Kapadokija
Turistički vodič
Mačvanska 33 • Tel: 381 11 24 38 500 • www.byzantinetravel.com
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Programi Putovanja
Prvi dan putovanja
Beograd-Solun 637 km
Solun – Kavala 153 km
Kavala-Gallipolje 285km
Putovanje za Kapadokiju organizujemo u tri varijante.
Program 1. Avion – mini bus – avion
Program 2. Mini bus – avion
Program 3. Avion – mini bus
Program 1.
Prvi dan: Drugi dan: Treći dan: Četvrti dan: Peti dan: Šesti dan: Sedmi dan: Program 2.
Prvi dan:
Beograd – Istanbul (avion).
Istanbul – Ankara – Nevšehir (mini bus)
Nevšehir
Nevšehir
Nevšehir – Istanbul (mini bus)
Istanbul
Istanbul – Beograd (avion).
Beograd – Solun – Kavala – Čanakkale
(mini bus).
Drugi dan: Čanakkale – Bursa - Ankara – Nevšehir
(mini bus)
Treći dan: Nevšehir
Četvrti dan: Nevšehir
Peti dan: Nevšehir – Istanbul (mini bus)
Šesti dan: Istanbul
Sedmi dan: Istanbul – Beograd (avion).
Galipolje – Čanakkale (trajekt)
Program 3.
Prvi dan: Beograd – Istanbul (avion).
Drugi dan: Istanbul – Ankara – Nevšehir (mini bus)
Treći dan: Nevšehir
Četvrti dan: Nevšehir
Peti dan: Nevšehir – Istanbul (mini bus)
Šesti dan: Istanbul – Bursa - Čanakkale
Sedmi dan: Čanakkale – Kavala – Solun - Beograd
(mini bus).
Noćenje – Hotel Tusan
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Drugi dan putovanja
Treći, četvrti i peti dan putovanja
Čanakkale – Bursa 272km
Nevšehir – tura po Kapadokiji 30km
3 Noćenja - Cappadocia Cave Hotel
Bursa – Ankara 384km
Ankara – Nevšehir 279km
Noćenje – Hotel Goreme Inn
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Šesti, sedmi i osmi dan putovanja
Nevšehir – Istanbul 729 km
Noćenje - Hotel Park Istanbul
Istanbul – Bursa – Čanakkale 514km
Noćenje
Čanakkale – Beograd 1075 km
Ankara
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Ankara
Ankara (nekad zvana Angira i Angora) je glavni grad Republike Turske, administrativni centar Provincije Ankara,
u regiji Centralna Anadolija. Sa svojih 3 203 362 stanovnika u užem centru (4 007 860 metropolski grad) ona je
drugi grad po veličini u Turskoj.
Ankara leži na severozapadu Turske, 200 km od crnomorske obale i 450 km jugoistočno od Istanbula.
Istorijski centar Ankare smestio se na stenovitom brdu visokom 150 m, na levoj obali reke Ankara Çayı, pritoke Sakarje.
Grad je poznat po svojim mačkama - Angora, Angora
zečevima i Angora kozama poznatim po dugoj dlaci od
koje se dobija skupoceni moher.
Kao i mnogi drugi antički gradovi i Ankara je više puta
u svojoj istoriji menjala svoje ime. Ankuvaš kad je bila
hetitski kultni centar. U doba Stare Grčke zvala se Ánkyra
(grčki: Aγκυρα, “sidro”). Od osmanskih vremena je poznata kao Angora. Današnje ime je1930. godine dobila odlukom turske državne pošte postala.
Iako je datum osnivanja Ankare nepoznat, arheološki nalazi ukazuju da je nastanjena još od kamenog doba, kao i
to da je na prostoru grada nalazio prosperitetni frigijski
grad od kraja 2. mileniuma pne.
Nakon osnivanja Republike Turske - 1923. godine Ankara
je proglašena glavnim gradom nove države.
Arhitektura Ankare je ogledalo njene duge prošlosti. Iz
vremena rimske vladavine ostali su ostatci termi, Julianov
stub i Augustov hram podignut 25. pne. - 20. pne.. Iz bizantskih vremena ostali su delovi kaštela na brdu iznad
grada i groblje. Najstarija džamija u gradu je Alâeddin,
iz doba Seldžuka (12. vek) s jednim minaretom, koja se
nalazi na obroncima brda na kom dominira kaštel (kale).
Građevine iz osmanskog perioda su brojne, od njih vredi
spomenuti džamiju Haci Bayram (1427.-1428.), kao i Bezistan Mahmud Paše i Kuršumli han, dve građevine iz 15.
veka koje su danas preuređene u Muzej anadolijske civilizacije. U njemu se čuva svetski poznata Hetitska kolekcija. Vredan je i Etnografski muzej sa svojom zbirkom umetnosti i folklora turskog naroda.
U modernom južnom delu grada izgrađenom nakon
1924. godine nalazi se Mauzolej Kemala Atatürka - turskog generala i državnika, izgrađen 1953. godine, u kome
se nalazi Atatürkov grob, kao i grob njegovog naslednika
Ismeta Inenija.
