Nastavno-naučnom vijeću Medicinskog fakulteta
Univerziteta u Banjaluci
Senatu Univerziteta u Banjaluci
Odlukom Naučno-nastavnog vijeća Medicinskog fakulteta Univerziteta u Banjaluci broj 18-3281/2012 od 12.04.2012. godine, imenovana je Komisija za ocjenu podobnosti teme “Korelacija
markera oksidativnog stresa sa morfološkom analizom posteljice kod hipertenzije u trudnoći“
kandidatkinje mr Dragice Draganović, u sastavu:

Dr Mladenko Vasiljević, redovni profesor, uža naučna oblast Ginekologija, opstetricija i
reproduktivna medicina, Medicinski fakultet Univerziteta u Beogradu, predsjednik;

Dr Vesna Ećim-Zlojutro, vanredni profesor, uža naučna oblast Ginekologija, opstetricija
i reproduktivna medicina, Medicinski fakultet Univerziteta u Banjaluci, član;

Dr Ljiljana Tadić-Latinović, docent, uža naučna oblast Patologija, Medicinski fakultet
Univerziteta u Banjaluci, član.
Nakon detaljnog pregleda prijave doktorske disertacije i bibliografije kandidatkinje mr Dragice
Draganović, Komisija Nastavno-naučnom vijeću Medicinskog fakulteta Univerziteta u Banjaluci
i Senatu Univerziteta u Banjaluci podnosi
IZVJEŠTAJ O OCJENI PODOBNOSTI TEME I KANDIDATA
ZA IZRADU DOKTORSKE TEZE
1. BIOGRAFSKI PODACI, NAUČNA I STRUČNA DJELATNOST KANDIDATA Biografija
Dragica Draganović,doktor medicine i magistar medicinskih nauka,je rođena 02.02.1958. god.
u Dobrnji, Banja Luka. Osnovnu školu i Gimnaziju završila u Banjaluci. Medicinski fakultet
upisala 1976.godine u Beogradu i završila ga 09.04.1982 god. sa prosječnom ocjenom 9,1. Od
05.02.1984 god. radi u Domu zdravlja Bana Luka, a od 1993. godine radi na Klinici za
ginekologiju i akušerstvo Bana Luka. Specijalistički ispit iz Ginekologije i akušerstva je
položila u Institutu za ginekologiju i akušerstvo Kliničkog centra Srbije u Beogradu
06.07.1994. godine sa odličnim uspjehom i time stekla zvanje specijaliste za ginekologiju i
akušerstvo. Postdiplomski studij završila na Medicinskom fakultetu u Banjaluci 1999. godine,
a magistarski rad sa tezom ”Uloga sonografije u predviđanju intrapartalne funkcije posteljice”
odbranila je na Medicinskom fakultetu u Banjaluci 10.05.2006. godine. Kandidatkinja trenutno
radi na odjeljenju Perinatologije Klinike za ginekologiju i akušerstvo u Banjaluci.
Mr Dragica Draganović je do sada učestvovala u izvođenju nastave studenata Medicinskog
fakulteta od 1994.godine, te studenata studijskog programa Zdravstvene njege školske
2009/2010 , kao i 2011/2012 godine. Od 2006.godine kao viši asistent učestvuje u
pripremama studenata za usmeni ispit.Od 2011.godine je angažovana kao predavač na
predmetu Ginekologija i akušerstvo sa zdravstvenom njegom na Visokoj medicinskoj školi
u Prijedoru, gdje je do sada bila mentor za diplomski rad Darije Jović sa temom
”Karcinom grlića materice, skrining PAPA nalaza u ambulanti porodične medicine Lauš”.
Dosadašnja usavršavanja iz oblasti ultrazvuka i perinatologije su
- diploma Škole ultrazvuka ”Primjena ultrazvuka - novine u dijagnostici” na Medicinskom
fakultetu u Banjaluci od 15.11.1996 – 21.11.1996. godine,
- četvrti međunarodni kongres ”Ultrazvuk u ginekologiji, perinatologiji i reproduktivnoj
medicine - škola ultrazvuka 29.9.2004 - 2.10.2004. godine, Beograd,
- prvi ohridski sastanak ginekologa i perinatologa 23.6.2005. - 26.6.2005.god. Ohrid,
Makedonija.
- diploma Škole Perinatologije 2000 - 2004 godine, Tara.
- diploma Škole porodiljstva “Akademik Vojin Šulović”Valjevo, 2003 godine.
-diploma Međunarodne škole medicinskog ultrazvuka Jan Donald, 2011 godine Beograd.
- Završila kurs iz Kolposkopske dijagnostike 1994.godine u Beogradu
- bazični kurs iz Laparaskopije 18-19.5.2011.godine Novi Sad.
Mr Dragica Draganović bila na stručnom usavršavanju od mjesec dana na Institutu za majku i
dijete, Beograd iz oblasti prenatalne invazivne dijagnostike, rana amniocenteza 1998.godine.
2 Od 1998 godine član je Udruženja ginekologa i opstretičara RS,kao i Komore doktora
medicine RS. Aktivno govori engleski i ruski jezik.
Bibliografija
Naučno-istraživački radovi

