7Ç7NDEK7LER
I.BÖLÜM:____________________________________________________ 3
KAMUHARCAMALARIVEKAMUSALMALVEH7ZMETLER _____________ 3
I.KAMUHARCAMASIKAVRAMI________________________________ 3
II.KAMUSALMALVEH7ZMETLER_______________________________ 4
AͲKamusalMalveHizmetlerinTanŦmŦveAmaçlarŦ_______________ 4
BͲKamusalMalveHizmetlerinNitelikleri ______________________ 5
CͲKamusalMalveHizmetlerinAyŦrŦmŦ_________________________ 5
1.TamKamusal(Kolektif)MalveHizmetler __________________ 5
2.ÖzelMalveHizmetler: _________________________________ 5
3.YarŦKamusal(Karma)MalveHizmetler ____________________ 6
II.BÖLÜM: ___________________________________________________ 9
KAMUHARCAMALARININSINIFLANDIRILMASI______________________ 9
I.TANIMIVEÖNEM7 _________________________________________ 9
II.KAMUHARCAMALARININTASN7F7 __________________________ 10
AͲFonksiyonel(Görevsel)Tasnif_____________________________ 10
BͲ7dariTasnif____________________________________________ 11
CͲEkonomikTasnif _______________________________________ 12
1.CariHarcamalar _____________________________________ 12
2.YatŦrŦmHarcamalarŦ __________________________________ 13
3.TransferHarcamalarŦ _________________________________ 14
a)DolaysŦz–DolaylŦTransferHarcamalarŦ ________________ 14
b)Gelir–SermayeTransferiHarcamalarŦ _________________ 15
c)VerimliͲVerimsizTransferHarcamalarŦ ________________ 15
III.ANAL7T7KBÜTÇESINIFLANDIRMASINAGÖREHARCAMALARIN
SINIFLANDIRILMASI ________________________________________ 15
AͲTanŦmŦveÖnemi_______________________________________ 15
BͲAnalitikBütçeSŦnŦflandŦrmasŦ _____________________________ 16
CͲAnalitikBütçeSŦnŦflandŦrmasŦnŦnYapŦsŦ _____________________ 17
1.KurumsalSŦnŦflandŦrma________________________________ 18
2.FonksiyonelSŦnŦflandŦrma______________________________ 21
3.FinansmanTipiSŦnŦflandŦrma ___________________________ 23
4.EkonomikSŦnŦflandŦrma _______________________________ 24
vii
Erkan Karaarslan
Kamu Harcama Hukuku
a)TanŦmŦveÖnemi __________________________________ 24
b)HarcamaveBorçVermeninEkonomikSŦnŦflandŦrmasŦ _____ 25
c)GelirlerinEkonomikSŦnŦflandŦrmasŦ ____________________ 26
d)FinansmanŦnEkonomikSŦnŦflandŦrmasŦ _________________ 27
IV.PERFORMANSPROGRAMIAÇISINDANKAMUHARCAMALARI____ 27
AͲGenelYönetimGiderleri _________________________________ 28
BͲDiŒer7darelereTransferEdilecekGiderler ___________________ 28
CͲFaaliyetler7çinYapŦlanGiderler ___________________________ 30
V.FAYDAÖLÇÜTÜNEGÖREKAMUHARCAMALARI _______________ 31
AͲTümToplumaFaydaSaŒlayanHarcamalar __________________ 31
BͲSadeceToplumunBirBölümüneFaydaSaŒlayanAncakNihaiOlarak
TümToplumaYararlŦOlanHarcamalar________________________ 31
CͲTümToplumaFaydalŦOlmaklaBeraberBazŦFertlereÖzelMenfaat
SaŒlayanHarcamalar______________________________________ 31
DͲFertlereÖzelFaydaSaŒlayanHarcamalar ___________________ 31
III.BÖLÜM:__________________________________________________ 35
KAMUHARCAMAHUKUKUVEKAMUHARCAMAHUKUKUNUND7)ER
B7L7MDALLARI7LEOLAN7L7bK7S7 ________________________________ 35
I.KAMUHARCAMAHUKUKU _________________________________ 35
AͲTanŦmŦveÖnemi_______________________________________ 35
BͲBütçeHakkŦveHarcamaYetkisi ___________________________ 37
II.KAMUHARCAMAHUKUKUNUND7)ERB7L7MDALLARI7LE7L7bK7S7 39
AͲEkonomiBilimi7le7liƔkisi_________________________________ 39
BͲAnayasaHukuku7le7liƔkisi _______________________________ 39
CͲ7dareHukuku7le7liƔkisi __________________________________ 41
DͲCezaHukukuveCezaMuhakemeHukuku7le7liƔkisi ___________ 43
EͲUluslararasŦHukuk7le7liƔkisi______________________________ 44
FͲÖzelHukuk7le7liƔkisi ____________________________________ 45
GͲKamuMaliyesi7le7liƔkisi _________________________________ 45
HͲMuhasebe7le7liƔkisi ____________________________________ 45
JͲ7ƔletmeBilimi7le7liƔkisi __________________________________ 46
KͲSosyolojiBilimi7le7liƔkisi_________________________________ 47
LͲSiyasetBilimi7le7liƔkisi __________________________________ 48
MͲ7statistikvePlanlama7le7liƔkisi ___________________________ 48
viii
İçindekiler
IV.BÖLÜM: _________________________________________________ 51
KAMUHARCAMAHUKUKUNUNKAYNAKLARI _____________________ 51
I.YASAMAORGANITARAFINDANORTAYAKONANKAYNAKLAR ____ 51
AͲAnayasa______________________________________________ 51
BͲUluslararasŦMaliAnlaƔmalar _____________________________ 53
CͲKanunlar _____________________________________________ 54
1.1050SayŦlŦMuhasebeͲiUmumiyeKanunu_________________ 56
2.5018SayŦlŦKamuMaliYönetimiveKontrolKanunu _________ 56
3.BütçeKanunu _______________________________________ 57
4.AlŦmveSatŦmKanunlarŦ _______________________________ 57
a)Kamu7haleKanunu ________________________________ 57
b)Devlet7haleKanunu ________________________________ 58
5.PersonelKanunlarŦ ___________________________________ 59
6.TeƔkilatKanunlarŦ ____________________________________ 59
7.HarcŦrahKanunu _____________________________________ 59
8.SosyalGüvenlikKanunlarŦ______________________________ 60
