OP[T KOLEKTIVEN DOGOVOR
ZA JAVNIOT SEKTOR NA REPUBLIKA MAKEDONIJA
(„Slu`ben vesnik na RM” br. 10/08, 88/08)
I. OP[TI ODREDBI
^len 1
So ovoj kolektiven dogovor se ureduvaat pravata i obvrskite na rabotnicite
i rabotodava~ite od raboten odnos vo javniot sektor na Republika Makedonija,
uslovite i na~inot na ostvaruvawe na pravata i obvrskite od raboten odnos, kako i
na~inot i postapkata za re{avawe na me|usebnite sporovi.
^len 2
Rabotodava~, vo smisla na ovoj kolektiven dogovor e: organite na dr`avnata
vlast, javnite ustanovi, zavodite, agenciite, organizaciite i drugite pravni lica
od javniot sektor koi vrabotuvaat rabotnici i se finansiraat od Buxetot na
Republika Makedonija.
^len 3
Rabotnik vo smisla na ovoj kolektiven dogovor e sekoe fizi~ko lice koe
zasnovalo raboten odnos na neopredeleno ili opredeleno rabotno vreme, so polno,
so pokratko od polnoto rabotno vreme ili so skrateno rabotno vreme.
^len 4
Ovoj kolektiven dogovor e zadol`itelen, odnosno gi obvrzuva site
rabotodava~i od ~lenot 2 na ovoj kolektiven dogovor, rabotodava~i koi mu
pristapile i site rabotnici koi vo vremeto na sklu~uvaweto na kolektivniot
dogovor bile ili dopolnitelno stanale ~lenovi na sindikatite na
Konfederacijata na slobodni sindikati na Republika Makedonija.
Ovoj kolektiven dogovor e zadol`itelen, odnosno gi obvrzuva i rabotnicite
~lenovi na drugi sindikati i rabotodava~ite, koi vr{at dejnost od javen interes
koi dopolnitelno po pismen pat gi izvestile i dobile soglasnost od potpisnicite
na dogovorot za pristapuvawe kon ovoj kolektiven dogovor.
^len 5
So kolektiven dogovor na nivo na granka, odnosno na nivo na rabotodava~ i
so dogovor za vrabotuvawe mo`at da se utvrdat pogolemi prava od pravata utvrdeni
so zakon i kolektiven dogovor, ako toa ne e vo sprotivnost so zakon i ovoj
kolektiven dogovor.
Dokolku so kolektiven dogovor na nivo na granka, odnosno na nivo na
rabotodava~, se utvrdeni pomali prava ili ponepovolni uslovi za rabota od
pravata, odnosno uslovite za rabota utvrdeni so ovoj kolektiven dogovor, se
primenuvaat odredbite od ovoj kolektiven dogovor.
^len 6
Vo slu~aj na diskriminacija soglasno so Zakonot za rabotni odnosi,
kandidatot za vrabotuvawe ili rabotnikot ima pravo da bara nadomest na {teta.
II. POSEBNI ODREDBI
^len 7
Opravdani pri~ini za nezapo~nuvawe na rabotnikot na rabota na denot
opredelen so dogovorot za vrabotuvawe, odnosno datumot na potpi{uvawe na
dogovorotza vrabotuvawe se:
- bolest na rabotnikot;
- smrten slu~aj na ~len na potesnoto semejstvo;
- elementarna nepogoda (po`ar, poplava i sli~no) i
- drugi slu~ai od objektivna priroda utvrdeni vo dogovorot za vrabotuvawe.
Za pri~inite od stav 1 na ovoj ~len, rabotnikot e dol`en pismeno da go
izvesti rabotodava~ot vo rok od 2 rabotni dena od vremeto koga trebalo da se javi
na rabota.
^len 8
Rabotnikot e dol`en da vr{i i druga rabota koja ne e predvidena so
dogovorot za vrabotuvawe, a koja e vo ramkite na stepenot na negovata stru~na
podgotovka, vrz osnova na pismen akt na rabotodava~ot, se dodeka traat pri~inite,
no ne podolgo od dva meseca, samo vo slu~ai:
- koga treba da se zameni privremeno otsuten rabotnik;
- koga e zgolemen obemot na rabotata;
- ako na rabotnoto mesto na koe raboti e namalen obemot na rabotata;
- vo slu~aj na elementarna nepogoda koja se slu~ila ili neposredno se
zakanuva i
- zavr{uvawe na itni i neodlo`ni raboti.