Draganović D., Ećim Z.V., Čančarević Đajić B. : Postterminska trudnoća, tok i ishod
porođaja., XLVII Ginekološko - akušerska nedelja SLD, Zbornik radova, 266-269,
Beograd, 2003.

Lučić N., Draganović D., Antonić Z., Čančarević Đajić B., and Radetić N.: The
importance of blood flow measuring trough arthery umbilicalis by Color Doppler
Method and intrapartal CTG on the outcome of childbirth. XIX European Congress of
perinatal medicine Athens (Greece), October 14th-16th. 2004.

Lučić N., Antonić Z., Grahovac., Draganović D.: Primjena vaginopeksije po Nichols-u
u slučaju totalnog prolapsa vagine poslije vaginalne histerektomije; Ginekološkoakušerska nedelja SLD, Zbornik radova, 371-374, Beograd 2005.

Ećim-Zlojutro V., Draganović D.: Placenta previja i abrupcija placente kao uzroci
krvarenja u porođaju, XLIX Ginekološko-akušerska nedelja SLD, Zbornik radova,
340-341, Beograd, 2005.

Lučić N., Antonić Z., Banićević A., Jevtović R., Radetić S., Draganović D.:Prikaz
slučaja operacije Lejomioma teškog 8 kilograma; Ginekološko-akušerska nedelja SLD,
Zbornik radova, 394-397, Beograd 2006.

Ećim-Zlojutro V., Draganović D.: Trudnoća i porođaj udruženi sa Fibroma intestine
tenui,; Ginekološko-akušerska nedelja SLD, Zbornik radova, 400-404, Beograd 2006.

Ećim-Zlojutro V., Savić S., Draganović D., Čančarević-Đajić B., Vulin Ž.: Učestalost
anomalija CNS-a u Klinici za ginekologiju i akušerstvo Banja Luka u period od
01.01.2001 - 31.12.2005.godine, Novine u perinatalnoj medicine, Tara 2006.

Draganović D., Lučić N., Čančarević-Đajić B., Vulin Ž.: Indukovani porođaj nakon
41ng-tok i ishod.,LV Ginekološko - akušerska nedelja SLD, Zbornik radova, 506-513,
Beograd, 2011.

Rodic A., Ećim-Zlojutro V., Popović B., Topić J., Lučić N., Draganović D.: The
outcom off pregnancy in pregnant women over 35 years off age, 11th World Congress
3 in Fetal Medicine, Kos Island, 24-28 june, 2012.
Stručni radovi štampani u abstraktu:

Antonić Z., Lučić N., Ećim V., Grahovac S., Jevtović R., Perendija V., ČančarevićĐajić B., Draganović D., Rodić A., Govedarović A.: Review of results of positive
lymph node findings in cases of invasive carcinoma of vulva after radical vulvectomy,
XIX FIGO World Congress of Gynecology and Obstretics, Cape Town, South Africa,
S 688, 4th-9th October 2009.

Savić S., Draganović D., Čančarević-Đajić B., Bajić S., Tanjga R., Preradović L. :
Značaj mjerenja serumskih i cervikalnih markera u dijagnozi infekcije kod PPROMa, The Journal of maternal-fetal-neonatal medicine. Book of abstracts.XXII European
Congress of perinatal medicine, Granada, Spain, May 26th-29th, 2010.

Savić S., Draganović D., Aničić Z., Gajanin R.:Primary retroperitoneal teratoma,
Abstract, II Kongres Patologa B i H, sa međunarodnim učešćem, 10-12maj, 2012.
Originalni naučni radovi u časopisima međunarodnog značaja


Lučić N., Antonić Z., Ećim V., Draganović D., Latinović LJ,: Liječenje karcinoma
grlića materice u Republici Srpskoj,Med.Pregled;LXIV(11-12):588-591.Novi
Sad,2011.