9.GelirveGiderKanunlarŦ _______________________________ 60
II.YÜRÜTMEORGANITARAFINDANORTAYAKONANKAYNAKLAR __ 61
AͲKanunHükmündeKararnameler __________________________ 61
BͲBakanlarKuruluKararlarŦ ________________________________ 62
CͲTüzükler______________________________________________ 63
DͲYönetmelikler _________________________________________ 64
EͲTebliŒler______________________________________________ 67
FͲYürütmedenDoŒanDiŒerKaynaklar________________________ 68
III.YARGIORGANITARAFINDANORTAYAKONANKAYNAKLAR _____ 69
AͲAnayasaMahkemesiKararlarŦ ____________________________ 69
BͲ7çtihadŦBirleƔtirmeKararlarŦ______________________________ 71
CͲSayŦƔtayKararlarŦ_______________________________________ 71
DͲDiŒerYargŦKararlarŦ ____________________________________ 71
IVͲD7)ERKAYNAKLAR ______________________________________ 71
AͲDoktrin ______________________________________________ 71
BͲÖrfveadet ___________________________________________ 72
VͲNORMLARH7YERARb7S7NEUYGUNDAVRANMAZORUNLULU)U __ 72
ix
Erkan Karaarslan
Kamu Harcama Hukuku
V.BÖLÜM: __________________________________________________ 77
KAMUHARCAMASIYAPANKAMUSEKTÖRÜNEDÂH7LKAMU
7DARELER7N7NTASN7F7 ________________________________________ 77
I.KAMUSEKTÖRÜNÜNTASN7F7 _______________________________ 77
AͲTanŦmŦveÖnemi_______________________________________ 77
BͲKlasikKamuSektörüTasnifi ______________________________ 78
1.TanŦmŦveÖnemi _____________________________________ 78
2.MerkeziYönetim_____________________________________ 79
3.YerelYönetimler _____________________________________ 79
4.ParafiskalKurumlar___________________________________ 80
5.KamuGiriƔimleri _____________________________________ 81
CͲKamuKesimiBorçlanmaGereksinimiAçŦsŦndanKamuSektörünün
Tasnifi _________________________________________________ 81
DͲKamuSektörüFaizDŦƔŦDengesiAçŦsŦndanKamuSektörününTasnifi
_______________________________________________________ 82
EͲUluslararasŦAlandaYapŦlanKamuSektörüTasnifi _____________ 83
1.TanŦmŦveÖnemi _____________________________________ 83
2.MaliOlmayanbirketlerSektörü _________________________ 84
a)KamuyaAitMaliOlmayanbirketler ____________________ 84
b)UlusalÖzelMaliOlmayanbirketler ____________________ 85
c)YabancŦKontrolündekiMaliOlmayanbirketler ___________ 85
3.MalibirketlerSektörü _________________________________ 85
4.GenelYönetimSektörüveAltSektörleri __________________ 86
5.KarAmacŦGütmeyenHanehalkŦnaHizmetSunanKuruluƔlar
Sektörü ______________________________________________ 88
6.HanehalkŦ __________________________________________ 89
7.KamuSektörününKapsamŦ_____________________________ 89
8.AvrupaBirliŒiAvrupa7statistikOfisi(Eurostat)AçŦsŦndanGenel
YönetimSektörü _______________________________________ 90
FͲ5018SayŦlŦKamuMaliYönetimiveKontrolKanunundaKamu
SektörününTasnifi _______________________________________ 91
1. TanŦmŦveÖnemi __________________________________ 91
2. GenelYönetim ____________________________________ 93
3.MerkeziYönetim_____________________________________ 95
x
İçindekiler
a) GenelBütçeKapsamŦndakiKamu7dareleri ____________ 96
b) ÖzelBütçeli7dareler ____________________________ 100
c) DüzenleyiciveDenetleyiciKurumlar________________ 104
4.SosyalGüvenlikKurumlarŦ ____________________________ 110
5.Mahalli7dareler_____________________________________ 112
a) TanŦmŦveÖnemi _______________________________ 112
b)7lÖzel7dareleri ___________________________________ 115
c)Belediyeler ______________________________________ 116
d)BaŒlŦ7dareler ____________________________________ 116
e)Birlikler _________________________________________ 116
GͲ5018SayŦlŦKamuMaliYönetimiveKontrolKanununuDŦƔŦndaKalan
KamuSektörü __________________________________________ 117
1. Kamu7Ɣletmeleri _________________________________ 117
a)TanŦmŦveÖnemi _________________________________ 117
b)K7T’lerinHukukiYapŦsŦ _____________________________ 119
c)K7T’lerin7dariYapŦsŦ _______________________________ 120
2. DönerSermaye __________________________________ 121
3. Fon ____________________________________________ 130
4. DiŒerÖzelBütçeli7dareler __________________________ 139
IIͲKAMUSEKTÖRÜHARCAMALARININTESP7TVEANAL7Z7NDE
YAbANANSORUNLAR ______________________________________ 140
AͲKamuKesimiKavramŦ __________________________________ 140
BͲHarcamaTürününTespitiSorunu_________________________ 142
CͲBirGiderinBirdenFazlaYerdeGiderOlarak(MükerrerGider)
YazŦlmasŦ(NetleƔtirmeSorunu)_____________________________ 142
DͲAnalitikBütçeSŦnŦflandŦrmasŦÖncesiveSonrasŦVerileri
KarƔŦlaƔtŦrmaSorunu _____________________________________ 143
EͲYanlŦƔBütçelemeAnlayŦƔŦSorunlarŦ _______________________ 144
VI.BÖLÜM: ________________________________________________ 149
BÜTÇE_____________________________________________________ 149
I.TANIMIVEÖNEM7 _______________________________________ 149
AͲBütçeKavramŦ________________________________________ 149