Rabotnikot vo slu~aite od stav 1 na ovoj ~len ima pravo na plata koja ja
primal na negovoto rabotno mesto, odnosno platata koja za nego e popovolna.
IZVEDUVAWE NA PRIPRAVNI^KIOT STA@
^len 9
Vremetraeweto na pripravni~kiot sta` se utvrduva so kolektiven dogovor
na nivo na dejnost.
Vremetraeweto na pripravni~kiot sta`, na barawe na rabotnikot, mo`e da
se skrati do 1/3 dokolku za toa dade soglasnost rabotodava~ot.
Na~inot na organiziraweto i sproveduvaweto na pripravni~kiot sta` se
ureduva so akt od strana na rabotodava~ot, dokolku so zakon ne e poinaku
opredeleno.
III. [email protected] NA DOGOVOROT ZA VRABOTUVAWE
^len 10
So kolektiven dogovor na nivo na dejnost odnosno na nivo na rabotodava~
pokraj pri~inite utvrdeni so Zakonot za rabotnite odnosi se utvrduvaat i drugi
pri~ini i slu~ai na neizvr{uvawe na rabotnite obvrski i kr{ewe na rabotniot red
i disciplina za otka`uvawe na dogovorot za vrabotuvawe od li~ni pri~ini od
strana na rabotnikot.
IV. PLATA I NADOMESTOCI NA PLATA
PLATA
^len 11
Rabotnikot ima pravo na plata, soglasno so zakon, kolektiven dogovor i
dogovorot za vrabotuvawe.
Platata e sostavena od:
- osnovna plata;
- del od plata za rabotna uspe{nost i
- dodatoci.
Platata na rabotnikot za rabota so polno rabotno vreme i normalen u~inok
ne mo`e da bide poniska od osnovnata plata.
^len 12
Podatocite za plati po rabotni mesta za vrabotenite vo javniot sektor se
javni, dokolku so zakon za opredeleni rabotni mesta ne e poinaku utvrdeno.
OSNOVNA PLATA
^len 13
Osnovnata plata se opredeluva vrz osnova na barawata na rabotnoto mesto
(vidot, slo`enosta, obemot i odgovornosta za rabotite na rabotnoto mesto,
stru~nata podgotovka i steknatite znaewa i ve{tini).
Osnovnata plata se utvrduva taka {to iznosot na najniskata plata se mno`i
so koeficientot na slo`enost na rabotnoto mesto na koe rabotnikot raboti, spored
dogovorot za vrabotuvawe.
Koeficientot na slo`enost na rabotnite mesta od stav 2 na ovoj ~len se
utvrduva so kolektiven dogovor na nivo na dejnost, odnosno so kolektiven dogovor
na nivo na rabotodava~.
^len 14
Najniskata plata za najnizok stepen na slo`enost se utvrduva so
kolektivnite dogovori na nivo na dejnost, odnosno na nivo na rabotodava~.
Najniskata plata ja utvrduvaat i objavuvaat potpisnicite na kolektiven
dogovor, so spogodba najmalku edna{ godi{no, soglasno so finansiskite mo`nosti.
Pri utvrduvaweto na najniskata plata se poa|a od ekonomskite mo`nosti,
op{toto nivo na platite vo Republika Makedonija i na nivo na dejnost, tro{ocite
na `ivot i drugi ekonomski i socijalni faktori vo zemjata.
Pregovorite za usoglasuvawe na najniskata plata, potpisnicite na dogovorot
gi zapo~nuvaat juni vo tekovnata godina, za narednata godina i istite treba da
zavr{at pred podnesuvaweto na Predlog – Buxetot na Republika Makedonija.
Dokolku potpisnicite na Dogovorot ne se dogovorat za iznosot na najniskata
plata do usvojuvawe na Buxetot od stav 4 na ovoj ~len, prodol`uva da se primenuva
prethodno utvrdenata najniska plata.
^len 15
So kolektiven dogovor na nivo na dejnost, odnosno na nivo na rabotodava~,
se utvrduvaat grupi na slo`enost na rabotni mesta.
So kolektiven dogovor na nivo na dejnost, odnosno na nivo na rabotodava~ se
utvrduvaat rabotni mesta po grupi na slo`enost.
