ASP.NET TEMELLERİ
Öğr. Gör. Emine TUNÇEL
Kırklareli Üniversitesi Pınarhisar Meslek Yüksekokulu
İnternet Nasıl Çalışır ?
• Sunucu istemci modeline göre çalışır.
• Fiziksel olarak bu sistem genelde isteği yapan bir
bilgisayar (client) ve bu isteği karşılayan özel bir
bilgisayar (sunucu) şeklinde işler
• Bir web sayfasının adresini yazıp enter’a basmak bir
istektir.
• Bu isteği bir yerlerdeki bir sunucu karşılar.
• Bu modelin diğer adı istek-cevap modelidir.
• İnternetteki bütün web sitelerinin çalışma prensibi bu
modele dayanır.
• İstek olmadan sunum, yani yayıncılık(broadcast)
yapılmaz.
İnternet Nasıl Çalışır ?
• Bu modelin her iki ayağı üzerinde çalışan web sitelerinin
işleyişinde her bir ayak farklı çalışma mantığına ve
metotlarına sahiptir.
• En basit haliyle bir web sayfası, içinde HTML kodlarını
barındır.
• Bu sayfa internetteki herhangi bir sunucu bilgisayarda
muhafaza edilir ve istek gelmesi durumunda bir kopyası
istemciye gönderilir.
• Bu işleyişte sunucunun görevi, sadece sayfanın bir
kopyasını–hiçbir işlem yapmadan- göndermektir.
• İstemcinin bilgisayarındaki browser, gelen bilgiyi(HTML
bilgisi) yorumlayarak doğru bir biçimde gösterir.
İnternet Nasıl Çalışır ?
• Eğer işleyişi daha ileri götürmek istersek, diğer bir ifade
ile daha işlevsel, yetenekli ve aktif web sayfaları
tasarlamak istersek hem istemci hem de sunucu
tarafında yapabileceğimiz işlemler vardır
– İstemci Taraflı (Client – Side ) Scripting
– Sunucu Taraflı (Server – Side ) Scripting
İstemci Taraflı (Client – Side ) Scripting
• Yapabileceklerimizden bir tanesi, sadece istemcinin
bilgisayarında çalışabilir olan scriptleri sayfamıza
eklemek olacaktır
• İstemci taraflı scriptler barındıran bir sayfanın işleyişinde
sunucunun hiçbir fonksiyonu yoktur.
• Sunucu, yine kendisinden istenen sayfayı istemciye
gönderir, sayfanın içeriği ile ilgilenmez
• Sayfa istemciye geldiğinde, istemcinin browserı sayfayı
yorumlama esnasında bir script ile karşılaşırsa bu script
in gerekliliklerini yerine getirerek kullanıcıya gösterir.
Sunucu Taraflı (Server – Side ) Scripting
• Sunucu taraflı sayfalardaki scriptler özel belirteçler ile
sunucu taraflı olduğunu bildirirler ve bu script ler sunucu
tarafından işlenerek, çıktıları yine HTML formatında,
istemciye gönderilir
• Bu işleyişte sunucu artık pasif değil, aktif durumdadır.
Sadece sayfayı göndermekle kalmaz, eğer bu sayfalar
içinde kendisinin çalıştırması gereken scriptler – kodlarvarsa bunları da çalıştırır.
ASP.NET ve OLAY YÖNLENDİRMELİ (Event –
Driven) MODEL
•
İstemci ile sunucu bilgisayar arasında daimi bir bağlantı söz konusu
değildir.
•
Sunucu, istemcinin isteklerini (istemcinin IP adresini de ekleyerek)
internet ortamına gönderir. Aralarında doğrudan bir bağlantı yoktur.
•
Bu durum internetin hem gücünü hem de zafiyetini oluşturmaktadır.
•
Bunun anlamı sunucu, istemci herhangi bir istek de bulunmadıkça,
meydana gelen değişikliklerden haberdar olmaz.
•
Bağlantısızlık, web yazılımı geliştiricilerinin aşması gereken en
büyük problemlerden birisidir.
•
ASP.NET’in en büyük yeniliklerinden birisi istemci-sunucu modeli
üzerindeki yeni yorumudur.