BͲBütçelemeSistemleri __________________________________ 150
1.TanŦmŦveÖnemi ____________________________________ 150
xi
Erkan Karaarslan
Kamu Harcama Hukuku
2.KlasikBütçeSistemi _________________________________ 150
3.DevriBütçeSistemi __________________________________ 151
4.SŦfŦrTabanlŦBütçeSistemi ____________________________ 151
5.PlanlamaProgramlamaBütçeSistemi ___________________ 152
a)TanŦmŦveÖnemi; _________________________________ 152
b)SŦnŦflandŦrma ____________________________________ 153
c)Gerekçe_________________________________________ 154
d)ÖdeneklendirmeAnlayŦƔŦ ___________________________ 155
e)ProgramAnalizi __________________________________ 155
6.PerformansEsaslŦBütçeSistemi________________________ 156
CͲGenelKabulGörmüƔBütçe7lkeleri________________________ 157
1.Genellik7lkesi ______________________________________ 157
a)BütünGelirlerinveGiderlerinBütçedeGösterilmesi _____ 157
b)Gayrisafilik ______________________________________ 158
c)AdemͲiTahsisYöntemi_____________________________ 160
2. YŦllŦkOlma7lkesi ___________________________________ 160
3. Birlik7lkesi________________________________________ 162
4. Önceden7zinAlma7lkesi ____________________________ 163
5. AnlaƔŦlabilirOlma7lkesi _____________________________ 164
6. Alenilik7lkesi______________________________________ 164
7. SamimiyetveDoŒruluk7lkesi _________________________ 164
8. Denklik7lkesi______________________________________ 165
9. Tahsis7lkesi_______________________________________ 165
10. Tasarruf7lkesi _____________________________________ 166
DͲ5018SayŦlŦKamuMaliYönetimiveKontrolKanunundaYerAlan
Bütçe7lkeleri ___________________________________________ 167
1.TanŦmŦveÖnemi ____________________________________ 167
2.5018SayŦlŦKamuMaliYönetimiveKontrolKanunundaBelirtilen
BütçelemeyeYönelik7lkeler _____________________________ 167
a)BütçeyleVerilenHarcamaYetkisininKullanŦmŦ __________ 167
b)BütçelerinHazŦrlanmasŦ,UygulanmasŦveKontrolEdilmesi 168
c)Malî7ƔlemlerinKapsamlŦveSaydamGörünmesi _________ 168
d)BelirliGelirlerinBelirliGiderlereTahsisEdilmemesi ______ 169
e)GelirveGiderDenkliŒininSaŒlanmasŦ _________________ 169
xii
İçindekiler
f)BütçeninKabulü __________________________________ 169
g)BütçelerdeBulunamayacakHükümler_________________ 169
h)BütçelerinBelirliBirSŦnŦflandŦrma7çerisindeHazŦrlanmasŦve
UygulanmasŦ _______________________________________ 170
Ŧ)BütçeninRaporlanmasŦ _____________________________ 170
i)Gayrisafilik7lkesi __________________________________ 170
II.BÜTÇETÜRLER7 _________________________________________ 172
AͲTanŦmŦveÖnemi______________________________________ 172
BͲ5018SayŦlŦKamuMaliYönetimiveKontrolKanununaGöreMerkezi
YönetimBütçeTürleri ____________________________________ 173
1.GenelBütçe________________________________________ 173
2.ÖzelBütçe _________________________________________ 173
3.DüzenleyiciveDenetleyiciKurumBütçesi ________________ 174
CͲSosyalGüvenlikKurumuBütçesi _________________________ 174
DͲMahalli7dareBütçesi __________________________________ 174
III.BÜTÇEN7NHAZIRLANMASI _______________________________ 174
AͲMerkeziYönetimBütçeHazŦrlamaSüreci __________________ 174
1.OrtaVadeliProgram _________________________________ 178
2.OrtaVadeliMaliPlan ________________________________ 179
3.BütçeÇaŒrŦsŦveBütçeHazŦrlamaRehberi ________________ 179
4.BütçeTeklifininHazŦrlanmasŦ __________________________ 180
5.MaliyeBakanlŦŒŦndaYapŦlacakBütçeGörüƔmeleri _________ 182
6.SürecinDiŒerKŦsŦmlarŦveBütçeninMecliseSunulmasŦ______ 182
BͲMahalli7darelerdeBütçeHazŦrlamaSüreci _________________ 184
1.TanŦmŦveÖnemi ____________________________________ 184
2.BirimlerinGiderTeklifleri _____________________________ 185
3.HazŦrlŦkBütçesi _____________________________________ 186
4.BütçeninGörüƔülmesiveKabulü _______________________ 186
5.BütçeKararnamesiveBütçeyiOluƔturanCetveller _________ 188
6.BütçeninKesinleƔmesiveYürürlüŒeGirmesi ______________ 188
IV.BÜTÇELER7NUYGULANMAESASLARI _______________________ 189
AͲBütçeÖdeneklerininKullanŦlmasŦ_________________________ 189
1.ÖdeneklerinKullanŦlmasŦndaUyulmasŦGerekenKurallar ____ 189
2.ÖdeneklerinAktarŦlmasŦ ______________________________ 190
xiii
Erkan Karaarslan
Kamu Harcama Hukuku
3.YedekÖdenek ______________________________________ 194
4.ÖrtülüÖdenek _____________________________________ 194
5.MerkezDŦƔŦBirimlereÖdenekGönderme ________________ 194
BͲYüklenmeyeGiriƔilmesi_________________________________ 195
1.TanŦmŦveÖnemi ____________________________________ 195
2.ErtesiYŦlaGeçenYüklenme ___________________________ 195
3.GelecekYŦllaraYaygŦnYüklenmeler _____________________ 196
V.5018SAYILIKANUNÇERÇEVES7NDEÇOKYILLIBÜTÇELEMESÜREC7196
VI.5018SAYILIKANUNAGÖRESTRATEJ7KPLANVEPERFORMANS
ESASLIBÜTÇE ____________________________________________ 198
AͲTanŦmŦveÖnemi______________________________________ 198
BͲDiŒerMevzuattaStratejikPlanvePerformansEsaslŦBütçelemeye
7liƔkinHükümler_________________________________________ 201