Lučić N., Antonić Z., Ećim V., Grahovac S., Jevtović R., Perendija V., ČančarevićĐajić B., Draganović D., Rodić A,:Importance of the Cytoplasmatic super-oxide
dismutase in the Normal Tissue of the endometrium and endometrium
carcinoma.Medicinski Arhiv ;volumen 65,broj 4:243-246,Sarajevo,2011.

Lučić N., Antonić Z., Ećim V.,Grahovac S., Jeftović R., Draganović D.,
Čančarević-Đajić B.,Rodić A.:Surgery of Condylom Accuminatum permagnum
recurrence after two years.Acta Informatica Medica,volumen 19,broj:3: 140142,2011.

Kongresna saopštenja

Milinković M., Todorović-Draganović D.,Sibinčić S., Marinković S,: Učestalost i
komplikacije težih oblika EPH-gestoza u ratnim uslovima.Zbornik sažetaka,II
Kongres ratne medicine sa međunarodnim učešćem,1966 april;Banja Luka:Glavni
štab VRS,Medicinski fakultet Banja Luka,KC Banja Luka;1966:45.
Ećim-Zlojutro V., Ećim Ž., Radulović S., Todorović-Draganović D., Topić B., Žigić
4 M.: Ratne povrede kod žena, prikaz slučajeva, Zbornik sažetaka, II Kongres ratne
medicine sa međunarodnim učešćem,1966 april;Banja Luka:Glavni štab
VRS,Medicinski fakultet Banja Luka,KC Banja Luka; 1966:43. 2. ZNAČAJ I NAUČNI DOPRINOS ISTRAŽIVANJA Značaj istraživanja
U današnjoj releventnoj, naučnoj i stručnoj literaturi postoje brojni radovi koji navode značaj
hipertenzije u trudnoći kao vodećeg uzroka smrtnosti i oboljenja kako majke tako i ploda.
Imajući ovo u vidu značaj ovog istraživanja na osnovu prvog postavljenog cilja, ukoliko se
utvrde povišeni nivoi tiobarbiturne kiseline, TBARS, kao markera oksidativnog stresa, ova
metoda bi se mogla koristiti kao skrining za tačnu i ranu dijagnostiku hipertenzije u trudnoći,
a naročito preeklampsije. Kandidat jasno navodi da u literaturi ima jako malo radova koji su se
bavili značajem određivanja markera oksidativnog stresa kod ovog oboljenja, stoga je i značaj
ovoga istraživanja veći, a naročito imajući u vidu i činjenicu da će se istraživanje sprovesti na
većem broju trudnica. Ukoliko bi se ovim istraživanjem potvrdila pozitivna korelacija
tiobarbiturne kiseline, kao markera oksidativnog stresa sa kliničkim parametrima trudnice,
vrijednostima krvnog pritiska ,kao i ultrazvučnim parametrima za praćenje intrauterinog stanja
ploda, značajno bi bilo utvrditi koje su to vrijednosti ovog markera najoptimalnije za prekid
trudnoće, kao najvažnije terapijske mjere.
Značaj ovog istraživanja bi bio i u tome što će se vršiti i morfološka i histološka analiza
posteljice, a naročito korelacija tih parametara sa kliničkim parametrima, ultrazvučnim i
markerima oksidativnog stresa, tiobarbiturnom kiselinom.U današnjoj naučnoj literaturi ne
postoji sveobuhvatna analiza svih ovih parametara zajedno.
Pregled istraživanja
U dijelu Pregled istraživanja, jasno su predstavljeni parametri istraživanja i njihov značaj u
kliničkoj praksi. Velika uloga u ovom istraživanju data je ultrazvuku, kao jedinstvenoj
dijagnostičkoj metodi u akušerstvu koja omogućuje intrauterino praćenje brojnih tkivnih i
strukturnih promjena u posteljici. Ultrazvučnim pregledom se može odrediti lokalizacija
posteljice u materici, procijeniti njena zrelost, mjeriti protoci u uteroplacentnom,
fetoplacentnom i fetalnom krvotoku, procijeniti količina plodove vode, kao i odrediti
biometrija ploda biofizički profil ploda.
Svi ovi navedeni ultrazvučni parametri značajni su za praćenje toka trudnoće, kako uredne
tako i patološke, gdje posebno mjesto zauzima hipertenzija u trudnoći. Na osnovu njih može
se sagledati kakva će biti respiratorna funkcija posteljice u trudnoći i porođaju i na taj način
procijeniti intrauterino stanje ploda. Procjena intrauterinog stanja ploda ima naročito veliki
