Rödl & Partner
Danışmanlık Hizmetleri Ltd. Şti.
Teşvikiye Cad. No: 17 D 12/13/15
İkbal Ticaret Merkezi
34365 Teşvikiye-İstanbul
Telefon + 90 (212) 310 14 00
Telefax + 90 (212) 327 32 14
E-Mail
: [email protected]
Web
: www.roedl.com.tr
[email protected]
İstanbul, 18.02.2015

Sirküler No
Konu
: 2015 / 32
: Eşantiyon, Numune ve Promosyon Mallarda KDV Uygulaması
Katma Değer Vergisi(KDV) Kanun’unun 2. Maddesinde teslim; bir malın tasarruf hakkının
malik veya adına hareket edenlerce, alıcıya veya adına hareket edenlere devri olarak
tanımlanmıştır. Malın tasarruf hakkının mutlaka bir bedel karşılığı devredilmesi şart olmayıp
bu hüküm çerçevesinde ticari bir işletmenin yaptığı bedelsiz teslimler de KDV’ye konu
olmaktadır.
Ticari hayatta firmaların, gerek ticari mallarına olan talebi artırmak gerekse belirli zamanlarda
kendilerini tanıtmak amacıyla bedelsiz olarak; promosyon, numune ve eşantiyon verdikleri
görülmektedir. Bir malın yanında ayrıca bir bedel tahsil edilmeksizin başka bir malın
verilmesi veya numune ya da eşantiyon mallar verilmesi şeklinde ortaya çıkan teslimlere
ilişkin 26.04.2014 tarihli Resmi Gazete’ de yayımlanan “Katma Değer Vergisi Genel
Uygulama Tebliği” çerçevesindeki açıklamalara aşağıda yer verilmiştir.
A) Promosyon Ürünlerin Teslimi
Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin 10.1. bölümünde “promosyon” ürünlerin
tesliminde KDV konusu açıklanmıştır. Firmaların; iktisadi faaliyetini genişletme, emsal
işletmelerle rekabet edebilme, üretim veya satışını yaptıkları mallara olan talebi koruma veya
artırma amacıyla bir malın yanında başka bir mal verilmesi şeklinde gerçekleşen işlemler
“promosyon” olarak tanımlanmıştır.
Piyasadan satın alınan veya ithal edilen malların promosyon ürünü olarak müşterilere
verilmesi, mükellefler açısından pazarlama gideri niteliği taşıdığından, bu malların alış
bedelleri gider olarak kaydedilebilmektedir. Dolayısıyla, firmanın yarattığı katma değer
içerisinde vergilenen promosyon mallarının müşterilere verilmesi sırasında KDV
hesaplanmasına gerek bulunmayıp, bu ürünler için yüklenilen KDV ise indirim konusu
yapılabilmektedir. Bu durum, KDV sistemindeki farklı oran uygulaması nedeniyle bazı
sorunlara neden olmaktadır. Düşük oranda vergiye tabi bir malın yanında yüksek oranda
vergiye tabi bir malın promosyon ürünü olarak verildiği hallerde, promosyon olarak verilen
malların ticaretini yapan firmalar açısından haksız rekabet sorunu ortaya çıkmaktadır.
Promosyon ürünlerin bedelsiz tesliminde, promosyon mal ile asıl malın KDV oranlarında
farklılıklar olması halinde uygulamanın ne şekilde olacağı KDV Uygulama Genel Tebliği’nde

Almanya, Amerika Birleşik Devletleri, Avusturya, Azerbaycan, Beyaz Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri, Brezilya, Bulgaristan,
Çek Cumhuriyeti, Çin Halk Cumhuriyeti, Endonezya, Estonya, Finlandiya, Fransa, Güney Afrika, Gürcistan, Hindistan,
Hırvatistan, Hong Kong, İngiltere, İspanya, İsveç, İsviçre, İtalya, Kazakistan, Kenya, Kıbrıs, Letonya, Litvanya, Macaristan,
Malezya, Meksika, Moldova, Myanmar, Polonya, Romanya, Rusya Federasyonu, Sırbistan, Singapur, Slovakya, Slovenya,
Tayland, Türkiye, Ukrayna, Vietnam
Tic Sicil No: 409612/357194
Vergi No: 7350232482
Vergi Dairesi: Beyoğlu
düzenlenmiştir. Buna göre, promosyon ürünü olarak verilen malın (aynı işletmede imal veya
inşa edilenler dahil) tabi olduğu KDV oranının:

Satışı yapılan mala ait KDV oranına eşit veya daha düşük oranda olması halinde
promosyon ürünü için yüklenilen KDV’nin tamamının indirim konusu yapılması,