1.5216SayŦlŦBüyükƔehirBelediyesiKanunu ________________ 201
2.5393SayŦlŦBelediyeKanunu___________________________ 201
3.5302SayŦlŦ7lÖzel7daresiKanunu _______________________ 202
CͲStratejikPlanlamaSüreci _______________________________ 203
DͲStratejikPlandaRevizyon7mkânŦ _________________________ 204
EͲStratejikPlanHazŦrlanmasŦSŦrasŦndaDikkateAlŦnmasŦGereken
TemelUnsurlar _________________________________________ 205
FͲEtkinBirStratejikPlanlamanŦnEvreleri ____________________ 206
GͲStratejikPlanlamadaRiskler_____________________________ 207
HͲ7yiBirStratejikPlandaBulunmasŦGerekenler _______________ 209
1. KalkŦnmaPlanŦnaUygunluk __________________________ 209
2. SektörelveTematikStratejiBelgelerineUygunluk ________ 210
3. TeƔkilatKanunlarŦDŦƔŦndaDiŒerKanunlarlaBelirlenen
GörevlerinKavranŦlmasŦ ________________________________ 211
4. UluslararasŦAnlaƔmalaraveSözleƔmelereUygunluk ______ 211
5. 7çKontrolEylemPlanŦ7leUyumluluk ___________________ 212
6. KurumsalYapŦlanma7htiyacŦnŦKavrama ________________ 212
7. BürokrasininAzaltŦlmasŦ_____________________________ 214
8. Bütçe7mkanlarŦnaUyumluluk ________________________ 214
9. RiskAnalizi _______________________________________ 215
10. MevzuatAnalizi ___________________________________ 215
xiv
İçindekiler
11. AlternatifStratejiler ________________________________ 216
12. 7zlemeveDeŒerlendirmeSistemi _____________________ 216
13. DiŒer7dareStratejikPlanlarŦ7le7liƔki ___________________ 217
14. DünyaveBölgeGeliƔmelerininAnlaƔŦlmasŦvePlandaYer
Verilmesi ____________________________________________ 218
15. FinansmanModelleri _______________________________ 218
IͲPerformansProgramŦ___________________________________ 219
VII.BÖLÜM: ________________________________________________ 223
KAMUHARCAMALARININÖDENMESÜREC7 ______________________ 223
I.TANIMIVEÖNEM7 _______________________________________ 223
II.KAMUHARCAMALARININÖDENMESÜREC7__________________ 223
AͲYasalDayanak ________________________________________ 223
BͲÖdeneŒinOlmasŦveSerbestBŦrakŦlmasŦ ___________________ 224
CͲÖdenekGöndermeBelgesiDüzenlenmesi __________________ 225
DͲGiderinTaahhüdü _____________________________________ 225
EͲÖnMaliKontrol_______________________________________ 228
1. TanŦmŦveÖnemi __________________________________ 228
2. MaliHizmetlerBirimindeÖnMaliKontrolSüreci _________ 229
3. TaahhütEvrakŦveSözleƔmeTasarŦlarŦnŦnÖnMaliKontroleTabi
TutulmasŦ ___________________________________________ 230
FͲGiderinTahakkuku ____________________________________ 232
GͲGiderinÖdemeEmriBelgesineBaŒlanmasŦ_________________ 233
HͲGiderinÖdenmesi_____________________________________ 233
VIII.BÖLÜM: _______________________________________________ 239
KAMUHARCAMALARININKAYDED7LMES7VERAPORLANMASI_______ 239
I.DEVLETMUHASEBES7N7NGENELÖZELL7KLER7 _________________ 239
AͲTanŦmŦveÖnemi______________________________________ 239
BͲDevletMuhasebesindeHesaplarŦnKapatŦlmasŦndaKullanŦlan
Yöntemler _____________________________________________ 240
1.JestiyonYöntemi(YönetimDönemiYöntemi) _____________ 241
2.EgzersizYöntemi(HesapDönemiYöntemi) _______________ 241
CͲDevletMuhasebeSistemlerineTemelTeƔkilEdenGörüƔler ____ 241
1.DevletMuhasebesindeKlasikGörüƔ ____________________ 242
2.DevletMuhasebesindeÇaŒdaƔGörüƔ ___________________ 243
xv
Erkan Karaarslan
Kamu Harcama Hukuku
DͲDevletMuhasebesiSistemleri ___________________________ 244
1.KameralMuhasebeSistemi ___________________________ 245
2.SchneŦderMuhasebeSistemi __________________________ 246
3.ConstanteMuhasebeSistemi__________________________ 246
4.LogismografiMuhasebeSistemi________________________ 247
EͲDevletMuhasebesiKayŦtlarŦndaKullanŦlanYöntemlerAçŦsŦndan
DevletMuhasebesininSŦnŦflandŦrŦlmasŦ ______________________ 247
1.NakitEsaslŦDevletMuhasebesi ________________________ 248
2.UyarlanmŦƔNakitEsaslŦDevletMuhasebesi_______________ 249
3.UyarlanmŦƔTahakkukEsaslŦDevletMuhasebesi ___________ 249
4.TahakkukEsaslŦDevletMuhasebesi _____________________ 250
FͲDünyadaDevletMuhasebesiAlanŦndaYaƔananGeliƔmeler ____ 251
1.TanŦmŦveÖnemi ____________________________________ 251
2.UlusalHesaplarSistemi1993(SNA93) __________________ 252
3.DevletMali7statistikleriElkitabŦ2001(GFSM2001) ________ 252
4.AvrupaHesapSistemi1995(ESA95) ____________________ 253
5.UluslararasŦMuhasebecilerFederasyonuKamuKesimiMuhasebe
Komitesi(IFACͲPS) ____________________________________ 254
II.ÜLKEM7ZDEKAMUSEKTÖRÜMUHASEBEUYGULAMALARI______ 254
III.KAMUHARCAMALARININKAYDED7LMES7___________________ 256
AͲDoŒrudanÖdemeYapŦlarakGerçekleƔtirilenHarcamalar ______ 256
BͲMahsubenÖdemeSuretiyleGerçekleƔtirilenHarcamalar______ 256
CͲBütçeEmanetineAlŦnmakSuretiyleGerçekleƔtirilenHarcamalar 257
DͲÖdenekÜstüHarcamaYapŦlmakSuretiyleGerçekleƔtirilen
Harcamalar ____________________________________________ 257
EͲBütçedenMahsupEdilecekÖdemelerHesabŦnaAlŦnmakSuretiyle
GerçekleƔtirilenHarcamalar _______________________________ 257