značaj u patološkim trudnoćama, prije svega kod hipertenzije u trudnoći, koji je i danas jedan
5 od vodećih uzroka perinatalnog morbiditeta i mortaliteta kako ploda tako i majke.
Od ultrazvučnih parametara u ovom istraživanju detaljno će biti predstavljena ultrazvučna
analiza posteljice, njen položaj u materici, ultrazvučna zrelost posteljice, color-dopler
ultrazvukom biće određivani fetoplacentni protoci, kao i ultrazvučno određivanje količine
plodove vode.
Položaj posteljice u materici u ovom istraživanju će se određivati prema parametrima koji su
dali Koffinas i saradnici u svojim radovima 1988. i 1989. godine, prema kojima posteljica u
materici može biti lokalizovana i UZV verifikovana kao: medijalna (sprijeda, pozadi i fundus)
i lateralna (bočna).
Medijalna lokalizacija posteljice se karakteriše prostiranjem posteljice najvećim dijelom oko
srednje linije materice, podjednako udaljene od njene lijeve i desne strane, bez obzira da li se
radi o implantaciji na prednjoj, zadnjoj strani ili u predjelu fundusa.
Kada se preko 75% posteljične mase nalazi sa jedne strane srednje linije materice, bilo lijevo
ili desno, govorimo o lateralnoj (bočnoj) lokalizaciji posteljice. Kandidat detaljno obrazlaže
značaj ultrazvučnog određivanja lokalizacije posteljice, jer činjenica je da lateralno
lokalizovane posteljice imaju smanjenu funkciju, kao i češću pojavu patoloških trudnoća, što
se može objasniti izostankom trofoblastne invazije, kontralateralne a.uterine. Proces
trofoblastne invazije kojoj podliježu spiralne i dijelom radijalne arterije podrazumijeva
gubitak endotelnih ćelija spiralnih arterija, gubitak elastične lamine kao i gubitak muskularnog
sloja. Lumen spiralnih arterija nakon trofoblastne invazije je tako proširen, protok krvi je time
veći, a istovremeno lumen takvih arterija postaje neosjetljiv na dejstvo vazokonstriktora. Kod
lateralno lokalizovane posteljice istostrana a.uterina pokazuje nižu rezistenciju u odnosu na
kontralateralnu uterinu arteriju.
Kod medijalno lokalizovane posteljice obostrane uterine arterije imaju sličnu rezistenciju,
odnosno postoji jednako cirkulatorno opterećenje. Obe arterije podjednako učestvuju u
vaskularizaciji posteljice, a ona je u direktnoj korelaciji sa njenom funkcijom.
Zatim kandidat detaljno obrazlaže značaj Color-doppler ultrazvučne dijagnostike, kojom se
mogu precizno odrediti hemodinamske promjene cirkulacije ploda, koje direktno upućuju na
njegovo intrauterino stanje. Saznanja o poremećajima protoka koja se dobiju ovom tehnikom
imaju prognostički značaj na moguće oksigenativne komplikacije ploda. U akušerstvu se
koriste tri indexa za mjerenje protoka: A/B index, index otpora RI i index pulsatilnosti Pi. U
ovom istraživanju analiziraće se protok RI a.umbilicales i RI a.cerebri mediae. Protoci kroz
ove krvne sudove određeni su srčanim radom i vrijednostima vaskularnog otpora, koji pružaju
krvni sudovi u posteljici. Sva patološka stanja u posteljici (skleroza, obliteracija, degeneracija,
tromboza, taloženje fibrina, kalcifikata) utiču na dijastolni protok u navedenim arterijama, što
dovodi do povećanja vrijednosti indexa rezistencije RI, stoga će oni biti predmet morfo6 histološke analize posteljice.
U ovom istraživanju jasno i detaljno će biti istraženi ultrazvučni parametri, količina plodove
vode i ultrazvučna zrelost posteljice po Grannumu i kandidat je to detaljno obrazložio.
Plodova voda predstavlja dinamičan medijum, koji mu omogućuje pravilan rast i razvoj, stoga
ultrazvučna procjena količine plodove vode je direktan pokazatelj intrauterinog stanja ploda i
njegove kondicije.
Grannum i saradnici 1979. godine dali su klasifikaciju posteljičnog sazrijevanja. Ovom