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Cappadocia
(Kapadokija)
Velika dolina smeštena u srcu Male Azije, Kapadokija,
nekada je bila antička pokrajina. Smestila se na mestu
danas neaktivnog vulkana. Kroz milione godina vulkan
je svojim čestim erupcijama pokrivao okolnu zemlju mekim kamenjem formiranim od vulkanskog pepela, pod
nazivom tufa. Godine erozije na tom kamenu stvorile su
prava svetska čuda prirode! Formirane su i brojne pećine.
Da li ste čuli za vilinske dimnjake? To su formacije vulkanskog porekla, neobičnih oblika, čiji izgled može učiniti da
pomislite da ste na mesecu! Neke od ovih stena koje je
oblikovao vetar, snieg i kiša, više su od 50 metara!
Čudesni bajkoviti oblici nalik na minarete nastaju jer tvrdi
kamen na vrhu ne dozvoljava eroziju, dok meka tufa na
bočnim stranama zbog udara vetra postaje sve tanja. Vremenom i kape od tvrdog kamena padnu i ova spektakularna formacija polako nestane... Grad Goreme smestio se
između ovakvih vilinskih dimnjaka.
Dolina Kapadokije je prvobitno bila ispunjena vulkanskim pepelom. Većina fotografija tog mesta prikazuje oblast
prekrivenu belim kamenjem. To je zapravo beli pepeo,
stručnjacima poznat pod nazivom tuff, koji je milionima
godina erodirao u nešto što sada predstavlja zaštitni znak
oblasti i pravi unikat čuda prirode.
Na staropersijskom ime Kapadokija znači zemlja prelepih
konja. U rimska vremena Kapadokija je bila toliko cenjena da su porezi na izvoz robe proizvedene na ovim prostorima bili veoma visoki. Nalazi se 200km severoistočno
od Ankare.
Najpoznatija mesta Kapadokije su smeštena u trouglu
između sela odnosno gradova Nevšehir, Avanos i Urgup.
Zadiviće vas vilenjački dimnjaci, muzej Goreme, kamene
crkve, manastir Zelve i još zaista mnogo toga.
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Nevşehir (Nevšehir)
Avanos
Jedna je od najbogatijih turskih provincija,
i smatra se srcem Kapadokije.
Stari grad krasi zamak, dok Novi grad dele
dve glavne ulice, Ataturk bulvari (duž koje su smešteni
mnogi hoteli i restorani) i Lale caddesi u kojoj se nalazi otogar.
U gradu se mogu videti ostaci otomanske citadele koji i nisu nešto ipresivni, ali za
razliku od toga morate posetiti kompleks džamija Damat Ibrahim Pasa. Preko puta toga
su hamami Damat Ibrahim Pasa.
Muzej Nevsehir je fino opremljen, u njemu se nalazi nekoliko sarkofaga od terakote i
ubičajeni artefakti poput nakita, statua i posuđa.
Grad Avanos smešten je na obalama reke Kizilirmak, ili u
prevodu Crvena reka, udaljen 8 km od Gorema. Avanos
ima lep centar sa svim pratećim sadržajima uključujući i
hamam.
Grnčarstvo je prisutno ovde vekovima a neke od tehnika datiraju još iz doba Hitita 200 godina pre Hrista. Hitit
su ovaj grad nazivali Zu Wanes a u vreme Vizantije nazivan je Venesa.
Staro selo Avanos nalazi se u brdu, gde se nalaze lavirinti starih kamenih kuća, neke su restaurirane a neke
prepuštene sudbini. U ovim napuštenim kućama mogu
se videti karakteristike tradicionalne otomanske arhitekture zajedno sa antičkim motivima i muralima.
Mnoge porodice bave se grnčarstvom, izrađuju predivne
suvenire različitih cena i oblika, od šolja, pepeljara do
tanjira ili šahovskih tabli.
Kizilirmak Crvena reka ( antičko ime Halys) je najduža reka u Turskoj. Ne samo da odvaja grad od ostalih delova Kapadokije već je i glavni izvor gline za grnčarstvo.
U ovoj reci je nađena crvena glina od koje se Avanos
izdržava i po kojoj je postao poznat.
14 km od Avanasa nalazi se podzemni grad Ozkonak,
Kervan saraj iz XIII veka i Sarihan gde se svako veče izvodi ples Derviša.
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Gülşehir (Gulsehir)
Gulsehir je lociran na južnoj obali Crvene reke. U antičko
vreme njegov naziv bio je Zoropassos, u rimsko doba
zvali su ga Arapsu dok je savremeno tursko ime Gilsehir što znači Roze dolina. Otomanski Veliki vezir Karavezir
Mehmet Said paša uradio je isto što i Damat Ibrahim paša
I Nevsehiru, izgradio je kompleks zgrada u gradu koji je
imao samo 30 kuca. Ovaj kompleks sastoji se od džamije,
madrase i fontane.
Aciksaraj 15 km od Nevsehira, na putu Nevsehir Gulsehir, je napušteno selo sa uklesanim stanovima i kapelama
u stenama, koje je lokalno stanovništvo nedavno nazvalo
Aciksaraj što znači Otvorena palata. Selo je prepoznatlji-
Devrent Dolina
vo po svojim fasadama i čudnim formacijama, neke od
njih podsećaju na velike pečurke, drveće, čak i ljudska lica. Ovo malo naselje datira s kraja X i početka XI veka, pokriva površinu od kvadratnog km i sastoji se od 8
kompleksa koji su okupljeni oko trostranog dvorišta. Sve
glavne fasade su dekorisane.