FͲGeçenYŦlBütçeMahsuplarŦHesabŦnaAlŦnarakGerçekleƔtirilen
Harcamalar ____________________________________________ 257
IV.KAMUHARCAMALARININRAPORLANMASI _________________ 258
IX.BÖLÜM _________________________________________________ 263
7ÇKONTROLVEKAMUHARCAMALARINDADENET7M ______________ 263
I.DENET7MKAVRAMIVEDENET7MTÜRLER7____________________ 263
AͲDenetimKavramŦ _____________________________________ 263
xvi
İçindekiler
BͲDenetimTürleri_______________________________________ 264
1.DenetleyeninKonumuAçŦsŦndanDenetimTürleri__________ 264
a)7çDenetim ______________________________________ 264
b)DŦƔDenetim _____________________________________ 264
2.DenetiminAmacŦveKonusuAçŦsŦndan __________________ 264
a)DüzenlilikDenetimi _______________________________ 264
b)PerformansDenetimi______________________________ 264
II.TÜRK7YE’DEKAMUHARCAMALARININDENET7M7 _____________ 265
AͲKamuHarcamalarŦnŦn7dariDenetimi ______________________ 265
BͲKamuHarcamalarŦnŦnYasamaDenetimi ___________________ 265
1.TanŦmŦveÖnemi ____________________________________ 265
2.BütçeninOnaylanmasŦAƔamasŦndaYapŦlanDenetim _______ 266
3.BütçeninUygulanmasŦAƔamasŦndaYapŦlanDenetim _______ 266
a)Soru____________________________________________ 267
b)GörüƔme ________________________________________ 267
c)MeclisAraƔtŦrmasŦ ________________________________ 267
d)MeclisSoruƔturmasŦ_______________________________ 268
e)Gensoru ________________________________________ 268
f)DilekçeHakkŦ _____________________________________ 269
4.BütçeninUygulanmasŦndanSonraYapŦlanDenetim(KesinHesap
Kanunu)_____________________________________________ 269
CͲKamuHarcamalarŦnŦnYargŦsalDenetimi ___________________ 271
III.5018SAYILIKAMUMAL7YÖNET7M7VEKONTROLKANUNUNAGÖRE
7ÇKONTROL:KAVRAMSALÇERÇEVEVETÜRK7YEUYGULAMASI ____ 272
AͲTanŦmŦveÖnemi______________________________________ 272
BͲ7çKontrolünTanŦmŦ____________________________________ 272
1.KontrolKavramŦ ____________________________________ 272
2.7çKontrolNedir? ____________________________________ 273
3.7çKontrolünAmacŦ __________________________________ 274
CͲKamu7çKontrolStandartlarŦ ____________________________ 276
DͲ7çKontrolünTemel7lkeleri ______________________________ 277
1.TanŦmŦveÖnemi ____________________________________ 277
2.YönetimSorumluluŒu ________________________________ 277
3.RiskEsaslŦ7çKontrol _________________________________ 279
xvii
Erkan Karaarslan
Kamu Harcama Hukuku
EͲ7çKontrolSistemininDeŒerlendirilmesiveAlŦnmasŦGereken
Önlemler ______________________________________________ 279
1.TanŦmŦveÖnemi ____________________________________ 279
2.KurumsalDüzeyde7çKontrolSistemininDeŒerlendirilmesi __ 279
a)YönetimindeŒerlendirmesi _________________________ 280
b)7çdenetçilerindeŒerlendirmesi ______________________ 280
c)DŦƔDenetçilerinDeŒerlendirmesi_____________________ 281
FͲ7çKontrolDüzenlemeveUygulamalarŦnda7yiMalîYönetim7lkeleri
______________________________________________________ 281
1.MevzuataUygunluk _________________________________ 281
2.SaydamlŦk _________________________________________ 282
3.HesapVerebilirlik ___________________________________ 283
4.Ekonomiklik________________________________________ 285
5.Etkinlik____________________________________________ 285
6.Etkililik ____________________________________________ 285
GͲ7çKontrolünUnsurlarŦveGenelKoƔullarŦ __________________ 285
1.KontrolOrtamŦ _____________________________________ 285
2.RiskDeŒerlendirmesi ________________________________ 287
3.KontrolFaaliyetleri __________________________________ 287
4.Bilgive7letiƔim _____________________________________ 288
5.Gözetim___________________________________________ 289
HͲ7çKontrolMevzuatŦ ___________________________________ 290
IͲ7çKontrolSistemindeSorumlulukAlanlarŦ __________________ 290
JͲ7çKontrolStandartlarŦbemasŦ ____________________________ 292
IV.5018SAYILIKAMUMAL7YÖNET7M7VEKONTROLKANUNUNAGÖRE
ÖNMAL7KONTROL ________________________________________ 292
AͲTanŦmŦveÖnemi______________________________________ 292
BͲMaliHizmetlerBirimininÖnMaliKontrolüneTabiMaliKararve
7Ɣlemler _______________________________________________ 293
1.KanunTasarŦlarŦnŦnMaliYükününHesaplanmasŦ __________ 293
2.TaahhütEvrakŦveSözleƔmeTasarŦlarŦ ___________________ 294
3.ÖdenekGöndermeBelgeleri __________________________ 294
4.ÖdenekAktarma7Ɣlemleri ____________________________ 295
5.KadroDaŒŦlŦmCetvelleri ______________________________ 295
xviii
İçindekiler
6.SeyahatKartŦListeleri ________________________________ 295
7.SeyyarGörevTazminatŦCetvelleri ______________________ 296
8.Geçici7ƔçiPozisyonlarŦ _______________________________ 297
9.YanÖdemeCetvelleri _______________________________ 298
10.SözleƔmeliPersonelSayŦveSözleƔmeleri________________ 298
11.YurtDŦƔŦKiraKatkŦsŦ ________________________________ 298
V.7ÇDENET7M ____________________________________________ 299
AͲTanŦmŦveÖnemi______________________________________ 299