klasifikacijom stepenuje se posteljica od 0 do III stepena zrelosti, prema ultrazvučnim
nalazima horionske, bazalne ploče i posteljičnog parenhima. Rano sazrijevanje posteljice
uočeno je kod patoloških trudnoća, stoga III stepen zrelosti posteljice po Grannumu prije 34
nedelje gestacije može biti pokazatelj predstojećih komplikacija na daljnji tok trudnoće i ishod
porođaja.
Kandidat navodi brojne studije i klinička istraživanja koji su se bavili ultrazvučnom
dijagnostikom i procjenom intrauterinog stanja ploda, a koja će se koristiti i u ovom
istraživanju.
Značajno mjesto u ovom istraživanju kandidat navodi morfološko i histološko ispitivanje
posteljice, koje nam pruža korisne informacije o intrauterinom stanju ploda. Jasno je
objašnjena građa posteljice i elementi posteljične cikulacije, koji su predmet ovog istraživanja.
Osnovni elementi posteljične cirkulacije su: spiralne arterije koje su grane uterinih arterija,
intervilozni prostori i krvotok fetusa. Zrela posteljica ima tzv. terminalne resice u čijoj osnovi
su kapilari koji sadrže samo bazalnu membranu koju čini laminin, fibronektin i tip IV kolagen.
Proksimalno u viloznom stablu nalaze se arteriole i arterije koje sadrže glatke mišićne ćelije.
Sloj tkiva fetusa koji razdvaja krv fetusa od krvi majke i preko kojeg se odvija cjelokupna
razmjena materija i gasova između te dvije krvi, naziva se placentalna membrana. Građa i
propustljivost placentalne membrane se mijenja sa starošću trudnoće i pri kraju trudnoće
placentalna membrana se sastoji samo od endotela krvnih kapilara i sinciciotrofoblasta i njena
debljina je oko 2 mikrona, čime je njena propustljivost znatno povećana. Propustljivost
placentalne membrane je najveća oko 36 –te ng. dok pred sam kraj trudnoće, zbog odlaganja
placentalnog fibrinoida smanjuje se njena aktivna površina.
Kandidat detaljno navodi značaj morfološkog i histološkog istraživanja posteljice, koje nam
omogućuje da bolje shvatimo uslove u kojima se plod formira i razvija, što je posebno važno u
rizičnim trudnoćama, kao što su hipertenzija u trudnoći.
U daljnjem pregledu istraživanja kandidat jasno navodi definiciju ovog oboljenja. Hipertenzija
u trudnoći (EPH gestoza, PIH-hipertenzija izazvana trudnoćom) po definiciji predstavlja
oboljenje koje se karakteriše razvojem hipertenzije preko 140/90 mm Hg između dvadesete
7 nedelje trudnoće i prve nedelje po porođaju, kao i postojanjem edema i proteinurijom. Porast
sistolnog pritiska iznad 30 mm Hg ili dijastolnog preko 15 mm Hg u odnosu na vrijednosti
prije trudnoće se smatra početnom hipertenzijom. Incidenca je 8-11%. Karakterišu ga tri
osnovna klinička oblika bolesti: Blaga hipertenzija (RR do 160/110), Preeklampsija (RR preko
160/110, proteinurija i/ili edemi)i Eklampsija. Kandidat je na osnovu literature i brojnih
dosadašnjih istraživanja jasno naglasio da je etiološki ovo oboljenje i dalje nepoznato i kao
takvo je i danas predmet brojnih istraživanja i ispitivanja.
U patofiziologiji ovog oboljenja se navode: vaskulitis, generalizirani vazospazam, vaskularne
lezije u mnogim organima, jetra, bubrezi, mozak, aktivacija sistema koagulacije, poremećaj
hemostaze, poremećaj odnosa prostaciklin-tromboksan, poremećaj sinteze endotelina I,
povećana senzitivnost angiotenzina II.
Hipertenzija u trudnoći je i danas jedan od vodećih uzroka perinatalnog mortaliteta i
morbiditeta kako majke tako i ploda u akušerstvu, stoga je tačna i blagovremena dijagnostika
ove bolesti od neprocjenjive važnosti.
Na kraju pregleda istraživanja kandidat navodi i laboratorijske parametre istraživanja,
određivanje markera oksidativnog stresa, koji se danas sve više uvode u klinička istraživanja