Prvi komleks na desnoj strani kada uđete u Aciksaraj ima
jednu od najbolje razrađenih fasada. Kompleks ima dve
sobe nepravilnog oblika i jednu pravougaonu, u kojoj
je na zidu iznad vrata urezan krst. Motiv bika, koje je bio
sveta životinja kod nelitskih zajednica Anatolije i hetita,
može se videti samo u Aciksaraju.
Devrent dolina je takođe poznata kao Dolina
mašte ili Roze dolina. Ova dolina nikada nije
bila naseljena, nema crkve i zamkove. Poznata je po svom nesvakidašnjem pejzažu.
Devrent dolina nalazi se samo 10 minuta
vožnje od Gorema. U ovoj dolini mogu se videti različite formacije stena. Mali vilini dimnjaci svojim čudnim oblicima formiraju lunarni ili mesecev pejzaž. Mnoge stene imaju
životinjske oblike, izgledaju kao zoo skulpture koje je napravila priroda. Najlakše se
prepoznaju oblici životinja kao što su kamila, zmija, foke i dlefini. Ako se prepustite mašti
otkrićete i mnoge druge. Ovde se može naći stub
od stena koji liči na Devicu Mariju koja drži Isusa
Hrista.
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Paşabağ(Pašabag ili Dolina Monaha)
Zelve muzej na otvorenom
linom dimnjaku izgrađene su kapela posvećene svetom
Simeonu i sklonište za pustinjake. Ulaz u ćeliju dekorisan
je antitetičnim krstom.
Zelve muzej na otvorenom – je grad pećina, gde je nekad
živela jedna od najmnogobrojnijih zajednica u regionu.
Zelve se nalazi 10km od Gorema na putu za Avanos.
Ovde su Hrišćani i Muslimani živeli zajedno u harmoniji
sve do 1924. Međutim, hrišćani su morali da napuste Dolinu zbog razmene između Turske i Grčke, dok su se muslimani evakuisali iz Doline kada je postalo opasno živeti
tu zbog erozije.
vu Dolinu na levoj strani videćete džamiju sa prelepim
minaretom uklesanu u steni. Na desnoj strani je manstirski kompleks nalik na izvrnutu činiju isklesanu od stene.
Preko puta je kompleks od stena do koga se dolazi metalnim merdevinama i spojen je sa Dolinom dugim tunelom.
Sada je stari Zelve grad duhova, a erozija se nastavlja. Tri
doline u Zelve dolini predstavlja idealno mesto za ljubitelje penjanja po stenama.
Napuštajući prvu Dolinu stiže se u drugu ako se prati
staza ispred đžamije. Treba obratiti pažnju na stene na
ulazu u treću dolinu. Ovde se može naći kameni mlin sa
žrvnjem koji je bio u upotrebi do kraja 50-ih. Nedavno je
ulaz porušen.
Dok hodate stazom sa desne strane videćete stenu sa
nekim crtežima na njoj. Ove freske su ono što je ostalo od crkve koja je sada potpuno uništena, to su primerci najstarijih crteža koji predstavljaju glavne simbole
hrišćanstva, kao što su krst, jelen i riba. Kad uđete u pr-
Zatim sledite putanju do crkve sa grožđem koja je dobila
naziv po grozdvima, simbol koji predstavlja samog Hrista, u zemlji koja je poznata po ritualima boga Dionisosa. Baš pored crkve Grožđa je crkva Riba. Na apsidi iznad
mogu se videti crteži riba veoma izbledele crvene boje.
Prepoznatljivi zemljani stubovi u sred vinograda, odakle i ime koje znači: Pašin vinograd ili Generalov vinograd.
Paša je general na turskom ali isto tako i čest nadimak i
ovim krajevima.
Ovaj deo se takođe naziva i Dolina Monaha. Ime potiče
od formacija tufo stena vulkanskog porekla u obliku korneta koje stoje odvojeno. Trenutno, ovde se nalazi vinograd i mnoštvo tuf stena uz sam put.
Neki od ovih korneta u gornjem delu delili su se na manje kornete u kome su se krili askete stolpnici i pustinjaci.
Ovde je boravio i sveti Simeon. U jednom troglavom vi-
Sveti Simeon je živeo blizu Alepa u V veku, kada su glassine o njegovim čudima počele da se šire. Uznemiren
svom tom pažnjom počeo je da živi na vrhu jedne stene
visoke 2 m, kasnije se preselio na stenu visoku 15 metra.
Povremeno je samo silazio da uzme hranu i piće od svojih učenika. Pustinjaci iz Kapadokije distancirali su se od
sveta tako što su živeli u dimnjacima, izdubili su dimnjake
od dna do vrha, formirajući tako sobe na 10-15 m visine.
U pašinoj dolini su neki od njaupečatljivijih vilinih dimnjaka u kapadokiji sa dve ili tri kape na vrhu. Ovi dimnjaci
su nazvani vilini dimnjaci u obliku pečurke – pečurkasti.