ASP.NET ve OLAY YÖNLENDİRMELİ (Event –
Driven) MODEL
• ASP.NET sayfaları olay yönlendirmelidir.
• Programcılıkta olay yönlendirme herhangi bir programın
ve ya programcığın çalışmasını başlatmak için gereken
bir eylemdir.
• Bir butona basmak, bir seçeneğini işaretlemek gibi
herhangi bir eylem olayı oluşturabilir.
• Olay oluştuktan sonra yapılması gerekenler
programcı tarafından kodlanarak belirtilmiştir.
ise
• Olaylar programın akışını yönetir ve kontrolünü sağlarlar.
ASP.NET ve OLAY YÖNLENDİRMELİ (Event –
Driven) MODEL
•
Olay yönlendirme mantığını internet ortamına tesis etmek gerçekten
zor bir iştir.
•
Çünkü ortada istemci ve sunucu olmak üzere iki ayak vardır ve
bunlarda sürekli bağlantı halinde değillerdir.
•
Bunun anlamı sunucu, istemci herhangi bir istekte bulunmadıkça,
istemci bilgisayarda meydana gelen değişikliklerden haberdar
olmaz.
•
ASP.NET bağlantısızlık problemini aşmak için, istemci taraflı
scriptleri kullanır.
•
Bu script’ler istemci de neler olup bittiğini sunucuya bildirirler.
•
Böylece sunucu olaylardan haberdar olur ve cevaplarını buna göre
verir.
.NET FRAMEWORK
• ASP.NET sayfalarımızın çalışması için bir alt yapı sunar.
• Bu programı yüklediğimizde artık ASP.NET sayfalarımız
çalışır hale gelecektir.
• Bunun yanında .NET Framework ‘ün programların
yorumlanmasında getirdiği yenilik ile ASP.NET
sayfalarını
bildiğiniz
bir
programlama
dili
ile
geliştirebilirsiniz
COMMON LANGUAGE RUNTİME (CLR)
• CLR, .NET ile birlikte gelen devrim niteliğindeki bir kavramdır.
• En basit ifadeyle, uygulamalarımızı hangi programlama diliyle
geliştirirsek
geliştirelim
hepsinin
CLR
sayesinde
çalıştırıldığıdır
• Geleneksel anlamda bir program VB, C, C++ gibi dillerle
geliştirilir ve daha sonra bilgisayarın anlayacağı dile çevrilir.
Bu derleme (compile) denir.
• Ancak farklı yapıdaki bilgisayarlar farklı dilleri konuşurlar.
Dolayısıyla yazılan programı farklı bir bilgisayarda çalıştırmak
istersek bu bilgisayara göre derlememiz gerekir.
COMMON LANGUAGE RUNTİME (CLR)
• CLR ile uygulama hangi programlama dili ile geliştirilirse
geliştirilsin MSIL (Microsoft Indermediate Language)
denilen orta düzey bir dile çevriliyor.
• Bu derleme sonucunda program
çalışabilir bir yapıya kavuşuyor
her
platformda
• Sonuç olarak CLR kavramının getirdiği yenilik, platform
bağımsız, programlama dili bağımsız uygulamalar
geliştirebilme özelliğidir.
ASP.NET’İN TANIMI
• ASP.NET, dilediğimiz programlama dilini kullanarak, olay
yönlendirmeli web uygulamaları geliştirmemizi sağlayan
.NET platformunun web uygulamaları geliştirme
teknolojisidir.
• ASP.NET yeni bir sürüm veya versiyon değil tamamıyla
devrimsel yenilikler ile birlikte gelen apayrı bir kavram,
anlayış ve teknolojidir.
ASP.NET’İN GETİRDİKLERİ
• ASP.NET web uygulamaları geliştirmede sayfada script
değil doğrudan program kodu yazmamızı sağlar
• Bunun anlamı ASP.NET sayfaları veya uygulamaları
doğrudan derlenen programlardır. Klasik ASP’de
scriptler yazılır, bunlar derlenmez yorumlanırdır.
• Bu yenilik sayesinde ASP.NET kodları çok daha
performanslı çalışmaktadır.
• KAYNAK
• C# ile ASP.NET
• Zafer Demirkol
Download

ASP.NET TEMELLERİ - Personel Web Sistemi