DOĞANIN İNDİKATÖRLERİ
HAZIRLAYANLAR: NURULLAH ALTIN, NİDA MERTTÜRK, ESRA ŞATIROĞLU
PROJEMİZİN AMACI
SONUÇLAR VE TARTIŞMA
Projemizde, ülkemizin Fen laboratuarları yönünden fakirlik çeken
yörelerinde turnusol kağıdı, evrensel indikatör, pH metre gibi laboratuar malzemeleri yerine kullanabilecekleri, yapımı kolay ve
ekonomik olan doğanın indikatörlerini tanıtmayı amaçladık.
YÖNTEM VE
TEKNİKLER
Projemizde, çalıştığımız 30 farklı bitki
türünden, 15 tanesinin indikatör özelliği göstermesi çevremizdeki birçok bitki
türünün laboratuarlarımızın doğal birer
malzemesi olabileceği sonucunu ortaya
çıkarmıştır. Böylece, turnusol kağıdı,
evrensel indikatör, pH metre gibi laboratuar malzemeleri yerine daha ekonomik olan doğanın indikatörlerinin kullanılabileceği sonucu çıkmıştır.
ÇİLEK
KIRMIZI ELMA
VİŞNE
KARA ERİK
NAR
KARA ÜZÜM
Şekil 1: İndikatör özellik gösteren meyveler.
Tablo 1:
ÇİLEK
Farklı bitki türleri üzerinde doğal
indikatörleri bulabilmek için öncelikle onlara bu özelliği kazandıran maddeleri araştırdık. Bu
maddelerden olan antosiyaninin
bitkiye rengini veren pigment olması çalışmamızı kolaylaştırmıştır.
1. 400’er mL, 0,1 M hidroklorik
asit (HCl) ve 0,1 M sodyum
hidroksit (NaOH) çözeltileri
hazırladık.
2. Farklı meyve, sebze, çiçek ve
yapraklardan toplam 30 bitki
türünden aşağıdaki işlem sırasına göre indikatörler elde etmeye çalıştık.
DANIŞMAN: ERKAN DOĞRU
Asidik ortam : turuncu
Nötr ortam : şeffaf
Bazik ortam : sarı
VİŞNE
KIRMIZI ELMA
NAR
pembe
açık pembe
çok açık pembe şeffaf
açık yeşil
açık sarı
KARA ERİK
pembe
şeffaf
sarı
KARA ÜZÜM
açık pembe
şeffaf
açık sarı
kırmızı
çok açık sarı
açık yeşil
Hazırlanan çözeltileri indikatör
testinden geçirdiğimizde şu sonuçları elde ettik:

PORTAKAL
Şekil 2: İndikatör özellik göster meyen meyveler.
Tablo 2:
PORTAKAL
Asidik ortam : şeffaf
Nötr ortam : çok açık sarı
Bazik ortam : açık sarı
KIRMIZI PANCAR
KIRMIZI LAHANA
YEŞİL ELMA
Şekil 3: İndikatör özellik gösteren sebzeler.
Tablo 3:
Y.ELMA
şeffaf
şeffaf
açık sarı
KIRMIZI
LAHANA
Asidik ortam : pembe
Nötr ortam : açık mavi
KIRMIZI
PANCAR


açık pembe
koyu pembe

ISPANAK
HAVUÇ
KIRMIZI BİBER
DOMATES
MAYDONOZ
ASMA YAPRAĞI

Şekil 4: İndikatör özellik göster meyen sebzeler.
Tablo 4:
İNDİKATÖRLERİN
HAZIRLANIŞI




100 ml musluk suyunu bir beher
içerisinde kaynattık.
Kaynayan su içerisine her bir
bitki türünden 4-5 parça ekledik.
Yaklaşık 5 dakika kaynatmaya
devam ettik.
Beheri 10 dakika soğumaya
bıraktık.
ISPANAK
Asidik ortam : şeffaf
Nötr ortam : açık sarı
Bazik ortam : sarı
HAVUÇ
DOMATES
şeffaf
çok açık sarı
açık sarı
K. BİBER
şeffaf
şeffaf
açık sarı
MAYDONOZ ASMA YAPRAĞI
şeffaf
şeffaf
çok açık sarı çok açık sarı
açık sarı
açık sarı
şeffaf
şeffaf
koyu sarı

KUŞBURNU
BÖĞÜRTLEN
YABAN MERSİNİ
Şekil 5: İndikatör özellik gösteren çaylar.
Tablo 5:
KUŞBURNU
Asidik ortam : açık kırmızı
Nötr ortam : şeffaf
Bazik ortam : açık kahve
BÖĞÜRTLEN
YABAN MERSİNİ
kırmızı
şeffaf
koyu yeşil
pembe
şeffaf
açık yeşil

İNDİKATÖR TESTİ

Üç deney tüpünü tüplüğe yerleştirdik.
Her üç tüpe aynı miktarda birine asit,
birine saf su ve diğerine baz çözeltileri koyduk. Her deney tüpüne, hazırladığımız indikatörlerden 3’er damla
ekledik. Sonuçları fotoğrafını çekip,
gözlem tablomuza kaydettik.
KIRMIZI GÜL
MOR MENEKŞE
KIRMIZI KARANFİL
KIRMIZI PAPATYA
Şekil 6: İndikatör özellik gösteren çiçekler.
Tablo 6:
KIRMIZI
GÜL
Asidik ortam : pembe
Nötr ortam : şeffaf
Bazik ortam : sarı
MOR
MENEKŞE
KIRMIZI
KARANFİL
KIRMIZI
PAPATYA
açık pembe
açık yeşil
açık sarı
turuncu
açık pembe
sarı
açık pembe
şeffaf
açık sarı
Tablo 1’de meyvelerden; vişne,
kırmızı elma, nar, çilek, kara erik,
kara üzümde,
Tablo 3’de sebzelerden; kırmızı lahana ve kırmızı pancarda,
Tablo 6’da çiçeklerden; kırmızı
gül, mor menekşe, kırmızı karanfil
ve kırmızı papatyada,
Tablo 5’de çaylardan; kuşburnu,
böğürtlen ve yaban mersininde,
asidik, nötr ve bazik ortamdaki
farklı renklenmeyi tespit ettik.
Özellikle kırmızı ve mor renkli bitkilerin belirteç olduğu sonucuna
ulaştık. Bu çalıştığımız bitki türlerinin antosiyanin maddesini içerebileceği anlamına gelir.
Tablo 4’de domates, havuç ve kırmızı biber gibi türler renkleri kırmızı olduğu halde indikatör özelliği göstermemiştir. Öyleyse, bitkilerin kendi renklerini onların indikatör olduğu hakkında kesin bir vermez.
Çalıştığımız yeşil bitkilerin hiçbirinde indikatör özelliğine rastlamadık.
İndikatör özelliği göstermeyen bitki türlerinin, sadece bazik ortamda
renk değiştirmesi kendilerinin asidik özelliğe sahip olduğunu gösterir.
Download

Doğanın indikatörleri