Kapadokija
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Göreme (Goreme )
Goreme podseća na ogroman kompleks sastavljen od
bezbroj trpezarija koje su postavljene jedna do druge
svaka sa svojom fantastičnom crkvom. Do Muzeja Goreme je lako doći, udaljen je samo 15 min. od centra sela
Goreme. Ovde se nalaze najlepše crkve uklesane u stene,
sa predivnim freskama koje su odlično očuvane. One
predstavljaju jedinstveni primer arhitekture klesanog ka-
mena i fresco tehnike. Muzej Goreme je na Uneskovoj listi
Svetske baštine od 1984 god. i jedna je od prvih znamenitosti koje su dobili taj status u Turskoj.
Crkve datiraju najvećim delom iz X, XI, XII veka.
Goreme muzej je najbolje posetiti rano ujutru ili u kasno popodne. Ima mnogo crkvi ali najvažnije su sledeće:
Manastir
Stena od 6-7 spratova levo od ulaza muzeja je poznata kao “Manastir”. Tu se mogu posetiti sala za ručavanje, kuhinja i neke sobe
na prvom spratu, kao i porušena kapela na
drugom nivou. Do crkve na trećem spratu
može se doći tunelom. Crkva ima upisan
krst, kupolu sa 4 kolone i tri apside.
Goreme se nalazi na oko 10km od Nevsehira.
Poznat je zbog muzeja na otvorenom, koji je od
izuzetne važnosti za prirodne lepote Kapadokije.
To je zapravo ogroman religijski kompleks čije
crkve sadrže najlepše freske u celoj Kapadokiji.
Među najočuvanijim crkvama je Tokali Kilise.
Templon na glavnoj apsidi se retko nalazi u crkvama Gorema. Pored fresaka Isusa
koje su slikane direktno na stenama, ovde
se mogu videti i crteži slikani crvenom bojom. Različiti spatovi u manastiru povezani
su tunelima i vratima, to su ista ona teretna
vrata što se nalaze u podzemnim gradovima, koja su služila za zatvaranje u slučaju
opasnosti.
Azize Barbara Şapeli(Crkva Sveta Barbara)
Crkva svete Barbare - Azize Barbara Kilisesi, posvećena egipatskoj
mučenici koju je otac zatvorio da bi je sprečio da primi Hrišćanstvo.
Pored nekoliko lepih freski Svete Barbare, Hrista, Svetog Đorđa i Svetog Teodora u borbi sa zmajem, ostalo su brojni mitološki motivi koji su
prikazani na slikama i oslikana je crvenim okerom direktno na kamenu.
Uklesana je u istoj steni u kojoj je i Jabuka crkva (Elmali Kalise), verovatno najpoznatija i najpopularnija sakralna građevina u ovom kompleksu, samo s druge strane. Kapela je izgrađena u drugoj polovini jedanaestog veka .
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Elmali Kalise (Crkva Jabuka)
Je jedna od najpoznatijih i najočuvanijih u ovom delu. Datira iz XI veka, freske su dobro očuvane živih boja i potiču iz XI i XII veka. Na delovima zida gde je otpao deo mogu se videti jednostavni crveni crteži iz
ikonoboračkog perioda. Freske predstavljaju scene iz
Biblije i života Isusa Hrista. Ime je dobila po voćnjaku jabuka koje se nekad nalazio blizu ulaza u crkvu.
Karanlık Kilisesi (Tamna crkva)
Yılanlı Kilise (Crkva Zmija)
Freske datiraju iz XI veka, slikane su direktno na zid. Preko puta ulaza je slika
Isusa sa knjigom u ruci, a sa njegove
leve strane sa obe strane krsta su
car Konstantin i carica Jelena. Desno
pored je freska Svetog Teodora i Svetog Đorđa u borbi sa aždajom, koja je
u ovom slučaju predstavljena kao zmija, po čemu je crkva i dobila svoje ime.
Na suprotnom zidu može se videti Onofrios sa mladicom ispred sebe, zatim apostol Toma i osnivač zgrade sveti Bazilije kako drži knjigu u jednoj a
posvećenje u drugoj ruci.
Tamna crkva, izgrađena u XI veku, najpoznatija je crkva iz
ovog kompleksa po bogatstvu i očuvanosti svojih fresaka. Dobila je ime verovatno zbog toga što je mali prozor
iz priprate bio jedini izvor svetlosti u njoj. Taj nedostatak
svetlosti je učinio da su te freske danas najbolje očuvane
u celoj Kapadokiji. Nakon turske invazije pa sve do 1950
godine crkva je služila kao golubarnik! Četrnaest godina
je trajalo čišćenje zidova od nataložene nečistoće, da bi
na kraju njene freske sinule svojim izvornim sjajem. Crkva datira sa kraja XII veka. Neke od scena na zidovima su
Blagovesti, Put u Vitlejem, Rodjenje, Krštenje, Lazarevo
vaskrsenje, Preobraženje, Ulazak u Jerusalim, Poslednja
večera, Izdaja Jude, Raspeće.
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Ürgüp (Urgup)
Çarıklı Kilise (Crkva Sandala)
U ovoj crkvi su freske odlično očuvane, prikazuju Isusov život, Anbramovo gostoprimstvo, slike raznih svetaca i donatora crkve. Iako liči na tamnu i na Jabuka crkvu ova se crkva razlikuje po scenama Put Krsta i Silazak sa Krsta. Figure
su velike. Otisak stopala ispod scene Vaznesenje bio je povod za ime crkve - sa sandala.