Rasporeduvaweto na rabotnicite po grupi na slo`enost go vr{i
rabotodava~ot.
Pri utvrduvawe na grupi na slo`enost vo kolektivnite dogovori se poa|a i
od stepenot na obrazovanieto. Rabotnikot so ponizok stepen na obrazovanie ne
mo`e da bide rasporeden vo grupa na slo`enost za koe e utvrden povisok stepen na
obrazovanie, osven za rabotnicite koi do vleguvawe vo sila na ovoj kolektiven
dogovor bile rasporedeni na rabotni mesta so povisok stepen na obrazovanie.
Na rabotnicite od stav 4 na ovoj ~len koi se rasporedeni na rabotni mesta
za koi e predviden povisok stepen na obrazovanie, osnovnata plata mo`e da mu se
namali soglasno granski kolektiven dogovor. (Ukinato so Odluka na Ustaven sud na
Republika Makedonija, U.br. 16/2008 od 2 juli 2008 godina „Slu`ben vesnik na RM”
88/08)
DEL OD PLATA ZA RABOTNA USPE[NOST
^len 16
Delot od plata za rabotna uspe{nost se utvrduva vo zavisnost od:
- vonredno i natprose~no optovaruvawe na rabotnikot;
- zgolemen obem na rabota i
- predvremeno i kvalitetno izvr{uvawe na rabotite.
Rabotnata uspe{nost na rabotnikot spored kriteriumite na stav 1 na ovoj
~len se utvrduva vrz osnova na merila i kriteriumi utvrdeni na nivo na dejnost.
Visinata na sredstvata za delot od platata za rabotna uspe{nost se
isplatuva vo ramkite na obezbedenite sredstva.
DODATOCI NA PLATA
^len 17
Osnovnata plata na rabotnik se zgolemuva po ~as za:
- prekuvremena rabota……………………….. 35%
- rabota no}e…………………………………... 35%
- rabota vo tri smeni ………………………… 5%
- rabota vo den na nedelen odmor………… 35%
Za rabota vo denovi na praznici i nerabotni denovi utvrdeni so zakon,
rabotnikot ima pravo na nadomest na plata {to mu pripa|a vo tie denovi koga ne
raboti i plata za pominatite ~asovi na rabota zgolemena za 50%.
Dodatocite me|usebno ne se isklu~uvaat.
Pravoto na zgolemena plata po osnova na rabota vo tri smeni rabotnikot go
ostvaruva samo za denovite koga rabotnikot raboti vo vtora i treta smena.
^len 18
Osnovnata plata na rabotnikot se zgolemuva za 0,5% za sekoja navr{ena
godina raboten sta`, a najmnogu do 20%.
NADOMESTOCI NA PLATA
^len 19
Rabotodava~ot na rabotnikot mu isplatuva nadomest na plata za:
- vreme na privremena nesposobnost za rabota poradi bolest;
- godi{en odmor;
- platen vonreden odmor;
- vreme na prekin na rabotniot proces od pri~ini od strana na
rabotodava~ot;
- za slobodni denovi;
- doobrazovanie, stru~no osposobuvawe i prekvalifikacija, odnosno
dokvalifikacija, soglasno so potrebata na rabotodava~ot;
- polagawe ispiti za doobrazovanie i stru~no osposobuvawe na rabotnikot,
zaradi sopstven interes;
- sindikalno obrazovanie i
- vreme na otkazen rok.
Vo slu~aite od stav 1 na ovoj ~len na rabotnikot mu pripa|a nadomestok na
plata vo visina od negovata prose~na isplatena plata vo poslednite tri meseci,
dokolku so zakon poinaku ne e opredeleno.
Vo platata od stav 2 na ovoj ~len ne se vklu~uva dodatokot na plata za
prekuvremena rabota.
Dokolku rabotnikot za periodot koj se zema kako osnovica soglasno so stavot
2 na ovoj ~len ne primal plata, mu pripa|a nadomest vo visina od najniskata plata
utvrdena na nivo na dejnost odnosno na nivo na rabotodava~.
^len 20
Za vreme na privremena nesposobnost za rabota poradi bolest i povreda,
soglasno so zakon, rabotnikot ima pravo na nadomestok na plata vo visina od:
- 70% za period do 7 dena;
- 80% za period do 15 dena i
- 90% za period do 21 den,
po~nuvaj}i od prviot den na boleduvaweto, od prose~no isplatena neto
plata na rabotnikot vo prethodnite tri meseci.