BͲ7çDenetimTürleri ____________________________________ 299
1.UygunlukDenetimi _________________________________ 299
2.PerformansDenetimi ________________________________ 300
3.MaliDenetim ______________________________________ 300
4.BilgiTeknolojileriDenetimi____________________________ 300
5.SistemDenetimi ____________________________________ 300
CͲ7çDenetçininGörevlerive7çDenetimFaaliyetAlanŦ __________ 301
DͲ7çDenetimKoordinasyonKurulu _________________________ 303
VIͲDIbDENET7M __________________________________________ 305
VII.KES7NHESAPKANUNUVEPARLEMENTODENET7M7___________ 306
VIII.DIbKAYNAKLIDEVLETBORÇLARININDENET7M7 _____________ 308
IX.DÜNYABANKASINDANSA)LANANPROJEKRED7LER7N7NDENET7M7
________________________________________________________ 310
AͲTanŦmŦveÖnemi______________________________________ 310
BͲDünyaBankasŦ’nŦnÖngördüŒüDenetimSistemi _____________ 310
1.KrediAnlaƔmalarŦndaYerAlanDenetime7liƔkinHükümler _____ 311
2.DünyaBankasŦDenetimModeli __________________________ 314
CͲTürkiye’deDünyaBankasŦProjeKredilerininDenetimi _________ 314
X.BÖLÜM__________________________________________________ 319
KAMUHARCAMALARINDASORUMLULUK _______________________ 319
I.TANIMIVEÖNEM7 _______________________________________ 319
IIͲKAMUHARCAMALARININÖDENMESÜREC7NDEGÖREVALANLAR 320
AͲHarcamaYetkilisi______________________________________ 320
1.TanŦmŦveÖnemi ____________________________________ 320
2.HarcamaYetkilisiOlacaklar ___________________________ 321
a)TanŦmŦveÖnemi _________________________________ 321
xix
Erkan Karaarslan
Kamu Harcama Hukuku
b)Mahalli7darelerdeHarcamaYetkilileri ________________ 322
c)MerkezDŦƔŦBirimlerdeHarcamaYetkilileri _____________ 324
3.HarcamaYetkisininBirleƔtirilmesi ______________________ 324
4.HarcamaYetkisininDevri ___________________________ 325
5.HarcamaYetkilisininYetkiveSorumluluklarŦ____________ 326
6.BirleƔemeyecekGörevler7leDikkatEdilmesiGerekenDiŒer
Hususlar __________________________________________ 326
BͲGerçekleƔtirmeGörevlileri_______________________________ 327
CͲMuhasebeYetkilisi ____________________________________ 328
III.5018SAYILIKAMUMAL7YÖNET7M7VEKONTROLKANUNUNUN
SORUMLULU)A7L7bK7NHÜKÜMLER __________________________ 329
AͲ7darelerinMaliSaydamlŦŒŦSaŒlamak7çinGerekliDüzenlemeleri
YapmalarŦSorumluluŒu___________________________________ 329
BͲHesapVermeSorumluluŒu ______________________________ 330
CͲBakanlarŦnSorumluluŒu ________________________________ 330
DͲÜstYöneticilerinSorumluluŒu ___________________________ 331
EͲHarcamaYetkisiniDevredenin7dariSorumluluŒu ____________ 333
FͲHarcamaYetkililerininSorumluluŒu _______________________ 333
GͲGerçekleƔtirmeGörevlilerininSorumluluŒu_________________ 334
HͲGelirlerinToplanmasŦSorumluluŒu _______________________ 335
IͲbartlŦBaŒŦƔveYardŦmlarŦnZamanŦndaKullanŦlmamasŦveyaAmaçDŦƔŦ
KullanŦmŦndanDoŒanSorumluluk __________________________ 336
JͲMalYönetimindenSorumluluk ___________________________ 336
KͲMuhasebeYetkililerininSorumluluŒu _____________________ 337
LͲKamu7darelerininSorumluluŒu __________________________ 337
IV.MAL7SORUMLULUK ____________________________________ 338
AͲTanŦmŦveÖnemi______________________________________ 338
BͲMaliSorumlular ______________________________________ 342
1.Bakanlar __________________________________________ 342
2.ÜstYöneticiler______________________________________ 342
3.HarcamaYetkilileri __________________________________ 348
a)TanŦmŦveÖnemi _________________________________ 348
b)HarcamaYetkililerininGenelSorumluluŒu _____________ 349
xx
İçindekiler
c)Kurul,KomiteveyaKomisyonÜyelerininHarcamaYetkisinden
DoŒanSorumluluŒu _________________________________ 350
d)HarcamaYetkisininDevriHalindeSorumluluk __________ 351
e)GörevAyrŦlŦŒŦNedeniyleYetkiDevrindeHarcamaYetkisinden
DoŒanSorumluluk __________________________________ 355
f)VekâletGöreviNedeniyleYetkiDevrindeHarcamaYetkisinden
DoŒanSorumluluk __________________________________ 356
4.GerçekleƔtirmeGörevlileri ____________________________ 356
a)TanŦmŦveÖnemi _________________________________ 356
b)ÖdemeEmriBelgesiniDüzenlemekleGörevlendirilen
GerçekleƔtirmeGörevlisininSorumluluŒu ________________ 357
c)ÖdemeEmriBelgesineEklenmesiGerekenTaahhütve
TahakkukBelgelerine7liƔkinSorumluluk _________________ 358
d)Kurul,KomisyonveyaBenzeriBirOrgancaDüzenlenen
GerçekleƔtirmeBelgelerindeSorumluluk ________________ 359
e)ElektronikOrtamdaOluƔturulanOrtakVeriTabanŦnaBilgi
GiriƔineEsasOlacakBelgelere7liƔkinSorumluluk __________ 359
5.MuhasebeYetkilisi __________________________________ 360
a)MuhasebeYetkilisinin7mzaKontrolGörevveSorumluluŒu 361
b)ÖdemeyeEsasBelgelerinEksikliŒiveMaddiHataBulunmasŦ
DurumundaSorumluluk ______________________________ 361
c)MuhasebeYetkilisininGideriHakSahibineÖdemeGörevi _ 363
d)MuhasebeYetkilisininGelirveAlacaklarŦTahsilGörevi ___ 364
XI.BÖLÜM _________________________________________________ 367