Crkva potiče sa kraja XII i početka XIII veka.
U centru kupole je slika Isusa Pantokratora
sa bistama andjela.
Urgup je dosta življe mesto koje
se ipak prilagođava brojnim potrebama turista. U ponudi ima dobar
noćni život, fin izbor za šoping i hotele.
Urgup je poznat i po neobičnim
hotelima koji su građeni unutar
pećina i kamenih formacija.
Tokali Kilise (Crkva kopče)
Ovo je najveća oslikana crkva s kraja 12. veka, najverovatnije posvećena sv. Baziliju. Crkva je ukrašavana u
različitim periodima, freske iz stare crkve datiraju još iz
X veka, slikane su crvenom i zelenom bojom i prikazuju
scene iz Biblije. U ovoj crkvi su do detalja prikazane scene
iz Hristovog života .
Ova crkva je kroz dve faze oslikana zidnim slikarijama.
Zbog stilskih sličnosti se pretpostavlja da je ranija faza
povezana sa Ayvali i verovatno je rad istog nepoznatog
umetnika. Još izuzetnija je druga faza umetnika, nazvana
Niova crkva ili Nova Tokali, koja sadrži slikarstvo visokog
kvaliteta. Prikazi se sastoje od dugog niza scena iz Hristovog života, zajedno sa mnogobrojnim slikama svetaca.
Crkva nije izgrađena već uklesana u steni. Nikeforos je bio
plaćen da koristi najfinije materijale: zlatne listiće za neke
svetačke oreole, te obimne namaze lapis lazulija za pozadine. Pošto je lapis lazuli poludragi kamen, smatra se da
je cena oslikavanja bila visoka.
Kayseri
Kayseri, jedan od većih gradova, poznat
je po svojoj govedini (pastirma) kao i
konzervativnom stanovništvu. Kayseri,
kao i glavni grad Nevsehir imaju gradske
autobuse i redovne avionske linije do i od
Istanbula. Mnoge prirodne atrakcije se
nalaze na maksimum sat vremena vožnje
od ovih centara.
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Ortahisar
Uçhisar
Ortahisar znači srednji dvorac i kao što ime i kaže
nalazi se u sredini Kapadokije, samo nekoliko kilometara udaljen od Gorema muzeja.
Na ulazu u grad nalaze se udubljena vrata na
površini visoke stene sa obe strane. Ova vrata
su najbolji primer ventilacije. U ovim prirodno
hlađenim prostorijama skladište se proizvodi iz
celog regiona: limun i narandže iz mediteranskog regiona, jabuke iz Nigde, krompir, dunje i
luk iz Kapadokije. U ovim skladištima zeleni limun sazreva u žuti.
Ortahisar je poznat po svojim ljubaznim
stanovnicima, slikovitim kamenim kućama, uskim ulicama, prelepim crkvama kao i po zamku
u steni po kome je dobio naziv. Ova 90 m visoka prirodna tvrđava predstavlja istaknuti orjentir u regionu, šupljikava sa pećinama i tunelima,
prirodno je kamuflirana i ne odaje prisustvo čoveka u njoj,
delom porušena odaje deo enterijera unutra. Restaurirana je i do vrha se može stići stepeništem. Tvrđava Ortahisar pruža prelep pogled na viline dimnjake i snežni vrh
planine Ercies.
Ako krenete ulicom blizu tvrđave, možete posetiti Ali rais
crkvu sa Kristom na glavnoj kupoli, a ako nastavite južno
ulicom, videćete niz balkanskih crkvi. Neke od crkvi u Ortahisaru su nedavno otvorene. U okolini možete posetiti Sarica crkvu, Kepez crkvu, Pancarlik crkvu u istoimenoj
dolini sa prelepim freskama na tavanici.
Halakdere manastir nalazi se severoistočno na kilometar
od Ortahisara i jedan je od najboljih primera manastirskog dvorišta. U okviru manastirskog kompleksa su predvorje, kuhinja, grobnica, 5 soba različite veličine i crkva sa
upisanim krstom i 4 kolone. Dekoracija je unikatna u Kapadokiji, motivi na zidovima su glave životinja i skulpture
ljudskih figura. Prizemlje kompleksa je više od metar niže
u odnosu na dvorište, zbog nanosa.
Učhisar je selo 3 kilometra uzbrdo od Goremea,
gradića koji se računa kao srce kapadokijskog
turizma. Ime je složenica od reči tri (uç) i tvrđava
(hisar), tri tvrđave, mestom dominiraju tri stene.
Glavna tvrđava unutar koje je izdubljeno stotine
prostorija i stepenište ka vrhu je najviša tačka
oblasti sa koje se Kapadokija vidi kao na dlanu.
Ukopane sobe povezane su stepenicama, tunelima i prolazima. Na ulazu u svaku prostoriju su
teška vrata, ista kao ona u podzemnim gradovima. Međutim, zbog erozije nije moguće ući u sve
sobe. Većina soba na severnom delu zamka je
stanište golubova. Poljoprivrednici koriste izmet golubova kao odlično đubrivo za vinograde i voćnjake, a sakupljaju ga bas u ovim pećinama.