Vo slu~ai na spre~enost za rabota poradi profesionalni zaboluvawa i
povredi na rabota, davawe na krv i za drugi slu~ai utvrdeni so zakon,
nadomestokot se utvrduva vo visina od 100% od osnovicata utvrdena vo stav 1 na
ovoj ~len.
NADOMESTUVAWE NA TRO[OCI POVRZANI SO RABOTA
^len 21
Rabotnikot ima pravo na nadomest na tro{ocite povrzani so rabota utvrdeni
so zakon i toa:
- za ishrana, dokolku ishranata ne e organizirana;
- na tro{oci za prevoz do i od rabota vo slu~ai koga nema organizirano
prevoz vo visina na najniskite realni tro{oci;
- dnevnici za slu`beni patuvawa vo zemjata;
- dnevnici za slu`beni patuvawa vo stranstvo soglasno so Uredbata za
izdatocite za slu`ben pat i selidbi vo stranstvo {to na organite na upravata im
se priznavaat vo tekovni tro{oci;
- terenski dodatok vo zavisnost od obezbedenite uslovi za rabota na teren
(smestuvawe, ishrana i sl.);
- za odvoen `ivot od semejstvoto;
- na tro{ocite za koristewe na sopstven avtomobil za potrebi na
rabotodava~ot vo visina od 30% od cenata na litar gorivo {to go koristi
avtomobilot za sekoj izminat kilometar so paten nalog;
- na tro{ocite pri selidba za potrebite na rabotodava~ot;
- vo slu~aj na smrt na rabotnikot;
- vo slu~aj na smrt na ~len na potesno semejstvoto na rabotnikot;
- za neprekinato boleduvawe podolgo od 6 meseci;
- otpremnina pri odewe vo penzija i
- jubilejni nagradi.
Visinite na nadomestocite od stav 1, osven alineite 4 i 7, se usoglasuvaat
so aneks na kolektiven dogovor na godi{no nivo.
Dnevnicite za slu`beni patuvawa, nadomestot za ishrana i terenskiot
dodatok, me|usebno se isklu~uvaat.
Nadomestokot za odvoen `ivot od semejstvoto i terenskiot dodatok,
me|usebno se isklu~uvaat.
^len 22
Na rabotnikot za vreme na slu`beno patuvawe vo zemjata mu se
nadomestuvaat tro{ocite za dnevnica, tro{ocite za prevoz i tro{ocite za
no}evawe.
Dnevnicata za slu`beno patuvawe od ~len 21, stav 1, alineja 3 se presmetuva
od ~asot na trgnuvaweto na rabotnikot na slu`benoto patuvawe do ~asot na
vra}aweto so prevoznoto sredstvo i toa:
- cela dnevnica ako patuvaweto traelo pove}e od 12 ~asa i
- 50% od iznosot na dnevnicata za slu`beno patuvawe koe traelo od 8 do 12
~asa.
Dokolku rabotnikot vo ist den, del od rabotnoto vreme go pomine na
rabotnoto mesto, a eden del e na slu`ben pat, no pomalku od 8 ~asa, ~asovite
pominati na slu`ben pat nad polnoto rabotno vreme mu se smetaat za prekuvremena
rabota.
Dokolku za vreme na slu`benoto patuvawe se pokrieni tro{ocite na
rabotnikot za ishrana, prevoz i no}evawe mu se isplatuva 20% od iznosot na
dnevnicata.
^len 23
Na rabotnikot mu se priznavaat i drugi tro{oci, {to gi napravil vo vrska so
vr{eweto na rabotata povrzano so slu`benoto patuvawe, po prethodno
ovlastuvawe na rabotodava~ot, odnosno od nego ovlasteno lice.
^len 24
Po zavr{uvawe na slu`benoto patuvawe, rabotnikot e dol`en vo rok od 3
rabotni dena da podnese smetka za patnite i drugite tro{oci soglasno so ~len 23.
Kon smetkata za patnite i dnevnite tro{oci se prilo`uva paten nalog za
prevoz i tro{ocite soglasno so ~len 23.
^len 25
Za vreme na pripravni~kiot sta` na rabotnikot mu pripa|a plata najmalku
80% od osnovnata plata za rabotnoto mesto za koe se osposobuva.