B7RKAMUHARCAMASIOLARAKVERG7HARCAMASI _______________ 367
IͲTANIMIVEÖNEM7 _______________________________________ 367
II.VERG7TEbV7KARAÇLARININÇEb7TLER7 ______________________ 368
III.VERG7HARCAMASINAYOLAÇANUNSURLAR ________________ 370
AͲYatŦrŦmaYönelikTeƔvikler_______________________________ 370
1.TanŦmŦveÖnemi ____________________________________ 370
2.YatŦrŦm7ndirimleri ___________________________________ 370
3.GümrükVergisi7stisnasŦ ______________________________ 371
4.KatmaDeŒerVergisi7stisnasŦ __________________________ 371
5.Vergi,ResimveHarç7stisnasŦ __________________________ 372
6.DiŒerTeƔvikler______________________________________ 372
xxi
Erkan Karaarslan
Kamu Harcama Hukuku
BͲKOB7’lereYönelikTeƔvikler ______________________________ 372
CͲSerbestBölgelereYönelikTeƔvikler _______________________ 373
DͲ7hracataYönelikTeƔvikler_______________________________ 373
EͲMenkulSermaye7ratlarŦnaYönelikVergiHarcamalarŦ ________ 374
IV.VERG7HARCAMASINAYOLAÇANMEVZUATLAR______________ 375
XII.BÖLÜM_________________________________________________ 393
KAMUHARCAMALARININF7NANSMANKAYNAKLARI ______________ 393
I.TANIMIVEÖNEM7 _______________________________________ 393
II.KAMUHARCAMALARININF7NANSMANKAYNAKLARI __________ 394
AͲVergiler _____________________________________________ 394
1.TanŦmŦveÖnemi ____________________________________ 394
2.VergilerinTemelNitelikleri ____________________________ 396
a)VergilendirmeYetkisineSahipKuruluƔlarcaAlŦnmasŦ _____ 396
b)Mali,EkonomikveSosyalAmaçlarlaAlŦnmasŦ___________ 396
c)KarƔŦlŦksŦzOlmasŦ _________________________________ 396
d)CebriOlmasŦ _____________________________________ 397
e)GerçekveTüzelKiƔilerdenAlŦnmasŦ __________________ 397
f)NakdiBirÖdemeOlmasŦ____________________________ 398
3.KonularŦBakŦmŦndanVergilerinSŦnŦflandŦrmasŦ ____________ 398
a)GelirÜzerindenAlŦnanVergiler ______________________ 398
b)ServetÜzerindenAlŦnanVergiler_____________________ 398
c)HarcamalarÜzerindenAlŦnanVergiler_________________ 399
4.Vergileme7lkeleri ___________________________________ 399
a)AdaletveEƔitlik7lkeleri ____________________________ 399
b)AçŦklŦk(Belirlilik)7lkesi _____________________________ 399
c)Genellik7lkesi ____________________________________ 399
d)Uygunluk7lkesi ___________________________________ 400
e)DüƔükMaliyet7lkesi _______________________________ 400
f)Verimlilik7lkesi ___________________________________ 400
g)Esneklik7lkesi ____________________________________ 400
h)TarafsŦzlŦk7lkesi___________________________________ 400
Ŧ)7ktisadilik7lkesi____________________________________ 401
BͲHarçlar______________________________________________ 401
CͲResimler ____________________________________________ 402
xxii
İçindekiler
DͲberefiyeler___________________________________________ 402
EͲParaveVergiCezalarŦ __________________________________ 403
FͲMülkGelirleri_________________________________________ 403
GͲTeƔebbüsGelirleri_____________________________________ 403
HͲParafiskalGelirler _____________________________________ 404
IͲFonGelirleri __________________________________________ 405
JͲParaBasmaGelirleri ___________________________________ 405
KͲBaŒŦƔveYardŦmlar_____________________________________ 405
LͲÖzelleƔtirmeGelirleri___________________________________ 405
MͲBorçlanmaGelirleri ___________________________________ 407
1.TanŦmŦveÖnemi ____________________________________ 407
2.BorçlanmanŦnAmaçlarŦ_______________________________ 407
a)HarcamalaraKarƔŦlŦkBulunmaZorunluluŒu_____________ 407
b)BüyükYatŦrŦmProjelerininFinansmanŦ ________________ 408
c)SavaƔveDoŒalAfetlerle7lgiliHarcamalarŦnFinansmanŦ ___ 408
d)Hazine’ninNakitDengesiniSaŒlama __________________ 408
e)MaliyePolitikasŦAracŦOlarakKullanma _______________ 409
f)VadesiGelmiƔBorçlaraFinansmanSaŒlama ____________ 409
3.DevletBorçlarŦnŦnYönetimi ___________________________ 409
III.MAHALL77DARELER7NHARCAMALARININF7NANSMANKAYNAKLARI
________________________________________________________ 410
AͲTanŦmŦveÖnemi______________________________________ 410
BͲMahalli7darelerinÖzGelirleri____________________________ 411
1.BelediyelerinÖzGelirleri _____________________________ 411
a)YerelVergiler ____________________________________ 411
b)EmlakveAraziVergileri ____________________________ 412
c)YerelHarçlar _____________________________________ 413
d)HarcamalaraKatŦlŦmPayŦ ___________________________ 414
e)ÜcreteTabi7Ɣler __________________________________ 415
f)MüzeGiriƔÜcretleriveMadenlerdenAlŦnanPaylar ______ 416
g)7ƔtirakGelirleri ___________________________________ 416
2.7lÖzel7darelerininÖzGelirleri _________________________ 416
xxiii
Erkan Karaarslan
Kamu Harcama Hukuku
XIII.BÖLÜM ________________________________________________ 421
KAMUHARCAMASÜREC7VESAYIbTAY __________________________ 421
I.TANIMIVEÖNEM7 _______________________________________ 421
II.SAYIbTAY’INANAYASALKONUMUVE7DAR7YAPISI ____________ 422