Satışı yapılan malın tabi olduğu KDV oranından yüksek olması halinde ise promosyon
ürünü için yüklenilen KDV’den, satışı yapılan malın tabi olduğu orana isabet eden
kısmın indirim konusu yapılması, kalan kısmın gelir veya kurumlar vergisi açısından
gider veya maliyet olarak dikkate alınması gerekmektedir.
İkinci durumda, promosyon olarak verilen malların alımı veya imali ile müşterilere bedelsiz
verilmesi işleminin aynı dönemde gerçekleşmesi halinde; bu mallarla ilgili olarak yüklenilen
KDV’den, satışı yapılan malın tabi olduğu orana isabet eden kısım dışındaki tutarın,
“indirilecek KDV” hesabından çıkarılarak gider hesaplarına alınması gerekmektedir.
Promosyon ürününün alındığı ya da imal edildiği dönemde değil de daha sonraki
dönemlerde teslimi halinde ise promosyon ürün KDV’si ve satılan asıl malın KDV’si
arasındaki farkın ürünlerin teslim edildiği dönem beyannamesinin “İlave Edilecek KDV”
satırına dahil edilerek beyan edilmesi ve aynı miktarın gider veya maliyet hesaplarına alınması
gerekmektedir.
Örnek 1:(A) gazetecilik firması, periyodik dönemler halinde veya her gün gazetenin yanında
ek olarak bir dergi vermektedir.
Gazetenin satışını artırmak amacıyla ve ayrıca bir bedel alınmaksızın verilen bu dergi,
işletmede yaratılan katma değerin bir unsuru niteliğinde olduğundan tesliminde ayrıca KDV
hesaplanmasına gerek bulunmamaktadır. Gazete ve derginin teslimi aynı oranda KDV’ye tabi
olduğundan, dergi için yüklenilen verginin tamamı indirim konusu yapılabilecektir.
Örnek 2:(A) gazetecilik işletmesi, okurlarına 30 kupon karşılığında kitap vereceğini taahhüt
etmiş ve Eylül/2013 döneminde (B) firmasından 80.000 adet kitap satın almıştır. Bu alış işlemi
sırasında 800.000TL mal bedeli ve 64.000TL KDV ödemiştir.
Gazete işletmesinin okurlarına vereceği kitapların bedelleri gelir ve kurumlar vergisi açısından
pazarlama gideri olarak kabul edilir ve ayrıca bir bedel alınmaması koşuluyla, bu ürünlerin
tesliminde KDV hesaplanmasına gerek bulunmamaktadır.
Bu işlemde satışı yapılan mal gazete olup teslimi (% 1), promosyon ürünü olarak verilen kitap
ise (% 8) oranında KDV’ye tabidir. Gazete işletmesi, promosyon mallarının alımı için
yüklendiği KDV’nin tamamını öncelikle "indirilecek KDV" hesabına almalıdır. Promosyon
mallarının tümünün aynı dönemde müşterilere verilmesi halinde, işletmenin kitaplar için
yüklendiği KDV’den, sadece ana malın tabi olduğu orana (% 1) isabet eden kısmı indirim
hesaplarında kalmalı, artan kısım gider hesaplarına alınmalıdır. Bu formül çerçevesinde
indirim konusu yapılacak KDV;
64.000 TL x (1 : 8)
= 8.000 TL olarak hesaplanmaktadır.
64.000 TL – 8.000 TL = 56.000 TL ise gider veya maliyet olarak dikkate alınmalıdır.
Promosyon olarak alınan kitapların tamamının daha sonraki dönemde teslim edilmesi halinde
ise ürünlerin teslim edildiği dönem KDV beyannamesinin “İlave Edilecek KDV” satırına
56.000,00 TL yazılması ve aynı tutarın gider veya maliyet hesaplarına alınması gerekecektir.
-2-
B) Eşantiyon veya Numune Malların Teslimi
Eşantiyon ve numune ürünlerin teslimindeki KDV uygulamalarına KDV Genel Uygulama
Tebliği’nin 10.2. bölümünde yer verilmiştir. Firmaların belirli zamanlarda, özellikle dini
bayramlarda ve yılbaşlarında kendi tanıtımlarını yapmak amacıyla herhangi bir bedel
almaksızın dağıttıkları; kalem, anahtarlık, ajanda, takvim ve benzeri eşyalar “eşantiyon” olarak
tanımlanmaktadır. Ayrıca, firmaların halen satışını yaptıkları veya piyasaya yeni çıkardıkları
bir ürünün tanıtımını sağlamak amacıyla ana malın bütün özelliklerini taşımakla birlikte, satışa
konu edilemeyecek bir miktarla sınırlı olan ve üzerinde “Numunedir, parayla satılmaz, vb.”
ibareleri taşıyan ürünler ise “numune” olarak adlandırılmaktadır.
Numune ve eşantiyon niteliğindeki bu tür ürünler, işletmede tüketilsin veya tüketilmesin ayni
pazarlama gideri niteliğinde olması sebebiyle bedelsiz teslimlerinde KDV hesaplanmasını
gerektirmemektedir.
Bu açıklamalar çerçevesinde gerek numune, gerekse eşantiyon adı altında teslim edilen
malların;


Ticari teamüllere uygun nitelikte ve miktarda olması,
Ayrıca bir satışa konu olmayacak şekilde verilmesi,
Hallerinde KDV hesaplanmasına gerek bulunmamaktadır. Bu şartlara ilaveten, numune
malların; “firmanın unvanı” ve “para ile satılmayacağını” belirten bir şerh taşıması
gerekmektedir.
Promosyonlar, eşantiyon ve numunelerin, bedel tahsil edilmeksizin müşterilere verilmesi
işlemi KDV’ye tabi olmamakla birlikte, bu ürünleri bedelsiz olarak alan kişi ve kuruluşların,
söz konusu malları satmaları durumunda KDV hesaplamaları gerekmektedir.
Bilgi edinmenizi rica ederiz.
Saygılarımızla,
-3-
Download

Sirküler No: 2015 / 32