kod mnogih oboljenja. U ovom istraživanju će se određivati nivoi tiobarbiturne kiseline,
TBARS, u krvi majke, kao markera oksidativnog stresa za procjenu lipidne peroksidacije kod
hipertenzije u trudnoći. Hipertenzija u trudnoći, naročito preeklampsija je stanje povećane
lipidne peroksidacije, koja u stvari predstavlja oksidativno oštećenje lipida u organizmu
trudnice.
Radna hipoteza sa ciljem istraživanja
Nakon detaljnog pregleda brojnih radova, publikacija, definisanja problema i pravca
istraživanja, kandidat je jasno postavio hipoteze istraživanja. U istraživanju se polazi od radnih
hipoteza, da su kod hipertenzije u trudnoći prisutne morfološke promjene na posteljici i one su
praćene povišenim vrijednostima tiobarbiturne kiseline.
Vrijednosti tiobarbiturne kiseline su u pozitivnoj korelaciji sa ultrazvučnim karakteristikama
posteljice i intrauterinog stanja ploda kod hipertenzije u trudnoći, i na osnovu njihovih
vrijednosti i visine krvnog pritiska majke, može se procijeniti najoptimalnije vrijeme za prekid
trudnoće, što je u interesu i majke i ploda.
Radi dokazivanja radne hipoteze, kandidat je jasno postavio slijedeće ciljeve istraživanja:
utvrditi nivo tiobarbiturne kiseline, analizirati ultrazvučne karakteristike posteljice i stanje
ploda i sagledati u kakvom su odnosu sa vrijednostima tiobarbiturne kiseline, kao markera
oksidativnog stresa kod hipertenzije u trudnoći. Utvrditi postojanje korelacije vrijednosti
8 tiobarbiturne kiseline i morfoloških karakteristika posteljice kod hipertenzije u trudnoći.
Materijal i metod rada
Materijal koji će se analizirati u ovom radu, kontrolna i ispitivana grupa trudnica, u skladu je
sa važećim standardima i propisima Etičkog komiteta. Mjesto predloženih ispitivanja su
Klinika za ginekologiju i akušerstvo Banja Luka, Klinika za Patologiju Banja Luka i Zavod za
laboratorijsku dijagnostiku KC Banja Luka. Studija će se analizirati prospektivno i obuhvatiće
ukupno 200 trudnica. Ispitivane trudnice biće podijeljene u dvije grupe: I prva grupa od 100
trudnica kod kojih je ultrazvučno, klinički i laboratorijski dokazana uredna trudnoća ili
kontrolna grupa, i II druga grupa od 100 trudnica kod kojih je ultrazvučno, klinički i
laboratorijski dokazano da se radi o trudnoći sa hipertenzijom, PIH-om ili ispitivana grupa.
Ispitivane trudnice biće hospitalizovane na odjelenju Perinatologije KGA Banja Luka od 2012.
godine, a porođaj će biti obavljen u porodilištu KGA Banja Luka, gdje će se prema propisima
prikupljati posteljice i sa urednom dokumentacijom slati na Kliniku za patologiju gdje će se
analizirati morfološki parametri.
Svim ispitivanim trudnicama kontrolna i ispitivana grupa, biće analizirana krv na biomarkere
oksidativnog stresa, vrijednosti tiobarbiturne kiseline u Zavodu za laboratorijsku dijagnostiku
KC Banja Luka, spektrofotometrijskom metodom, na osnovu reagensa malondialdehida,
TBARSa, prema preporuci prozvođača OxsiSelect TBARS Assay Kit.
Posmatrane trudnice su sa pouzdanom gestacijom jednoplodne trudnoće bez kongenitalnih
malformacija ploda. Izuzete su trudnice sa nisko usađenom posteljicom ili placentom
previjom.
Kandidat je jasno i detaljno predstavio plan istraživanja prema kome će se analizirati slijedeći
parametri kod kontrolne i ispitivane grupe: Starost trudnica, koje će biti podijeljene u tri
grupe, do 18 godina, od 18 do 35 godina i preko 35 godina, da bi rezultati ispitivanja bili što
sličniji prvo će se pratiti ispitivana grupa II, a potom kontrolna I grupa i truditi se da po
godinama posmatrane grupe trudnica budu što približnije. Gestacijska starost, prema kojoj će