Na rabotnik pripravnik mu pripa|aat nadomestoci i dodatoci na plata za
rabotnoto mesto za koe se osposobuva.
RABOTNO VREME
^len 26
Polnoto rabotno vreme na rabotnikot ne mo`e da bide podolgo od 40 ~asa
nedelno.
Po~etokot, rasporedot i zavr{uvaweto na rabotnoto vreme, go utvrduva
rabotodava~ot odnosno rabotovodniot organ, vo soglasnost so zakon, aktot na
organot na dr`avnata uprava od soodvetnata oblast ili kolektiven dogovor na nivo
na dejnost.
Na rabotnikot koj raboti na osobeno te{ki, naporni i {tetni po zdravjeto
raboti, a ~ie {tetno vlijanie vrz negovoto zdravje, odnosno rabotna sposobnost ne
mo`e vo celost da se otstrani so za{titni merki, rabotnoto vreme mu se skratuva
srazmerno na {tetnoto vlijanie vrz negovoto zdravje, odnosno rabotnata
sposobnost, no ne pokratko od 36 ~asa vo rabotnata nedela, vo soglasnost so
kolektiven dogovor na nivo na dejnost.
Rabotnoto vreme od stav 3 na ovoj ~len se smeta kako polno rabotno vreme.
Kako osobeno te{ki, naporni i {tetni po zdravjeto raboti se smetaat:
osobeno te{ka fizi~ka rabota; rabota pod zgolemen atmosferski pritisok; rabota
pri zgolemena bu~ava; rabota vo voda ili vlaga; rabota izlo`ena na jonizira~ki
zra~ewa; rabota vo blizina na visok napon; rabota na visina; rabota so bolni od
zarazni bolesti i so zarazni materijali; rabota na hirur{ki intervencii vo
operacioni sali; rabota vo oblasta na psihijatrijata; rabota so lica so najte{ki
pre~ki vo psihi~kiot razvitok; rabota vo sudska medicina i patolo{ka anatomija;
rabota so nagrizuva~ki materijali; rabota na leta~ki personal; baletski izvedbi;
muzi~ari na duva~ki instrumenti, igraorci i operski solisti.
Odobrenie za rabota so skrateno rabotno vreme za rabotata od stav 5 na ovoj
~len dava organot na dr`avnata uprava nadle`en za rabotite na trudot, po
prethodno pribaveno mislewe na organizacijata za medicina na trudot i od
inspekcijata na trudot.
Rabotnikot koj raboti na rabotite od stav 5 na ovoj ~len, ne mo`e da raboti
podolgo od utvrdenoto pokratko rabotno vreme.
GODI[EN ODMOR
^len 27
Rabotnikot ima pravo na godi{en odmor vo tekot na edna kalendarska godina
vo traewe od 20 do 26 rabotni dena.
Traeweto na godi{niot odmor na rabotnikot se opredeluva vrz osnova na:
- vremeto pominato vo raboten odnos;
- slo`enost na rabotite na rabotnoto mesto;
- uslovi za rabota i
- zdravstvenata sostojba na rabotnikot.
Povozrasen rabotnik, invalid, rabotnik so najmalku 60% telesno
o{tetuvawe i rabotnik koj neguva ili ~uva dete so telesen ili du{even nedostatok
ima pravo na u{te 3 rabotni dena godi{en odmor.
So kolektiven dogovor na nivo na dejnost, odnosno na nivo na rabotodava~
mo`at da se utvrdat i drugi kriteriumi so koi }e se opredeluva dol`inata na
traeweto na godi{niot odmor.
PLATEN ODMOR
^len 28
Rabotnikot ima pravo na platen odmor zaradi li~ni i semejni okolnosti do 7
rabotni dena vo tekot na godinata vo slednive slu~ai:
- za sklu~uvawe na brak
3 dena
- za sklu~uvawe na brak na dete
2 dena
- za ra|awe ili posvojuvawe na dete
2 dena
- za smrt na sopru`nik ili dete
5 dena
- za smrt na roditel, brat, sestra
2 dena
- za smrt na roditel na sopru`nik
2 dena
- za smrt na dedo ili baba
1 den
- za selidba na semejstvoto od edno vo drugo mesto
2 dena
- za selidba na semejstvoto vo isto mesto
1 den
- za prv u~ili{en den na prva~e
1 den
- za polagawe na stru~en ili drug ispit za potrebite
na rabotodava~ot ili za sopstveni potrebi
3 dena
Vo slu~aite od stav 1 na ovoj ~len, otsustvoto od rabota se ostvaruva bez
ogled na baraweto na procesot na rabota i se koristi vo denovite na osnovot.