Postoje i druge takve pećine u Dolini Golubova koji povezuje Učhisar i Goreme. Ove sobe su bojene u belo da bi
privukle ptice zbog njihovog dragocenog izmeta.
Vilini dimnjaci na zapadu, istoku i severu su izdubljeni i
korisćeni kao grobovi u Rimskom periodu.
U ovim kamenim grobovima su postavljeni klinovi ili
ploče na kojima su polagana tela, licem okrenuti ka zapadu.
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Caravanserai (Karavan-saraji)
Karavan saraji potiču još iz 10. veka. Trgovina duž cele
Turske u doba srednjevekovnih Seldžuka odvijala se karavanima, koji su se zaustavljali noću u tzv. Kervan seraje, ili palate karavana. Ove građevine obezbeđivale su
smeštaj i ostale usluge za trgovce. Kervanseraji prvi put
su bili vidjeni u centralnoj Aziji.
Dvorište je obično bilo okruženo spavaćim sobama,
skladištima, hamamima i kupatilima. Kotlarnice i zemlj-ane peći bile su korišćene za zagrevanje prostorija,
dok su sveće i lampe korišćene za osvetljenje. U kervansarajima su bili zaposleni doktor, imam, veterinar, kovač,
kuvar,magacioner.
U vreme sultana Kilicarslan II i Aladina Kejkubata, broj
ovih građevina je naročito porastao jer je u tom periodu
prolaz putevima bio osiguran od strane države. Za gubitak koji bi se desio na putu, država je isplaćivala odštetu,
ovo se može smatrati prvim počecima osiguranja. Tokom
tog perioda i domaća i strana trgovina je prosperirala.
Na ovaj način su Seldžuci koji su već bili ekonomski jaki,
postali i politički moćni.
Neki od najlepših kervan saraja mogu se videti u Kapadokiji, naročito u delu između Aksaraja i Kajzerija. Kervan
seraji u Kapadokiji građeni su od tesanog kamena vulkanskog porekla, njihovi zidovi su bili debeli i visoki da bi
bili što bezbedniji od napada pljačkaša, dekoracija je bila skoncentrisana na velikim portalima koji prikazuju najfinijie primerke seldžučke kamene rezbarije. Izdvajaju se:
Sultanhani u Aksaray, Agzikarahan u Aksaray i Sarihan
u Avanos.
U kervansarajima i domaći i strani trgovci ostajali su 3
dana. Njihove stare cipele su popravljane, siromašni su
dobijali nove cipele, bolesni su bili lečeni. Životinje su
smeštane u štale, hranili su ih i ako je bilo potrebno konje su potkivali. U verske svrhe koristili su male džamije u
centru dvorišta. Ove džamije su bile smeštene u centru
dvorišta i bile su najvažniji deo kervansaraja.
Sultanhani u Aksaraju ima bogato izrezbaren portal,
napravljen od mermera u nekoliko boja. Duž desne strane
dvorišta je ukrašena kolonada i levo soba za skladištenje
i komora. U severnom delu je prostorija u kojoj su bili smeštani ljudi i životinje. U sredini dvorišta je džamija,
koja je bila najvažniji deo palate.
Sledeći Kervan seraj koji se nalazi na putu ka Nevšehiru je Agzikarahan, koji nosi isto ime kao i selo u kome se nalazi. Takođe je
poznat i kao Hodža Mesud Kervansaray, po osnivaču. Na jednom
od dva zapisa može se videti da je izgradnja započeta 1231. godine
od strane bogatog trgovca Hoca Mesud bin Abdullah a završen
1239. godine. Dvorana je izgrađena u doba Alaaddin Keykubata i
a dvorište u doba njegovog sina Giyaseddin Keyhusrev II. Sa svojim
velikim portalima, kulama, paviljonom džamije i drugim arhitekstonskim karakteristikama ovaj kervan seraj podseća na kraljevske
seraje ( Sultanhani). U ovom seraju se primećuje odsustvo ljudskih,
životinjskih i cvetnih motiva u dekoraciji koja je tipična za taj period. Tursko kupatilo ili tzv Hamam nalazio se u pravaouganoj zgradi
i bio smešten na jugu kompleksa.
Sarihan kervan seraj nalazi se u provinciji Nevšehir. Sarihan ili Žuti
pokriva površinu od 2000 mkv i sagrađen je u doba Izzettin Keykavus II (1249-1254). Sagrađen je od tesanog kamena žute, roze i
bež boje. Kamen jakog kontrasta korišćen je za dekorativne efekte
na arkadama glavnog unutrašnjeg i spoljašneg portala. Restauracija ovog kervan seraja završena je 1991. godine. Ovaj objekat je poslednji koji je sagrađen po nalogu seldžuckog sultana. Danas se u
ovom objektu održavaju svake večeri ceremenije derviša.
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Podzemni gradovi
Derinkuyu (Derinkuju)
Podzemni grad Derinkuju nalazi se na 29km od
Nevšehira, na putu ka mestu Nidžde. Za posetioce je otvoren tek od 1969. godine. Grad ima ukupno jedanaest
nivoa (koliko je poznato), spušta se na dubinu od 85m
(radi poređenja: visina Hrama svetog Save u Beogradu
je 82m zajedno sa krstom na vrhu centralne kupole).