ispitivane trudnice biti podijeljene u slijedeće grupe:od 28-31 +6, od 32-33+6, od 34-36+6, od
37-40 nedjelje gestacije. Prema načinu završetka porođaja: vaginalni i carski rez. Analizirati
će se tjelesna težina novorođenčeta na rođenju: do 1000 gr, od 1000-1499 gr, od 1500-1999 gr,
od 2000-2499 gr, od 2500-3499 gr, preko 3500 gr. Analizirati će se i izgled plodove vode na
rođenju, bistra plodova voda i mekonijalna. Prema paritetu trudnice će biti podijeljene u grupu
prvototki i grupu drugorotki, višerotki. Detaljno će se analizirati i ishodi posmatranih trudnoća,
dobijena novorođenčad prema ocjeni vitalnosti na rođenju/Apgar score u 1 i 5 min na rođenju
biće kalsifikovani u grupe, 0, od 1-3, od 4-7, od 8-10.
U toku istraživanja svim trudnicama će ultrazvučni pregledi biti rađeni na kliničkom aparatu
9 GENERAL ELECTRICES GE LOGIQ Book x P, konveksnom sondom 3,5 MHz.
UZV—pregled ispitivanih trudnica neće biti stariji od 7 dana u odnosu na porođaj. Biće
analizirani sledeći parametri: biometrija ploda (BPD, FL, AC, AC/FL), količina plodove vode
po Manning-u (smanjena kol pl.vode 0-2cm, normalna 2-8 cm, povećana preko 8 cm),
fetoplacentni protoci ( Ri a.umbillicalis, Ri a.cerebri medie), analiziraće se cerebro-umbilikalni
C/U indeks, izostanak dijastole, negativna dijastola. Biofizički profil ploda (biće procjenjivan
po Manning-u), procjenjuju se disajni pokreti ploda, pokreti ploda, tonus ploda, količina
plodove vode i NST test u trajanju od 30 minuta,koji će se ocijeniti kao uredan 8-l0,
prepatološki 4-6 i patološki od 0-2. Od ultrazvučnih parametara biće analizirani zrelost
posteljice po Grannumu (I, II, III stepen zrelosti) kao i lokalizacija posteljice (medijalna i
lateralna).
Morfološki parametari biće istraživani kod ukupno 200 posteljica, od kojih su 100 uredne
trudnoće i 100 trudnoća sa hipertenzijom. Sa svake istraživane posteljice biće odstranjeni
ovoji i pupčanik. Masa posteljice određivaće se vaganjem, a njezin volumen biće određen
indirektno, mjerenjem istisnute tečnosti. Za histološku obradu uzimaće se uzorci tkiva kroz
debljinu čitavog organa, od horionske do bazalne ploče. Tkivo će biti fiksirano u 10%
vodenom rastvoru neutralnog formalina, ukalupljeno u parafin, rezano na rezove debljine 8
mikrona i obojeno hemalaunom i eozinom. Analiziraće se: makroskopski parametri (tipoblik,dijametar,debljina,težina posteljice,dužina i torzija pupčanika,krvni ugrušci sa majčine
strane posteljice), histološki parametri (infarkti,fibrinoidna nekroza u zidu krvnih
sudova,avaskularni vili,kalcifikati,intervilozni fibrinski trombi,zadebljanje krvnih sudova).
Naučni doprinos istraživanja
Tema doktroske teze predstavlja veoma aktuelan i nedovoljno istražen problem.Tome govore u
prilog činjenice,da se istraživanjem tretira oboljenje u akušerstvu koje je i do danas etiološki
nepoznato.
S obzirom na to, da je ovim istraživanjem planirano određivanje vrijednosti markera
oksidativnog stresa, tiobarbiturne kiseline, TBARS, rezultati i ova metoda bi se mogli koristiti
kao skrining za tačnu i ranu dijagnostiku hipertenzije u trudnoći, a naročito preekalmpsije i
eklampsije kao najtezeg oblika ovog oboljenja. Rezultati bi mogli biti od značaja i koristiti ne
samo za blagovremenu dijagnostiku oboljenja, nego i za praćenje kliničkog toka bolesti i
procjenu intrauterinog stanja ploda, a sve sa ciljem blagovremenog završetka trudnoće, kako u
interesu majke tako i ploda, kao najvažnije terapijske mjere. Ovo istraživanje svakako otvara i
nove mogućnosti daljnjih istraživanja u smislu primjene antioksidanasa u terapiji i prevenciji
10 hipertenzije u trudnoći. Obzirom da je danas ultrazvuk u kliničkoj praksi nezamjenjljiva