^len 29
Rabotnikot mo`e da otsustuva od rabota bez nadomestok na plata i
pridonesi od plata najdolgo 3 meseci, vo slednive slu~ai:
- za nega na ~len na semejstvoto;
- za izgradba ili popravka na ku}a, odnosno stan;
- za u~estvo na kulturni i sportski priredbi;
- za u~estvo na kongresi i konferencii;
- za lekuvawe na svoja smetka i
- vo drugi slu~ai utvrdeni vo kolektiven dogovor na nivo na dejnost.
Odluka po barawe na rabotnikot za otsustvo od stav 1 na ovoj ~len, donesuva
rabotodava~ot ili liceto {to toj }e go opredeli vo soglasnost so potrebite na
procesot na rabotata.
NADOMEST NA [TETA
^len 30
So kolektiven dogovor na nivo na dejnost odnosno na nivo na rabotodava~, se
opredeluvaat slu~aite na {tetni dejstvija za rabotnikot za koi se utvrduva
visinata na pau{alnoto obe{tetuvawe, kako i na~inot i uslovite za namaluvawe
ili prostuvawe na pla}aweto na obe{tetuvaweto.
RE[AVAWE NA INDIVIDUALNITE I KOLEKTIVNITE RABOTNI SPOROVI
^len 31
Individualnite i kolektivnite rabotni sporovi se re{avaat i po pat na
mirewe, soglasno so zakon.
^len 32
Kolektivnite rabotni sporovi koi nema da se re{at po miren pat, mo`e da se
re{avaat i po pat na arbitra`a, pred arbitra`en sovet.
Sporot od stav 1 na ovoj ~len arbitra`niot sovet treba da go re{i vo rok od
60 dena.
Brojot na ~lenovite na arbitra`niot sovet e neparen. Sekoj od u~esnicite
imenuva po dva arbitri, a pretsedatelot go imenuvaat arbitrite spogodbeno.
Arbitra`niot sovet odlu~uva so mnozinstvo glasovi od vkupniot broj
~lenovi.
Odlukite na arbitra`niot sovet se obvrzuva~ki za dvete strani i tie se
izvr{ni.
Vkupnite tro{oci utvrdeni spogodbeno pred zapo~nuvawe na arbitra`nata
postapka gi nadomestuva stranata koja }e go izgubi sporot.
INFORMIRAWE NA RABOTNICITE
^len 33
Rabotodava~ot najmalku edna{ godi{no ili po potreba, obezbeduva
informirawe na rabotnicite za pra{awa koi se od zna~ewe za nivnata ekonomska i
socijalna polo`ba.
Informiraweto se vr{i na na~in soodveten na informacijata {to treba da
se prenese i mo`e da se odnesuva za site ili za odredena grupa vraboteni po nivno
barawe. Informiraweto mo`e da bide: pismeno ili usno, preku ovlasten
pretstavnik.
Sodr`inata i obemot na informiraweto se ureduva so kolektiven dogovor
na nivo na dejnost, odnosno na nivo na rabotodava~.
STRU^NO OSPOSOBUVAWE I OBRAZOVANIE NA RABOTNICITE
^len 34
Rabotnikot ima pravo i dol`nost na postojano obrazovanie, do{koluvawe i
osposobuvawe vo soglasnost so potrebite na rabotniot proces, so cel za
odr`uvawe, odnosno unapreduvawe na sposobnosta za rabota na rabotnoto mesto,
kako i za~uvuvawe na rabotnoto mesto.
Obrazovanieto, do{koluvaweto i osposobuvaweto na rabotnicite se vr{i
pod uslovi i na na~in utvrdeni so programa za obrazovanie na rabotnicite.
USLOVI ZA RABOTA NA SINDIKATOT
^len 35
Rabotodava~ot e dol`en da sozdade uslovi za izvr{uvawe na aktivnostite
na sindikatot vo vrska so za{titata na pravata na rabotnicite od rabotniot odnos,
utvrdeni so zakon i kolektiven dogovor.