Po današnjim procenama mogao je primiti između 20 i
50 hiljada stanovnika. Dok istraživanja još uvek traju za
turističke posete otvorena su samo dva nivoa (oko 10%
površine), a dublje u grad mogu sići samo arheolozi.
Posebna znamenitost ovog grada je zasvođena prostrana odaja na drugom nivou koja je služila kao bogoslovska škola, a sa strane se nalaze manje prostorije za učenje.
Između trećeg i četvrtog sprata su strme stepenice koje
vode dalje do crkve sa krstastom osnovom na najnižem
nivou.
Središnja oblast Turske, Kapadokija, danas ima svega
oko 25.000 stanovnika, ali, sudeći prema arheološkim
nalazištima, nekada je ovde živelo daleko više ljudi i to u
naseljima koja podsećaju na scenografije SF filmova.
VII veku p.n.e, tj. pred kraj svoje države koja je prethodnih
pet vekova važila za najsnažniju u Maloj Aziji. Najstariji
zapis o podzemnim gradovima u ovoj oblasti potiče iz IV
veka p.n.e. i ostavio ga je Ksenofont (oko 430-354. p.n.e).
Naime, Kapadokija u sebi krije malo poznati građevinski
i kulturološki fenomen - više stotina podzemnih naselja
isklesanih u vulkanskoj steni.
U Anabazi, svom delu koje opisuje put Kirove vojske od
maloazijskog primorja ka unutrašnjosti Azije, Ksenofont
piše o ljudima u Anatoliji koji su ukopali svoje domove
dovoljno prostrane da prime porodicu, domaće životinje
i zalihe hrane.
U blizini današnjeg grada Derinkuju otkriveno je najveće
naselje od svih za koje se procenjuje da je prilikom velike
opasnosti moglo imati i duplo više stanovnika nego što
danas ima cela Kapadokija, tj. celih 50.000.
Derinkuju je vekovima svojim imenom naglašavao tajnu
koju krije (derinkuyu - tur. duboki izvor). Nalazi se u provinciji Nevšehir, koja, zajedno sa oblasti Kajseri krije preko
200 naselja sa najmanje dva podzemna nivoa. Među njima, oko 40 gradova ima tri ili više ovakvih etaža koji sežu
i nekoliko desetina metara u zemlju. Do danas je samo
desetina ovih gradova dostupna turistima u potpunosti
ili delimično. Najbolji predstavnici su podzemni gradovi
Derinkuju i Kajmakli.
Po do sada dostupnim podacima prvi graditelji u mekanoj vulkanskoj steni u Kapadokiji bili su Frigijci, u VIII i
Vekovima kasnije, u ove gradove su se useljavali hrišćani
u III i IV veku, pre nego što je 313. Milanskim ediktom
proglašena neutralnost Rimskog carstva po pitanju religija i zaustavljen progon hrišćana. U doba Vizantije
znatno su prošireni njihovi kapaciteti usled potrebe da
se stanovništvo zaštiti od arapskih plemena koja nadiru
od VII veka n.e.
Gradovi su otkriveni tek 1963. godine sasvim slučajno kada je jedan stanovnik današnjeg Derinkujua srušio zid u
podrumu svoje kuće i otkrio da se iza zida nalazi još jedna
prostorija, pa još jedna, pa još jedna… Tako je otkriven je
najveći podzemni grad u Turskoj…
Snadbevanje grada vodom obezbeđivala je podzemna
reka (dubok izvor po kome je grad i dobio ime). Izvlačenje
vazduha iz podzemnih nivoa sprovođeno je kroz ukupno
52 vertikalna kanala čija funkcionalnost i danas predstavlja predmet istraživanja inženjera.
Na površini ovi otvori imali su oblik bunara, a poznato je
da su Arapi kroz ove otvore pokušavali da zatruju vodu i
isteraju stanovništvo na površinu. Mnogi kanali visoki su i
po 30m, a najveći ventilacioni kanal visok je 55m, silazi do
same podzemne reke i verovatno je bio korišćen i kao bunar za vodu (iz podzemne reke) koja se u mirnodopskim
vremenima kroz njega izvlačila na površinu.
Dug boravak, do prestanka opasnosti, omogućavale su i
brojne prostorije za smeštaj porodica, skladištenje hrane
i staje za domaće životinje. Pored najosnovnijih funkcija
grad je stanovnicima pružao i druge pogodnosti: škole,
crkve, vinarije i prostorije za ceđenje ulja… Ove prostorije
nisu imale samo simboličku vrednost - gabarit podzemne
crkve u Derikujuu je dimenzija 20x9 m.
Grad može biti zatvoren sa unutrašnje strane pomoću velikih okruglih kamenih vrata. Svega tri strateški važna ulaza brzo su mogli biti zatvoreni u slučaju opasnosti. Sličnim
vratima mogao je biti zatvoren i svaki od podzemnih niovoa. Kamena vrata imaju visinu od 1 do 1,5m, debela su
između 30 i 50 cm i teška od 200 do 500 kg (na fotografiji
iznad, levo). Otvor na sredini služi za ubacivanje poluge i
otvaranje vrata, ali i za osmatranje onoga što je iza vrata.