metoda u akušerstvu, ukoliko bi se istraživanjem potvrdila pozitivna korelacija svih
posmatranih parametara, ovo istraživanje bi imalo kliničku primjenu. Detaljnim ultrazvučnim
pregledom posteljice i ploda mogli bi se odrediti koji su to parametri karakteristčni samo za
hipertenziju u trudnoći i preekalmpsiju. Stoga se od dobijenih rezultata očekuje da u kliničkoj
praksi olakšaju prepoznavanje i predviđanje trudnoća sa hipertenzijom, čime bi se sveukupni
matrenalni i neonatalni morbiditet i mortalitet poboljšao.
3. OCJENA I PRIJEDLOG Kratka ocjena o naučnom i stručnim kvalifikacijama kandidata
Dragica Draganović,doktor medicine i magistar medicinskih nauka je u svom dosadašnjem
radu na Katedri za ginekologiju i akušerstvo, na Medicinskom fakultetu u Banjaluci pokazala
inventivnost, motivisanost i uspjeh u istraživačkom radu iz oblasti ginekologije i akušerstva.
Radeći već dugi niz godina kao klinički ljekar na Klinici za ginekologiju i akušerstvo u
Banjaluci stekla je i veliko kliničko iskustvo iz ove oblasti. To potvrđuju i dosadašnji
publikovani radovi proistekli iz vlastitih istraživanja i klinički iskustava koje prenosi u radu sa
kolegama na klinici i studentima.
Pored evidentne naučne kompetentnosti, Dragica Draganović učestvuje u radu stručnih
komisija, kongresa iz oblasti ginekologije i akušerstva, sarađuje sa kolegama iz struke, a
naročito iz oblasti perinatologije i ultrazvuka.
Kandidat Dragica Draganović je vrijedan i cijenjen član kolektiva koja je vremenom dokazala
da može samostalno učestvovati u naučnim projektima zbog čega je Komisija smatra
kvalifikovanom za naučni rad i stručni rad.
Mišljenje o predloženoj metodi istraživanja
Tema doktroske teze tretira veoma težak problem u akušerstvu ,još nedovoljno istražen
etiološki i terapijski. Ovo istraživanje zadovoljava kriterije dobro dizajniranog kliničkog
istraživanja . Izbor trudnica i provođenje istraživanja je planirano uz poštovanje i primjenu
etičkih, zakonskih i istraživačkih načela dobre kliničke prakse i Helsinške deklaracije.
Metode ispitivanja trudnica zadovoljavaju savremene kriterije iz oblasti akušerstva i
ultrazvuka kao i metode za morfološku i histološku analizu posteljice. Detaljna morfološka
analiza posteljice isključivo kod hipertenzije u trudnoći bi se prvi put radila na Klinici za
Patologiju Banja Luka. Laboratorijska metoda određivanja markera oksidativnog stresa,
11 tiobarbiturne kiseline je laka, brza i jednostavna za primjenu,također bi se prvi put radila u
Zavodu za laboratorijsku dijagnostiku Banja Luka.
Prijedlog sa obrazloženom ocjenom o podobnosti teme i kadidata
Prijedlog teme doktorske teze kandidatkinje Dragice Draganović pod nazivom“Korelacija
markera oksidativnog stresa sa morfološkom analizom posteljice kod hipertenzije u trudnoći“
zadovoljava sve kriterijume za Prijavu teme doktorske teze. Kandidatkinja je pokazala
sposobnost da jasno definiše naučni problem i ciljeve istraživanja, da vlada dizajnom
istraživanja i izborom metodologije naučno-istraživačkog rada.
Na osnovu detaljne analize Prijave doktorske teze Komisija upućuje pozitivnu ocjenu
Nastavno-naučnom vijeću Medicinskog fakulteta Univerziteta u Banjaluci i Senatu
Univerziteta u Banjaluci i predlaže da pozitivna ocjena prihvati i odobri, te pokrene
postupak izrade doktorske teze mr sc Dragice Draganović. POTPIS ČLANOVA KOMISIJE
1. Prof dr Mladenko Vasiljević
____________________________
2. Prof dr Vesna Ećim-Zlojutro
_____________________________
3. Doc. dr Ljiljana Tadić Latinović
_____________________________
Banja Luka, maj 2012.godine.
12 13 
Download

Nastavno-naučnom vijeću Medicinskog fakulteta Univerziteta u