AͲTanŦmŦveÖnemi______________________________________ 422
BͲSayŦƔtay’ŦnAnayasalKonumu ____________________________ 423
CͲSayŦƔtayŦn7dariYapŦsŦ __________________________________ 425
1.SayŦƔtayBaƔkanŦveBaƔkanYardŦmcŦlarŦ__________________ 425
a)BirinciBaƔkan ____________________________________ 425
b)BaƔkanYardŦmcŦlarŦ _________________________________ 426
2.YargŦveKararOrganlarŦ ______________________________ 426
3.DenetimveDenetimDestekGrupBaƔkanlŦklarŦ ___________ 427
4.YönetimveDestekBirimleri ___________________________ 428
IIIͲSAYIbTAY’INDENET7MALANI,GÖREVVEYETK7LER7 ___________ 428
YARARLANILANKAYNAKLAR __________________________________ 433
xxiv
İçindekiler
TABLOD7Z7N7
Tablo1:KurumsalSŦnŦflandŦrmanŦnBirinciDüzeyi....................................... 18
Tablo2:KurumsalSŦnŦflandŦrmaAnahtarŦ.................................................... 20
Tablo3:FonksiyonelSŦnŦflandŦrmanŦnBirinciDüzeyi................................... 21
Tablo4:HarcamanŦnEkonomikSŦnŦflandŦrmasŦnŦn1.Düzeyi ...................... 26
Tablo5:GelirlerinEkonomikSŦnŦflandŦrmasŦnŦn1.Düzeyi........................... 27
Tablo6:BelediyelerinZorunluTransferleri .................................................. 29
Tablo7:KamuHarcamaHukukununKaynaŒŦOlanKanunlar....................... 54
Tablo8:KamuHarcamaHukuku7çendeDeŒerlendirilebilecekKanun
HükmündeKararnameler ............................................................................. 62
Tablo9:KamuHarcamaHukuku7çindeDeŒerlendirilebilecekBakanlar
KuruluKararlarŦ............................................................................................. 63
Tablo10:KamuHarcamaHukuku7çindeDeŒerlendirilebilecekTüzükler.... 64
Tablo11:KamuHarcamaHukuku7çindeDeŒerlendirilebilecek
Yönetmelikler ............................................................................................... 65
Tablo12:KamuHarcamaHukuku7çindeDeŒerlendirilebilecekGenel
TebliŒler ........................................................................................................ 67
Tablo13:YürütmedenDoŒanDiŒerKamuHukukuKaynaklarŦ .................... 68
Tablo14:GenelBütçeKapsamŦndakiKamu7dareleri(5018SayŦlŦKanun1
SayŦlŦCetveli)................................................................................................. 97
Tablo15:ÜniversitelerDŦƔŦndakiÖzelBütçeli7dareler .............................. 102
Tablo16:DüzenleyiciveDenetleyiciKurumlar .......................................... 105
Tablo17:SosyalGüvenlikKurumlarŦ .......................................................... 111
Tablo18:YürürlükteOlanKapanmamŦƔFonlar.......................................... 136
Tablo19:Bütçe7lkeleri ............................................................................... 171
Tablo20:5018sayŦlŦKamuMaliYönetimiveKontrolKanunuÇerçevesinde
MerkeziYönetimKapsamŦndakiKamu7darelerininBütçeHazŦrlama
Süreci .......................................................................................................... 175
Tablo21:Mahalli7darelerdeBütçeHazŦrlamaTakvimi.............................. 185
Tablo22:YerelYönetimlerdeÖdenekAktarŦmŦ ......................................... 191
Tablo23:ÖrnekBirStratejikPlanSüreci.................................................... 204
Tablo24:PerformansProgramŦSüreci....................................................... 220
Tablo25:VergiTeƔvikAraçlarŦnŦnÇeƔitleri ................................................ 368
Tablo26:ÜlkemizdeVergiHarcamasŦnaYolAçanMevzuatlar ................375
xxv
Erkan Karaarslan
Kamu Harcama Hukuku
bEK7LD7Z7N7
bekil1:BütçeSŦnŦflandŦrmasŦnŦnYapŦsŦ ...................................................... 17
bekil2:Kamu7darelerininPerformansProgramŦAçŦsŦndanGiderleri.......... 30
bekil3:UlusalEkonomi................................................................................. 84
bekil4:KamuSektörü ................................................................................... 88
bekil5:GenelYönetim.................................................................................. 92
bekil6:5018sayŦlŦKamuMaliYönetimiveKontrolKanununaGöre
Mahalli7dareler .......................................................................................... 113
bekil7:Kamu7Ɣletmeleri ............................................................................ 121
bekil8:5018SayŦlŦKanunaGöreStratejikPlanvePerformansEsaslŦ
Bütçeleme................................................................................................... 200
bekil9:MaliHizmetlerBirimindeÖnMaliKontrol..................................... 229
bekil10:KamuSektörüMuhasebeDüzenlemeleri..................................... 256
bekil11:COSO’yaGöre7çKontrolModeli .................................................. 273
bekil12:7çKontrolStandartlarŦ .................................................................. 292
bekil13:KamuHarcamalarŦndaSorumluluk .............................................. 338
xxvi
Download

Kamu Harcama Hukuku.indd