Aktivnosta na sindikatot i na negoviot pretstavnik vo soglasnost so stav 1
na ovoj ~len, ne mo`e da se ograni~i so akt na rabotodava~ot.
Sindikalnite sostanoci vo tekot na rabotnoto vreme se organiziraat i
odr`uvaat na na~in i vo vreme koe ne go popre~uva raboteweto, vo dogovor so
rabotodava~ot.
^len 36
Na barawe na sindikatot, rabotodava~ot dostavuva podatoci i informacii
za onie pra{awa {to imaat najneposredno vlijanie vrz materijalnata i socijalnata
polo`ba na rabotnicite i gi razgleduva mislewata i predlozite na sindikatot vo
postapkata na donesuvawe odluki ili re{enija {to imaat bitno vlijanie vrz
materijalnata i socijalnata polo`ba, odnosno vo ostvaruvaweto na pravata na
rabotnicite.
Na sindikalniot pretstavnik mu se ovozmo`uva nepre~eno komunicirawe so
rabotodava~ot, ili od nego ovlasteno lice i so ~lenovite na sindikatot kaj
rabotodava~ot, koga toa e neophodno za ostvaruvawe na funkcijata na sindikatot.
Na ovlasteniot sindikalen pretstavnik od povisok oblik na sindikalno
organizirawe koj ne e vraboten kaj rabotodava~ot, rabotodava~ot mora da mu
ovozmo`i nepre~ena komunikacija i sindikalna aktivnost.
^len 37
Rabotodava~ot obezbeduva prostorni, stru~ni, administrativni i tehni~ki
uslovi za rabota i ostvaruvawe na funkciite na reprezentativniot sindikat.
^len 38
Sindikalniot pretstavnik ima posebna za{tita i ne mo`e da bide povikan
na odgovornost zaradi vr{ewe na sindikalna aktivnost vo soglasnost so zakon i
kolektiven dogovor, nitu doveden vo ponepovolna polo`ba, vklu~uvaj}i go i
prestanokot na negoviot raboten odnos.
Posebnata za{tita na sindikalniot pretstavnik trae za vreme na negoviot
mandat i dve godini potoa.
^len 39
Sindikalna za{tita imaat: pretsedatelite, ~lenovite na izvr{nite organi
vo osnovnite organizacii i biranite pretstavnici vo povisokite organi na
sindikatot.
^len 40
Rabotodava~ot e dol`en na sindikalniot pretstavnik da mu ovozmo`i
plateno otsustvo od rabota zaradi efikasno vr{ewe na funkciite na sindikatot,
sindikalno obrazovanie i osposobuvawe.
Na~inot, vremeto i uslovite na osloboduvawe od rabota na sindikalniot
pretstavnik, se ureduvaat so kolektiven dogovor na nivo na dejnost, odnosno na
nivo na rabotodava~.
^len 41
^len na sindikatot koj e izbran, odnosno imenuvan vo organite na
sindikatot, ~ie vr{ewe bara privremeno da prestane da raboti kaj rabotodava~ot,
ima pravo po prestanuvawe na funkcijata {to ja vr{el vo rok od 5 dena, da se vrati
kaj rabotodava~ot na rabota i rabotnoto mesto koe odgovara na negovata stru~na
podgotovka, za {to se sklu~uva poseben dogovor so rabotodava~ot.
ZA[TITA NA PRAVATA NA RABOTNICITE
^len 42
Koga rabotnikot podnel barawe do rabotodava~ot za otstranuvawe na
povreda na nekoe negovo pravo utvrdeno so zakon, kolektiven dogovor i dogovor za
vrabotuvawe, ili za ostvaruvawe na istoto, rabotodava~ot e dol`en da sorabotuva
so sindikalniot pretstavnik.
^len 43
Rabotnikot ima pravo da prisustvuva vo postapkata pred organot koj
odlu~uva za podnesenoto barawe i pritoa da bide zastapuvan od sindikatot.
Rabotnikot koj otsustvuva od rabota zaradi prisustvo vo postapkata kaj
organot od stav 1 na ovoj ~len se smeta kako da bil na rabota i po taa osnova ne
mo`e da mu se namaluva platata.
IZMENUVAWE I DOPOLNUVAWE NA KOLEKTIVNIOT DOGOVOR
^len 44
Sekoja od stranite na dogovorot mo`e da predlo`i izmenuvawe i
dopolnuvawe na ovoj kolektiven dogovor.
