birine ayrılmakta ve bu alt programda tümü seçmeli olan
dersleri almaktadır.
MESLEKTE İLERLEME
Üniversitede çalışmak isteyenler araştırma görevlisi olarak göreve başlarlar; akademik
çalışmalarında başarılı oldukça yardımcı doçentlik, doçentlik ve profesörlük gibi basamaklara
yükselme olanağına sahiptirler. Başarılı olanlar işletmelerde yönetici olabilmektedirler.
ZEYTİN İŞLEME TEKNİSYENİ
TANIM
Zeytin mahsulünün işlenmesini, kimyasal ve mikrobiyolojik analizlerinin yapılarak kalitesinin
belirlenmesini, sonuçların yorumlanmasını ve doğru karar verebilme becerilerine sahip olan
ara meslek elemanıdır.
GÖREVLER
Sofralık zeytinin (siyah zeytin, yeşil zeytin) işlenmesinde çeşitli teknikleri kullanır. Kaliteli
zeytinyağı üretilmesinde yararlanılan çeşitli teknikleri bilir ve uygular. Sofralık zeytinin
sağlığa uygunluğunu ve kalitesini kontrol için zeytinlerden ve katkı maddelerinden örnekler
alır. Laboratuarlarda değişik analiz yöntemlerini (kimyasal ve duyusal) kullanarak analizler
yapar. Çıkan sonuçları değerlendirir, raporlar düzenleyerek ilgililere bildirir. İstatistik bilgileri
elde eder ve yorumlar yapar. Zeytinyağı ile ilgili basit analizleri (asit tayini) yapar. Zeytin
çeşitlerinin tanınması, kültürel işlemler, hasat ve zirai mücadele gibi zeytin bahçesi
işletmeciliği ile ilgili işlerde görev alır. Çalışılan işletmede üretimin hijyen şartlarına uygun
olmasını sağlar. Üretilen ürünlerin uygun olarak paketlenmesini ve paketleme işleminin
düzenliliğini kontrol eder. Amiri ile sorumluluğunu taşıdığı kişiler arasında koordinasyonu
sağlar. İşletmede uyulması gereken mevzuatı (Türk Gıda Kodeksi, TSE vb.) bilir ve yapılan
işlemlerde bu mevzuatı esas alır.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
Üretimde kullanılan alet ve ekipmanlar, Laboratuar malzemeleri, Kimyasal maddeler,
Gerektiğinde bilgisayar, İlgili mevzuat
142
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Zeytin işleme teknisyeni olmak isteyenlerin; Normal düzeyde genel yeteneğe sahip, İlgili
yönergeleri izleyebilen, Gözleri sağlam ve görme gücü yüksek, Dokunma, koku alma, tat
alma keskinliği olan, Kimya, biyoloji ve bitki yetiştirme konularına ilgili, Dikkatli ve
sorumluluk sahibi kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Zeytin işleme teknisyeni; zeytin ve zeytinyağı üreten fabrika ve atölyeler, zeytin bahçeleri ile
laboratuarlarda görev yapar. Laboratuar ortamı temizdir, ancak üretim yapılan yer sıcaksoğuk, rutubetli ve kokulu olabilir. Meslek genel olarak ayakta icra edilir. Meslek elemanları;
zeytin endüstrisi teknikerleri, gıda mühendisleri, kimya mühendisleri, ziraat mühendisleri ve
sorumlu müdürlerle iletişim içerisinde bulunur.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Zeytin işleme teknisyeni, sofralık zeytin ve zeytinyağı işletmeleri ile büyük zeytin yetiştirme
işletmelerinde çalışır. Bunun yanı sıra, temel laboratuar bilgileri sayesinde üretim sektöründe
faaliyet gösteren çeşitli işletmelerde ve mikrobiyoloji laboratuarlarında görev alabilirler.
Tarım Orman ve Köy İşleri Bakanlığına bağlı Kurumlarda istihdam edilebilir. Zeytin ve
zeytinden elde edilen ürünlerdeki artış bu mesleğe olan talebi sürekli olarak artıracaktır.
Meslek elemanlarının iş bulma olanakları zeytin yetiştirilen bölgelerde oldukça yüksektir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi; Meslek Liselerinin, Gıda Teknolojisi Alanı “Zeytin İşleme” dalında
verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Meslek liselerine girebilmek için; İlköğretim mezunu olmak, Bünyesi ve sağlık durumunun
mesleğin gerektirdiği işleri yapmaya uygun olmak gerekmektedir.
EĞİTİMİN SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.9. sınıfta ortak genel kültür dersleri olarak; Dil ve Anlatım,
Türk Edebiyatı, Tarih, Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi, Coğrafya, Matematik, Biyoloji, Fizik,
Kimya, Yabancı Dil, Beden Eğitimi, Sağlık Bilgisi, Tanıtım ve Yönlendirme, Alan ortak dersi
olarak; Bilgi ve İletişim Teknolojisi,10. sınıfta; Dil ve Anlatım, Türk Edebiyatı, Din Kültürü
ve Ahlak Bilgisi, Tarih, Coğrafya, Yabancı Dil, Milli Güvenlik bilgisi, Alan-Dal dersleri
olarak; Matematik, Fizik, Analitik Kimya, Gıda Kimyası, Sınai Kimya, Teknik Resim, Bilgi
ve İletişim Teknolojisi, Gıda Mikrobiyolojisi, Uygulamalı ders olarak; Kimya ve
Mikrobiyoloji Laboratuarı,11. sınıfta; Dil ve Anlatım, Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi, İnkılap
Tarihi ve Atatürkçülük, Felsefe, Trafik ve İlk Yardım, Matematik, Alan-Dal dersleri olarak;
Gıda Kimyası, Zeytinyağı Kimyası, Sofralık Zeytin Üretim Teknolojisi, Zeytinyağı Üretim
Teknolojisi, Uygulamalı ders olarak; Sofralık Zeytin ve Zeytinyağı Analiz Laboratuarı,
Sofralık Zeytin ve Zeytinyağı Üretim Uygulamaları derslerini almaktadırlar. 11. sınıfta 160
saat işletmelerde yaz stajı yapma zorunluluğu bulunmaktadır.12. sınıfta haftanın 2 günü
okulda teorik, 3 günü ise işletmelerde pratik eğitim almaktadırlar.
143
MESLEKTE İLERLEME
Meslek Liselerinin “Zeytin İşleme” dalından mezun olanların, çalıştıkları işyerinde
edindikleri bilgi, beceri ve gösterdikleri performansa bağlı olarak usta, ustabaşı, bölüm şefliği
veya atölye şefliğine yükselme olanakları vardır. Meslek Liselerinin “Zeytin İşleme” dalından
mezun olanlar “Zeytin Endüstrisi, Zeytin Yetiştiriciliği ve Değerlendirilmesi, Endüstriyel
Tavukçuluk, Et Endüstrisi, Gıda Teknolojisi, Kanatlı Hayvan Yetiştiriciliği, Meyve ve Sebze
İşleme, Süt ve Ürünleri, Tavukçuluk, Yağ Endüstrisi” ön lisans programlarına sınavsız geçiş
için başvurabilirler. Gereken koşullara sahip oldukları takdirde yerleştirilebilirler.
144
Download

KOBİ Meslek Rehberi - Antakya Ticaret ve Sanayi Odası