w
w
w
s
r
.
d
a
r
i
k
SADRŽAJ
k
w
w
w
r
i
k
s
ar
s
r
.
ad
n
i
m
.se
e
s
.
w
1. UVOD ...................................................................................................................................... 3
w
w
w
ww
1. 1. Historijski osvrt .............................................................................................................. 3
1. 2. Morfologija..................................................................................................................... 4
1. 3. Kulturelne osobine ......................................................................................................... 4
1. 4. Otpornost ........................................................................................................................ 4
s
r
.
d
ir a
s
r
.
d
ira
1. 5. Podjela ............................................................................................................................ 5
k
s
r
ina
1. 6. Geografska distribucija .................................................................................................. 5
1. 7. Epidemiologija ............................................................................................................... 6
m
e
s
w.
1. 8. Patogeneza ...................................................................................................................... 7
e
s
.
w
1. 9. Klinička slika.................................................................................................................. 7
ww
ww
1. 10. Dijagnoza ..................................................................................................................... 8
1. 11. Terapija......................................................................................................................... 9
1. 12. Prevencija ..................................................................................................................... 9
7. LITERATURA ..................................................................................................................... 10
s
r
.
d
a
r
i
k
s
r
.
ad
r
i
k
s
ar
n
i
m
.se
w
w
w
s
r
.
d
kira
s
r
.
d
a
r
i
k
e
s
.
w
ww
s
r
.
d
kira
s
r
a
in
m
e
s
w.
e
s
.
ww
ww
w
k
s
r
na
s
r
.
irad
2
w
w
w
s
r
.
d
a
r
i
k
k
w
w
w
s
r
.
ad
1. UVOD
Bruceloza je akutna infektivna bolest uzrokovana bakterijama roda Brucella. Od ove zoonoze
r
i
k
s
ar
n
i
m
.se
prvenstveno obolijevaju domaće životinje, ovce, koze, goveda i svinje, a rjeñe psi i mačke. Infekcija
e
s
.
w
ovim bakterijama takoñer je moguća i kod mnogih divljih životinja i nekih ptica, pa su tako opisane
w
w
w
infekcije brucelama kod jelena, bizona, konja, losova, zečeva, kokoši, pustinjskih miševa, golubova,
ww
komaraca, buha i krpelja. Čovjek se zarazi u direktnom ili indirektnom kontaktu sa životinjama. Četiri
vrste su patogene za čovjeka. Brucella melitensis je historijski parazit koze, B. abortus parazit goveda,
B. suis parazit svinje, a B. canis je parazit psa. Meñutim, danas se zna da ova specifičnost domaćina
s
r
.
d
ir a
s
r
.
d
ira
nije striktna i da su i druge životinje zaražene spomenutim brucelama.
k
s
r
ina
1. 1. Historijski osvrt
Bazen Sredozemnog mora oduvijek je imao registrovane slučajeve bruceloze zbog povoljnih klimatskih
m
e
s
w.
e
s
.
w
uslova za ekstenzivno stočarstvo u većini zemalja. U prošlosti je ova bolest nosila različite nazive:
ww
undulantna groznica, teksaška groznica, mediteranska groznica i malteška groznica.
ww
Kliničke znakove oboljenja prvi je opisao hirurg Marston 1861. godine za vrijeme Krimskog rata, a bolest
je nazvao „gastrična intermitentna groznica“. Nešto kasnije, 1887. godine David Bruce je izolovao
uzročnika ove bolesti iz krvi i slezene oboljelih vojnika na Malti i dao mu naziv Micrococcus melitensis.
s
r
.
d
a
r
i
k
s
r
.
ad
Deset godina kasnije, Wright je otkrio da serum osoba oboljelih od malteške groznice aglutiniše ovu
r
i
k
s
ar
bakteriju. Malteški doktor Zamitt je 1905. godine dokazao ulogu nepasterizovanog kozjeg mlijeka u
prenošenju bruceloze na čovjeka.
n
i
m
.se
Godine 1897., Bang je u saradnji sa Striboltom u Danskoj izolovao Gram-negativni bacil iz organa krava
w
w
w
prilikom epizootičnog pobačaja i iz organa fetusa. Ovaj bacil nazvan je Bangov bacil ili Bacillus abortus.
e
s
.
w
ww
Treći predstavnik ovog roda je Brucella suis. Traum je 1914. godine u Americi izolovao ovu bakteriju iz
fetusa oboljele svinje. Evans je u svojim radovima objavljenim 1918. godine, pokazao da se na osnovu
mnogih zajedničkim osobina, sve tri bakterije mogu svrstati u poseban rod Brucella (nazvan prema
s
r
.
d
kira
s
r
.
d
kira
Bruceu).(1)
U Bosni i Hercegovini nije bilo slučajeva humane, niti animalne bruceloze, osim dva izolirana slučaja u
s
r
a
in
vrijeme bivše Jugoslavije. Prvi slučajevi bruceloze kod životinja registrovani su na farmi Lipe kod Bihaća
tokom 1978. godine kod koza uvezenih iz zapadne Evrope. Prva epidemija humane bruceloze bila je
m
e
s
w.