Predlogot za izmenuvawe i dopolnuvawe na ovoj kolektiven dogovor vo
pismena forma se dostavuva do drugata strana na dogovorot, koja e dol`na da se
izjasni vo rok ne podolg od 60 dena.
SLEDEWE NA PRIMENATA I TOLKUVAWE NA KOLEKTIVNIOT DOGOVOR
^len 45
Za sledewe na primenata na ovoj kolektiven dogovor stranite formiraat
komisija.
Sekoja od stranite na ovoj kolektiven dogovor imenuva po 2 ~lena vo
komisijata od stav 1 na ovoj ~len, vo rok od 30 dena od sklu~uvaweto na ovoj
kolektiven dogovor.
^len 46
Komisijata od ~len 45 stav 1 na ovoj kolektiven dogovor dava tolkuvawe na
odredbite na ovoj kolektiven dogovor.
POSTAPKA ZA [email protected] NA KOLEKTIVNIOT DOGOVOR
^len 47
Ovoj kolektiven dogovor mo`e da se otka`e tri meseci pred istekot na
negovata va`nost.
Otka`uvaweto na ovoj kolektiven dogovor se vr{i vo pismena forma, pri
{to se obrazlo`uvaat pri~inite za otka`uvaweto.
Drugata strana, na predlogot za otka`uvawe na kolektivniot dogovor, e
dol`na da odgovori ili da ja zapo~ne postapkata za pregovori najdocna vo rok od 15
dena od denot na podnesuvaweto na otkazot.
^len 48
Dokolku vo rokot od ~len 47 stav 3 stranata ne se proiznese, se prodol`uva
va`nosta na kolektivniot dogovor do potpi{uvawe na nov kolektiven dogovor.
Po otka`uvaweto na kolektivniot dogovor sekoja od stranite mo`e da
predlo`i sklu~uvawe nov kolektiven dogovor.
Otka`uvaweto na kolektivniot dogovor se objavuva vo “Slu`ben vesnik na
Republika Makedonija.”
PREODNI I ZAVR[NI ODREDBI
^len 49
Visinata na nadomestocite od ~len 21 stav 1 alinei 1, 2, 3, 5 i 6
potpisnicite na dogovort }e gi utvrdat do krajot na 2008 godina, a }e se
primenuvaat od po~etokot na 2009 godina.
^len 50
Ovoj kolektiven dogovor se sklu~uva za vreme od dve godini.
Po istekot na rokot za koj e sklu~en ovoj kolektiven dogovor, negovite
odredbi i ponatamu se primenuvaat do sklu~uvaweto na nov kolektiven dogovor.
^len 51
Ovoj kolektiven dogovor i negovite izmenuvawa i dopolnuvawa, kako i
otka`uvaweto ili pristapuvaweto pred nivnoto objavuvawe, se dostavuvaat na
registracija do ministerstvoto nadle`no za rabotite od oblasta na trudot, a se
objavuvaat vo “Slu`ben vesnik na Republika Makedonija”.
^len 52
Sindikatot na nivo na dejnost vodi evidencija na sklu~enite kolektivni
dogovori na nivo na rabotodava~.
Evidencijata od stav 1 na ovoj ~len treba da sodr`i: naziv na kolektivniot
dogovor, stranite na dogovorot, datum na sklu~uvawe na dogovorot, va`nost na
dogovorot, kako i izmenite i dopolnuvawata na dogovorot.
^len 53
Ovoj kolektiven dogovor vleguva vo sila so denot na sklu~uvaweto, a }e se
primenuva od denot na negovoto objavuvawe vo “Slu`ben vesnik na Republika
Makedonija”.
***
(So Odluka na Ustaven sud na Republika Makedonija, U br. 16/2008 od 2 juli 2008
god. „Slu`ben vesnik na RM” 88/08)
1. SE UKINUVA ~len 15 stav 5 od Op{tiot kolektiven dogovor za javniot
sektor na Republika Makedonija („Slu`ben vesnik na Republika Makedonija” br.
10/08).
2. Ovaa odluka proizveduva pravno dejstvo od denot na objavuvaweto vo
“Slu`ben vesnik na Republika Makedonija”.
Download

Општ колективен договор за јавниот сектор на Р.М