Sve što je pronađeno u ovim gradovima pripada srednjovekovnom vinzantijskom periodu između V i X veka nove
ere. Ovde nije kraj zanimljivostima jer Derinkuju sa susednim sličnim gradom povezuje tunel skoro 8km dug.
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Kaymakli (Kajmakli)
Sagrađen je ispod brda zvanog Citadela Kajmaklija i otvoren je za posetioce 1964. godine. Stanovnici Kajmaklija napravili su svoje kuće u oko 100 tunela podzemnog
grada. Ovde se i dan danas koriste ti tuneli kao podrumi,
skladišta i štale, do kojih se dolazi kroz njihova dvorišta.
Kajmakli podzemni grad ima niske, uzane i kose prolaze.
Dok se grad sastoji od 8 spratova ispod zemlje, samo je 4
otvoreno za javnost, u kojim su prostori organizovani oko
ventilacionih šahti.
Prvi sprat podzemnog grada je štala. Mali prostor ukazuje
da bi ovde moglo da bude drugih štala koje nisu još otvorene. Prolaz levo od štale ima vrata i vodi u crkvu. Desno od hodnika su sobe iskopane kao prostor za život.
Najvažniji deo podzemnog grada je na trećem spratu.
Pored bezbroj magacina, vinarija i kuhinja, blok andesita
sa reljefnim teksturama nađen na ovom spratu je izuzet-
Ventilacijski otvori mogu se videti na četvrtom spratu. To su vertikalni bunari i prolaze dole kroz sve
spratove kao lift. Dubina ovih ventilacionih šahti je
oko 80 metara. Iako još uvek nije ceo grad potpuno
otvoren sigurno je da je podzemni gard Kajmakli jedan od najvećih naseobina u regionu. Među onima
koji su istraženi prihvaćeno je da je Kajmakli najširi.
Broj soba za skladištenje na tako malom prostoru
potvrđuje ideju da je ovde bilo smešteno mnogo ljudi. Arheolozi smatraju da brojka ide i do 3500 ljudi.
no interesantan, nedavna istraživanja su pokazala da je
ovo kamenje služilo kao činija za topljenje bakra.
Kamen nije donet spolja, bio je deo sloja andesita. Da
bi mogao da se koristi kao činija za topljenje urezano je
57 rupa na površini kamena. Ruda bakra u dužini 10 cm
stavili bi u ove rupe i kovalo bi se koristeći teške komade
stene. Ova tehnika poznata je još iz pristorijskog doba.
Bakar donet u Kajmakli podzemni grad je verovatno iskopan između kamenoloma Aksaraja i Nevsehira. Isti kamenolom su koristili ljudi iz Asiklikhovuka, najstarije naseobine u regionu Kapadokija.
Činjenica da je ovde bilo mnogo soba za skladištenje i
mesta da se smeste tegle od grnčarije u vinarijama na
četvrtom spratu ukazuje na to da su ljudi bili ekonomski postojani.
Kapadokija
Kapadokija
Mesta koja treba obići
Mesta koja treba obići
Ihlara Vadisi (Ihlara dolina)
Šta raditi
Planinarenje predstavlja zdravu i što je
još važnije besplatnu zanimaciju u Kapadokiji. Uvek možete pratiti neku od
brojnih staza dolina zarad dobre rekreacije i fantastičnog pogleda.
Oni koji vole golf mogu se oprobati na
golf terenima širom ove oblasti koja je
pre svega nacionalan park.
Za predivan pogled probajte i vožnju
balonom, mada vam predivnog pogleda i bez toga neće manjkati.
Šta jesti
Dok ste tu nikako nemojte propustiti da posetite
Ihlara dolinu. Ona je prvobitno bila ispunjena basalt
lavom iz obližnjeg vulkana i kasnija erozija je na kraju izdubila čitav prostor tako da je dolina danas duboka oko 100 m. Popularna je zbog oko 60 vizantijskih
crkvi, manastira, kapela. Jedna interesantna stvar je
to da su ovde snimani neki kadrovi iz filma Star Wars.
Hranu tipičnu za ovu oblast predstavljaju suve kajsije i grožđe, zatim
manti (vrsta raviola sa mesom servirana uz jogurt i sos od luka), testi kebap, razne žitarice, pastirmali kuru fasulye (beli grašak sa ljuto
začinjenim mesom) i lokalna vina po kojima je Kapadokija poznata. Još
neka od tradicionalnih jela su dugun corbasi (čorba), sag tava (jegnjeće
meso sa paradajzom i lukom spremljeno u voku).
U centru gradića su prodavnice, hamam i park Temenni.
PREDUZEĆE ZA TURIZAM I USLUGE
Jedna od najstarijih turističkih agencija
Letovanja:
Italija:
Grčka:
Elba
Edipsos
Vieste
Trizonia
Como
Elafonisos
Arhea Epidavros
Ierisos
Hanioti
Korint
Austrija:
Wolfgangsee
Francuska:
Adresa: Mačvanska 33, Beograd
www.bizantinetravel.com
e-mail:
[email protected]
Telefon: +381 11 24 38 500
+381 11 24 38 501
St. Tropez
Antibes
Download

Kapadokija - Byzantin Travel