e
s
.
ww
izolovana epidemija na vojnom poligonu na Manjači tokom 1985./6. godine kod čuvara stoke i vojnika.
ww
Ukupno je oboljelo oko 50 ljudi. Izvor infekcije bila je zaražena stoka uvezena sa jugoistoka Balkanskog
w
poluotoka, koja je tom prilikom sva eutanazirana. Poslije rata, prvi slučajevi bruceloze u BiH registrovani
su tokom 2000. godine, meñu povratnicima, vlasnicima donirane stoke.(4) U narednim godinama
zabilježen je rast oboljelih od bruceloze u BiH.
s
r
.
d
a
r
i
k
k
s
r
na
s
r
.
irad
3
w
w
w
w
w
w
1. 2. Morfologija
s
r
.
d
a
r
i
k
k
r
i
k
s
ar
s
r
.
ad
Uzročnici bruceloze, Brucellae, su mali Gram-negativni, nepokretni, aerobni, asporogeni kokobacili.
Kada se nalaze u S obliku imaju kapsulu koja se može bolje uočiti pomoću elektronskog mikroskopa.
n
i
m
.se
Veličina ovih bakterija je od 0.6 do 1.5 µm, ali u kulturi na temperaturi od 22 do 26ºC poprimaju
e
s
.
w
izdužene oblike, dužine i do 3 µm. Rasporeñene su u parovima, rjeñe u kratkim lancima.
w
w
1. 3. w
Kulturelne osobine
ww
Optimalna temperatura razmnožavanja brucela je 37ºC, granične 22ºC i 40ºC, a pH se kreće od 6.6 do
7.4. U normalnoj atmosferi razmnožavaju se Brucella melitensis i Brucella suis, dok je razmnožavanje
s
r
.
d
ir a
k
s
r
ina
Brucele uspijevaju samo na obogaćenim hranilištima, osim sojeva koji su adaptirani na laboratorijske
uslove. Za njihovo kultivisanje koriste se hranjive podloge koje sadrže znatan broj aminokiselina,
m
e
s
w.
vitamina i minerala. Dobro uspijevaju na podlogama sa životinjskom jetrom i sa dodatkom ekstrakta
e
s
.
w
kvasca. Na površini čvrstog hranilišta, poslije 2-3 dana kultivisanja, javljaju se kolonije, koje su sitne,
ww
ww
konveksne, okrugle i prozračne, glatke i sjajne, slične kapima rose. Poslije 3-4 dana kolonije mijenjaju
izgled i postaju zamućene. Na krvnom agaru, oko kolonija često stvaraju uzanu zonu koja liči na alfa
hemolizu. Sve tri vrste bucela mogu se kultivisati i u horioalantoičnoj membrani pilećeg embriona,
s
r
.
d
a
r
i
k
kir
s
r
.
d
ira
B. abortus uslovljeno prisustvom 10% CO2.
s
r
.
ad
dovodeći do letalnog ishoda embriona nekoliko dana po inokulaciji, sa jasno vidljivim promjenama na
r
i
k
s
ar
jetri i slezeni. Brucele tokom boravka u organizmu imaju intracelularni položaj, pa su zaštićene od
mnogih nepovoljnih faktora.
n
i
m
1. 4. Otpornost
e
s
.
w
w
w
Brucele su veoma otporne prema različitim agensima. U stajskom ñubrivu i prašini one mogu ostati žive
e
s
.
w
ww
i do 2 mjeseca, u mlijeku 10 i više dana, a u vodi do 20 dana. Na odjeći koja je kontaminirana
mokraćom zaražene životinje, ostaju žive i do 80 dana. U siru i maslacu mogu živjeti i nekoliko mjeseci,
ako se ove namirnice ne drže na sobnoj temperaturi, jer u tom slučaju dolazi do bržeg uginuća brucela
s
r
.
d
a
s
r
.
d
kira
zbog nagle promjene pH.
U mesu brucele žive veoma kratak period, osim ako je meso zamrznuto, kada ostaju u životu i nekoliko
s
r
a
in
godina. U pobačenom fetusu i sekretu polnih organa zaraženih životinja takoñer ostaju dugo u životu.
m
e
s
w.
Direktna sunčeva svjetlost i dezinfekciona sredstva brzo ih ubijaju. Za dezinfekciju kontaminiranih
e
s
.
ww
površina koriste se 2,5% natrij hipohlorit, 2-3% natrij hidroksid ili 2% formaldehid. Etanol, izopropanol,
ww
jedinjenja sa jodom i fenolna jedinjenja mogu se koristiti na kontaminiranoj koži. Autoklaviranjem (vlažna
w
toplota, na temperaturi 121ºC u trajanju od minimalno 15 minuta) se uništavaju brucele sa
s
r
.
d
a
r
i
k
k
s
r
na
s
r
.
irad
4
Download

Seminarski i Diplomski radovi. Seminarski i Diplomski rad.